Ηλεκτρονικό μπλόκο στην κλοπή του ΦΠΑ

Μπλόκο στη φορο­δια­φυγή από ΦΠΑ και στην από­κρυψη εισο­δη­μά­των από εμπό­ρους και ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες στήνει η κυβέρ­νηση με την επέ­κταση του «ηλε­κτρο­νι­κού χρή­μα­τος» και τον δρα­στικό περιο­ρι­σμό των συναλ­λα­γών με μετρητά.

Το σχέδιο προ­βλέ­πει χρήση των ειδικών τερ­μα­τι­κών μηχα­νη­μά­των (POS) για όλες τις πλη­ρω­μές που αφορούν λια­νι­κές πωλή­σεις από κατα­στή­ματα και επι­χει­ρή­σεις καθώς και παροχή υπη­ρε­σιών από τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες (γιατροί, δικη­γό­ροι, υδραυ­λι­κοί κ.ά.) και σύνδεσή τους με τη Γενική Γραμ­μα­τεία Πλη­ρο­φο­ρια­κών Συστη­μά­των του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών.

Σταθερά POS θα υπάρ­χουν στα κατα­στή­ματα και στις επαγ­γελ­μα­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις, ενώ οι «πλα­νό­διοι» ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες θα εφο­δια­στούν με «φορητά» μηχα­νή­ματα που θα έχουν το μέγεθος πακέτου τσι­γά­ρων.

Στόχος του μέτρου, που θα εφαρ­μο­σθεί πιλο­τικά για τρεις μήνες και στη συνέ­χεια θα επε­κτα­θεί σε όλη την αγορά και τους επαγ­γελ­μα­τι­κούς χώρους, είναι η άμεση κατα­γραφή του τζίρου από τους πωλητές και η αυτό­ματη απόδοση του ΦΠΑ στο Δημόσιο. Με τα ψηφιακά συστή­ματα πλη­ρω­μών, η Εφορία θα εντο­πί­ζει το πραγ­μα­τικό εισό­δημα και τον φόρο που πρέπει να κατα­βλη­θεί. Ετσι θα κλεί­σουν οι δίοδοι στη δια­κί­νηση «μαύρου χρή­μα­τος» και θα μπει τέλος στο χαρ­το­βα­σί­λειο των απο­δεί­ξεων.

Σύμφωνα με πηγές του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών, με το νέο σύστημα θα γίνεται αυτό­ματη κατα­γραφή των εσόδων των επι­χει­ρή­σεων και βεβαί­ωση των ανα­λο­γού­ντων φόρων συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου και του ΦΠΑ, ο οποίος θα απο­δί­δε­ται απευ­θείας στον λογα­ρια­σμό του Δημο­σίου.

Επίσης πέραν του οικο­νο­μι­κού προφίλ του πωλητή θα κατα­γρά­φο­νται και οι δαπάνες των κατα­να­λω­τών και έτσι θα υπάρχει πλήρης εικόνα για τις δαπάνες δια­βί­ω­σης και από­κτη­σης περιου­σια­κών στοι­χείων, οι οποίες θα αντι­πα­ρα­βάλ­λο­νται με το δηλωθέν εισό­δημα για να εντο­πι­σθούν περι­πτώ­σεις από­κρυ­ψης εισο­δή­μα­τος και φορο­α­πο­φυ­γής.

Ο φόρος εισο­δή­μα­τος θα υπο­λο­γί­ζε­ται αυτό­ματα ανάλογα με τα κατα­γρα­φό­μενα έσοδα και έξοδα, ενώ θα περιο­ρι­σθεί και η εισφο­ρο­δια­φυγή από «μαύρη» εργασία.

Παράλ­ληλα θα μειωθεί δρα­στικά το όριο των συναλ­λα­γών με μετρητά τόσο μεταξύ επι­χει­ρή­σεων και προ­μη­θευ­τών όσο και για τις αγορές κατα­να­λω­τών. Ενα από τα σενάρια που εξε­τά­ζε­ται είναι να τεθεί πλαφόν στις πλη­ρω­μές μετρη­τών με όριο τα 200-300 ευρώ.

Με βάση το ισχύον καθε­στώς η πληρωμή συναλ­λα­γών μεταξύ επι­χει­ρή­σεων άνω των 500 ευρώ γίνεται υπο­χρε­ω­τικά μέσω του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος, ενώ οι αγορές από ιδιώτες όταν ξεπερ­νούν 1.500 ευρώ, εξο­φλού­νται απο­κλει­στικά με χρε­ω­στι­κές ή πιστω­τι­κές κάρτες ή με επι­τα­γές.

Από ΕΣΠΑ

Το κόστος για τη χρη­μα­το­δό­τηση των τερ­μα­τι­κών μηχα­νη­μά­των θα καλυ­φθεί από τα προ­γράμ­ματα του ΕΣΠΑ με μικρή συμ­με­τοχή των υπό­χρεων εμπόρων και επαγ­γελ­μα­τιών που θα εκπί­πτει από το φορο­λο­γη­τέο εισό­δημά τους. Στους κατα­να­λω­τές θα δοθούν κίνητρα όπως η επι­στροφή ενός ποσού από τη δαπάνη ή έκπτωση φόρου. Για παρά­δειγμα για αγορά αξίας 100 ευρώ θα επι­στρέ­φε­ται στον κατα­να­λωτή ένα ποσό είτε με έκπτωση μέρους από το ΦΠΑ είτε με έκπτωση μέρους της δαπάνης από τον φόρο εισο­δή­μα­τος.

Επίσης για την πάταξη της φορο­δια­φυ­γής στον ΦΠΑ θα λει­τουρ­γή­σει «Λοταρία απο­δεί­ξεων» από συγκε­κρι­μέ­νες επαγ­γελ­μα­τι­κές ομάδες με μεγάλα χρη­μα­τικά έπαθλα για τους φορο­λο­γού­με­νους.

Ελεγχοι

Πώς χτυπούν την παρα­οι­κο­νο­μία στο εξω­τε­ρικό

Οι απώ­λειες για το Δημόσιο από τον ΦΠΑ κυμαί­νο­νται ετησίως στα 5,6 δισ. ευρώ καθώς η εισπρα­ξι­μό­τητα του φόρου ανέρ­χε­ται στο 67% όταν ο μέσος ευρω­παϊ­κός όρος είναι 83% και μία από τις βασικές αιτίες για την κλοπή του ΦΠΑ είναι οι πλη­ρω­μές με μετρητά

Στην Ελλάδα μόνο το 5% των πλη­ρω­μών γίνο­νται σήμερα με «ηλε­κτρο­νικό χρήμα» ενώ σε άλλα κράτη όπως η Μ. Βρε­τα­νία και Σουηδία το αντί­στοιχο ποσοστό είναι πάνω από το 50%. Η χώρα μας και η Ρου­μα­νία χρη­σι­μο­ποιούν μετρητά στις συναλ­λα­γές και δεν είναι τυχαίο ότι και οι δύο χώρες έχουν από τα υψη­λό­τερα ποσοστά φορο­δια­φυ­γής και δια­φθο­ράς στην Ευρώπη.

Αντί­θετα, στις ανα­πτυγ­μέ­νες οικο­νο­μίες οι επι­χει­ρή­σεις προ­σπα­θούν να απο­φεύ­γουν τις συναλ­λα­γές με μετρητά. Για παρά­δειγμα, στις ΗΠΑ θεω­ρεί­ται έως και ύποπτη για ξέπλυμα χρή­μα­τος εκείνη η επι­χεί­ρηση που συναλ­λάσ­σε­ται με μετρητά και γι’ αυτό δέχεται και περισ­σό­τε­ρους λογι­στι­κούς ελέγ­χους από την εφορία.

Σύμφωνα με μελέτες στην Ελλάδα, όπου η παρα­οι­κο­νο­μία υπο­λο­γί­ζε­ται στο 24% του ΑΕΠ, η εξά­λειψη των μετρη­τών από τις συναλ­λα­γές είναι ο πλέον απο­τε­λε­σμα­τι­κός τρόπος να περιο­ρι­στεί δρα­στικά η φορο­δια­φυγή. Οι ειδικοί επι­ση­μαί­νουν ότι το άμεσο πλε­ο­νέ­κτημα του «ψηφια­κού χρή­μα­τος» είναι ότι θα εξα­λει­φθεί η φορο­δια­φυγή, αφού όλες οι συναλ­λα­γές υπο­χρε­ω­τικά θα είναι ηλε­κτρο­νι­κές και συνεπώς όλα τα έσοδα και τα έξοδα των επι­χει­ρή­σεων και των επαγ­γελ­μα­τιών θα κατα­γρά­φο­νται με απο­τέ­λε­σμα να υπο­λο­γί­ζε­ται αυτό­ματα τόσο ο ΦΠΑ όσο και ο φόρος εισο­δή­μα­τος.

Κίνητρα

Ωστόσο χρειά­ζε­ται να δοθούν κίνητρα τόσο στον επι­χει­ρη­μα­τία όσο και στον κατα­να­λωτή είτε με έκπτωση της δαπάνης από τον φόρο εισο­δή­μα­τος ή μείωση του ΦΠΑ ή επι­στροφή χρη­μά­των ως ποσοστό για κάθε συναλ­λαγή.

Εθνος