Ενα γράμμα από τη Ρόδο για όλους τους Έλληνες…

Γράφει ο

Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Στη Ρόδο έχουμε πρό­χειρη δομή που φιλο­ξε­νού­νται προ­σω­ρινά πρό­σφυ­γες. Μέχρι προχθές εκεί διέ­με­ναν 140 άνθρω­ποι, κάθε ηλικίας. Σήμερα, με τις νέες ‘αφίξεις’ μπορεί να είναι 200, σε μια εβδο­μάδα θα είναι λιγό­τε­ροι, ή και περισ­σό­τε­ροι. Σε αυτή τη δομή υπήρξε μέρα που φιλο­ξε­νή­θη­καν ταυ­τό­χρονα 450 άνθρω­ποι. Ποτέ δε ρωτή­σαμε από πού έρχο­νται. Απλώς γνω­ρί­ζουμε ότι ήρθαν και όταν έφτασαν στο νησί πει­νού­σαν, κρύωναν, φοβού­νταν.

Σε μια από τις αφίξεις του προ­πε­ρα­σμέ­νου μήνα, ήταν περί­ο­δος των Χρι­στου­γέν­νων, μια πρό­σφυ­γας έπεσε λιπό­θυμη από την πείνα. Από τον αδελφό της μάθαμε πως επί τέσ­σε­ρις ημέρες πάνω στη βάρκα θήλαζε το βρέφος της. Κρα­τούσε το παιδί της ζωντανό, παρότι εκείνη είχε να φάει μέρες. Σε όλο το ‘ταξίδι’ το μωράκι πλά­νταζε στο κλάμα, γονά­τιζε το ηθικό όλων, όμως κανένας δε δια­νο­ή­θηκε να το αρπάξει από την αγκαλιά της μητέρας του και να το πετάξει στη θάλασσα. Αυτό θα ήταν απάν­θρωπο. «Άλλωστε υπάρχει κι ένας Θεός που παρα­κο­λου­θεί». Όταν πια τους συνέ­λα­βαν και τους μετέ­φε­ραν σε ασφαλές μέρος (έξω από το Λιμε­ναρ­χείο Ρόδου) εκείνη κατέρ­ρευσε. Εμειναν στο νησί περίπου 20 ημέρες και κάποια στιγμή η γυναίκα ανα­κοί­νωσε πως το βρέφος της θα το ονο­μά­σει «Κων­στα­ντίνο». Είπε κι άλλα εκείνη η μετα­νά­στις. Ομορφα πράγ­ματα, ανθρώ­πινα, «τα μόνα ανθρώ­πινα που έζησα εδώ και καιρό» όπως είπε η ίδια στους Ροδίτες που τη βοή­θη­σαν. Εκείνη, το βρέφος, ο αδελφός της και κάμπο­σοι άλλοι ένα από­γευμα μετα­κι­νή­θη­καν προς Πειραιά κι από κει σε κάποια άλλη δομή. Εφυγαν αθόρυβα όπως είχαν έρθει.

Το σκηνικό αυτό επα­να­λαμ­βά­νε­ται το ίδιο εδώ και τέσσερα χρόνια στη Ρόδο. Η δομή βρί­σκε­ται σε κεντρικό σημείο της πόλεως, σε κάποιο από τα ξεχα­σμένα κτήρια του Δημο­σίου. Σε από­σταση λιγό­τερη από 300 μέτρα υπάρχει ένα πολυ­τε­λές ξενο­δο­χείο και τριγύρω διά­σπαρτα υπάρ­χουν café, εμπο­ρικά κατα­στή­ματα, κέντρα δια­σκέ­δα­σης, μια σύγ­χρονη μαρίνα υπο­δο­χής σκαφών ανα­ψυ­χής. Αυτό το άτυπο κέντρο προ­σω­ρι­νής υπο­δο­χής μετα­να­στών δεν ήταν ποτέ πρό­βλημα. Δεν χάλασε την αισθη­τική του νησιού, δεν έριξε την κίνηση στα κατα­στή­ματα που υπάρ­χουν τριγύρω, δεν αύξησε την εγκλη­μα­τι­κό­τητα, ούτε και έριξε λάσπη στην καλο­γυα­λι­σμένη υποδομή της τοπικής του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας.

Ούτε και οι του­ρί­στες στη Ρόδο ενο­χλού­νται από τη δια­κρι­τική παρου­σία των προ­σφύ­γων – μετα­να­στών. Αλλωστε, στις πατρί­δες τους κι εκείνοι έχουν τέτοιες δομές, γνω­ρί­ζουν. Για παρά­δειγμα, είναι γνωστό πως από τη δεκα­ε­τία του ’90 η Φλω­ρε­ντία δια­θέ­τει, μεγάλο και οργα­νω­μένο καταυ­λι­σμό προ­σω­ρι­νής φιλο­ξε­νίας προ­σφύ­γων – μετα­να­στών.

Δε δημιουρ­γεί­ται πρό­βλημα από τις χαρα­κτη­ρι­ζό­με­νες ‘ροές’ στη Ρόδο διότι ο αριθμός των προ­σφύ­γων – μετα­να­στών δια­τη­ρεί­ται σταθερά κάτω από το 0.5% του ντόπιου πλη­θυ­σμού. Η ανα­λο­γία αυτή είναι το «κλειδί» στη λύση του προ­βλή­μα­τος. Δεν υπάρχει Ροδίτης ή του­ρί­στας που να νιώθει άβολα με την άτυπη αυτή δομή. Ολοι γνω­ρί­ζουν καλά πως εκεί μέσα φιλο­ξε­νού­νται μετα­νά­στες, που έρχο­νται φοβι­σμέ­νοι και ζουν με την ελπίδα να φύγουν προς εκεί όπου ονει­ρεύ­ο­νται πως θα μπο­ρέ­σουν να ζήσουν ένα καλύ­τερο Αύριο, κάπου στην Ευρώπη.

Στη Λέσβο, στη Χίο, στη Σάμο, κατά καιρούς στη Σύμη, το πρό­βλημα είναι μεγάλο, διότι οι πρό­σφυ­γες – μετα­νά­στες είναι όσοι ή και περισ­σό­τε­ροι από τους ντό­πιους κατοί­κους. Φαντα­στείτε αυτό: Το πιο μεγάλο πρό­βλημα της άτυπης δομής στη Ρόδο είναι οι τουα­λέ­τες. Δύο τουα­λέ­τες για όλους και όταν μαζεύ­ο­νται πολλοί γίνεται το αδια­χώ­ρητο. Όμως, κανένας και καμία τους, δεν επι­τρέ­πει τη φυσική ανάγκη να σταθεί πάνω από την αξιο­πρέ­πειά τους. Ολοι περι­μέ­νουν να έρθει η σειρά τους και δεν τρέχουν σε γωνιές δεξιά ή αρι­στερά. Σέβο­νται το χώρο τους και τον προ­σέ­χουν. Αντί­θετα, στη Λέσβο, των χιλιά­δων μετα­να­στών – προ­σφύ­γων, χωρίς δομές, χωρίς τουα­λέ­τες, η αξιο­πρέ­πεια χάνεται, για όλους.

Επίσης στη Ρόδο, υπάρ­χουν μια χούφτα άνθρω­ποι, που εμπνέ­ο­νται από τον κ. Ντίνο και στη­ρί­ζουν τη δομή. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο εξα­σφα­λί­ζουν για τους πρό­σφυ­γες φαγητό, φάρμακα, κλι­νο­σκε­πά­σματα και ρούχα. Τον τελευ­ταίο μήνα ο αριθμός των εθε­λο­ντών έχει αυξηθεί και μαζί τους αυξή­θηκε και ο αριθμός των προ­σφο­ρών που γίνο­νται στα είδη ανάγκης. Η ανθρω­πιά είναι μετα­δο­τική και ήδη κάποια super market έχουν απο­φα­σί­σει να δια­θέ­τουν κάθε μήνα ένα μικρό ποσό σε τρόφιμα για τη δομή της Ρόδου. Σε επόμενο ρεπορ­τάζ θα γρα­φτούν ανα­λυ­τικά τα ονόματά τους. Επίσης, τα μέλη της διοί­κη­σης του Φαρ­μα­κευ­τι­κού Συλ­λό­γου Δωδε­κα­νή­σου στη­ρί­ζουν την προ­σπά­θεια για την εξα­σφά­λιση εμβο­λίων των προ­σφύ­γων – μετα­να­στών. Το ίδιο και το πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου, διδά­σκο­ντες του οποίου έχουν ανα­λά­βει να διδά­ξουν την ελλη­νική γλώσσα σε όσους το επι­θυ­μούν.

Είναι δίκαιο οι μικρο­νη­σιώ­τες και οι κάτοι­κοι του Εβρου να φωνά­ζουν και να δια­μαρ­τύ­ρο­νται για τα όσα συμ­βαί­νουν στους τόπους τους, όπως και είναι άδικο τα Μέσα Ενη­μέ­ρω­σης να χρη­σι­μο­ποιούν τις δια­μαρ­τυ­ρίες τους αυτές για παρα­πλη­ρο­φο­ρούν τους Ελληνες και λαϊ­κί­ζο­ντας να τους εξωθούν σε συμπε­ρι­φο­ρές που δεν ται­ριά­ζουν με πολι­τι­σμέ­νους ανθρώ­πους.

Αυτές οι γραμμές γρά­φο­νται εδώ από τη Ρόδο, όπου μια μικρή δομή δίνει απο­τε­λε­σμα­τική λύση στο πρό­βλημα δια­χεί­ρι­σης του προ­σφυ­γι­κού και μάλιστα χωρίς τυμπα­νο­κρου­σίες. Αν αντί­στοι­χες δομές υπάρ­χουν σε πολλά σημεία της χώρας, τότε δεν θα συνε­χί­σουν να πνί­γο­νται τα μικρο­νή­σια του αρχι­πε­λά­γους, ούτε και οι άλλες περιο­χές που υπο­δέ­χο­νται μετα­νά­στες – πρό­σφυ­γες. Το «κλειδί» βρί­σκε­ται στην ανα­λο­γία φιλο­ξε­νού­με­νων δομής και ντόπιου πλη­θυ­σμού. Η Ρόδος, που ολό­κληρη είναι μια βιτρίνα του­ρι­σμού, δεν έχει προ­βλή­ματα από τη μικρή – άτυπη δομή της. Το ίδιο μπορεί να γίνει σε όλη τη χώρα, άφοβα, απο­τε­λε­σμα­τικά, γιατί η ζωή δεν είναι facebook να κάνεις scroll down στο επόμενο post. Ο μόνος πραγ­μα­τι­κός φόβος από το φαι­νό­μενο της μετα­νά­στευ­σης είναι να χάσουμε την ανθρω­πιά μας.

Οι στίχοι που ακο­λου­θούν είναι από το ποίημα του Edgar Allan Poe, “A dream within a dream”, σε μετά­φραση Στέ­φα­νου Μπε­κα­τώ­ρου:

«Αν όμως, η ελπίδα πέταξε

μες σε μια νύχτα ή μια μέρα,

μες σ’ ένα όραμα ή μες στο τίποτα,

είναι γι’ αυτό λιγό­τερο χαμένη;

Όλα όσα βλέ­πουμε ή ό,τι φαι­νό­μα­στε

όνειρο μέσα σε όνειρο».