Η «σύναξη των Χανίων» και η αγωνία για τις προκλήσεις Ερντογάν

Έντονη ανη­συ­χία επι­κρα­τεί στην πολι­τειακή και πολι­τική ηγεσία της χώρας από τις συνε­χείς, κλι­μα­κού­με­νες, προ­κλή­σεις της Άγκυρας, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τα εσκαμ­μένα και αμφι­σβη­τεί ευθέως την εδαφική ακε­ραιό­τητα της Ελλάδας.

Το γεγονός ότι, πέρα από τις συνε­χείς παρεμ­βά­σεις του Τούρκου Προ­έ­δρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, κατε­γράφη για πρώτη φορά και σε γραπτό κείμενο η τουρ­κική αμφι­σβή­τηση, δηλ. με το άρθρο στη Milliyet του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών Μεβλούτ Τσα­βού­σο­γλου  που ισχυ­ρί­στηκε ότι τα Ίμια απο­τε­λούν τουρ­κικό έδαφος, αλλάζει άρδην τα δεδο­μένα.

Η Τουρκία στήνει σκηνικό Ιμίων, ενώ είναι η πρώτη φορά εδώ και δεκα­ε­τίες, ένα στοι­χείο που ανη­συ­χεί την Αθήνα, που εμφα­νί­ζε­ται κοινή γραμμή μεταξύ της Τουρ­κι­κής κυβέρ­νη­σης και της αντι­πο­λί­τευ­σης που δια­γκω­νί­ζο­νται στην προ­κλη­τι­κό­τητα. Και μόνο η αναφορά Τσα­βού­σο­γλου ότι η η Τουρκία δεν πρό­κει­ται να δεχτεί τη δημιουρ­γία ενδε­χό­με­νων de facto κατα­στά­σεων από την Ελλάδα επί γεω­γρα­φι­κών σχη­μα­τι­σμών με αμφι­σβη­τού­μενο καθε­στώς ήταν αρκετή για να ενερ­γο­ποι­ή­σει τα αντα­να­κλα­στικά της ελλη­νι­κής πολι­τεια­κής και πολι­τι­κής ηγεσίας.

H συζή­τηση Παυλόπουλου-Βούτση-Μπακογιάννη

Η δια­μορ­φω­θείσα κατά­σταση λόγω της κλι­μα­κού­με­νης έντασης από την πλευρά της Τουρ­κίας, ήταν και στο επί­κε­ντρο της χθε­σι­νο­βρα­δι­νής συζή­τη­σης, όπως πλη­ρο­φο­ρή­θηκε το TheTOC μεταξύ του Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας Προκόπη Παυ­λό­που­λου, του Προ­έ­δρου της Βουλής Νίκου Βούτση και της συντο­νί­στριας Ανά­πτυ­ξης της Ν.Δ. και έχουσα εμπει­ρία επί των εξω­τε­ρι­κών, Ντόρας Μπα­κο­γιάννη.

Η συζή­τηση έγινε στο περι­θώ­ριο του δείπνου που παρέ­θεσε η Ντ. Μπα­κο­γιάννη στο σπίτι της οικο­γέ­νειας Μητσο­τάκη στα Χανιά, επ’ ευκαι­ρία της παρου­σίας των δυο Προ­έ­δρων, της Δημο­κρα­τίας και της Βουλής, για την επέτειο της Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα.

Στο τραπέζι ετέθη το θέμα της προ­κλη­τι­κό­τη­τας της Τουρ­κίας και εκφρά­στηκε από όλους ανη­συ­χία για το βαθμό της έντασης που επι­διώ­κει η γει­το­νική χώρα, ενώ σημειώ­θηκε πως κιν­δυ­νεύει και η πορεία των ευρω­τουρ­κι­κών σχέσεων.

Ο Πρ. Παυ­λό­που­λος φέρεται να είπε και συμ­φώ­νη­σαν όλοι οι συν­δαι­τυ­μό­νες, ότι όλες οι κινή­σεις της Τουρ­κίας συνι­στούν προ­κλή­σεις ενα­ντίον του διε­θνούς δικαίου και από­πει­ρες απο­στα­θε­ρο­ποί­η­σης της περιο­χής, σε μια ευαί­σθητη χρονικά στιγμή και με το πρό­βλημα του μετα­να­στευ­τι­κού – προ­σφυ­γι­κού να είναι τερά­στιο. Ο ίδιος νωρί­τερα στις εκδη­λώ­σεις στα Χανιά είχε πει με ένταση ότι «η Συνθήκη της Λωζάνης, μέγα επί­τευγμα του Ελευ­θε­ρίου Βενι­ζέ­λου, ισχύει και θα ισχύει στο διη­νε­κές».

Ανοιχτή γραμμή Παυ­λό­που­λου – Τσίπρα

Σε αυτό το κλίμα υπάρχει ανοικτή γραμμή μεταξύ της Προ­ε­δρίας της Δημο­κρα­τίας και του Μεγάρου Μαξίμου, με τον Πρ. Παυ­λό­πουλο να έχει στενή συνερ­γα­σία για το συγκε­κρι­μένο ζήτημα με τον Πρω­θυ­πουργό Αλέξη Τσίπρα που συνο­μί­λησε χθες με την Γερ­μα­νίδα Καγκε­λά­ριο Άνγκελα Μέρκελ, θέτο­ντας το ζήτημα των προ­κλή­σεων της Τουρ­κίας.

Ο Αλ. Τσίπρας επέλεξε να τηλε­φω­νή­σει στην Καγκε­λά­ριο ώστε να κατα­δι­κά­σει τις προ­κλη­τι­κές δηλώ­σεις της Τουρ­κι­κής ηγεσίας και να εκφρά­σει την ανη­συ­χία του για την ρητο­ρική της και σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της υπο­γράμ­μισε την απο­λύ­τως σαφή ελλη­νική θέση, ότι η ελλη­νική κυβέρ­νηση εργά­ζε­ται στην κατεύ­θυ­νηση να μην προ­κλη­θεί ένταση μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας. Αυτό όμως δεν σημαί­νει, κατά την Αθήνα, ότι θα πρέπει να μείνουν ανα­πά­ντη­τες οι προ­κλή­σεις της Άγκυρας, καθώς η αμφι­σβή­τηση των ελλη­νι­κών νησιών, συνιστά και αμφι­σβή­τηση των ευρω­παϊ­κών συνόρων.

Στην ελλη­νική πολι­τική ηγεσία δεν είναι κυρί­αρχη πλέον η άποψη ότι οι «κορώνες» Ερντο­γάν είναι για εσω­τε­ρική κατα­νά­λωση, αν και με την αμφι­σβή­τηση της Συν­θή­κης της Λωζάνης λέγεται από έμπει­ρους διπλω­μά­τες, ο Τούρκος Πρό­ε­δρος θέλει να εξου­δε­τε­ρώ­σει τον πυρήνα του κεμα­λι­σμού και ενδε­χο­μέ­νως να τον εντα­φιά­σει.Βεβαίως υπάρχει και η εκτί­μηση ότι οι κινή­σεις του Ερντο­γάν γίνο­νται με τα βλέμ­ματα στο μαλακό νοτιο­α­να­το­λικό γεω­γρα­φικό υπο­γά­στριο της Τουρ­κίας στη Συρία και στο Ιράκ όπου γίνεται και το μεγάλο γεω­πο­λι­τικό παι­χνίδι.

Το Κυπριακό

Την ίδια στιγμή η κινη­τι­κό­τητα είναι έντονη στο Κυπριακό, καθώς μετά και την χθε­σι­νο­βρα­δινή τετρά­ωρη συνά­ντηση του Προ­έ­δρου της Κύπρου Νίκου Ανα­στα­σιάδη με τον Ακιντζί τον ηγέτη της τουρ­κο­κυ­πρια­κής πλευράς συμ­φω­νή­θηκε να υπάρ­ξουν νέες συζη­τή­σεις 9 και 11 Ιανουα­ρίου και στις 12 να γίνει πολυ­με­ρής διά­σκεψη.

Σύμφωνα με την εκτί­μηση στο ελλη­νικό Υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών, ο Τούρκος Πρό­ε­δρος Ερντο­γάν θα απο­φύ­γει υπερ­βο­λι­κές παρα­χω­ρή­σεις στο Κυπριακό όσο διά­στημα βρί­σκε­ται σε «άγραν εθνι­κι­στι­κών ψήφων» για να προ­ω­θή­σει το δημο­ψή­φι­σμα που θα γίνει το καλο­καίρι του 2017. Παράλ­ληλα, εκτι­μά­ται ότι στο ζήτημα της ασφά­λειας και των εγγυ­ή­σεων θα παρα­μεί­νει σκληρός και δύσκολα μπορούν να ανα­μέ­νο­νται δρα­μα­τι­κές εξε­λί­ξεις εντός του 2016.

Το Κυπριακό εάν υπάρξει συμ­φω­νία, δηλ. ένα νέο σχέδιο Αναν, ενδε­χο­μέ­νως να είναι θρυαλ­λίδα πολι­τι­κών εξε­λί­ξεων, καθώς υπάρ­χουν και δια­φο­ρε­τι­κές γραμμές εντός της κυβέρ­νη­σης. Πάντως το Ελλη­νικό Υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών υπό τον Νίκο Κοτζιά που είναι σε σκληρή γραμμή, εμμένει ότι η Ελλάδα δεν δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται ούτε νέες εγγυ­ή­σεις ούτε παρα­μονή κατο­χι­κών στρα­τευ­μά­των και μετά τη «λύση».

Η Αθήνα, σύμφωνα με όσα έχουν συζη­τη­θεί και στο Μαξίμου, παρα­μέ­νει σταθερή σ’ αυτή τη θέση, γιατί η «λύση» του Κυπρια­κού στη βάση της διζω­νι­κής ομο­σπον­δίας, με πολι­τική ισότητα και επι­πλέον με εγγυ­ή­σεις και παρα­μονή Τουρ­κι­κών στρα­τευ­μά­των, θα ισο­δυ­να­μούσε -κατά μια εκτίμηση- με παρά­δοση ολό­κλη­ρης της Κύπρου στον γεω­πο­λι­τικό και στρα­τη­γικό έλεγχο της Άγκυρας.

Με αυτά τα δεδο­μένα ο προ­βλη­μα­τι­σμός είναι έντονος στην κυβέρ­νηση, ενώ και το σύνολο της αντι­πο­λί­τευ­σης έχει εκθέσει τις ανη­συ­χίες του, με τη Ν.Δ. μάλιστα να ζητεί και τη συνε­δρί­αση του Συμ­βου­λίου Εξω­τε­ρι­κής Πολι­τι­κής, ενώ υπάρ­χουν και πιο προ­ω­θη­μέ­νες ειση­γή­σεις για τη διε­ξα­γωγή σύσκε­ψης των πολι­τι­κών αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας.

Υπο­ε­κτί­μη­σαν τα εξω­τε­ρικά

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, και με δεδο­μένη την ποιο­τική ανα­βάθ­μιση του τουρ­κι­κού ανα­θε­ω­ρη­τι­σμού που απο­τε­λεί σαφή πλέον στρα­τη­γική επιλογή της Άγκυρας, θεωρούν κεντρικά πολι­τικά πρόσωπα με διπλω­μα­τική εμπει­ρία ότι και η πρό­σφατη επί­σκεψη του Πρω­θυ­πουρ­γού στην Κούβα δεν βοηθάει, υπό την έννοια ότι οι σύμ­μα­χοι της Ελλάδας είναι στην Ευρώπη, ενώ την ίδια στιγμή η νέα αμε­ρι­κα­νική ηγεσία δεν είδε με καλό μάτι την παρου­σία του Αλ. Τσίπρα στην Αβάνα για να τιμήσει τον Φιντέλ Κάστρο.

Η στάση της νέας κυβέρ­νη­σης των ΗΠΑ υπό τον Ντό­ναλντ Τραμπ έχει την ιδιαί­τερη σημασία της, καθώς υπάρ­χουν και στενοί δεσμοί μελών της αμε­ρι­κα­νι­κής ηγεσίας με το σύστημα Ερντο­γάν, με ότι αυτό σημαί­νει για τα μελ­λού­μενα.

Το άκρως ανη­συ­χη­τικό όμως για την ελλη­νική κυβέρ­νηση που είχε υπο­ε­κτι­μή­σει τα θέματα εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής, λόγω ιδε­ο­λη­ψιών, αλλά και της εμμονής με το ζήτημα του χρέους, ωσάν αυτό να είναι πανά­κεια, είναι ότι η Τουρκία για πρώτη φορά μετά από δεκα­ε­τίες αμφι­σβή­τησε (εκτός από τις πάγιες αμφι­σβη­τή­σεις της υφα­λο­κρη­πί­δας, της ΑΟΖ και του Ενα­έ­ριου χώρου) τη συνθήκη της Λωζάνης, την Ελλη­νική κυριαρ­χία επί δεκάδων νησιών και νησίδων, την κρατική υπό­σταση (ακόμα και τη σημαία) της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας, η Αλβανία αμφι­σβή­τησε την κυριαρ­χία μας επί του Ιονίου Πελά­γους, εγεί­ρο­ντας παράλ­ληλα επί της ουσίας (εδαφικό) θέμα Τσα­μου­ριάς, ενώ Βούλ­γα­ροι και Σκο­πια­νοί ύψωναν τείχη στα Βόρεια σύνορά μας, απο­μο­νώ­νο­ντάς μας με αυτόν τον τρόπο από την κεντρική Ευρώπη.

thetoc.gr