Αξιοποίηση δασικών εκτάσεων υπό προϋποθέσεις

Χιλιά­δες στρέμ­ματα που για δεκα­ε­τίες καλ­λιερ­γού­νταν ή χρη­σι­μο­ποιού­νταν από ιδιώτες χαρα­κτη­ρί­ζο­νται πλέον ορι­στικά ως δασικές εκτά­σεις και, σε πολλές περι­πτώ­σεις, περιέρ­χο­νται στην κυριό­τητα του Δημο­σίου. Το θέμα ήρθε στην επι­φά­νεια με την κύρωση των δασικών χαρτών καθώς και τις απορ­ρι­πτι­κές απο­φά­σεις των Επι­τρο­πών Εξέ­τα­σης Αντιρ­ρή­σεων (ΕΠΕΑ). Τίθε­νται έτσι, μια σειρά από ερω­τή­ματα: τι συμ­βαί­νει πλέον με αυτές τις εκτά­σεις; Μπορούν όσοι τις χρη­σι­μο­ποιού­σαν μέχρι σήμερα, να συνε­χί­σουν να τις αξιο­ποιούν; Και αν ναι, υπό ποιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις και με ποιο τίμημα; «ΤΑ ΝΕΑ» με τη βοήθεια της τοπο­γρά­φου–πολε­ο­δό­μου μηχα­νι­κού Γραμ­μα­τής Μπα­κλα­τσή, παρου­σιά­ζουν μέσα από 15+3 ερω­τή­σεις –απα­ντή­σεις όλες τις πλη­ρο­φο­ρίες για την αξιο­ποί­ηση αυτών των εκτά­σεων μετά τις τελε­σί­δι­κες απο­φά­σεις.

– Μπορεί ένας ιδιώτης να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει δασική έκταση του Δημο­σίου;

Μπορεί αλλά μόνο με άδεια. Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να διευ­κρι­νι­στεί πως ο ιδιώτης δεν αποκτά ιδιο­κτη­σία, αλλά ένα περιο­ρι­σμένο δικαί­ωμα χρήσης, το οποίο παρα­χω­ρεί­ται για συγκε­κρι­μένο σκοπό και χρονικό διά­στημα.

Η χρήση αυτή ελέγ­χε­ται συνεχώς από τις δασικές υπη­ρε­σίες και μπορεί να ανα­κλη­θεί, εφόσον δεν τηρού­νται οι προ­βλε­πό­με­νοι όροι.

– Ποιες δράσεις/ επεμ­βά­σεις επι­τρέ­πο­νται εντός των δασικών εκτά­σεων;

Η δασική νομο­θε­σία επι­τρέ­πει την επέμ­βαση σε δασικές εκτά­σεις, πάντα όμως εντός του προ­βλε­πό­με­νου νομικού πλαι­σίου: δηλαδή της μη μετα­βο­λής του προ­ο­ρι­σμού του δάσους. Κι αυτό ύστερα από έγκριση.

Ετσι, οι δράσεις/επεμ­βά­σεις που είναι κατ’ εξαί­ρεση επι­τρε­πτές, μεταξύ άλλων, αφορούν:

Εκμε­ταλ­λεύ­σεις πρω­το­γε­νούς τομέα (γεωργία, κτη­νο­τρο­φία κ.λπ.).

Κατα­σκευή κοι­νό­χρη­στων – κοι­νω­φε­λών υπο­δο­μών αλλά και έργων υπο­δο­μών (οδο­ποιία κ.ά.).

Βιο­μη­χα­νι­κές εγκα­τα­στά­σεις (όπως μονάδες μετα­ποί­η­σης γεωρ­γι­κών προ­ϊ­ό­ντων, οινο­ποιεία, απο­σταγ­μα­το­ποιεία, ποτο­ποιεία, εμφια­λω­τή­ρια, ελαιο­τρι­βεία, σφαγεία, δεξα­με­νές απο­θή­κευ­σης πετρε­λαιοει­δών).

 

Μεταλ­λεία – λατο­μεία.

Εργα πολι­τι­στι­κού χαρα­κτήρα.

Εγκα­τα­στά­σεις αθλη­τι­σμού, εκπαί­δευ­σης, περί­θαλ­ψης, έρευνας, υδα­το­δρο­μίων, δια­δρο­μών αγώνων μοτο­πο­δη­λά­των, θρη­σκευ­τι­κής φύσεως κ.ά.

– Τι απα­γο­ρεύ­ε­ται;

Απα­γο­ρεύ­ε­ται ξεκά­θαρα η ανέ­γερση κατοι­κιών. Επι­πλέον, απα­γο­ρεύ­ο­νται οι αυθαί­ρε­τες εκχερ­σώ­σεις, η αλλαγή χρήσης της γης χωρίς άδεια αλλά και κάθε δρα­στη­ριό­τητα που οδηγεί σε ουσια­στική υπο­βάθ­μιση του δασικού οικο­συ­στή­μα­τος.

– Ποιες του­ρι­στι­κές εγκα­τα­στά­σεις επι­τρέ­πο­νται εντός των δασικών εκτά­σεων;

Επι­τρέ­πο­νται, ύστερα από σχετικό αίτημα, οι επεμ­βά­σεις που αφορούν στη δημιουρ­γία ξενο­δο­χεια­κών κατα­λυ­μά­των κατη­γο­ρίας 4 ή 5 αστέρων, χιο­νο­δρο­μι­κών κέντρων, εγκα­τα­στά­σεων αξιο­ποί­η­σης ιαμα­τι­κών πηγών υδρο­θε­ρα­πευ­τη­ρίων, κέντρων θαλασ­σο­θε­ρα­πείας, εγκα­τα­στά­σεων ιατρι­κού του­ρι­σμού καθώς και η δημιουρ­γία γκολφ.

– Από τι συνο­δεύ­ε­ται το σχετικό αίτημα;

Το σχετικό αίτημα για τη χορή­γηση έγκρι­σης επέμ­βα­σης, συνο­δεύ­ε­ται από έκθεση του­ρι­στι­κής αξιο­ποί­η­σης στην οποία αιτιο­λο­γεί­ται ότι η επέμ­βαση αυτή απο­τε­λεί το μόνο πρό­σφορο μέσο για την ικα­νο­ποί­ηση του δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος, κι αυτό με τη μικρό­τερη δυνατή απώλεια δασικού πλούτου.

 

– Τι ισχύει για τα σύνθετα του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα;

Επι­τρέ­πε­ται η επέμ­βαση σε ιδιω­τικά δάση και δασικές εκτά­σεις για τη δημιουρ­γία σύν­θε­των του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των.

Το ίδιο ισχύει και για εγκα­τα­στά­σεις Ειδικής Του­ρι­στι­κής Υπο­δο­μής, κάτω όμως από ειδι­κούς όρους και προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

–  Κι αν η επέμ­βαση γίνει σε ιδιω­τική δασική έκταση;

Οταν η επέμ­βαση για τη δημιουρ­γία των προ­α­να­φε­ρό­με­νων σύν­θε­των του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των και εγκα­τα­στά­σεων Ειδικής Του­ρι­στι­κής Υπο­δο­μής, γίνεται εξ ολο­κλή­ρου σε ιδιω­τική έκταση αμιγώς δασικού χαρα­κτήρα, τότε το εμβαδόν της έκτασης αυτής πρέπει να είναι κατ’ ελά­χι­στο 500 στρέμ­ματα.

– Τι ισχύει για την κάλυψη;

Η συνο­λική έκταση των χώρων που κατα­λαμ­βά­νουν οι του­ρι­στι­κές εγκα­τα­στά­σεις (δηλαδή η κάλυψη) δεν μπορεί να υπερβεί το 10% της έκτασης για την οποία εγκρί­νε­ται η επέμ­βαση προς του­ρι­στική αξιο­ποί­ηση.

– Και για τον συντε­λε­στή δόμησης;

Ο συντε­λε­στής δόμησης υπο­λο­γί­ζε­ται στο ως άνω του 10% της έκτασης και καθο­ρί­ζε­ται κλι­μα­κωτά. Στην πράξη, εγκρί­νο­νται εγκα­τα­στά­σεις όπως ορει­βα­τικά κατα­φύ­για, μικρές υπο­δο­μές ανα­ψυ­χής ή οικο­του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα περιο­ρι­σμέ­νης κλί­μα­κας.

Διευ­κρί­νιση: οι παρεμ­βά­σεις αυτές, σχε­διά­ζο­νται με τέτοιο τρόπο που θα πρέπει να μην αλλοιώ­νε­ται το τοπίο και να απο­φεύ­γε­ται η εκτε­τα­μένη δόμηση.

-Τι ισχύει με τα φωτο­βολ­ταϊκά για τις δασικές εκτά­σεις;

Γενικά ισχύει ο εξής κανόνας: εγκα­τα­στά­σεις εκμε­τάλ­λευ­σης ηλιακής ενέρ­γειας από φωτο­βολ­ταϊκούς σταθ­μούς σε δάση και ανα­δα­σω­τέες εκτά­σεις απα­γο­ρεύ­ο­νται.

– Σε ποια όμως περί­πτωση επι­τρέ­πε­ται;

Επι­τρέ­πε­ται σε δασικές εκτά­σεις που εκχερ­σώ­θη­καν ή παρα­χω­ρή­θη­καν για γεωρ­γική ή δεν­δρο­κο­μική καλ­λιέρ­γεια. Κι αυτό υπό την προ­ϋ­πό­θεση, ότι μετά το πέρας της νόμιμης λει­τουρ­γίας των εγκα­τα­στά­σεων αυτών, σύμφωνα και με τους όρους της περι­βαλ­λο­ντι­κής αδειο­δό­τη­σης, ή την για οποιον­δή­ποτε λόγο απο­μά­κρυνσή τους, η έκταση θα πρέπει να επα­νέλ­θει στην πρότερη κατά­σταση.

– Τι ισχύει για τις χορ­το­λι­βα­δι­κές και βρα­χώ­δεις εκτά­σεις;

Με βάση τα προ­βλε­πό­μενα (σ.σ.: ν. 4859/2021) επι­τρέ­πε­ται η επέμ­βαση σε δάση και δασικές εκτά­σεις ως και σε δημό­σιες χορ­το­λι­βα­δι­κές και βρα­χώ­δεις εκτά­σεις, ύστερα από έγκριση του συντο­νι­στή της οικείας Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης, και έπειτα από εισή­γηση της οικείας Δασικής Αρχής.

– Τι γίνεται στην περί­πτωση που υπάρ­χουν κυρω­μέ­νοι δασικοί χάρτες;

Οταν πρό­κει­ται για επέμ­βαση σε χορ­το­λι­βα­δι­κές και βρα­χώ­δεις εκτά­σεις που βρί­σκο­νται σε περιο­χές όπου υπάρ­χουν κυρω­μέ­νοι δασικοί χάρτες, η εισή­γηση της οικείας Δασικής Αρχής χορη­γεί­ται εντός προ­θε­σμίας 2 μηνών από το αίτημα του ενδια­φε­ρο­μέ­νου. Σημεί­ωση: σε περί­πτωση επέμ­βα­σης από τρίτους στις ιδιω­τι­κού χαρα­κτήρα εκτά­σεις που προ­στα­τεύ­ο­νται από τις δια­τά­ξεις του προ­α­να­φε­ρό­με­νου νόμου, απαι­τεί­ται και η έγγραφη συναί­νεση του ιδιο­κτήτη.

– Τι ισχύει για τις κτη­νο­τρο­φι­κές εγκα­τα­στά­σεις σε δάση, δασικές ή δημό­σιες εκτά­σεις;

Εδώ ισχύουν τα εξής: ύστερα από εισή­γηση της Επι­τρο­πής Σταυ­λι­σμού, με απόφαση του αρμο­δίου δασάρχη, χορη­γεί­ται άδεια για την εγκα­τά­σταση εντός δασών και δασικών εκτά­σεων, καθώς και δημο­σίων εκτά­σεων κτη­νο­τρο­φι­κών εγκα­τα­στά­σεων, εκτρο­φείων θηρα­μά­των, ιχθυο­τρο­φείων, εκτρο­φείων γου­νο­φό­ρων και ιδίως επι­σκέ­ψι­μων κτη­νο­τρο­φι­κών μονάδων εκτρο­φής απει­λου­μέ­νων με εξα­φά­νιση αυτο­χθό­νων φυλών αγρο­τι­κών ζώων, με σκοπό τη διάσωση, διάδοση, προβολή και παρα­δο­σιακή δια­χεί­ριση του προ­α­να­φερ­θέ­ντος ζωικού κεφα­λαίου και των προ­ϊ­ό­ντων του.

– Πού δεν επι­τρέ­πε­ται;

Δεν επι­τρέ­πε­ται η εγκα­τά­σταση των προ­α­να­φε­ρό­με­νων μονάδων, με εξαί­ρεση τη μελισ­σο­κο­μία, σε δάση και δασικές εκτά­σεις που προ­στα­τεύ­ο­νται, σε εκτά­σεις που βρί­σκο­νται εντός λεκανών απορ­ροής χει­μάρ­ρων πόλεων ή οικι­σμών, σε δάση και δασικές εκτά­σεις που προ­σφέ­ρο­νται για αναψυχή και τον του­ρι­σμό.

Τι ισχύει για τη γεωρ­γι­κή­εκ­με­τά­λευση

-Πότε επι­τρέ­πε­ται η γεωρ­γική εκμε­τάλ­λευση των δασικών εκτά­σεων;

Η εκχέρ­σωση δασών προς απόδοση σε αγρο­τική οποιασ­δή­ποτε φύσης καλ­λιέρ­γεια απα­γο­ρεύ­ε­ται. Κατ’ εξαί­ρεση, επι­τρέ­πε­ται η από γεωρ­γι­κούς συνε­ται­ρι­σμούς, ομάδες παρα­γω­γών ή φυσικά πρόσωπα εκχέρ­σωση δασικών εκτά­σεων ή η χρήση από αυτούς ασκε­πούς έκτασης ή διά­κε­νου (δηλαδή «ξέφωτου») εντός δάσους ή δασικής έκτασης, εμβαδού έως 30 στρέμ­ματα όταν πρό­κει­ται για φυσικά πρόσωπα, για γεωρ­γική ή δεν­δρο­κο­μική καλ­λιέρ­γεια ή για φύτευση σε ανά­μειξη αγρίων και οπω­ρο­φό­ρων ή καρ­πο­φό­ρων δένδρων ή για φύτευση δασικών ειδών για την απόδοση προ­ϊ­ό­ντων, ιδίως κάστα­νων, καρυ­διών και τρούφας, ή για δημιουρ­γία αμπε­λώ­νων ή φυτειών αρω­μα­τι­κών φυτών.

-Τι άλλο επι­τρέ­πε­ται;

Επι­τρέ­πε­ται, επίσης, η διά εμβο­λια­σμού εξη­μέ­ρωση άγριων οπω­ρο­φό­ρων ή καρ­πο­φό­ρων δένδρων. Δηλαδή το μπό­λια­σμα. Επίσης εντός των ως άνω εκτά­σεων επι­τρέ­πο­νται κατα­σκευές που εξυ­πη­ρε­τούν τη γεωρ­γική εκμε­τάλ­λευση, κατ΄ εφαρ­μογή της σχε­τι­κής περί των κατα­σκευών αυτών νομο­θε­σίας.

-Πώς χορη­γεί­ται η έγκριση;

Η έγκριση για τη γεωρ­γική εκμε­τάλ­λευση χορη­γεί­ται κατόπιν σχε­τι­κής οικο­νο­μο­τε­χνι­κής μελέτης βιω­σι­μό­τη­τας της γεωρ­γι­κής εκμε­τάλ­λευ­σης. Οι δημό­σιες εκτά­σεις ως και οι κοι­νό­χρη­στες και δια­θέ­σι­μες εποι­κι­στι­κές δασικές εκτά­σεις μπορούν να δια­τε­θούν σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα για δεν­δρο­κο­μική ή γεωρ­γική καλ­λιέρ­γεια και εκμε­τάλ­λευση κατόπιν της σχε­τι­κής μελέτης και κάτω από ειδικές προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Πηγή: in.gr