Γιατί μένουν λιγότερες μέρες στην Ελλάδα οι τουρίστες – Στους προορισμούς υψηλής αξίας το Νότιο Αιγαίο

Ο εισερ­χό­με­νος του­ρι­σμός (εξαι­ρου­μέ­νης της κρουα­ζιέ­ρας) κατέ­γραψε το 2025 αξιό­λο­γες επι­δό­σεις συνο­λικά: 38,0 εκατ. αφίξεις και εισπρά­ξεις 22,6 δισ. ευρώ, με αύξηση +5,6% και +9,8% αντί­στοιχα έναντι του 2024, και +21,2% και +27,9% έναντι του 2019. Ωστόσο, η ανάλυση των στοι­χείων που παρου­σιά­ζει η νέα μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ «Εισερ­χό­με­νος Του­ρι­σμός στην Ελλάδα 2025 | Εξε­λί­ξεις και Τάσεις σε σχέση με 2024 και 2019» ανα­δει­κνύει μια πιο σύνθετη εικόνα.

Τα βασικά στοι­χεία

Tα συνο­λικά μεγέθη 2019-2025: Σημα­ντι­κές επι­δό­σεις σε αφίξεις και εισπρά­ξεις, όμως οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις παρα­μέ­νουν στα ίδια επίπεδα των 230 εκατ. του 2019 λόγω μείωσης της Μέσης Διάρ­κειας Παρα­μο­νής.

Θετικές τάσεις: Βελ­τί­ωση ημε­ρή­σιας δαπάνης ως ένδειξη αξίας του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, άμβλυνση επο­χι­κό­τη­τας με υπεροχή του Β’ τρι­μή­νου έναντι του Γ’ και στους τρεις δείκτες που υπο­δη­λώ­νουν την αξία του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, εδραί­ωση Αθήνας ως city break προ­ο­ρι­σμού, αύξηση μερι­δίου MICE, ενί­σχυση κρουα­ζιέ­ρας.

Ηνωμένο Βασί­λειο, Τουρκία και ΗΠΑ οδηγούν την αύξηση των εισπρά­ξεων το 2025 ενώ η γερ­μα­νική αγορά παρου­σιά­ζει σαφή σημάδια κόπωσης.

Βασικό στοι­χείο ανθε­κτι­κό­τη­τας η δια­σπορά αγορών.

Η Μέση Διάρ­κεια Παρα­μο­νής συρ­ρι­κνώ­νε­ται λόγω διε­θνούς τάσης για μικρό­τερα ταξίδια, αύξησης ημε­ρή­σιου κόστους, αύξησης μερι­δίου ημε­ρή­σιων ταξι­διω­τών.

Διευ­ρύ­νε­ται η διαφορά μεταξύ των του­ρι­στικά ανε­πτυγ­μέ­νων Περι­φε­ρειών και των υπο­λοί­πων – Νότιο Αιγαίο και Αττική ανα­δει­κνύ­ο­νται προ­ο­ρι­σμοί υψηλής αξίας.

Προ­κλή­σεις: Ενί­σχυση της ΜΔΠ, χωρική και περαι­τέρω χρονική επέ­κταση της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, στρα­τη­γική επα­να­το­πο­θέ­τηση ώριμων του­ρι­στι­κών Περι­φε­ρειών (Κρήτη, Ιόνια, Κ. Μακε­δο­νία) σε αγορές υψηλής δαπάνης, στό­χευση long-haul αγορών, αξιο­ποί­ηση κρουα­ζιέ­ρας, ενί­σχυση ακτο­πλοϊ­κής ζήτησης.

Παράλ­ληλα με θετικές τάσεις, όπως η βελ­τί­ωση της ημε­ρή­σιας δαπάνης, η άμβλυνση της επο­χι­κό­τη­τας, η εδραί­ωση της Αθήνας ως city break προ­ο­ρι­σμού, η δια­σπορά των αγορών, η ανά­πτυξη της αγοράς των ΗΠΑ, η ενί­σχυση των προ­ϊ­ό­ντων MICE και κρουα­ζιέ­ρας, κατα­γρά­φο­νται και προ­κλή­σεις: η συρ­ρί­κνωση της Μέσης Διάρ­κειας Παρα­μο­νής -πλέον στις 6,1 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις έναντι 7,4 το 2019-, η οποία συγκρα­τεί την ανά­πτυξη των εισπρά­ξεων σε ρυθμό ανάλογο με αυτόν των αφίξεων, η διεύ­ρυνση των ανι­σο­τή­των μεταξύ του­ρι­στικά ανε­πτυγ­μέ­νων και υπό­λοι­πων Περι­φε­ρειών, καθώς και σημάδια κόπωσης σε ορι­σμέ­νες αγορές.

 Μέση Διάρ­κεια Παρα­μο­νής: 3 παρά­γο­ντες που τη συρ­ρι­κνώ­νουν  

Ο τομέας έχει επι­τύ­χει σημα­ντι­κές επι­δό­σεις την περίοδο 2019-2025 αγγί­ζο­ντας το 2025 σε αφίξεις χωρίς την κρουα­ζιέρα, τα 38,0 εκατ. επι­σκέ­πτες (+5,6% από το 2024, + 21,2% από το 2019) και εισπρά­ξεις τα 22,6 δισ. ευρώ (+9,8%/+27,9%), ενώ συνυ­πο­λο­γί­ζο­ντας την κρουα­ζιέρα τα 23,6 δισ. ευρώ (+9,4%/30,0%) συνο­λικά. Όμως, οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις παρα­μέ­νουν στα επίπεδα των 230 εκατ., από το 2019, με εξαί­ρεση τα παν­δη­μικά έτη 2020-2022.

Ο βασικός λόγος είναι η διαρκής μείωση της Μέσης Διάρ­κειας Παρα­μο­νής (ΜΔΠ), που πλέον είναι 6,1 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, έναντι 7,4 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων προ παν­δη­μίας Covid (-17,2%). Μάλιστα, η ΜΔΠ μειώ­θηκε με διψήφιο ποσοστό έναντι του 2019 και στις δέκα μεγα­λύ­τε­ρες αγορές της χώρας. Ως απο­τέ­λε­σμα μειώ­θηκε και σε όλες τις Περι­φέ­ρειεες με εξαί­ρεση την Περι­φέ­ρεια Βορείου Αιγαίου και την Περι­φέ­ρεια Ανα­το­λι­κής Μακε­δο­νίας και Θράκης.

Η μείωση της ΜΔΠ απο­τε­λεί τρο­χο­πέδη στην αύξηση των εισπρά­ξεων σε βαθμό ανάλογο με τις αφίξεις και απο­τε­λεί ζήτημα προς αντι­με­τώ­πιση πρώτης προ­τε­ραιό­τη­τας μέσω της βελ­τί­ω­σης του προ­ϊ­ό­ντος τόσο στις του­ρι­στικά ανε­πτυγ­μέ­νες όσο και στις λοιπές Περι­φέ­ρειες, αλλά και της προ­σέλ­κυ­σης long haul αγορών που δια­μέ­νουν περισ­σό­τερο χρόνο στον προ­ο­ρι­σμό τους.

Από την άλλη πλευρά, η Μέση Δαπάνη ανά Δια­νυ­κτέ­ρευση (ΜΔΔ), δείκτης «αξίας» του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος σε ημε­ρή­σια βάση, παρου­σί­ασε νέα αύξηση στα € 97 και είναι πλέον κατά 27,5% υψη­λό­τερη από το 2019 -έναντι πλη­θω­ρι­σμού 20%. Ως απο­τέ­λε­σμα της μείωσης της ΜΔΠ και της αύξησης της ΜΔΔ, η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη (ΜΚΔ) παρου­σιά­ζει μικρή αύξηση τόσο έναντι του 2024 (+3,9%), όσο και του 2019 (+5,5%) και ανέρ­χε­ται πλέον στα 595 ευρώ, έναντι 573 ευρώ το 2024 και 564 ευρώ το 2019. Υπάρ­χουν όμως, και σημα­ντι­κές αγορές για τις οποίες η ΜΚΔ παρου­σί­ασε μείωση έναντι του 2019 παρά τον πλη­θω­ρι­σμό 20%: Γερ­μα­νία -13,5%, Αυστρία: -13,2%, Ιταλία: -10,0%, Γαλλία:-5,1% και Ολλαν­δία -0,9%.

Η μείωση της ΜΔΠ μπορεί να απο­δο­θεί σε 3 τάσεις που δρουν συμπλη­ρω­μα­τικά, όπως:

Διεθνής τάση για μικρό­τε­ρης διάρ­κειας ταξίδια,

Περιο­ρι­σμός της διάρ­κειας των ταξι­διών, καθώς το ημε­ρή­σιο κόστος αυξάνει και μάλιστα σε μια εποχή που οι πολίτες των κύριων (ευρω­παϊ­κών) αγορών μας αντι­με­τω­πί­ζουν οικο­νο­μι­κές δυσκο­λίες.

Αύξηση του μερι­δίου των ημε­ρή­σιων ταξι­διω­τών -που κατά +90% προ­έρ­χο­νται από τις τέσ­σε­ρεις όμορες χώρες (Αλβανία, Βόρεια Μακε­δο­νία, Βουλ­γα­ρία, Τουρκία)- από 7,5% σε 9,3%. Είναι αξιο­ση­μεί­ωτο όμως ότι η ΜΚΔ των ημε­ρή­σιων επι­σκε­πτών (94 ευρώ), δηλαδή ημε­ρή­σια δαπάνη που ισο­δυ­να­μεί με ΜΔΔ, είναι στα ίδια επίπεδα με την ΜΔΔ συνο­λικά (97 ευρώ), ένδειξη ισχυρής κατα­να­λω­τι­κής δύναμης των επι­σκε­πτών αυτών που θα μπο­ρούσε να αξιο­ποι­η­θεί περαι­τέρω με τη διαμονή τους στην Ελλάδα. Σε αυτό το πλαίσιο, απαι­τεί­ται εμπλου­τι­σμός του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος ειδικά για τις συνο­ρια­κές Περι­φέ­ρειες.

Σε δια­φο­ρε­τική κατη­γο­ρία εντάσ­σε­ται ένας τέταρ­τος παρά­γο­ντας που επίσης συμπιέ­ζει τη ΜΔΠ για στα­τι­στι­κούς λόγους, αν και από μόνος του απο­τε­λεί ιδιαί­τερα θετική εξέλιξη για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό: η δυνα­μική ανά­πτυξη του του­ρι­σμού city break έχει οδη­γή­σει σε αύξηση του μερι­δίου της Αττικής στο σύνολο των επι­σκέ­ψεων από 16,2% το 2019 σε 22,3% το 2024 και 23,2% το 2025. Καθώς τα city breaks χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από τη φύση τους από μικρό­τερη διάρ­κεια παρα­μο­νής σε σχέση με τον του­ρι­σμό για «ήλιο και θάλασσα», η ενί­σχυση του μερι­δίου του συγκε­κρι­μέ­νου τύπου ταξι­διού ανα­πό­φευ­κτα συνει­σφέ­ρει στην περαι­τέρω μείωση της μέσης διάρ­κειας παρα­μο­νής σε εθνικό επίπεδο.

Νότιο Αιγαίο και Αττική ανα­δει­κνύ­ο­νται ως προ­ο­ρι­σμοί υψηλής αξίας

Ακο­λου­θή­στε το Euro2day.gr στο Google News!Παρα­κο­λου­θή­στε τις εξε­λί­ξεις με την υπο­γραφη εγκυ­ρό­τη­τας του Euro2day.gr FOLLOW USΑκολουθήστε τη σελίδα του Euro2day.gr στο LinkedinΣε επίπεδο Περι­φε­ρειών, η διαφορά μεταξύ του­ρι­στικά ανε­πτυγ­μέ­νων και υπο­λοί­πων διευ­ρύ­νε­ται. Οι πέντε ανε­πτυγ­μέ­νες Περι­φέ­ρειες (Αττική, Νότιο Αιγαίο, Κρήτη, Κεντρική Μακε­δο­νία, Ιόνια Νησιά) συγκε­ντρώ­νουν το 90% των εισπρά­ξεων.

Η Αττική ανα­δει­κνύ­ε­ται ως κύριος μοχλός ανά­πτυ­ξης -με το 54% της συνο­λι­κής αύξησης εισπρά­ξεων το 2025 να απο­δί­δε­ται σε αυτή- ενώ το Νότιο Αιγαίο κατα­γρά­φει την υψη­λό­τερη Μέση Δαπάνη ανά Επί­σκεψη πανελ­λα­δικά (869 ευρώ). Αντί­θετα, η Κρήτη εμφα­νί­ζει μείωση εισπρά­ξεων -5% παρά την αύξηση επι­σκέ­ψεων, συνε­χί­ζο­ντας μια τάση που ξεκί­νησε το 2024 (-12% vs 2023). Παρό­μοια εικόνα παρου­σιά­ζουν τα Ιόνια Νησιά (-4,1% εισπρά­ξεις έναντι +10% σε επι­σκέ­ψεις). Σημα­ντική μείωση δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων παρου­σιά­ζει η Κεντρική Μακε­δο­νία (-8,6% έναντι του 2024, -30,5% έναντι του 2019). Τα δεδο­μένα αυτά καθι­στούν επι­τα­κτική τη στρα­τη­γική επα­να­το­πο­θέ­τηση και των τριών Περι­φε­ρειών προς αγορές υψηλής δαπάνης, μέσω στο­χευ­μέ­νων επεν­δύ­σεων για την ανα­βάθ­μιση του προ­ϊ­ό­ντος τους. Σημα­ντική επι­δεί­νωση των περισ­σό­τε­ρων μεγεθών τους την περίοδο 2024-2025 παρου­σί­α­σαν οι Λοιπές Περι­φέ­ρειες.

Ηνωμένο Βασί­λειο, Τουρκία και ΗΠΑ οδηγούν την αύξηση των εισπρά­ξεων το 2025

Η μεγα­λύ­τερη αγορά, η γερ­μα­νική, παρου­σιά­ζει σημάδια κόπωσης με την ΜΚΔ να εμφα­νί­ζει συνεχή μείωση (-7,2% σε σχέση με το 2024 και -13,5% σε σχέση με το 2019), λόγω στα­σι­μό­τη­τας της ΜΔΔ και μείωσης της ΜΔΠ. Έτσι, παρά την αύξηση των αφίξεων κατά +10,2% έναντι του 2024, η αύξηση των εισπρά­ξεων περιο­ρί­στηκε σε μόλις +2,2% και, έναντι του 2019, κατά +47,8% και +27,9% αντί­στοιχα.

Τη μεγα­λύ­τερη συνει­σφορά στην αύξηση των εισπρά­ξεων κατά 2,0 δισ. το 2025 έναντι του 2024 είχαν το Ηνωμένο Βασί­λειο με αύξηση 582 εκατ. ή 28,9% της συνο­λι­κής αύξησης, η Τουρκία με +169 εκατ./8,4% και οι ΗΠΑ με +153 εκατ./7,6%. Οι τρεις αυτές αγορές συνει­σέ­φε­ραν το 44,8% της συνο­λι­κής αύξησης των εισπρά­ξεων.

Αξιο­ση­μεί­ωτη είναι η γεω­γρα­φική δια­σπορά της ζήτησης -χαρακτηριστικό που λει­τουρ­γεί ως «ασφα­λι­στική δικλίδα» έναντι εξάρ­τη­σης από μία αγορά- παρέ­χο­ντας στον ελλη­νικό του­ρι­σμό ευε­λι­ξία και ανθε­κτι­κό­τητα.

Ευρύ­τε­ρες τάσεις και προ­κλή­σεις

Η μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ ανα­δει­κνύει και άλλες τάσεις και προ­κλή­σεις που παρα­τη­ρού­νται ευρύ­τερα.

Αρχικά, κατα­γρά­φε­ται αύξηση του μερι­δίου των επαγ­γελ­μα­τι­κών ταξι­διών από 5% σε 7% του συνόλου, που προήλθε από αύξησή τους κατά +76% μεταξύ 2019 και 2025. Η τάση αυτή αντα­να­κλά τη στα­διακή εδραί­ωση της Ελλάδας ως προ­ο­ρι­σμού MICE ανα­δει­κνύ­ο­ντας τις δυνα­τό­τη­τες περαι­τέρω ανά­πτυ­ξης με τη δημιουρ­γία εθνικού σχεδίου ανά­πτυ­ξης του­ρι­σμού MICE -αλλά και live tourism- που θα περι­λαμ­βά­νει και την ανά­πτυξη Διε­θνούς Συνε­δρια­κού Κέντρου στην Αθήνα.

Μία ακόμη τάση σχε­τί­ζε­ται με την ενί­σχυση της κρουα­ζιέ­ρας, από μισό δισ. ευρώ έσοδα το 2019 σε ένα δισ. ευρώ το 2024 και το 2025, πιθα­νό­τατα λόγω αύξησης των απευ­θείας αερο­πο­ρι­κών συν­δέ­σεων του ΔΑΑ με τις ΗΠΑ. Η βελ­τί­ωση της εμπο­ρι­κής υπο­δο­μής των λιμένων, σε συν­δυα­σμό με την ανά­πτυξη του­ρι­στι­κών εμπει­ριών και υπη­ρε­σιών εξυ­πη­ρέ­τη­σης στο πλαίσιο ολο­κλη­ρω­μέ­νης δια­χεί­ρι­σης προ­ο­ρι­σμών, απο­τε­λεί ζητού­μενο για την αύξηση της δαπάνης ανά απο­βί­βαση και την τόνωση των τοπικών οικο­νο­μιών.

Επι­πλέον, κατα­γρά­φε­ται και περαι­τέρω ενί­σχυση του μερι­δίου των του­ρι­στών που έρχο­νται αερο­πο­ρι­κώς, 73,2% το 2025 σε σχέση με 66,1% την προ-Covid εποχή το 2019. Αντί­θετα, οι οδικώς εισερ­χό­με­νοι παρου­σιά­ζουν οριακή αύξηση (+0,8%) έναντι του 2019, με απο­τέ­λε­σμα το μερίδιό τους στις αφίξεις να έχει μειωθεί από 30,6% το 2019 σε 25,4% το 2025. Λόγω της σημα­ντικά υψη­λό­τε­ρης ΜΚΔ των αερο­πο­ρι­κώς εισερ­χο­μέ­νων (733 ευρώ) έναντι των οδικώς εισερ­χο­μέ­νων (190 ευρώ), τα αντί­στοιχα μερίδια στις εισπρά­ξεις είναι 90,2% και 8,1%. Σημειω­τέα είναι η αύξηση της Μέσης Δαπάνης ανά Δια­νυ­κτέ­ρευση (ΜΔΔ) των οδικώς εισερ­χο­μέ­νων μεταξύ 2019 και 2025 κατά +55,3%, αντα­να­κλώ­ντας πιθα­νό­τατα τις θετικές εξε­λί­ξεις στις οικο­νο­μίες των όμορων χωρών. Ακόμα, καθώς οι ακτο­πλοϊ­κώς εισερ­χό­με­νοι του­ρί­στες έχουν υψηλή ΜΔΠ και ΜΚΔ, η ενί­σχυση της ακτο­πλοϊ­κής ζήτησης θα έχει θετική επί­πτωση γενικά και ειδι­κό­τερα στις Περι­φέ­ρειες Ηπείρου, Δυτικής Ελλάδας και Πελο­πον­νή­σου που έχουν απευ­θείας σύνδεση με Ιταλία.

Μία ακόμη εξέλιξη που κατα­γρά­φε­ται είναι η μείωση της επο­χι­κό­τη­τας, έστω κι αν παρα­μέ­νει πολύ έντονη: Το Γ’ τρίμηνο πλέον αντι­προ­σω­πεύει το 52,4% των αφίξεων, 52,9% των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων και το 52,5% των εισπρά­ξεων έναντι 56%, 58,5% και 59,3% αντί­στοιχα το 2019. Ενδια­φέ­ρουσα εξέλιξη είναι η υπεροχή πλέον, και μάλιστα με σημα­ντική διαφορά, του Β’ τρι­μή­νου έναντι του Γ’ και στους τρεις δείκτες (ΜΔΔ, ΜΔΠ και ΜΚΔ) που υπο­δη­λώ­νουν την αξία του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος και τη σημασία ανά­πτυ­ξης του του­ρι­σμού σε αυτό το τρίμηνο.

Η μελέτη ανα­δει­κνύει τη δια­χρο­νική ανθε­κτι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού και την ισχύ του brand του, ακόμη και μέσα σε ένα περι­βάλ­λον δια­δο­χι­κών κρίσεων και ανα­κα­τα­τά­ξεων. Την ίδια στιγμή, είναι σαφές ότι η επόμενη μέρα δια­μορ­φώ­νε­ται από έναν συν­δυα­σμό παρα­γό­ντων που χρειά­ζε­ται σοβαρή παρα­κο­λού­θηση και συντο­νι­σμένη αντι­με­τώ­πιση: τη γεω­πο­λι­τική αστά­θεια, την ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας -όπου ζητή­ματα όπως η φορο­λο­γία, το λει­τουρ­γικό κόστος, οι υπο­δο­μές, η δια­χεί­ριση προ­ο­ρι­σμών, η ποιό­τητα των υπη­ρε­σιών και η σχέση τιμής/αξίας θα καθο­ρί­σουν τη θέση μας τα επόμενα χρόνια-, την επέν­δυση στο ανθρώ­πινο δυνα­μικό και τη δια­σφά­λιση της ισορ­ρο­πίας με τις τοπικές κοι­νω­νίες, προ­κει­μέ­νου να δια­τη­ρη­θεί και να ενι­σχυ­θεί περαι­τέρω η θέση της Ελλάδας στον διεθνή του­ρι­στικό χάρτη.

Πηγή: euro2day.gr