Η υπερφορολόγηση «εξαφανίζει» τους φορολογούμενους – Μειώθηκαν κατά 2,5 δισ. τα δηλωθέντα εισοδήματα

Κατά 2,5 δισ. ευρώ συρ­ρι­κνώ­θη­καν τα εισο­δή­ματα του 2016. Συγκε­κρι­μένα, μισθω­τοί, συντα­ξιού­χοι, ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες και ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των δήλωσαν συνο­λικά στην εφορία εισο­δή­ματα ύψους 72,5 δισ. ευρώ από 75,01 δισ. ευρώ.

Το στοι­χείο αυτό προ­κύ­πτει από την επε­ξερ­γα­σία των δηλώ­σεων που υπο­βλή­θη­καν τον περα­σμένο Ιούνιο και δεί­χνουν ότι η υπερ­φο­ρο­λό­γηση οδήγησε στην έκρηξη της φορο­δια­φυ­γής αλλά και στη διακοπή δρα­στη­ριό­τη­τας από δεκάδες χιλιά­δες ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες. Ο φόβος των υψηλών ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών, που απο­δεί­χθηκε πραγ­μα­τι­κός, ανά­γκασε τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες και τους αυτο­α­πα­σχο­λου­μέ­νους να απο­κρύ­ψουν εισο­δή­ματα για να γλι­τώ­σουν τόσο από την εφορία όσο και από τον ΕΦΚΑ.

Ενδει­κτικό της κατά­στα­σης είναι ότι ο αριθμός των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών μειώ­θηκε κατά περίπου 58.000 σε σχέση με το 2015, ενώ «εξα­φα­νί­σθη­καν» και 20.000 μισθω­τοί και συντα­ξιού­χοι.

Η μείωση του αφο­ρο­λό­γη­του ορίου, η αύξηση των επι­βα­ρύν­σεων από τη νέα κλίμακα της εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης καθώς και των συντε­λε­στών φορο­λό­γη­σης των εισο­δη­μά­των από ακίνητα οδή­γη­σαν στο δρα­στικό περιο­ρι­σμό των εισο­δη­μά­των.

Ταυ­τό­χρονα, ο νέος τρόπος υπο­λο­γι­σμού των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών, ο οποίος ήταν γνωστός από το 2016, έδωσε και τη χαρι­στική βολή, και αυτό, καθώς μπλο­κά­κια και γενι­κό­τερα όσοι ασκούν επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα, με στόχο να απο­φύ­γουν τις υψηλές επι­βα­ρύν­σεις (και από το σκέλος της φορο­λο­γίας αλλά και των εισφο­ρών), φαί­νε­ται να εκτί­ναξε τη φορο­δια­φυγή και κατ’ επέ­κταση την εισφο­ρο­δια­φυγή. Η εξέλιξη αυτή δεν επέ­τρεψε την περαι­τέρω αύξηση των δημο­σίων εσόδων από την εκκα­θά­ριση των δηλώ­σεων τον περα­σμένο Ιούνιο, η οποία κινή­θηκε στα περυ­σινά επίπεδα (3,41 δισ. ευρώ από 3,46 δισ. ευρώ), παρά τη μεγάλη αύξηση της φορο­λο­γίας.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Ανε­ξάρ­τη­της Αρχής Δημο­σίων Εσόδων:

1. Σύνολο εισο­δη­μά­των. Τα δηλω­θέ­ντα εισο­δή­ματα του 2016 ανήλθαν σε 72,5 δισ. ευρώ από 75,01 δισ. ευρώ το 2015. Δηλαδή συρ­ρι­κνώ­θη­καν κατά 2,5 δισ. ευρώ.

2. Μισθω­τοί, συντα­ξιού­χοι. Το συνο­λικό ποσό εισο­δή­μα­τος που δήλωσαν το 2016 οι μισθω­τοί και οι συντα­ξιού­χοι ανήλθε σε 57,86 δισ. ευρώ, έναντι 58,75 δισ. ευρώ το 2015, δηλαδή μειώ­θηκε κατά 890 εκατ. ευρώ. Ποσό το οποίο αντα­να­κλά μια πραγ­μα­τική μείωση του εισο­δή­μα­τος, καθώς προ­έρ­χε­ται από την κατ’ εξοχήν κατη­γο­ρία που δεν φορο­δια­φεύ­γει.

3. Ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες. Μειω­μένο κατά 18,9% είναι το εισό­δημα που εμφά­νισε αυτή η κατη­γο­ρία. Ανέρ­χε­ται σε 3,78 δισ. ευρώ έναντι 4,67 δισ. ένα χρόνο νωρί­τερα. Δηλαδή δήλωσαν περίπου 900 εκατ. ευρώ λιγό­τερα στην εφορία. Οι επαγ­γελ­μα­τίες «προ­σάρ­μο­σαν» τα εισο­δή­ματά τους σε χαμη­λό­τερα επίπεδα για να απο­φύ­γουν φόρους και εισφο­ρές, καθώς οι τελευ­ταίες συν­δέ­ο­νται πλέον με το ύψος του εισο­δή­μα­τός τους. Σημειώ­νε­ται ότι 57.764 ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες είτε έκλει­σαν τα βιβλία τους είτε ανα­ζή­τη­σαν εναλ­λα­κτι­κούς τρόπους πλη­ρω­μής είτε μετα­νά­στευ­σαν στο εξω­τε­ρικό. Το πρό­βλημα είναι πως με τις φετινές δηλώ­σεις τους, οι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες και αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι δια­μόρ­φω­σαν μια χαμηλή βάση εισο­δή­μα­τος, που θα επη­ρε­ά­σει τα έσοδα και τα δημο­σιο­νο­μικά μεγέθη και των επό­με­νων ετών. Από το 2018, ο πήχυς για το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα ανε­βαί­νει στο 3,5% του ΑΕΠ. Το ΔΝΤ αμφι­σβη­τεί ότι αυτός ο στόχος μπορεί να επι­τευ­χθεί με τα μέτρα που έχουν συμ­φω­νη­θεί, χωρίς ωστόσο να ζητεί την κάλυψη του κενού. Πάντως για το 2019 έχει ζητήσει να εφαρ­μο­στεί η προ­γραμ­μα­τι­σμένη για το 2020 μείωση του αφο­ρο­λό­γη­του ορίου, αλλά και να μετα­τε­θούν για το 2023 τα αντί­με­τρα.

Οι ιδιο­κτή­τες εκμι­σθού­με­νων ακι­νή­των δήλωσαν συνο­λικά για το 2016 ποσό εισο­δή­μα­τος 5,962 δισ. ευρώ προ­ερ­χό­μενο από ενοίκια, ενώ πέρυσι είχαν δηλώσει 6,083 δισ. ευρώ από την ίδια πηγή. Το εισό­δημά τους μειώ­θηκε δηλαδή κατά 121 εκατ. ευρώ. Οι φόροι από το 2010 μέχρι και το 2015 αυξή­θη­καν κατά άνω του 600% ενώ την ίδια στιγμή τα εισο­δή­ματα μειώ­θη­καν κατά 32,8%.

Καθη­με­ρινή