Εγ-κλιματική αλλαγή: Στον «φούρνο» ο πλανήτης το ’19

Τον κώδωνα του κιν­δύ­νου κρούουν οι επιστήµονες για τις υψηλές θερµοκρασίες που αναµένονται µέσα στο 2019, την ώρα που η Αυστρα­λία εδώ και ηµέρες τσου­ρου­φλί­ζε­ται από ένα επι­κίν­δυνο κύµα καύσωνα καθώς σε κάποιες περιο­χές οι θερµοκρασίες ξεπερ­νούν τους 46 βαθµούς Κελσίου. Σύµφωνα µε τις προ­βλέ­ψεις των µετεωρολόγων, το νέο έτος έχει θέσει υπο­ψη­φιό­τητα για να είναι µακράν το θερµότερο στα χρονικά καθώς η υφήλιος πέραν της εντεινόµενης κλιµατικής αλλαγής έχει περίπου 90% πιθα­νό­τητα να έρθει αντιµέτωπη και µε ένα ισχυρό Ελ Νίνιο.

Σύµφωνα µε τους ειδι­κούς του Κέντρου Κλιµατικών Προ­βλέ­ψεων της Εθνικής Υπη­ρε­σίας Ωκεανών και Ατµόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA), οι συν­θή­κες για το ξέσπασµα του φαινοµένου έχουν ήδη δηµιουργηθεί και έτσι είναι εξαι­ρε­τικά πιθανό µέσα στις επόµενες ηµέρες το βόρειο ηµισφαίριο να έρθει αντιµέτωπο µε ένα Ελ Νίνιο το οποίο θα διαρ­κέ­σει όλο τον χειµώνα και έχει 60% πιθα­νό­τητα να συνε­χι­στεί µέσα στην άνοιξη.

Το Ελ Νίνιο είναι στην ουσία κοµµάτι του κλιµατικού µοτίβου το οποίο εµφανίζεται κάθε φορά που η επι­φα­νειακή θερµοκρασία των υδάτων των τρο­πι­κών περιο­χών του Ειρη­νι­κού Ωκεανού ανε­βαί­νει για µεγάλο χρονικό διάστηµα πάνω από τα κανο­νικά επίπεδα.

Μπορεί να διαρ­κέ­σει από τέσ­σε­ρις έως και δεκαέξι µήνες και προ­κα­λεί αύξηση της θερµοκρασίας του πλανήτη. Επι­πλέον, δια­τα­ράσ­σει τα διάφορα καιρικά µοτίβα ανά την υφήλιο, κάνο­ντας πιο πιθανή την εµφάνιση ακραίων και­ρι­κών φαινοµένων, όπως είναι οι πληµµύρες, η ξηρασία και οι τυφώνες.

Σηµειώνεται ότι το ισχυρό Ελ Νίνιο που είχε σηµειωθεί στο τέλος του 2015 και στις αρχές του 2016 είχε τότε αυξήσει τη θερµοκρασία του πλανήτη σε ύψη-ρεκόρ για ολό­κληρη την υπό­λοιπη χρονιά. Το 2016 κατείχε το ρεκόρ της θερµότερης χρονιάς από τότε που έχει ξεκι­νή­σει η τήρηση αρχείων, ενώ το 2017 παρότι δεύτερο σε πραγµατικές τιµές είναι το θερµότερο έτος στα χρονικά χωρίς Ελ Νίνιο. Το 2018 θεω­ρεί­ται ότι θα είναι κάπου µεταξύ της τρίτης και της έκτης θέσης στην κατά­ταξη µε τα θερµότερα έτη.

Το 2018 ξεκί­νησε µε την εµφάνιση του αντί­θε­του φαινοµένου του Ελ Νίνιο, την περίφηµη Λα Νίνια, το οποίο ρίχνει κάπως τη θερµοκρασία του πλανήτη. Σύµφωνα µε τους επιστήµονες όµως, η περσινή Λα Νίνια δεν ήταν αρκετή για να µειώσει σηµαντικά τη θερµοκρασία αν και από τα τέλη Απρι­λίου δεν εµφανίστηκε άλλο κλιµατικό φαινόµενο στην περιοχή του Ειρη­νι­κού Ωκεανού µέχρι σήµερα.

Τα αίτια

Οι ειδικοί θεωρούν το Ελ Νίνιο ως ένα σηµαντικό, αλλά όχι και απόλυτα καθο­ρι­στικό, παρά­γο­ντα για την υπερθέρµανση του πλανήτη κι αυτό γιατί, όπως απο­δεί­χθηκε από πρό­σφατη έρευνα που εστίασε στη σύνδεση του φαινοµένου µε την υπερθέρµανση του πλανήτη, το βασικό πρόβληµα είναι οι εκποµπές αερίων του άνθρακα και η κλιµατική αλλαγή. Σύµφωνα µε την έρευνα που δηµοσιεύθηκε στο διε­θνούς κύρους επι­στη­μο­νικό περιο­δικό «Geophysical Research Letters» τον περασµένο Αύγου­στο, η κλιµατική αλλαγή και η υπερθέρµανση του πλανήτη πέραν των επι­πτώ­σεων που έχουν σε άλλα φαινόµενα επι­δρούν ενι­σχυ­τικά και στις συνέ­πειες που έχει το Ελ Νίνιο στο κλίµα.

Μάλιστα, σύµφωνα µε άλλες έρευνες, η κλιµατική αλλαγή παρεµβαίνει ακόµα και στα ίδια τα µοτίβα εµφάνισης του Ελ Νίνιο και της Λα Νίνια και µέσα στο επόµενο διάστηµα υπάρχει σηµαντική πιθα­νό­τητα να δια­τα­ρα­χθούν περαι­τέρω τα καιρικά (όχι κλιµατικά) µοτίβα, του­λά­χι­στον στις ΗΠΑ. Η κλιµατική αλλαγή και η υπερθέρµανση του πλανήτη έχει απο­δει­χθεί από πολλές έρευνες ότι επι­δρούν αρνη­τικά στα διάφορα καιρικά φαινόµενα κάνο­ντάς τα πιο ακραία. Ετσι, τα τελευ­ταία χρόνια καύ­σω­νες, δασικές πυρ­κα­γιές, ξηρα­σίες, πληµµύρες και καται­γί­δες προ­κα­λούν ανυ­πο­λό­γι­στες ζηµιές, τόσο από πλευράς κόστους σε χρήµατα για τα κράτη όσο και στο ίδιο το περι­βάλ­λον και τα οικοσυστήµατα.

Τον περασµένο Νοέµβριο, λίγο πριν από την έναρξη της Συν­διά­σκε­ψης για την Κλιµατική Αλλαγή στο Κατο­βί­τσε της Πολω­νίας και ενώ ο Αµερικανός πρό­ε­δρος Ντό­ναλντ Τραµπ αµφισβητούσε για ακόµη µία φορά το πρόβληµα της κλιµατικής αλλαγής ως «ανύ­παρ­κτο» (άποψη µάλιστα µε την οποία σύµφωνα µε δηµοσκόπηση που έγινε µέσα στην εβδοµάδα που πέρασε συµφωνεί το 85% των Ρεπουµπλικάνων ψηφο­φό­ρων), υπη­ρε­σίες της αµερικανικής κυβέρ­νη­σης παρου­σί­α­σαν τα ευρήµατα της τέταρ­της εκτίµησης για το κλίµα.

Τα αποτελέσµατά της είναι συγκλο­νι­στικά καθώς σε αυτή γίνο­νται συγκεκριµένες προ­βλέ­ψεις για το πώς η κλιµατική αλλαγή επη­ρε­ά­ζει την ίδια την αµερικανική οικονοµία, τη γεωρ­γική παρα­γωγή, την ποσό­τητα και την ποιό­τητα των αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων, τις τοπικές κοι­νό­τη­τες, την οικονοµία, τη δηµόσια υγεία και τις υποδοµές.

Ασυ­νή­θι­στα φαι­νό­μενα

Όσον αφορά στην Ευρώπη, είναι άγνωστο τι θα φέρει το 2019, όµως το 2018 ήταν σύµφωνα µε τους ειδι­κούς το έτος που σηµειώθηκαν τα περισ­σό­τερα ασυ­νή­θι­στα ακραία καιρικά φαινόµενα. Πριν από περίπου έναν χρόνο, τον περασµένο χειµώνα σφοδρές χιο­νο­πτώ­σεις είχαν σηµειωθεί σε µεγάλη έκταση της ευρω­παϊκή ηπείρου, ενώ την άνοιξη σηµειώθηκαν σε πολλές ευρω­παϊ­κές χώρες έντονες βρο­χο­πτώ­σεις και ηλε­κτρι­κές καται­γί­δες. Οι θερµοκρασίες που κατα­γρά­φη­καν στην Ευρώπη τον χρόνο που πέρασε ιδιαί­τερα στις βόρειες χώρες το καλο­καίρι ήταν άνευ προηγουµένου.

Στη Φιν­λαν­δία επί 25 συνεχόµενες ηµέρες κατα­γρά­φη­καν θερµοκρασίες άνω των 25 βαθµών Κελσίου, στη Γερµανία σηµειώθηκαν θερµοκρασίες κοντά στους 40 βαθµούς Κελσίου µε ξηρασία, στην Πορ­το­γα­λία το θερµόµετρο έφτασε τους 44 βαθµούς Κελσίου και στη Σουηδία τερά­στιες εκτά­σεις δάσους κάηκαν εξαι­τίας του συνδυασµού υψηλής θερµοκρασίας και ξηρα­σίας. Στον Αρκτικό Κύκλο κατα­γρά­φη­καν οι υψη­λό­τε­ρες θερµοκρασίες στα χρονικά, ενώ στη Βου­δα­πέ­στη το καλο­καίρι η στάθµη του ∆ούναβη έφτασε µόλις τα 0,61 εκα­το­στά.

Οι χώρες της Μεσο­γείου εκτός από το καλο­καίρι που υπέ­φε­ραν από τις θερµοκρασίες-ρεκόρ και τις δασικές πυρ­κα­γιές, στη συνέ­χεια το φθι­νό­πωρο σαρώ­θη­καν από ισχυ­ρό­τατα συστήµατα χαµηλών πιέσεων, τα οποία προ­κά­λε­σαν εκτεταµένες πληµµύρες και σοβαρές ζηµιές

Στη Συν­διά­σκεψη για την Καταπολέµηση της Κλιµατικής Αλλαγής στο Κατο­βί­τσε, παρου­σιά­στηκε έρευνα από την Ενωση για τη Μεσό­γειο, τα στοι­χεία της οποίας κατέ­λη­γαν ότι οι χώρες της Λεκάνης της Μεσο­γείου θα πληγούν σφοδρά από την κλιµατική αλλαγή. Σύµφωνα µε τα ευρήµατα της έρευνας, τα επόµενα χρόνια αναµένονται νέα ρεκόρ θερµοκρασίας, ξηρασία και λει­ψυ­δρία παρά τις πληµµύρες που θα σηµειώνονται κάθε άνοιξη και σαν αποτέλεσµα θα πληγεί σηµαντικά η βαριά βιοµηχανία της περιο­χής, που είναι ο τουρισµός.

Στην εν λόγω έρευνα σηµειώνονταν µεταξύ άλλων και οι κίν­δυ­νοι που αντιµετωπίζουν οι µεσογειακές χώρες και από άλλα φαινόµενα όπως είναι οι σεισµοί και οι εκρή­ξεις ηφαι­στείων, ενώ τονι­ζό­ταν και ότι «η περιοχή είναι αντιµέτωπη µε άνιση κατανοµή των φυσικών πόρων, κοι­νω­νική αστά­θεια, συγκρού­σεις και µετανάστευση». Ολα αυτά αλλά και οι εξε­λί­ξεις που θα προ­κύ­ψουν µέσα στο 2019 θα συζη­τη­θούν εκτενώς στην επόµενη συν­διά­σκεψη για την καταπολέµηση της κλιµατικής αλλαγής που γίνεται υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και θα πραγµατοποιηθεί προς το τέλος του χρόνου στη Χιλή µε τη συµβολή της Κόστα Ρίκα.

Η εν λόγω συν­διά­σκεψη αναµένεται να είναι σηµαντική γιατί οι αντι­προ­σω­πείες των χωρών που έχουν υπο­γρά­ψει τη Συµφωνία των Παρι­σίων για την αντιµετώπιση της κλιµατικής αλλαγής (COP21) θα πρέπει να κλεί­σουν όλα τα θέµατα που έµειναν ανοιχτά στην Πολωνία και σχε­τί­ζο­νται µε την αγορά των εκποµπών των ρύπων άνθρακα. Επι­πλέον, θα θέσουν τους νέους στόχους τους για την καταπολέµηση της κλιµατικής αλλαγής για το 2020 και θα δεσµευθούν για τις συγκεκριµένες πολι­τι­κές που θα υλο­ποι­ή­σουν για να τους πετύ­χουν.

Οι ειδικοί εκτιµούν ότι το 2019 θα είναι ιδιαί­τερα κρίσιµο για το εάν τελικά η ανθρω­πό­τητα θα κατα­φέ­ρει να περιο­ρί­σει στο ελά­χι­στο τις συνέ­πειες της κλιµατικής αλλαγής, καθώς µέσα σε αυτό αναµένονται σηµαντικές εξε­λί­ξεις στον τοµέα της πρά­σι­νης και καθαρής ενέρ­γειας. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι ότι οι εταιρείες-κολοσσοί που έχουν δεσµευθεί να λει­τουρ­γούν µε ενέρ­γεια που προ­έρ­χε­ται κατά 100% από ανανεώσιµες πηγές στο πλαίσιο της πρω­το­βου­λίας RE100 έφτασαν τις 159 µε την αλλαγή της χρονιάς.

πηγή dimokratiki.gr

Συντά­κτης Χρήστος Στα­σι­νό­που­λος