Μνημόνιο Συνεργασίας για τη Μεσαιωνική Πόλη – Γεγονός η προγραμματική σύμβαση

Ένας από τους στρα­τη­γι­κούς στόχους της παρού­σας Δημο­τι­κής Αρχής δρο­μο­λο­γεί­ται έπειτα από επί­μο­νες και επί­πο­νες προ­σπά­θειες τεσ­σά­ρων ετών. 14 χρόνια μετά τη λήξη της Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύμ­βα­σης που έφερε τη σφρα­γίδα της αεί­μνη­στης Μελίνας, στο πλαίσιο ημε­ρί­δας που διορ­γα­νώ­θηκε από το Δήμο Ρόδου, το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού και την Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου, για τη συμπλή­ρωση των τριάντα χρόνων από την ένταξη της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου στα Μνημεία Παγκό­σμιας Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ, με τη συμ­με­τοχή υψη­λό­βαθ­μων στε­λε­χών της ΟΥΝΕΣΚΟ, δημάρ­χων Πόλεων Μνη­μείων, και μελών της Κυβέρ­νη­σης, υπο­γρά­φηκε Σύμφωνο Συνερ­γα­σίας «Για τη σύναψη προ­γραμ­μα­τι­κής σύμ­βα­σης πολι­τι­σμι­κής ανά­πτυ­ξης για την προ­στα­σία, ανά­δειξη, δια­χεί­ριση, και βιώσιμη ανά­πτυξη της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου».

Συμ­βαλ­λό­με­νοι στο εν λόγω Σύμφωνο ήταν πέραν του Δήμου Ρόδου ο οποίος εκπρο­σω­πή­θηκε από το δήμαρχο Φώτη Χατζη­διάκο, το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού εκπρο­σω­πού­μενο από τον υφυ­πουργό Πολι­τι­σμού Κων­στα­ντίνο Στρατή, το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής, εκπρο­σω­πού­μενο από τον Δωδε­κα­νή­σιο ανα­πλη­ρωτή υπουργό Ναυ­τι­λίας Νεκτά­ριο Σαντο­ρι­νιό, και η περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, εκπρο­σω­πού­μενη από τον περι­φε­ρειάρχη Γιώργο Χατζη­μάρκο.

Στο πλαίσιο του Μνη­μο­νίου συμ­φω­νή­θηκε να υπάρξει συντο­νι­σμός ενερ­γειών από το Δήμο Ρόδου και τη Διεύ­θυνση Βυζα­ντι­νών και Μετα­βυ­ζα­ντι­νών Αρχαιο­τή­των του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού για τη σύνταξη σχεδίου Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύμ­βα­σης η οποία θα πρέπει να έχει υπο­γρα­φεί εντός τεσ­σά­ρων μηνών.

Μεγάλοι στόχοι της Προ­γραμ­μα­τι­κής θα είναι η συντή­ρηση και ανά­δειξη της Μεσαιω­νι­κής Πόλης, η αει­φό­ρος ανά­πτυξη του ενεργού αστικού ιστού της Πόλης, η ανά­δειξη του Μνη­μείου σε πολι­τι­στικό κέντρο διε­θνούς εμβέ­λειας, και η ανά­δειξη του νησιω­τι­κού χαρα­κτήρα της Ρόδου. Οι στόχοι της Προ­γραμ­μα­τι­κής συμ­βα­δί­ζουν με τους στόχους της ΟΥΝΕΣΚΟ: την προ­στα­σία της παγκό­σμιας πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μίας, και τη δια­σφά­λιση ότι αυτή θα κλη­ρο­δο­τη­θεί στις γενιές του μέλ­λο­ντος.

Ο κος Χατζη­διά­κος χαρα­κτη­ρι­στικά δήλωσε: «Με τη δρο­μο­λό­γηση της νέας Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύμ­βα­σης, η Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου, το στολίδι του νησιού, μια πόλη-μνημείο της Ιστο­ρίας των Πολι­τι­σμών, που φέρει τη σύντηξη του αρχαίου ελλη­νι­κού πολι­τι­σμού, του βυζα­ντι­νού, του μεσαιω­νι­κού, και του ανα­γεν­νη­σια­κού πολι­τι­σμού, θα απο­τε­λέ­σει το επί­κε­ντρο των προ­σπα­θειών για την ανά­δειξη ολό­κλη­ρου του νησιού της Ρόδου ως διεθνές κέντρο πολι­τι­σμού. Ως Δημο­τική Αρχή θέσαμε εξαρχής ως Στρα­τη­γικό Στόχο την υπο­γραφή νέας Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύβασης, η οποία θα απο­τε­λεί για δεκα­ε­τίες άρμα βιώ­σι­μης και αει­φό­ρου ανά­πτυ­ξης της Ρόδου».

Παρό­ντες στην ημερίδα ήταν και η πρό­ε­δρος του ΚΙΝΑΛ Φώφη Γεν­νη­ματά, ο Αντι­πρό­ε­δρος της Βουλής Δημή­τρης Κρε­μα­στι­νός, οι βου­λευ­τές Δημή­τρης Γάκης και Μάνος Κόν­σο­λας, ο πρώην υπουρ­γός Κώστας Σκαν­δα­λί­δης, οι πρώην δήμαρ­χοι Μάνος Κόκ­κι­νος και Γιώργος Γιαν­νό­που­λος, ο πρώην δήμαρ­χος Σάββας Καρα­γιάν­νης και πρώην περι­φε­ρειάρ­χης Γιάννης Μαχαι­ρί­δης επί των ημερών των οποίων υπο­γρά­φηκε η πρώτη Προ­γραμ­μα­τική Σύμβαση, η αντι­πρύ­τα­νης του ΕΜΠ Τόνια Μορο­πού­λου, ο αντι­δή­μαρ­χος Πολι­τι­σμού Τ. Χατζη­ιω­άν­νου, και ο συντο­νι­στής της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου Νίκος Θεο­δω­ρί­δης.

Μετεί­χαν επίσης η πρέ­σβειρα Καλής Θελή­σεως της UNESCO Maha El Khatil Chalabi, ο γ.γ. του Οργα­νι­σμού Πόλεων Παγκό­σμιας Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς Dennis Ricard κ.α.

ΔΗΛΩΣΗ ΧΑΤΖΗΜΑΡΚΟΥ

“Με την συμπλή­ρωση 30 ετών από τότε που η Μεσαιω­νική Πόλη εντά­χθηκε στον κατά­λογο των Μνη­μείων Παγκό­σμιας Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO, συμ­φω­νούμε όλοι ότι η κατά­σταση στην οποία βρί­σκε­ται σήμερα, δεν μας ικα­νο­ποιεί. Πρέπει να γίνουν αλλαγές, διότι έχουμε ηθικό χρέος να την σεβα­στούμε και να την παρα­δώ­σουμε στις επό­με­νες γενιές, ως ένα κομμάτι της ταυ­τό­τη­τας αυτού του τόπου και της κλη­ρο­νο­μιάς μας. Αυτό που σήμερα ζητώ, είναι, οι παρεμ­βά­σεις που πρέπει να γίνουν στη Μεσαιω­νική Πόλη, να απο­τε­λέ­σουν αντι­κεί­μενο ενός ευρέως, συμ­με­το­χι­κού και δημο­κρα­τι­κού δια­λό­γου, όπου θα συμ­με­τά­σχουν όλοι. Εκείνοι που περιο­ρί­ζουν τον ρόλο της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου σε ρόλο απλού χρη­μα­το­δότη, θα πρέπει να ανα­θε­ω­ρή­σουν τις απόψεις τους. Θέλουμε να συμ­με­τά­σχουμε και στις απο­φά­σεις που πρέπει να ληφθούν για το μέλλον της Μεσαιω­νι­κής Πόλης, όσο δύσκο­λες και αν είναι, όσο πολι­τικό κόστος κι αν έχουν. Η Μεσαιω­νική Πόλη, αυτή καθαυτή, ως μέγεθος πολι­τι­στικό και ως ιστορία, μας ξεπερνά όλους. Αν και ενη­με­ρώ­θηκα αργά χθες το βράδυ για την υπο­γραφή του σχε­τι­κού Μνη­μο­νίου Συνερ­γα­σίας, ήρθα αμέσως για να το υπο­γράψω, να δηλώσω παρών και να ευχηθώ, αυτή τη φορά, να καταρ­τι­στεί και να υλο­ποι­η­θεί η σχετική Προ­γραμ­μα­τική Σύμβαση που σήμερα συμ­φω­νή­σαμε”.

Ακο­λου­θεί το κείμενο του Μνη­μο­νίου Συνερ­γα­σίας στο οποίο μεταξύ άλλων ανα­φέ­ρο­νται τα εξής:

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΑΨΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (παρ. 5 άρθρου 100 του Ν.3852/2010)

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΔΕΙΞΗ, ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ

ΣΤΟΧΟΙ

Η ΠΣΠΑ θα έχει τους ακό­λου­θους στόχους:

α. Συντή­ρηση, απο­κα­τά­σταση, προ­στα­σία και ανά­δειξη του μνη­μεια­κού συνόλου της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου, που απο­τε­λεί Μνημείο Παγκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς (UNESCO).

Β. Διάσωση της ακε­ραιό­τη­τας, εξυ­γί­ανση και ανα­ζω­ο­γό­νηση του ενεργού οικι­σμού της Μεσαιω­νι­κής Πόλης σε βιώσιμη και αειφόρα βάση.

Ενί­σχυση της κατοι­κίας και λελο­γι­σμένη ανά­πτυξη των του­ρι­στι­κών χρήσεων, απο­τρέ­πο­ντας τη μετα­τροπή απο­κλει­στικά σε χώρο του­ρι­στι­κής αγοράς και φιλο­ξε­νίας και νυχτε­ρι­νής δια­σκέ­δα­σης.

Γ. Ανά­δειξη της Μεσαιω­νι­κής Πόλης σε κέντρο πολι­τι­σμού διε­θνούς εμβέ­λειας με αξιο­ποί­ηση του συγκρι­τι­κού πλε­ο­νε­κτή­μα­τος που προ­σφέ­ρει η ιδιαί­τερη ταυ­τό­τητά της, βελ­τιώ­νο­ντας παράλ­ληλα την ποιό­τητα του του­ρι­σμού και συμ­βάλ­λο­ντας στην επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου.

δ. Ανά­δειξη του νησιω­τι­κού χαρα­κτήρα της Ρόδου

ε. Εξα­σφά­λιση χρη­μα­το­δό­τη­σης.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ

ΔΡΑΣΕΙΣ

α. Ολο­κλή­ρωση της δια­δι­κα­σίας ανα­θε­ώ­ρη­σης της Πολε­ο­δο­μι­κής Μελέτης της Μεσαιω­νι­κής Πόλης, σύμφωνα με την κείμενη νομο­θε­σία.

β. Άμεσα μέτρα και σωστι­κές παρεμ­βά­σεις για την αντι­με­τώ­πιση ετοι­μορ­ρο­πιών στις περιο­χές των κοι­νό­χρη­στων χώρων αλλά και σε κενά ακίνητα, δημόσια και ιδιω­τικά.

γ. Ένταξη συγκε­κρι­μέ­νων κατάλ­λη­λων δημό­σιων και κοι­νω­φε­λών χρήσεων σε επι­λεγ­μένα ακίνητα και μνημεία.

δ. Θέσπιση και δια­σφά­λιση της εφαρ­μο­γής των κανο­νι­σμών για τις χρήσεις και τις λει­τουρ­γίες τόσο του δημό­σιου όσο και του ιδιω­τι­κού χώρου. Εντο­πι­σμός και κάλυψη των κενών στο θεσμικό πλαίσιο.

ε. Ολο­κλή­ρωση των κοι­νω­φε­λών δικτύων ύδρευ­σης απο­χέ­τευ­σης και ηλε­κτρο­δό­τη­σης, καθώς και δια­μόρ­φωση, φωτι­σμός, συντή­ρηση και καθα­ρι­σμός των κοι­νό­χρη­στων χώρων και των οδο­στρω­μά­των, συμ­βάλ­λο­ντας στη σημα­ντική βελ­τί­ωση των συν­θη­κών δια­βί­ω­σης τόσο των κατοί­κων όσο και των επι­σκε­πτών.

στ. Διε­ρεύ­νηση κατάλ­λη­λων τρόπων ενερ­γεια­κής εξοι­κο­νό­μη­σης και εγκα­τά­στα­σης ήπιων μορφών ενέρ­γειας.

ζ. Διε­ρεύ­νηση οικο­νο­μι­κών και άλλων κινή­τρων για τη δια­τή­ρηση της αυθε­ντι­κό­τη­τας της Μεσαιω­νι­κής Πόλης και την ανα­ζω­ο­γό­νηση του ενεργού οικι­σμού.

η. Εκπό­νηση από το ΥΠΠΟΑ ολι­στι­κού Σχεδίου Δια­χεί­ρι­σης της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου.

θ. Εκπό­νηση από το Ταμείο Αρχαιο­λο­γι­κών Πόρων και Απαλ­λο­τριώ­σεων (ΤΑΠ) προ­γράμ­μα­τος αξιο­ποί­η­σης των ακι­νή­των που δια­χει­ρί­ζε­ται στη Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου, σύμφωνα με τις κατευ­θυ­ντή­ριες της Πολε­ο­δο­μι­κής Μελέτης και του Σχεδίου Δια­χεί­ρι­σης.

ι. Ενί­σχυση και εμπλου­τι­σμός των δράσεων προ­βο­λής της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου και ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του κοι­νω­νι­κού συνόλου (πολι­τι­στι­κές εκδη­λώ­σεις υψηλού επι­πέ­δου, ημε­ρί­δες, ενη­με­ρω­τι­κές δράσεις κλπ).

ια. Δια­τύ­πωση συγκε­κρι­μέ­νων υλο­ποι­ή­σι­μων προ­τά­σεων για την ανά­δειξη της Μεσαιω­νι­κής Πόλης σε κέντρο πολι­τι­σμού διε­θνούς εμβέ­λειας, με τους εξής άξονες:

• έρευνα- μελέτη μεσαιω­νι­κής αρχι­τε­κτο­νι­κής της Μεσο­γείου, παρα­δο­σια­κών τεχνών, μεσαιω­νι­κής μου­σι­κής κλπ

• πύκνωση των σχέσεων και των πολι­τι­στι­κών ανταλ­λα­γών με 11 αντί­στοι­χες πόλεις, καθώς και συνερ­γα­σία με Ευρω­παϊκό και Διεθνή Επι­στη­μο­νικά Ιδρύ­ματα και Οργα­νι­σμούς

• residencies καλ­λι­τε­χνών, συγ­γρα­φέων και επι­στη­μό­νων, με έμφαση στη νέα γενιά, που θα αλλη­λε­πι­δρούν με την τοπική κοι­νω­νία δίνουν ζωή στην πόλη και έκτος του­ρι­στι­κής περιό­δου και θα δημιουρ­γούν καλ­λι­τε­χνικά και επι­στη­μο­νικά έργα με αναφορά στο νησί και την ιστορία του

• διορ­γά­νωση ετήσιου διε­θνούς φεστι­βάλ που θα συν­δυά­ζε­ται και θα αλλη­λο­τρο­φο­δο­τεί­ται με τα παρα­πάνω.

ιβ. Ανά­δειξη του λιμα­νιού της Ρόδου και της Χερ­σαίας Λιμε­νι­κής Ζώνης που περι­βάλ­λει τη Μεσαιω­νική Πόλη και περι­λαμ­βά­νει τμήματα των οχυ­ρώ­σεων και κατά­λοιπα του ιστο­ρι­κού λιμένα των πόλης.

Οι συμ­βαλ­λό­με­νοι

Για το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού

Κώστας Στρατής – Υφυ­πουρ­γός

Για το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής

Νεκτά­ριος Σαντο­ρι­νιός – Ανα­πλη­ρω­τής Υπουρ­γός

Για την Περι­φέ­ρεια Νοτίου  Αιγαίου

Γεώρ­γιος Χατζη­μάρ­κος – Περι­φε­ρειάρ­χης

Για τον Δήμο Ρόδου

Φώτης Χατζη­διά­κος – Δήμαρ­χος