Πέρασε ακόμη ένας χρόνος και η βίλα Ακάβη παραμένει «φάντασμα»!

Αλλος ένας χρό­νος πέ­ρα­σε, χωρίς καμία πρό­ο­δο, χωρίς καμία πρω­το­βου­λία. Το ιστο­ρι­κό συ­γκρό­τη­μα του κτη­ρί­ου Ακάβη, που στέ­κει επί δε­κα­ε­τί­ες στη συμ­βο­λή των οδών Πα­πα­λου­κά και Βο­ρεί­ου Ηπεί­ρου, εξα­κο­λου­θεί να ρη­μά­ζει, πε­ρι­μέ­νο­ντας μια ανά­πλα­ση που δεν έρ­χε­ται. Ένα έργο που είχε προ­γραμ­μα­τι­στεί, εξαγ­γελ­θεί, ανα­τε­θεί, αλλά τε­λι­κά δεν υλο­ποι­ή­θη­κε – ούτε από την προη­γού­με­νη δη­μο­τι­κή αρχή, ούτε από τη ση­με­ρι­νή.

Το ακί­νη­το, δωρεά του Ηλία Τά­νους Ακάβη στον Δήμο Ρόδου εδώ και πάρα πολλά χρό­νια, εξα­κο­λου­θεί να πα­ρα­μέ­νει ένα ακόμη μνη­μείο της αδια­φο­ρί­ας. Αν και οι ελ­πί­δες για την απο­κα­τά­στα­σή του ανα­ζω­πυ­ρώ­θη­καν το 2018, όταν υπο­γρά­φη­κε ερ­γο­λα­βι­κή σύμ­βα­ση και εγκα­τα­στά­θη­κε ανά­δο­χος, από τότε μέχρι σή­με­ρα με­σο­λά­βη­σαν έξι ολό­κλη­ρα χρό­νια χωρίς ου­σια­στι­κή εξέ­λι­ξη. Η αρ­χι­κή έντα­ξη του έργου στο Επι­χει­ρη­σια­κό Πρό­γραμ­μα του Υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας από τη Διεύ­θυν­ση Με­σαιω­νι­κής Πόλης και Μνη­μεί­ων, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό πε­ρισ­σό­τε­ρα από 1,3 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, είχε δώσει ελ­πί­δες ότι η απο­κα­τά­στα­ση θα γι­νό­ταν πράξη. Όμως, όπως τόσα άλλα έργα στη Ρόδο, η πο­ρεία του «πά­γω­σε», αφή­νο­ντας πίσω του μόνο τα «ερεί­πια» μιας χα­μέ­νης ευ­και­ρί­ας.

Μία ιστο­ρία εγκα­τά­λει­ψης

Το αρ­χο­ντι­κό, χα­ρα­κτη­ρι­σμέ­νο ως «έργο τέ­χνης», φθεί­ρε­ται πλέον ανε­πι­στρε­πτί, εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νο στη μοίρα του και στον χρόνο. Προ­στί­θε­ται έτσι στη μα­κριά λίστα με τα εγκα­τα­λειμ­μέ­να κτή­ρια της Οθω­μα­νι­κής και Ιτα­λι­κής πε­ριό­δου που πα­ρα­μέ­νουν ανα­ξιο­ποί­η­τα, αν και απο­τε­λούν ανα­πό­σπα­στο μέρος της ιστο­ρί­ας και της πο­λι­τι­στι­κής ταυ­τό­τη­τας του τόπου. Το επι­βλη­τι­κό διώ­ρο­φο συ­γκρό­τη­μα, με την εξαι­ρε­τι­κή νε­ο­κλα­σι­κή αρ­χι­τε­κτο­νι­κή και τη θέα στο λι­μά­νι, χτί­στη­κε το 1894. Από κα­τοι­κία ευ­γε­νούς συ­ρια­κής κα­τα­γω­γής, με­τα­τρά­πη­κε σε στέγη αξιω­μα­τι­κών και στη συ­νέ­χεια, σε κα­τοι­κία για άπο­ρες οι­κο­γέ­νειες. Από το 1990 και μετά, ωστό­σο, εγκα­τα­λεί­φθη­κε πλή­ρως. Η από­φα­ση για την απο­κα­τά­στα­ση είχε λη­φθεί το 2018, με σύμ­βα­ση που υπέ­γρα­ψε ο τότε δή­μαρ­χος Φώτης Χα­τζη­διά­κος, αλλά δυ­στυ­χώς το έργο ναυά­γη­σε στη θη­τεία της επό­με­νης δη­μο­τι­κής αρχής και δεν προ­χώ­ρη­σε ποτέ. Σή­με­ρα υπό τη δη­μο­τι­κή αρχή του Αλέ­ξαν­δρου Κο­λιά­δη η κα­τά­στα­ση πα­ρα­μέ­νει ίδια. Εν­θαρ­ρυ­ντι­κό όμως είναι το γε­γο­νός ότι πρό­σφα­τα η γραμ­μα­τέ­ας του Δήμου Άννα Πα­ρα­σκευο­πού­λου, που γνω­ρί­ζει άρι­στα το ζή­τη­μα, προ­α­νήγ­γει­λε πρω­το­βου­λία για την επα­νεκ­κί­νη­ση ολο­κλή­ρω­σης αλλά και χρή­σης του κτη­ρί­ου.

Κενό δρά­σης, κενό πο­λι­τι­κής βού­λη­σης

Το κτή­ριο Ακάβη δεν είναι απλώς ένα ακόμη ερει­πω­μέ­νο αρ­χο­ντι­κό. Είναι μια υπεν­θύ­μι­ση της ανε­πάρ­κειας και της αδρά­νειας της το­πι­κής διοί­κη­σης. Ένα σύμ­βο­λο εγκα­τά­λει­ψης, όπου απο­τυ­πώ­νε­ται με ακρί­βεια η αδυ­να­μία δια­χεί­ρι­σης και αξιο­ποί­η­σης της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της Ρόδου. Καμία επί­ση­μη εξή­γη­ση, καμία νέα πρω­το­βου­λία, καμία πράξη. Μόνο υπο­σχέ­σεις και χρο­νο­δια­γράμ­μα­τα που δεν τη­ρή­θη­καν. Η Ρόδος δεν έχει την πο­λυ­τέ­λεια να αφή­νει πίσω της τέ­τοια ακί­νη­τα. Ούτε να πε­ρι­μέ­νει άλ­λους χα­μέ­νους χρό­νους. Ήδη έχουν πε­ρά­σει έξι χρό­νια από την υπο­γρα­φή της σύμ­βα­σης και πε­ρισ­σό­τε­ρο από τριά­ντα από τότε που το κτή­ριο στα­μά­τη­σε να χρη­σι­μο­ποιεί­ται.

Και δεν είναι μόνο οι ντό­πιοι που βλέ­πουν κάθε μέρα το ιστο­ρι­κό ακί­νη­το ημι­τε­λές. Είναι και οι χι­λιά­δες του­ρί­στες, πολ­λοί από αυ­τούς επα­να­λαμ­βα­νό­με­νοι επι­σκέ­πτες που περ­νούν από το ση­μείο και ρω­τούν: «Μα αυτό το κτή­ριο δεν ήταν σε αυτή την κα­τά­στα­ση και πέ­ρυ­σι;».

Οι επι­σκέ­πτες το φω­το­γρα­φί­ζουν, το σχο­λιά­ζουν, το συ­γκρί­νουν με άλλα νησιά και πό­λεις της Ευ­ρώ­πης. Οι repeaters το ανα­γνω­ρί­ζουν ως το «κτή­ριο που δεν φτιά­χτη­κε ποτέ»! Το κτή­ριο είναι ζω­ντα­νό τεκ­μή­ριο της Ρο­δί­τι­κης αστι­κής αρ­χι­τε­κτο­νι­κής, με σπου­δαί­ες νε­ο­κλα­σι­κές λε­πτο­μέ­ρειες, σφυ­ρή­λα­τα με­ταλ­λι­κά στοι­χεία, πέ­τρι­να γείσα, και μια ιστο­ρία που δια­τρέ­χει την Οθω­μα­νι­κή, Ιτα­λι­κή και Ελ­λη­νι­κή πε­ρί­ο­δο. Από την εποχή της δω­ρε­άς του Συ­ρο­χρι­στια­νού Ηλία Τά­νους Ακάβη, η βίλα πα­ρα­μέ­νει ακόμη σή­με­ρα σιω­πη­λός μάρ­τυ­ρας των εσφαλ­μέ­νων απο­φά­σε­ων του Δήμου Ρόδου. Η ντρο­πή είναι κοινή και η ευ­θύ­νη δια­χρο­νι­κή.