Ισπανικές επενδύσεις – Συμπεριλαμβάνονται Κως και Λέρος

Το σύνολο των εισροών ισπα­νι­κών επεν­δύ­σεων στην Ελλάδα, την περίοδο 1993- 2013, ανέρ­χε­ται σε 2,93 δισ. ευρώ. Το μεγα­λύ­τερο μέρος αυτών, 1,89 δισ. ευρώ ή το 86,3% του συνόλου για την περίοδο ανα­φο­ράς, πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε τα έτη 2007 και 2008.

Αυτό ανα­φέ­ρε­ται σε ενη­με­ρω­τικό έγγραφο για τις ισπα­νι­κές επεν­δύ­σεις στην Ελλάδα του Γρα­φείου Οικο­νο­μι­κών και Εμπο­ρι­κών Υπο­θέ­σεων Μαδρί­της και σημειώ­νε­ται ότι, στη συνέ­χεια, «σημειώ­θηκε απότομη μείωση των επι­χει­ρη­μα­τι­κών πρω­το­βου­λιών των Ισπανών, οφει­λό­μενη σε μεγάλο βαθμό στην αβε­βαιό­τητα που έχει δημιουρ­γή­σει στους υπο­ψή­φιους επεν­δυ­τές η κρίση χρέους της Ελλάδας. Επίσης, η βαθιά και παρα­τε­τα­μένη οικο­νο­μική ύφεση της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας δημιούρ­γησε έναν επι­πλέον ανα­σταλ­τικό παρά­γο­ντα. Το 2011 και το 2012 το σύνολο σχεδόν των ισπα­νι­κών κεφα­λαίων που εισέ­ρευ­σαν στη χώρα μας κατευ­θύν­θη­καν στον χρη­μα­το­οι­κο­νο­μικό τομέα (80% και 96%, αντι­στοί­χως), το δε 2013 απο­κλει­στικά στον κτη­μα­το­με­σι­τικό (100%). Οι κύριοι τομείς που έχουν επεν­δύ­σει ισπα­νι­κές επι­χει­ρή­σεις στην Ελλάδα, κατά την εξε­τα­ζό­μενη περίοδο, είναι αυτοί του τσι­μέ­ντου (1,3 δισ. ευρώ), της ενέρ­γειας (288,1 εκατ. ευρώ) και του λια­νι­κού εμπο­ρίου (96,5 εκατ. ευρώ), σύμφωνα με στοι­χεία του Ισπα­νι­κού Υπουρ­γείου Οικο­νο­μίας και Αντα­γω­νι­σμού».

Ανα­λυ­τικά τα στοι­χεία που παρα­τί­θε­νται παρου­σιά­ζουν την παρα­κάτω εικόνα:

– Το 2001 η γαλλική Lafarge εξα­γό­ρασε την ΑΓΕΤ Ηρακλής, ενώ το 2007 ενί­σχυσε τη συμ­με­τοχή της με την εξαγορά του μερι­δίου της ΕΤΕ σε αυτήν. Η ισπα­νική Lafarge συμ­με­τέ­χει με ποσοστό 78,7% στο μετο­χικό κεφά­λαιο της ΑΓΕΤ Ηρακλής.

– Το 2004 η Iberdrola (δεύτερη μεγα­λύ­τερη ισπα­νική εταιρία παρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας) εξα­γό­ρασε το 49,9% της Rokas A.Β.Ε.E, έναντι 85 εκατ. ευρώ. Η εται­ρεία Rokas έχει εγκα­τε­στη­μένα 17 αιολικά πάρκα, σε περιο­χές της Κρήτης, της Εύβοιας, της Θράκης και των νήσων Κω και Λέρου, συνο­λι­κής ισχύος 217 MW.

– Η Endesa (ιδιο­κτη­σίας, από το 2007, της ιτα­λι­κής Enel) είχε ιδρύσει κοι­νο­πρα­ξία με τον Όμιλο Μυτι­λη­ναίου (Endesa Hellas), της οποίας το 50,01% πώλησε στην ελλη­νική εται­ρεία, το 2011, έναντι 140 εκατ. ευρώ. Η Endesa επρό­κειτο να απο­κτή­σει, στο πλαίσιο της συμ­φω­νίας, τρία υδροη­λε­κτρικά εργο­στά­σια (συνο­λι­κής ισχύος 16 MW), έναντι 20 εκατ. ευρώ.

– Το 2004, εγκα­τα­στά­θηκε στην Ελλάδα η Cesa Hellas, θυγα­τρική της ισπα­νι­κής Cesa, το δε επόμενο έτος η μητρική εξα­γο­ρά­στηκε από την Acciona, με απο­τέ­λε­σμα να μετο­νο­μα­στεί σε Acciona Ενερ­γειακή. Το πρώτο έργο ξεκί­νησε το 2005 στο Πανα­χαϊκό Όρος με την εται­ρεία Αιολική Πανα­χαϊ­κού (θυγα­τρική της Acciona), σε συνερ­γα­σία με την εται­ρεία ΕΝΤΕΚΑ, ισχύος 34,85 MW. Το 2009 προ­στέ­θη­καν εγκα­τα­στά­σεις ισχύος 13,6MW. Υπό σχε­δια­σμό είναι επεν­δύ­σεις, ύψους 750 εκατ. ευρώ, που αφορούν στην κατα­σκευή αιο­λι­κού πάρκου ισχύος 614 MW, στο Βέρμιο (2012-2016).

– Η Gamesa, δρα­στη­ριο­ποιού­μενη στην Ελλάδα από το 2006, με αιολικά πάρκα στην ηπει­ρω­τική χώρα και σε ορι­σμένα νησιά, πώλησε τον Δεκέμ­βριο του 2013 στην εται­ρεία EMV (θυγα­τρική του γαλ­λι­κού Ομίλου Eren) μερίδιο 86% του αιο­λι­κού πάρκου ισχύος 25,5 MW στον Κιθαι­ρώνα. Σύμφωνα με στοι­χεία της ισπα­νι­κής εται­ρείας, δεν φέρεται να έχει πλέον άλλη παρου­σία στην Ελλάδα.

– Η εται­ρεία OPDE, που κατα­σκευά­ζει φωτο­βολ­ταικά πάρκα, δρα­στη­ριο­ποιεί­ται, μέσω της θυγα­τρι­κής της στην Ελλάδα Mecasolar, στην κατα­σκευή ανι­χνευ­τών ηλιακής ενέρ­γειας.

– Στον χώρο του λια­νι­κού εμπο­ρίου, οι μεγάλες ισπα­νι­κές εμπο­ρι­κές αλυ­σί­δες έχουν εκτενή παρου­σία στην ελλη­νική αγορά. Ο Όμιλος Inditex έχει συνο­λικά 155 κατα­στή­ματα ετοίμων ενδυ­μά­των (από 164 το 2012) με δια­φο­ρε­τι­κές επω­νυ­μίες (Zara 41, Zara Kids 6, Pull & Bear 23, Massimo Tutti 12, Bershka 28, Stradivarius 16, Oysho 18, Zara Home 9, Uterque 2). Η εται­ρεία Mango δρα­στη­ριο­ποιεί­ται, στον ίδιο χώρο, με 10 κατα­στή­ματα. Η αλυσίδα πολυ­κα­τα­στη­μά­των El Corte Ingles λει­τουρ­γεί 3 κατα­στή­ματα μόδας με την επω­νυ­μία Sfera. H εται­ρεία ειδών μόδας Tous δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην ελλη­νική αγορά με 3 κατα­στή­ματα. Η εται­ρεία ειδών υγιει­νής και πλα­κι­δίων Porcelanosa, εμφα­νί­ζε­ται να έχει 21 σημεία πώλησης-εκθετήρια.

– Στον τομέα των πολυ­κα­τα­στη­μά­των τρο­φί­μων και ποτών δρα­στη­ριο­ποιού­νταν η Herba Hellas, θυγα­τρική του ισπα­νι­κού Ομίλου τρο­φί­μων Erva Puleva, η οποία πλέον ανήκει στον γαλλικό Όμιλο Lactalis.

– Το 2004 εγκα­τα­στά­θηκε στην Ελλάδα η εται­ρεία UCI (Unidad de Credito Immobiliario) η οποία ελέγ­χε­ται από κοινού από την ισπα­νική Banco Santander και την γαλλική BNP. H τράπεζα δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στον τομέα της κτη­μα­το­με­σι­τι­κής πίστης, μέσω περιο­ρι­σμέ­νου δικτύου κατα­στη­μά­των.

Ισπα­νι­κές εται­ρείες με παρου­σία σε άλλους κλάδους είναι:

Η Teka (Teka Hellas) στον εξο­πλι­σμό κου­ζί­νας, η Macpuar (Macpuar Hellas) στον μηχα­νο­λο­γικό εξο­πλι­σμό (ανυ­ψω­τικά μηχα­νή­ματα, κυλιό­με­νες σκάλες), η FOOD MACHINERY ESPANIOLA S.A (FOMESA HELLAS) με μηχα­νο­λο­γικό εξο­πλι­σμό και υπη­ρε­σίες για προ­στα­σία, διαλογή και συσκευα­σία φρούτων-λαχανικών, η αντι­προ­σω­πεία της αυτο­κι­νη­το­βιο­μη­χα­νίας SEAT (Seat Technocar) και ο Όμιλος Maxam (Maxam Hellas) με προ­ϊ­ό­ντα εκρη­κτι­κών υλών ειρη­νι­κής χρήσης. Η ασφα­λι­στική εται­ρεία Mapfre δια­θέ­τει υπο­κα­τά­στημα στην Ελλάδα (οδική βοήθεια, ασφά­λιση, ασφά­λειες και ταξι­διω­τική ασφά­λεια).

Εται­ρείες που, έως πρό­σφατα, διέ­θε­ταν παρου­σία στην Ελλάδα είναι η Urbaser στον τομέα επε­ξερ­γα­σίας αστικών-βιομηχανικών λυμάτων (τη συμ­με­τοχή της, σε σύμπραξη με τη ΔΕΗ, ανέλαβε η ΤΕΡΝΑ το 2013), η Aister στον εξο­πλι­σμό ναυ­πη­γείων, η Colomar Munmany (Hellenic Tanneries) με μονάδα βιο­λο­γι­κού καθα­ρι­σμού δερ­μά­των και η εται­ρεία μόδας Loewe (η ηλε­κτρο­νική ιστο­σε­λίδα της δεν ανα­φέ­ρει πλέον σημεία πώλησης στην Ελλάδα).

Στον τομέα των κατα­σκευών, η δρα­στη­ριό­τητα της κοι­νο­πρα­ξίας των ισπα­νι­κών Ομίλων Ferrovial και ACS και της ελλη­νι­κής ΓΕΚ, που έχει ανα­λά­βει να κατα­σκευά­σει τμήματα των αυτο­κι­νη­το­δρό­μων Ιόνιας Οδού- Αντίρριου-Ιωαννίνων και ΠΑΘΕ στην περιοχή Μαλ­λια­κού, συναρ­τά­ται με τα προ­βλή­ματα που υπάρ­χουν στην κατα­σκευή των μεγάλων οδικών αρτη­ριών. Η κοι­νο­πρα­ξία έχει την εκμε­τάλ­λευση των έργων έως το 2037. Σύμφωνα με δημο­σιεύ­ματα του Τύπου (Αύγου­στος 2013), οι ισπα­νι­κές εται­ρείες δια­πραγ­μα­τεύ­ο­νται την απο­χώ­ρηση των θυγα­τρι­κών τους (Cintra και Dragados, αντί­στοιχα) από τις κοι­νο­πρα­ξίες που έχουν ανα­λά­βει τα έργα κατα­σκευής της Ιονίας Οδού και του αυτο­κι­νη­τό­δρο­μου Ε65 (μερίδια 33,3% κάθε μία τους και 33,3% η ΓΕΚ Τέρνα). Οι ισπα­νι­κές εται­ρείες φέρο­νται να δια­τη­ρούν τη συμ­με­τοχή τους στις εται­ρείες παρα­χώ­ρη­σης, με μειω­μένα όμως ποσοστά.

Στον κλάδο του του­ρι­σμού, οι ισπα­νι­κές αλυ­σί­δες Iberostar και Accor λει­τουρ­γούν ξενο­δο­χεία στην Κρήτη και Κω η πρώτη και την Αθήνα η δεύτερη. Το 2013 η Barcelo ανέλαβε τη δια­χεί­ριση του ξενο­δο­χείου Hydra Beach.

Ελλη­νι­κές επεν­δύ­σεις στην Ισπανία

Οι συνο­λι­κές ελλη­νι­κές επεν­δύ­σεις που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν στην Ισπανία την περίοδο 1993-2013 ανέρ­χο­νται σε 50,62 εκατ. ευρώ. Ειδι­κό­τερα, την τελευ­ταία επτα­ε­τία (2007-2013) το ύψος τους ήταν μόλις 14,17 εκατ. ευρώ.

Τα τελευ­ταία έτη παρα­τη­ρεί­ται αύξηση της παρου­σίας των ελλη­νι­κών εται­ρειών, κυρίως στους τομείς του κοσμή­μα­τος, των καλ­λυ­ντι­κών και των τρο­φί­μων. Ανα­λυ­τικά, ελλη­νι­κές εται­ρείες με δρα­στη­ριό­τητα στην Ισπανία έχουν ως ακο­λού­θως:

Το 1998 η Αργυ­ρο­με­ταλ­λευ­μά­των και Βαρυ­τί­νης εξα­γό­ρασε το 20% της Laviosa Promasa (μπε­το­νί­της) και το 100% της Otavi Iberica (περ­λί­της).

Η εται­ρεία Ελλη­νι­κοί Λευ­κό­λι­θοι (Grecian Magnesite), από κοινού με τη Γαλλική εται­ρεία Roullier Group, εξα­γό­ρα­σαν, το 2000, την ισπα­νική Magnesitas Navarras. Το μερίδιο της ελλη­νι­κής εται­ρείας είναι 40%.

Στον τομέα των ιχθυο­καλ­λιερ­γειών, ο Νηρέας εξα­γό­ρασε, το 2007, την εται­ρεία Predomar που δια­θέ­τει εγκα­τα­στά­σεις στην Αλμερία. Την ίδια χρονιά, απέ­κτησε το 33,34% της Νορ­βη­γι­κής MARINE FARMS ASA, που παράγει τσιπούρα-λαβράκι στην Ισπανία. Το 2008 η Ανδρο­μέδα Ιχθυο­καλ­λιέρ­γειες εξα­γό­ρασε την Grupo Acuimar Alimentación, η οποία στη συνέ­χεια μετο­νο­μά­στηκε σε Αndromeda Iberica. Το 2009 απέ­κτησε την εται­ρεία Niordseas, με έδρα στη Βαρ­κε­λώνη. Το 2010 η ελλη­νική εται­ρεία εξα­γό­ρασε την Piscimar, η οποία κατέχει τον μεγα­λύ­τερο ιχθυο­γεν­νη­τικό σταθμό και εκκο­λα­πτή­ριο της χώρας, καθώς και ειδικές εγκα­τα­στά­σεις εκτρο­φής μεσο­γεια­κών ειδών (κυρίως τσι­πούρα και λαβράκι).

Στον τομέα της συσκευα­σίας, η Crown Hellas εξα­γό­ρασε το 2002 τις εται­ρείες Crown Cork Sevilla (εργο­στά­σιο παρα­γω­γής μεταλ­λι­κών δοχείων μπύρας και ανα­ψυ­κτι­κών στην Σεβίλλη) και Crown Cork de España, μαζί με την θυγα­τρική της Crown Cork Bebidas (εργο­στά­σιο στο Agoncillo στη Β. Ισπανία). Επίσης ο Όμιλος Μαίλλη δια­τη­ρεί θυγα­τρική εται­ρεία με έδρα τη Βαρ­κε­λώνη.

Στον τομέα των κερα­μι­κών, ο Όμιλος Χατζη­γε­ωρ­γίου δρα­στη­ριο­ποιεί­ται, μέσω της θυγα­τρι­κής του εται­ρείας Hatz Spain S.A., στην περιοχή της Βαλέν­θια.

Ο Όμιλος Πετζε­τάκι δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην παρα­γωγή πλα­στι­κών σωλήνων μέσω της εται­ρείας Flexiplas, στην περιοχή της Βαρ­κε­λώ­νης.

Η εται­ρεία Frigoglass έχει θυγα­τρική εται­ρεία στην περιοχή της Βαλέν­θια, με την επω­νυ­μία Frigoglass Iberica, η οποία κατα­σκευά­ζει επαγ­γελ­μα­τικά ψυγεία.

Το 2006 η εται­ρεία αρδευ­τι­κών συστη­μά­των Eurodrip ίδρυσε τη θυγα­τρική εται­ρεία (100%) Eurodrip Irrigation Holding Systems S.L. Σήμερα συνερ­γά­ζε­ται με την εται­ρεία συμ­βού­λων TMF Spain.

Στον τομέα του λια­νι­κού εμπο­ρίου κοσμη­μά­των, η Folli-Follie δια­κι­νεί τα προ­ϊ­ό­ντα της μέσω των δικών της ανε­ξαρ­τή­των κατα­στη­μά­των (Μαδρίτη και Βαρ­κε­λώνη), μέσω των αερο­δρο­μίων (χώροι πωλή­σεως στα αερο­δρό­μια Μαδρί­της, Βαρ­κε­λώ­νης και Μπιλ­μπάο) και μέσω της παρου­σίας της στην μεγα­λύ­τερη αλυσίδα πολυ­κα­τα­στη­μά­των στην Ισπανία, El Corte Inglés.

Η Korres, στα καλ­λυ­ντικά, έχει ένα δικό της κατά­στημα. Επίσης τα προ­ϊ­ό­ντα της πωλού­νται μέσω των πολυ­κα­τα­στη­μά­των El Corte Ingles και σε ευρύ δίκτυο φαρ­μα­κείων.

Η Apivita, μέσω του δια­νο­μέα της Apivita España, δια­θέ­τει παρου­σία στα πολυ­κα­τα­στή­ματα El Corte Inglés, καθώς και σε σημα­ντικό αριθμό φαρ­μα­κείων.

Η Maxi προωθεί είδη κρε­βα­το­κά­μα­ρας (στρώ­ματα) μέσω της εται­ρείας Coco-Mat Spain, με τη μέθοδο της δικαιό­χρη­σης.

Στο τομέα των τρο­φί­μων, η Creta Farm και ο ισπα­νι­κός όμιλος τρο­φί­μων Argal δημιούρ­γη­σαν την εται­ρεία Creta Farm España S.L., η οποία με την εμπο­ρική επω­νυ­μία Creta Granjas προωθεί μέσω του εμπο­ρι­κού δικτύου του ισπανού εταίρου προ­ϊ­ό­ντα αλλα­ντι­κών.

Η Καρά­τζης Α.Ε. έχει μερίδιο (45%) στην εται­ρεία Croppy Solutions S.L, που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην εμπορία υλικών συσκευα­σίας στην πόλη Valladolid.

Η ΔΗΜΑΣ ΑΕΒΕ δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στον τομέα των συστη­μά­των ηλιακής ενέρ­γειας μέσω της εται­ρείας Sistemas Ecologicos Solares S.L., στη Βαλέν­θια.

Η εται­ρεία Intralot, μέσω της θυγα­τρι­κής της Intralot Iberia κέρδισε, το 2008, την άδεια (πεντα­ε­τούς διάρ­κειας) για τη δια­χεί­ριση του αθλη­τι­κού στοι­χή­μα­τος στην Αυτο­νο­μία της Μαδρί­της.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ