Η βεντάλια των τουρκικών διεκδικήσεων έναντι της Αθήνας

Η πρό­σφατη ένταση στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις με αφορμή την ευθεία διεκ­δί­κηση υφα­λο­κρη­πί­δας δυτικά του 28ου μεσημ­βρι­νού και την υπο­γραφή διμε­ρούς μνη­μο­νίου συνερ­γα­σίας για την οριο­θέ­τηση θαλάσ­σιων ζωνών μεταξύ Τρί­πο­λης και Αγκυρας απο­τε­λεί το απο­κο­ρύ­φωμα των τουρ­κι­κών διεκ­δι­κή­σεων στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Η ευθεία αμφι­σβή­τηση της ελλη­νι­κής κυριαρ­χίας σε θαλάσ­σιες ζώνες που βρί­σκο­νται ακόμα και λίγα χιλιό­με­τρα από τα ελλη­νικά νησιά δεν είναι, ωστόσο, παρά ένα από τα πολ­λα­πλά ζητή­ματα που η Αγκυρα θέτει σε μια ιδιαι­τέ­ρως επι­βα­ρυ­μένη ατζέντα.

Τους τελευ­ταί­ους μήνες η Αθήνα έχει έλθει αντι­μέ­τωπη και με την εργα­λειο­ποί­ηση του προ­σφυ­γι­κού και μετα­να­στευ­τι­κού από την Αγκυρα. Η κατα­κό­ρυφη αύξηση των ροών που ακο­λού­θησε την περίοδο μετά τον Ιούνιο, έχει γίνει αντι­λη­πτή από την Αθήνα ως ευθέως συν­δε­δε­μένη με τις διμε­ρείς απαι­τή­σεις που η Τουρκία αξιώνει από την Ελλάδα, κάτι που στα­διακά αντι­λαμ­βά­νε­ται και η Ευρώπη.

Η Αγκυρα αξιώνει, επίσης, την επι­στροφή των οκτώ Τούρκων, πρώην στρα­τιω­τι­κών, οι οποίοι έχουν λάβει άσυλο στην Ελλάδα. Σε αυτό το πλαίσιο, η Αγκυρα κατη­γο­ρεί την Αθήνα ότι υπο­θάλ­πει και την τρο­μο­κρα­τία, ανα­φε­ρό­μενη κατά κύριο λόγο στους υπο­στη­ρι­κτές του ιμάμη Φετου­λάχ Γκιου­λέν. Η Αγκυρα ανε­βά­ζει αυτό τον αριθμό σε πάνω από 8.000 άτομα. Επι­πλέον, η Αγκυρα κλι­μα­κώ­νει διαρκώς και τη ρητο­ρική πίεση σχετικά με τη μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα της Θράκης, την οποία ανα­γνω­ρί­ζει ως τουρ­κική και κατα­πιε­ζό­μενη από την Αθήνα. Σε ένα ευρύ­τερο πλαίσιο, η Αγκυρα συσχε­τί­ζει και ανόμοια ζητή­ματα, όπως είναι η ανέ­γερση τζαμιού έναντι της επα­να­λει­τουρ­γίας της Θεο­λο­γι­κής Σχολής της Χάλκης.

Στη λίστα των μόνιμων τουρ­κι­κών διεκ­δι­κή­σεων περι­λαμ­βά­νο­νται οι απο­κα­λού­με­νες «γκρίζες ζώνες», το θεώρημα που οδήγησε στην κρίση των Ιμίων το 1996, βάσει του οποίου τα νησιά που δεν κατο­νο­μά­ζο­νται στις συν­θή­κες που διέπουν το καθε­στώς του Αιγαίου είναι αμφι­σβη­τού­με­νης κυριαρ­χίας. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσ­σε­ται, βεβαίως, η αμφι­σβή­τηση της ύπαρξης θαλάσ­σιων συνόρων στο Αιγαίο.

Η Αγκυρα απειλεί με πόλεμο (casus belli) εάν η Ελλάδα επε­κτεί­νει τα χωρικά ύδατά της από τα 6 ναυτικά μίλια στα 12, κάτι που απο­τε­λεί δικαί­ωμα που απορ­ρέει από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασ­σας για την Αθήνα. Παράλ­ληλα, η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των τουρ­κι­κών παρα­βιά­σεων στον αέρα, γίνεται στο διά­στημα ανάμεσα στα 6 και 10 ναυτικά μίλια, τα οποία απο­τε­λούν και τα όρια του εθνικού ενα­έ­ριου χώρου ήδη από τη δεκα­ε­τία του ’30.