Η άρση της πατέντας διχάζει την Ευρώπη

Οι ΗΠΑ έκαναν την αρχή ανοί­γο­ντας μία μακρά συζή­τηση με πολλές παρα­μέ­τρους, ενστά­σεις και μέρη που πρέπει να τοπο­θε­τη­θούν.

Ο Αμε­ρι­κα­νός πρό­ε­δρος τάχθηκε υπέρ της κατάρ­γη­σης της πνευ­μα­τι­κής ιδιο­κτη­σίας στα εμβόλια που αφορούν την κατα­πο­λέ­μηση του κορω­νοϊού, κάνο­ντας πράξη μια από τις βασικές του προ­ε­κλο­γι­κές υπο­σχέ­σεις.

Η ΕΕ δήλωσε αργό­τερα έτοιμη να καθίσει στο τραπέζι και να συζη­τή­σει την πρόταση του Τζο Μπάι­ντεν για την κατάρ­γηση της πατέ­ντας στα εμβόλια κατά του Covid-19, αφή­νο­ντας αρκε­τούς αστε­ρί­σκους.

Η Ισπανία υπο­στή­ριξε αμέσως την  πρόταση των ΗΠΑ, με τη Γερ­μα­νία να περι­πλέ­κει τις προ­σπά­θειες της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης να δια­μορ­φώ­σει μια κοινή στάση.

«Η πνευ­μα­τική ιδιο­κτη­σία δεν μπορεί να απο­τε­λέ­σει εμπόδιο για τον τερ­μα­τι­σμό του Covid-19 και τη δια­σφά­λιση δίκαιης και καθο­λι­κής πρό­σβα­σης στα εμβόλια», δήλωσε η ισπα­νική κυβέρ­νηση σε ένα άτυπο έγγραφο που κυκλο­φό­ρησε την Πέμπτη το από­γευμα. Η άποψή της είναι ότι η συναί­νεση πρέπει να «βρεθεί επει­γό­ντως στην πρόταση προ­σω­ρι­νής παραί­τη­σης».

Η θέση της Ισπα­νίας στρώνει το έδαφος για μια τετα­μένη συζή­τηση όταν οι ηγέτες της ΕΕ θα συνα­ντη­θούν το βράδυ της Παρα­σκευής για να συζη­τή­σουν πώς θα δια­χει­ρι­στούν την παν­δη­μία.

Η Ισπανία έρχεται σε αντί­θεση με τη μεγα­λύ­τερη οικο­νο­μία της Ευρώπης και με το λόμπι των φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νιών, οι οποίες προει­δο­ποί­η­σαν ότι μια τέτοια κίνηση θα βλάψει τις προ­σπά­θειες για τον περιο­ρι­σμό της παν­δη­μίας.

Ενώ η επι­κε­φα­λής της Κομι­σιόν Ούρ­σουλα φον ντερ Λάιεν συμ­φώ­νησε να συζη­τή­σει, η Γερ­μα­νίδα καγκε­λά­ριος Άνγκελα Μέρκελ απέρ­ριψε το ενδε­χό­μενο. Ο υπουρ­γός Υγείας της Γερ­μα­νίας, Γενς  Σπαν, δήλωσε ότι το πρό­βλημα δεν είναι τα διπλώ­ματα ευρε­σι­τε­χνίας, αλλά η παρα­γω­γική ικα­νό­τητα και η δια­θε­σι­μό­τητα, και ζήτησε από την Ουά­σινγ­κτον να μπλο­κά­ρει τις εξα­γω­γές εμβο­λίων.

«Θα ήμουν ευχα­ρι­στη­μέ­νος εάν οι Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες της Αμε­ρι­κής ήταν δια­τε­θει­μέ­νες, όπως και η Ευρω­παϊκή Ένωση, να απο­δε­σμεύ­σουν τις δόσεις που παρά­γο­νται στις ΗΠΑ για εξαγωγή», δήλωσε ο Σπαν την Παρα­σκευή σε συνέ­ντευξη Τύπου στο Βερο­λίνο.

«Η ΕΕ παράγει για τον κόσμο, γνω­ρί­ζο­ντας ότι είμαστε ασφα­λείς μόνο όταν όλοι στον κόσμο είναι ασφα­λείς», πρό­σθεσε ο Σπαν. «Και θα εξά­γουμε πολύ περισ­σό­τερα», είπε.

Η Ευρω­παϊκή Ομο­σπον­δία Φαρ­μα­κευ­τι­κών Βιο­μη­χα­νιών και Ενώσεων ακο­λού­θησε τον πνεύμα  του Σπαν λέγο­ντας ότι η προ­στα­σία της πνευ­μα­τι­κής ιδιο­κτη­σίας δεν είναι αυτό που εμπο­δί­ζει τις παγκό­σμιες παρα­δό­σεις εμβο­λίων. Σύμφωνα με την διευ­θύ­ντρια της Ευρω­παϊ­κής Ομο­σπον­δίας Φαρ­μα­κευ­τι­κών Βιο­μη­χα­νιών και Ενώσεων (EFPIA), Νάταλι Μολ, το «πραγ­μα­τικό εμπόδιο» είναι η ικα­νό­τητα παρα­γω­γής και όχι η προ­στα­σία πνευ­μα­τι­κής ιδιο­κτη­σίας.

«Εάν ξαφνικά έχετε μια εκτροπή προς άλλους κατα­σκευα­στι­κούς χώρους που ίσως είναι λιγό­τερο απο­τε­λε­σμα­τι­κοί, λιγό­τερο παρα­γω­γι­κοί, ίσως η ποιό­τητα είναι λιγό­τερο καλή, ίσως ξαφνικά έχετε απο­μι­μή­σεις», είπε σε μια συνέ­ντευξη στο Bloomberg. «Εκτρέ­πετε επίσης την τρέ­χουσα επι­τυ­χη­μένη παρα­γωγή εμβο­λίων σε λιγό­τερο έλεγχο», πρό­σθεσε.

Η Γαλλία από την άλλη θέλει τα εμβόλια να είναι δημόσια αγαθά και υπο­στη­ρί­ζει την ιδέα της άρσης των δικαιω­μά­των πνευ­μα­τι­κής ιδιο­κτη­σίας, αλλά η παραί­τηση από την προ­στα­σία των διπλω­μά­των ευρε­σι­τε­χνίας για τα εμβόλια κατά του Covid δεν θα βοη­θή­σει αμέσως τις χώρες που αγω­νί­ζο­νται να πάρουν προ­μή­θειες.

«Η άρση των διπλω­μά­των ευρε­σι­τε­χνίας δεν έχει βρα­χυ­πρό­θε­σμο αντί­κτυπο», δήλωσε την Παρα­σκευή ο υπουρ­γός Ευρω­παϊ­κών Υπο­θέ­σεων της Γαλλίας, Κλεμάν Μπον. «Επι­τρέ­πει τις επεί­γου­σες εξα­γω­γές», σημεί­ωσε.

Η Πορ­το­γα­λία, η οποία ασκεί την εκ περι­τρο­πής προ­ε­δρία της ΕΕ, ανα­φέ­ρει ότι η ανα­στολή των διπλω­μά­των ευρε­σι­τε­χνίας θα ήταν ένα «πολύ σημα­ντικό» βήμα, αλλά επε­σή­μανε επίσης τις δυσκο­λίες παρα­γω­γής.

«Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έχουμε πρό­βλημα παρα­γω­γι­κής ικα­νό­τη­τας και ότι αυτό πρέπει να επι­λυ­θεί», δήλωσε ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών της Πορ­το­γα­λίας, Ογκού­στο Σάντος Σίλβα στο περι­θώ­ριο της συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ στο Πόρτο. «Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο όλοι πρέπει να κάνουν μια προ­σπά­θεια, επειδή οι αλυ­σί­δες εφο­δια­σμού των υλικών που απαι­τού­νται για την παρα­γωγή εμβο­λίων είναι παγκό­σμιες», είπε.

Η διά­σπαση μεταξύ των μελών της ΕΕ και η έντονη αντί­δραση από την πλευρά των φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νιών τρο­φο­δο­τούν μια έντονη συζή­τηση για το θέμα στον Παγκό­σμιο Οργα­νι­σμό Εμπο­ρίου, δημιουρ­γώ­ντας αμφι­βο­λίες για το εάν η άρση της πατέ­ντας θα μπο­ρούσε να υιο­θε­τη­θεί εγκαί­ρως ώστε να βοη­θή­σει στην κατα­πο­λέ­μηση της παν­δη­μίας.

Ενώ οι ηγέτες της ΕΕ θα συζη­τή­σουν το θέμα στη σύνοδο κορυφής της Παρα­σκευής στο Πόρτο, είναι απίθανο να επι­κυ­ρω­θούν συγκε­κρι­μέ­νες απο­φά­σεις.

Εκπρό­σω­πος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής δήλωσε στους δημο­σιο­γρά­φους στις Βρυ­ξέλ­λες την Παρα­σκευή ότι η ΕΕ δεν έχει πραγ­μα­το­ποι­ή­σει συζη­τή­σεις με την κυβέρ­νηση Μπάι­ντεν από τότε που η πρόταση των ΗΠΑ κατα­τέ­θηκε νωρί­τερα αυτήν την εβδο­μάδα.

Το μπλοκ πρέπει πρώτα να καθο­ρί­σει τη δική του θέση και τα κράτη μέλη πρέπει να δώσουν στην Κομι­σιόν εντολή να δια­πραγ­μα­τευ­τεί άρση της πατέ­ντας, δήλωσε η εκπρό­σω­πος, προ­σθέ­το­ντας ότι αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το ζήτημα θα εξε­τα­στεί από τους ηγέτες της ΕΕ στη συνά­ντησή τους στο Πόρτο.

Αξιω­μα­τού­χοι και διπλω­μά­τες στις Βρυ­ξέλ­λες προει­δο­ποί­η­σαν ότι οι συζη­τή­σεις του ΠΟΕ θα διαρ­κέ­σουν μήνες. Οι συνο­μι­λίες θα οδη­γή­σουν επίσης σε μερική παραί­τηση μόνο, καθώς υπάρ­χουν λίγες πιθα­νό­τη­τες χώρες όπως η Γερ­μα­νία και οι ΗΠΑ, των οποίων οι εται­ρείες πρω­το­στά­τη­σαν στην ανά­πτυξη της τεχνο­λο­γίας messenger-RNA που χρη­σι­μο­ποιεί­ται στα εμβόλια κατά του Covid, να συμ­φω­νή­σουν να παρα­χω­ρή­σουν πνευ­μα­τική ιδιο­κτη­σία σε αντα­γω­νι­στές όπως η Κίνα.

Σε κάθε περί­πτωση, οι περισ­σό­τε­ρες φτωχές χώρες στον κόσμο δεν έχουν ούτε την ικα­νό­τητα ούτε την τεχνο­γνω­σία να παρά­γουν τέτοιες προηγ­μέ­νες θερα­πείες, ανέ­φε­ραν οι αξιω­μα­τού­χοι.

Οι χώρες της ΕΕ ανα­μέ­νε­ται συνεπώς να συνε­χί­σουν να ασκούν πιέσεις στις ΗΠΑ και στο Ηνωμένο Βασί­λειο για να επι­τρέ­ψουν περισ­σό­τε­ρες εξα­γω­γές και να μοι­ρα­στούν τα απο­θέ­ματά τους με τις ανα­πτυσ­σό­με­νες χώρες.

Οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασί­λειο εξή­γα­γαν μόνο ένα μέρος των απο­στο­λών που έχουν εγκρι­θεί από το μπλοκ. Η Ούρ­σουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε την Πέμπτη ότι η ΕΕ έχει απο­στεί­λει περισ­σό­τε­ρες από 200 εκα­τομ­μύ­ρια δόσεις, ενώ ένα υπό­μνημα που κυκλο­φό­ρησε μεταξύ των διπλω­μα­τών στις Βρυ­ξέλ­λες δείχνει ότι 178 εκα­τομ­μύ­ρια έχουν εκκα­θα­ρι­στεί για εξαγωγή σε 45 χώρες μεταξύ 31 Ιανουα­ρίου και 3 Μαΐου.

naftemporiki.gr με πλη­ρο­φο­ρίες από Bloomberg