Σούπερ μάρκετ: Πρώτα η τιμή, μετά η ποιότητα – Πώς ψωνίζουν πλέον οι Έλληνες

Στροφή στα προ­ϊ­ό­ντα ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας (PL) από τα σούπερ μάρκετ φαί­νε­ται πως κάνουν οι κατα­να­λω­τές στην Ελλάδα προ­κει­μέ­νου να εξοι­κο­νο­μή­σουν χρήματα, λόγω της ακρί­βειας που έχει βάλει «φωτιά» στην τσέπη τους και η οποία τους οδηγεί να βάζουν την παρά­με­τρο «ποιό­τητα» πιο χαμηλά από την αυτήν της τιμής.

Το παρα­πάνω συμπέ­ρα­σμα απο­τυ­πώ­νε­ται σε έρευνα που πραγ­μα­το­ποί­ησε το Ινστι­τούτο Έρευνας Λια­νε­μπο­ρίου Κατα­να­λω­τι­κών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), με δείγμα 2.000 κατα­να­λω­τές.

«Οι σημε­ρι­νές διε­θνείς εξε­λί­ξεις δεί­χνουν ότι η πίεση στο δια­θέ­σιμο εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών θα συνε­χι­στεί τόσο λόγω της αύξησης του κόστους ενέρ­γειας, όσο και λόγω των διεθνών πιέσεων στις τιμές των πρώτων υλών τρο­φί­μων. Εφόσον πραγ­μα­το­ποι­η­θεί αυτή η πρό­βλεψη είναι δεδο­μένο ότι τα φθη­νό­τερα προ­ϊ­ό­ντα γενικά και ειδικά τα προ­ϊ­ό­ντα ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας θα απο­τε­λούν πιο δελε­α­στι­κές επι­λο­γές για τους κατα­να­λω­τές» επι­ση­μαί­νε­ται στην έρευνα του ΙΕΛΚΑ.

Συγκρι­τικά με το 2020, τόσο το 2021 όσο και τη φετινή χρονιά πολλοί περισ­σό­τε­ροι κατα­να­λω­τές θεωρούν ότι τα προ­ϊ­ό­ντα ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας παρέ­χουν καλύ­τερη σχέση ποιό­τη­τας τιμής, σε ποσοστό 50% έναντι 38% το προη­γού­μενο έτος. Η διαφορά αυτή απο­δί­δε­ται, σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, στις εξε­λί­ξεις που συντε­λού­νται στο κατα­να­λω­τικό κοινό, το δια­θέ­σιμο εισό­δημα του λόγω της αύξησης του κόστους ενέργειας-μεταφορών και τις ανα­τι­μή­σεις των προ­ϊ­ό­ντων.

Με δεδο­μέ­νες τις αυξή­σεις τιμών αρκετών προ­ϊ­ό­ντων λόγω των διεθνών εξε­λί­ξεων (παν­δη­μία, πόλεμος στην Ουκρα­νία κλπ) η χαμη­λό­τερη τιμή των προ­ϊ­ό­ντων ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας γίνεται πιο «δελε­α­στική» για τους αγο­ρα­στές, σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ. Άλλωστε, το ποσοστό των κατα­να­λω­τών που θεωρεί τα προ­ϊ­ό­ντα ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας φθη­νό­τερα από τα επώνυμα παρα­μέ­νει αμε­τά­βλητο το 2021 σε σχέση με το 2020 σε ποσοστό 65%, κάτι που δείχνει ότι πρα­κτικά δεν άλλαξε η εικόνα που έχει το αγο­ρα­στικό κοινό για την συγκρι­τική τιμή των προ­ϊ­ό­ντων αυτών, αλλά με βάση την χρονική εξέλιξη των τιμών, πλέον τα προ­ϊ­ό­ντα ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας αντα­πο­κρί­νο­νται ως σχέση ποιό­τη­τας τιμής καλύ­τερα σε σχέση με το προη­γού­μενο έτος. Ίδια είναι και η εικόνα σε σχέση με την ελλη­νι­κό­τητα των προ­ϊ­ό­ντων ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας με το ποσοστό των κατα­να­λω­τών που δηλώ­νουν ότι αυτά τα προ­ϊ­ό­ντα είναι πιο «ελλη­νικά» να αυξά­νε­ται λίγο από 47% σε 49%.

Σημειώ­νε­ται ότι κατά την περίοδο 2019-2020 τα ποιο­τικά κρι­τή­ρια κυριαρ­χού­σαν στο σκε­πτικό του αγο­ρα­στι­κού κοινού. Συγκε­κρι­μένα, το 2019 το 37% των αγο­ρα­στών δήλωναν ότι αγό­ρα­ζαν με βασικό κρι­τή­ριο την ποιό­τητα έναντι 31% με βάση τη χρη­μα­τική δαπάνη. Δύο χρόνια μετά η εικόνα έχει ανα­στρα­φεί με το 39% να δηλώνει ότι αγο­ρά­ζει με βάση τη χρη­μα­τική δαπάνη και το 29% με βάση τα ποιο­τικά κρι­τή­ρια.

Πλέον, η στροφή του κατα­να­λω­τι­κού κοινού έχει αρχίσει να εξει­κο­νί­ζε­ται και στα στοι­χεία των πωλή­σεων. Σημειώ­νε­ται ότι παρα­δο­σιακά το μερίδιο των προ­ϊ­ό­ντων ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας επί των πωλή­σεων παρα­μέ­νει συγκρι­τικά αρκετά χαμη­λό­τερα από τις αγορές της Δυτικής Ευρώπης, με τα ποσοστά να κινού­νται την τελευ­ταία δεκα­ε­τία στην περιοχή του 25%-30% στην Ελλάδα έναντι 40-45% στη Δυτική Ευρώπη.

Όπως κατα­γρά­φε­ται στα στοι­χεία πωλή­σεων σου­περ­μάρ­κετ που παρου­σί­ασε η εται­ρεία IRI στη γενική συνέ­λευση του ECR Hellas στις 23/3/2022, τις πρώτες 9 εβδο­μά­δες του 2022, τα προ­ϊ­ό­ντα ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας έχουν αυξήσει τις πωλή­σεις τους κατά 9,7%, ενώ οι συνο­λι­κές πωλή­σεις των ταχυ­κί­νη­των προ­ϊ­ό­ντων σου­περ­μάρ­κετ είναι στα­θε­ρές με μετα­βολή -0,1%. Φαί­νε­ται δηλαδή ότι οι κατα­να­λω­τές προ­σπα­θούν σε αυτή τη χρονική συγκυ­ρία να στρα­φούν σε φθη­νό­τε­ρες επι­λο­γές προ­ϊ­ό­ντων, οι οποίες μαζί με τις προ­σφο­ρές και τις εκπτώ­σεις (απο­τε­λούν εργα­λεία των λεγό­με­νων «έξυπνων αγορών») και μπορούν να τους βοη­θή­σουν να δια­τη­ρή­σουν σταθερό το επίπεδο «όγκου» αγορών με σταθερή δαπάνη. Οι κύριες κατη­γο­ρίες με αύξηση των πωλή­σεων ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας είναι τα ζυμα­ρικά, τα απορ­ρυ­πα­ντικά, ο καφές, σοκο­λα­τοειδή και κάποια κατε­ψυγ­μένα είδη.