Πώς μπορεί ο τουρισμός να φέρει περισσότερα έσοδα στην ελληνική οικονομία;

ο αντα­γω­νι­στικό της πλε­ο­νέ­κτημα σε συγκε­κρι­μέ­νες μορφές του­ρι­σμού, σε σχέση με τους αντα­γω­νι­στές της, καλεί­ται να εκμε­ταλ­λευ­τεί η Ελλάδα προ­κει­μέ­νου να δημιουρ­γή­σει τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις που θα μεγε­θύ­νουν τα του­ρι­στικά έσοδα σε μόνιμη βάση. Άλλωστε, η αύξηση των του­ρι­στι­κών εσόδων απο­τε­λεί δια­χρο­νική στρα­τη­γική δημό­σιου και ιδιω­τι­κού τομέα, στον του­ρι­στικό κλάδο, καθώς όποια εξέλιξή τους (θετική η αρνη­τική) απο­τυ­πώ­νε­ται στην οικο­νο­μία, αλλά και στην κοι­νω­νία γενι­κό­τερα. Είναι χαρα­κτη­ρι­στική η θέση που δια­τύ­πωσε ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων Γιάννης Ρέτσος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι «πλέον κανείς δεν θυμάται νούμερα αφίξεων αλλά και κανείς δεν θέτει στόχους αφίξεων. Όλοι στο­χεύ­ουν στα έσοδα, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για την ανα­βάθ­μιση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος».

Προ­κει­μέ­νου να ανα­δει­χθούν τα σημεία που θα δώσουν ώθηση στα του­ρι­στικά έσοδα, το Αθη­ναϊκό/Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων ζήτησε τις απόψεις εμπλε­κό­με­νων με την του­ρι­στική οικο­νο­μία φορέων.

Ο θαλάσ­σιος του­ρι­σμός και ο του­ρι­σμός τρίτης ηλικίας, σε συν­δυα­σμό με τον ιατρικό, μπορούν να απο­γειώ­σουν τα του­ρι­στικά έσοδα

Η Δρ Φαίη Μακα­ντάση, επι­κε­φα­λής ερευνών στη διαΝΕΟσις, σημειώ­νει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι ο του­ρι­σμός που προ­σελ­κύει η Ελλάδα είναι σε μεγάλο βαθμό μονο­διά­στα­τος και κάνει λόγο για χαμένες ευκαι­ρίες που αν αξιο­ποι­η­θούν θα προ­σφέ­ρουν σημα­ντικά έσοδα και χιλιά­δες θέσεις εργα­σίας. «Στη διαΝΕΟσις έχουμε πραγ­μα­το­ποι­ή­σει έρευνες για τον τομέα της κρουα­ζιέ­ρας αφε­τη­ρίας, για τον του­ρι­σμό τής τρίτης ηλικίας και τον του­ρι­σμό υγείας και πριν λίγες ημέρες δημο­σιο­ποι­ή­σαμε την τελευ­ταία έρευνά μας για τις μαρίνες και τους του­ρι­στι­κούς λιμένες. Κοινή συνι­στα­μένη όλων αυτών των ερευνών είναι ότι η Ελλάδα απο­τε­λεί μια χώρα με ιδιαί­τερη δυνα­μική σε αυτά τα πεδία, αλλά η πρόοδος που έχει γίνει για την ανά­πτυξη και εκμε­τάλ­λευσή τους είναι περιο­ρι­σμένη», ανα­φέ­ρει η Επι­κε­φα­λής Ερευνών της διαΝΕΟσις.

Η Ελλάδα θα μπο­ρούσε να κερ­δί­σει 13,6 δισ. ευρώ από τον του­ρι­σμό τρίτης ηλικίας και 600 εκατ. ευρώ από την εκμε­τάλ­λευση των του­ρι­στι­κών λιμένων

Ειδι­κό­τερα, η χώρα θα μπο­ρούσε να κερ­δί­σει 13,6 δισ. ευρώ και 173.000 επι­πλέον θέσεις εργα­σίας σε πέντε χρόνια από τον του­ρι­σμό τρίτης ηλικίας, την πώληση κατοι­κιών και τη διαμονή μακράς διάρ­κειας ξένων τρίτης ηλικίας, τον ιατρικό και τον ιαμα­τικό του­ρι­σμό. Αντί­στοιχα είναι τα μεγέθη μόνο από τον του­ρι­σμό ευεξίας, που απευ­θύ­νε­ται κυρίως σε υγιή άτομα, προ­σφέ­ρο­ντας διά­φο­ρες υπη­ρε­σίες βελ­τί­ω­σης της ψυχικής ή σωμα­τι­κής τους υγείας, όπως επι­ση­μαί­νει η Δρ Φαίη Μακα­ντάση.

Σε ό,τι αφορά τους του­ρι­στι­κούς λιμένες και τις μαρίνες, το προ­τει­νό­μενο σχέδιο στρα­τη­γι­κής διοί­κη­σης που προ­τεί­νει η έρευνα της διαΝΕΟσις, θα μπο­ρούσε να απο­δώ­σει μέχρι και 5.164 νέες θέσεις ελλι­με­νι­σμού που θα απο­φέ­ρουν 600 εκατ. ευρώ -άμεσα και έμμεσα- επι­πλέον ετήσια έσοδα και 8,5 χιλ. επι­πλέον διαρ­κείς θέσεις εργα­σίας.

Ο μέσος ηλι­κιω­μέ­νος ταξι­διώ­της εκτι­μά­ται ότι δαπανά 1.500 ευρώ ανά ταξίδι, ενώ κάθε επαγ­γελ­μα­τικό σκάφος ανα­ψυ­χής δαπανά 105 χιλ. ευρώ

Μια σημα­ντική παρά­με­τρος που καθο­ρί­ζει τα συνο­λικά του­ρι­στικά έσοδα είναι και η κατά κεφαλήν δαπάνη των ξένων επι­σκε­πτών Ο μέσος ηλι­κιω­μέ­νος ταξι­διώ­της εκτι­μά­ται ότι δαπανά 1.500 ευρώ ανά ταξίδι, σχεδόν τρι­πλά­σια δαπάνη από τον μέσο επι­σκέ­πτη (535 ευρώ το 2019, σύμφωνα με την ΤτΕ), χωρίς να συμπε­ρι­λαμ­βά­νουμε τους ηλι­κιω­μέ­νους επι­σκέ­πτες μακράς δια­μο­νής -που ενοι­κιά­ζουν ή αγο­ρά­ζουν κατοικία- τονίζει η Δρ Φαίη Μακα­ντάση.

Μάλιστα, ο μέσος, ασθενής ταξι­διώ­της συνο­δεύ­ε­ται από ένα ακόμα άτομο και ξοδεύ­ουν μαζί περίπου 5.000 ευρώ ανά ταξίδι.

Ως προς την κρουα­ζιέρα, ένα πολύ ενδει­κτικό στοι­χείο για την κατά­σταση στην Ελλάδα είναι ότι, σύμφωνα με εκτι­μή­σεις προ της παν­δη­μίας, το 2021, η κρουα­ζιέρα θα έφερνε περίπου 10% των του­ρι­στών που έρχο­νται στην Ελλάδα, αλλά μόνο 3% των του­ρι­στι­κών της εσόδων. Ένα άλλο ενδει­κτικό στοι­χείο που δείχνει τα περι­θώ­ρια βελ­τί­ω­σης που υπάρ­χουν είναι ότι ενώ κάθε κρουα­ζιε­ρό­πλοιο που φτάνει στην Βαρ­κε­λώνη -το πιο ανε­πτυγ­μένο λιμάνι κρουα­ζιέ­ρας στη Μεσόγειο- δημιουρ­γεί 1 ένα εκατ. ευρώ εσόδων στην πόλη, στην Ελλάδα το μέσο έσοδο ανά προ­σέγ­γιση είναι λιγό­τερο από 142 χιλ. ευρώ. Έτσι, η Ελλάδα έχει μόλις 2% μερίδιο εσόδων από κρουα­ζιέρα στη Μεσό­γειο, ενώ το μερίδιό της στις προ­σεγ­γί­σεις είναι στο 11% και στους επι­βά­τες στο 8%.

Τέλος, όσον αφορά στη συμβολή των μαρινών και των του­ρι­στι­κών λιμένων, σύμφωνα με τις πιο πρό­σφα­τες εκτι­μή­σεις (2019), κάθε ιδιω­τικό σκάφος ανα­ψυ­χής που ελλι­με­νί­ζε­ται στην Ελλάδα κατά μέσο όρο δαπανά 22,6 χιλ. ευρώ και δημιουρ­γεί 1,54 έμμεσες θέσεις εργα­σίας, ενώ κάθε επαγ­γελ­μα­τικό σκάφος ανα­ψυ­χής δαπανά 105 χιλ. ευρώ και δημιουρ­γεί 3,19 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργα­σίας.

Σημειώ­νε­ται ότι στη χώρα το 2019 ελλι­με­νί­στη­καν συνο­λικά 23,5 χιλ. σκάφη ανα­ψυ­χής (6,1 χιλ. επαγ­γελ­μα­τικά και 17,4 χιλ. ιδιω­τικά).

Χρι­στίνα Τετράδη: Το ξενο­δο­χείο μπορεί να έχει πρω­τα­γω­νι­στικό ρόλο δημιουρ­γώ­ντας υπε­ρα­ξίες για την εθνική οικο­νο­μία

Στο μεταξύ, κατα­λυ­τι­κός είναι ο ρόλος των επι­χει­ρη­μα­τιών του κλάδου της φιλο­ξε­νίας, στην εθνική προ­σπά­θεια για την μεγέν­θυνση των του­ρι­στι­κών εσόδων. «Το ξενο­δο­χείο έχει δια­χρο­νική προ­σφορά στην τοπική κοι­νω­νία και πρέπει και μπορεί να έχει πρω­τα­γω­νι­στικό ρόλο, δημιουρ­γώ­ντας υπε­ρα­ξίες για την εθνική οικο­νο­μία και την ευη­με­ρία των τοπικών κοι­νω­νιών» σημειώ­νει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αντι­πρό­ε­δρος του ΞΕΕ και πρό­ε­δρος των ξενο­δό­χων Ζακύν­θου Χρι­στίνα Τετράδη.

Η Χρι­στίνα Τετράδη εξηγεί ότι αν οι ξενο­δό­χοι απε­μπλα­κούν σε έναν βαθμό από τη μέγγενη των συμ­βο­λαίων Commitment και Allotment των Tour Operators, μπορούν να στο­χεύ­σουν στον υπο­ψή­φιο πελάτη που κλείνει ταξίδι τόσο μέσω των πλατ­φορ­μών ηλε­κτρι­κών κρα­τή­σεων, όσο και με την ανα­ζή­τηση στους ιστό­το­πους των ξενο­δο­χείων, μεγι­στο­ποιώ­ντας έτσι την κερ­δο­φο­ρία ανά πελάτη.

Επι­ση­μαί­νει ότι τα υφι­στά­μενα all Inclusive πακέτα μπορούν να εμπλου­τι­στούν με επι­πλέον υψηλής προ­στι­θέ­με­νης αξίας υπη­ρε­σίες για τον πελάτη (ιδιω­τική πισίνα, εξει­δι­κευ­μένα γεύματα κλπ), με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για την αύξηση της κατά κεφαλήν δαπάνης του επι­σκέ­πτη στα ξενο­δο­χεία.

Παράλ­ληλα, η ανα­ζή­τηση εμπνευ­σμέ­νων τρόπων αύξησης των εσόδων για την ξενο­δο­χειακή μονάδα ανα­δει­κνύ­ε­ται σε μια πρώτης τάξεως ευκαι­ρία, για ανά­πτυξη συνερ­γιών με τις τοπικές επι­χει­ρη­μα­τι­κές κοι­νό­τη­τες, τονίζει η Χρι­στίνα Τετράδη. Πλέον δεν είναι λίγα τα του­ρι­στικά πακέτα all inclusive που περι­λαμ­βά­νουν βραδιές γευ­σι­γνω­σίας των επι­σκε­πτών σε τοπικά εστια­τό­ρια, επι­σκέ­ψεις σε περιο­χές ειδικού ενδια­φέ­ρο­ντος κλπ. «Το ελλη­νικό ξενο­δο­χείο δια­χρο­νικά στήριζε τις τοπικές κοι­νω­νίες και πλέον δίνεται η ευκαι­ρία να ανα­δει­χθεί ακόμα περισ­σό­τερο ο ρόλος τους».

Το ΞΕΕ μέσω της ανά­πτυ­ξης των δύο κύριων δράσεων “Ελλη­νικό Πρωινό” και “Boutique Ηotel” σημα­το­δο­τεί την προ­σπά­θεια για περαι­τέρω ανα­βάθ­μιση της ποιό­τη­τας του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, ανα­φέ­ρει η Χρι­στίνα Τετράδη. Παράλ­ληλα το “Greek Breakfast- Ελλη­νικό Πρωινό” ανα­δει­κνύει την αξία της γαστρο­νο­μίας στη φιλο­ξε­νία και τα “Boutique Ηotel” επεν­δύ­ο­ντας στην αισθη­τική, στην ιδιαι­τε­ρό­τητα και στην ταυ­τό­τητα της λεπτο­μέ­ρειας, προ­σφέ­ρουν φιλο­ξε­νία με δια­κριτή προ­σω­πι­κό­τητα και πελα­το­κε­ντρική φιλο­σο­φία, συμπλη­ρώ­νει η Χρι­στίνα Τετράδη.

Μιχάλης Βαμιε­δά­κης: Προσοχή μην “κανι­βα­λι­στεί” το κύριο του­ρι­στικό προϊόν της χώρας

Ο Mιχάλης Βαμιε­δά­κης, πρό­ε­δρος Ελλάδος των Allsun Hotels και σύμ­βου­λος ανά­πτυ­ξης του Danaos Travel, αφού εστιά­ζει στην ανάγκη ανα­βάθ­μι­σης των του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών και προ­σφο­ράς νέων του­ρι­στι­κών προ­ϊ­ό­ντων στους επι­σκέ­πτες, κρούει τον κώδωνα του κιν­δύ­νου να μην “κανι­βα­λι­στεί” το κύριο του­ρι­στικό προϊόν της χώρας στην προ­σπά­θεια της αύξησης των εσόδων και εξηγεί:

«Απα­ντώ­ντας στις φωνές που ψιθυ­ρί­ζουν ότι θα πρέπει οι ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις να φύγουν από το all inclusive σημειώνω ότι αυτό δεν πρέπει να συμβεί γιατί καλώς ή κακώς η Ελλάδα είναι κατα­γε­γραμ­μένη στον του­ρι­στικό χάρτη ως μια περιοχή που δίνει “mainstream” του­ρι­στι­κές υπη­ρε­σίες. Μάλιστα εδώ είναι η ευκαι­ρία στα υφι­στά­μενα ξενο­δο­χεία να ανα­βαθ­μί­σουν τις υπο­δο­μές τους και τις υπη­ρε­σίες, ώστε με τις ίδιες δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις να έχουμε περισ­σό­τερα έσοδα».

Στην ερώτηση αν με τις υφι­στά­με­νες αφίξεις μπορούν να αυξη­θούν τα έσοδα για την ελλη­νική οικο­νο­μία, ο κ. Βαμιε­δά­κης δηλώνει βέβαιος ότι μπορεί να αυξηθεί η κατά κεφαλήν δαπάνη του ξένου επι­σκέ­πτη αν η Ελλάδα προ­σελ­κύ­σει επι­σκέ­πτες σε δρα­στη­ριό­τη­τες που έχουν υψηλή προ­στι­θέ­μενη αξία. Ο θαλάσ­σιος του­ρι­σμός, η διαμονή σε βίλες, μπουτίκ στα ξενο­δο­χεία, αλλά και η συμ­με­τοχή των ξένων επι­σκε­πτών σε δράσεις που ανα­δει­κνύ­ουν την εμπει­ρία, είναι μερικά από τα του­ρι­στικά προ­ϊ­ό­ντα που μπορούν να εμπλου­τί­σουν το υπάρχον μοντέλο σημειώ­νει ο κ. Βαμιε­δά­κης.

Ιωάννα Δρέττα: Οι βιω­μα­τι­κές εμπει­ρίες, η ενί­σχυση των υπο­δο­μών μπορούν να απο­τε­λέ­σουν παρά­γο­ντες προ­σέλ­κυ­σης επι­σκε­πτών αυξη­μέ­νης οικο­νο­μι­κής στάθμης

Παρα­μέ­νο­ντας στους πυλώνες που θα πρέπει να στη­ρι­χθούν οι στρα­τη­γι­κές μεγέ­θυν­σης των του­ρι­στι­κών εσόδων, η διευ­θύ­νουσα σύμ­βου­λος της Marketing Greece επι­ση­μαί­νει ότι ο εμπλου­τι­σμός του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, οι βιω­μα­τι­κές εμπει­ρίες και η ενί­σχυση των δημό­σιων, κυρίως, αλλά και ιδιω­τι­κών υπο­δο­μών μπορούν να απο­τε­λέ­σουν παρά­γο­ντες προ­σέλ­κυ­σης επι­σκε­πτών αυξη­μέ­νης οικο­νο­μι­κής στάθμης.

«Το ζητού­μενο είναι ότι πέρα από την υψηλή ποιό­τητα που θα πρέπει να διέπει το προϊόν μας, οφεί­λουμε να αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε τις απαι­τή­σεις του σύγ­χρο­νου ταξι­διώτη και να απα­ντάμε σε αυτές με δημιουρ­γι­κό­τητα και αξιο­ποιώ­ντας την αυθε­ντι­κό­τητα που χαρα­κτη­ρί­ζει τη χώρα μας, την ιδιο­συ­γκρα­σία μας αλλά και εμάς τους ίδιους», υπο­γραμ­μί­ζει η Ιωάννα Δρέττα.

Απα­ντώ­ντας στην ερώτηση αν μπορεί η χώρα, χωρίς κάθε φορά να κάνει ρεκόρ αφίξεων, να πετυ­χαί­νει αυξη­μένα έσοδα, υπο­γραμ­μί­ζει ότι όλα μπορούν να γίνουν και όλα είναι εφικτά, αρκεί να υπάρχει πλάνο και σχε­δια­σμός. «Γιατί πέρα από τη μονα­δι­κό­τητα του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος που προ­σφέ­ρουμε θα πρέπει πάντα να θυμό­μα­στε ότι για να επι­τευ­χθεί ο στόχος μεσο­λα­βούν στάδια όπως έρευνα, σχε­δια­σμός, δομη­μένο πλάνο δράσεων και φυσικά συνερ­γα­σία», εξηγεί η Ιωάννα Δρέττα.

Μπορούν οι δράσεις επι­κοι­νω­νίας και προ­βο­λής να «βάλουν πλάτη» στα έσοδα του του­ρι­σμού; Αν μπορούν, με ποιον τρόπο μπορεί να γίνει αυτό;

«Χωρίς την επι­κοι­νω­νία και τις δράσεις προ­βο­λής, το του­ρι­στικό προϊόν δεν έχει τη δυνα­τό­τητα και τη δυνα­μική να απευ­θυν­θεί απευ­θείας στο ταξι­διω­τικό κοινό και να παρου­σιά­σει τη μονα­δι­κό­τητά του και τον χαρα­κτήρα του. Επο­μέ­νως, ναι οι δράσεις επι­κοι­νω­νίας εκτός από επι­βε­βλη­μέ­νες, συμ­βάλ­λουν σημα­ντικά στα έσοδα του του­ρι­σμού, καθώς απο­τε­λούν το μέσο εκείνο μέσα από το οποίο ο ταξι­διώ­της θα εμπνευ­στεί, θα ονει­ρευ­τεί και εν τέλει θα επι­λέ­ξει να επι­σκε­φθεί», τονίζει η διευ­θύ­νουσα σύμ­βου­λος της Marketing Greece.

Aπό την πλευρά της η επι­κε­φα­λής Ερευνών της διαΝΕΟσις μεταξύ άλλων τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «είναι ιδιαί­τερα σημα­ντικό να γίνει σαφές πως κάθε περιοχή θα πρέπει να ανα­γνω­ρί­σει τα συγκρι­τικά της πλε­ο­νε­κτή­ματα στον του­ρι­σμό και να επι­κε­ντρω­θεί σε συγκε­κρι­μένη του­ρι­στική αγορά. Με αυτόν τον τρόπο, το δια­μορ­φού­μενο destination brand θα είναι πιο ξεκά­θαρο, το marketing της περιο­χής θα είναι πιο στο­χευ­μένο και απο­δο­τικό και θα μπορεί να είναι πιο επι­θε­τικό, η επιλογή των απα­ραί­τη­των υπο­δο­μών -δημόσιων ή ιδιωτικών- καθώς και των πιστο­ποι­ή­σεων ή δια­πι­στεύ­σεων θα είναι πιο απο­τε­λε­σμα­τική και οι τοπικές επι­χει­ρή­σεις θα μπορούν εξει­δι­κευ­τούν στη συγκε­κρι­μένη του­ρι­στική αγορά και να εκμε­ταλ­λευ­τούν τις εξω­τε­ρι­κές οικο­νο­μίες κλί­μα­κας».

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κωστής Χαλ­κια­δά­κης