Πώς το δημογραφικό ναρκοθετεί την οικονομία

Η δη­μο­γρα­φι­κή συρ­ρί­κνω­ση της χώρας απο­τε­λεί, εν­δε­χο­μέ­νως, τη με­γα­λύ­τε­ρη απει­λή για την οι­κο­νο­μία, πέρα βέ­βαια από τα προ­βλή­μα­τα που προ­κα­λεί σε σχέση με τη γε­ω­πο­λι­τι­κή.

ΓΙΩΡ­ΓΟΣ ΑΛΕ­ΞΑ­ΚΗΣ

Σε ένα κομ­βι­κό ζή­τη­μα για την πο­ρεία της οι­κο­νο­μί­ας εξε­λίσ­σε­ται το δη­μο­γρα­φι­κό, που επη­ρε­ά­ζει τόσο τα επί­πε­δα ζή­τη­σης όσο και την επάρ­κεια προ­σφο­ράς αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού σε σειρά το­μέ­ων, όπως οι κα­τα­σκευ­ές, ο του­ρι­σμός, ο πρω­το­γε­νής το­μέ­ας, αλλά και άλλοι.

Με βάση, δε, τα τε­λευ­ταία στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ, πε­ραι­τέ­ρω μεί­ω­ση κατά 10,3% ση­μεί­ω­σαν οι γεν­νή­σεις στην Ελ­λά­δα πέ­ρυ­σι και ανήλ­θαν σε 76.541 (39.558 αγό­ρια και 36.983 κο­ρί­τσια) σε σχέση με το 2021 που ήταν 85.346 (43.998 αγό­ρια και 41.348 κο­ρί­τσια). Στις γεν­νή­σεις δεν συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται οι γεν­νή­σεις νε­κρών βρε­φών, οι οποί­ες το 2022 ανήλ­θαν σε 446, μειω­μέ­νες κατά 1,5% σε σχέση με το 2021 που ήταν 453.

Από την άλλη πλευ­ρά, οι θά­να­τοι το 2022 ανήλ­θαν σε 140.801 (70.802 άν­δρες και 69.999 γυ­ναί­κες), κα­τα­γρά­φο­ντας μεί­ω­ση 2,2% σε σχέση με το 2021 που ήταν 143.923 (73.420 άν­δρες και 70.503 γυ­ναί­κες). Οι θά­να­τοι βρε­φών ηλι­κί­ας κάτω του έτους ανήλ­θαν σε 239, μειώ­νο­ντας το δεί­κτη βρε­φι­κής θνη­σι­μό­τη­τας (θά­να­τοι βρε­φών ηλι­κί­ας κάτω του έτους ανά 1.000 γεν­νή­σεις ζώ­ντων) από 3,48 το 2021 σε 3,12 το 2022.

Στο με­τα­ξύ με βάση την ΕΛ­ΣΤΑΤ, και την τε­λευ­ταία απο­γρα­φή του 2021, σή­με­ρα, ο μό­νι­μος πλη­θυ­σμός είναι 10.432.481 άτομα και ο αριθ­μός είναι μειω­μέ­νος κατά 383.805 άτομα ή 3,5% σε σχέση με τους 10.816.286 κα­τοί­κους που είχαν κα­τα­γρα­φεί στην απο­γρα­φή το 2011. Οι γυ­ναί­κες συ­νε­χί­ζουν να απο­τε­λούν την πλειο­νό­τη­τα, καθώς ανέρ­χο­νται σε 5.357.232 άτομα (51,4% του συ­νο­λι­κού πλη­θυ­σμού) και υπερ­τε­ρούν κατά 281.983 άτομα ένα­ντι των αν­δρών (5.075.249 άτομα ή 48,6% του συ­νό­λου).

Από τις 13 πε­ρι­φέ­ρειες της χώρας, όμως, μόνον σε μια (το Νότιο Αι­γαίο) υπήρ­ξε αύ­ξη­ση πλη­θυ­σμού (15.527 άτομα) σε σχέση με το 2011. Στον αντί­πο­δα, δρα­μα­τι­κή είναι η μεί­ω­ση σε πε­ριο­χές της Δυ­τι­κής Μα­κε­δο­νί­ας, όπου κα­τα­γρά­φε­ται σε επί­πε­δο πε­ρι­φέ­ρειας μεί­ω­ση 10%, από 283.689 κα­τοί­κους το 2011, στους 255.056 κα­τοί­κους το 2021. Αλλά και στην πε­ρι­φέ­ρεια Ανα­το­λι­κής Μα­κε­δο­νί­ας- Θρά­κης κα­τα­γρά­φε­ται μεί­ω­ση 7,6%, με τον πλη­θυ­σμό να ανέρ­χε­ται σε 562.069 άτομα από 608.182 άτομα το 2011.

Γάμοι

Σύμ­φω­να επί­σης με τα στοι­χεία φυ­σι­κής κί­νη­σης πλη­θυ­σμού από την ΕΛ­ΣΤΑΤ, οι γάμοι το 2022 ανήλ­θαν σε 43.355 (21.381 θρη­σκευ­τι­κοί και 21.974 πο­λι­τι­κοί), πα­ρου­σιά­ζο­ντας αύ­ξη­ση κατά 6,4% σε σχέση με το 2021, κατά το οποίο είχαν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί 40.759 (18.487 θρη­σκευ­τι­κοί και 22.272 πο­λι­τι­κοί). Τα σύμ­φω­να συμ­βί­ω­σης ανήλ­θαν σε 13.157, πα­ρου­σιά­ζο­ντας αύ­ξη­ση 13,9% σε σύ­γκρι­ση με το 2021 που ήταν 11.550. Στα σύμ­φω­να συμ­βί­ω­σης του 2022 πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται 394 σύμ­φω­να συμ­βί­ω­σης με­τα­ξύ αν­δρών και 113 με­τα­ξύ γυ­ναι­κών.

Τα δια­ζύ­για ανήλ­θαν σε 14.477, πα­ρου­σιά­ζο­ντας αύ­ξη­ση 4% σε σχέση με το 2021 (13.921δια­ζύ­για). Ανα­φο­ρι­κά με τον τύπο δια­ζυ­γί­ου, οκτώ στα δέκα δια­ζύ­για που εκ­δό­θη­καν την τε­λευ­ταία πε­ντα­ε­τία είναι συ­ναι­νε­τι­κά. Το 2022, εκ­δό­θη­καν 11.638 συ­ναι­νε­τι­κά (80,4%) και 1.906 κατ’ αντι­δι­κία δια­ζύ­για (13,2%), ενώ για 933 δια­ζύ­για (6,4%) δεν δη­λώ­θη­κε ο τύπος δια­ζυ­γί­ου. Οι πε­ρισ­σό­τε­ρες απο­φά­σεις δια­ζυ­γί­ων αφο­ρούν σε άτομα ηλι­κί­ας 40- 44 ετών (άν­δρες 17,8% και γυ­ναί­κες 20%) και ακο­λου­θούν τα άτομα ηλι­κί­ας 45- 49 ετών (άν­δρες 17,6% και γυ­ναί­κες 16,4%). Το 65,6% των δια­ζυ­γί­ων που εκ­δό­θη­καν το 2022 αφορά σε γά­μους που δι­ήρ­κη­σαν 10 και πλέον έτη (9.500 δια­ζύ­για).

Η ανα­λο­γία δια­ζυ­γί­ων ανά 100 γά­μους ήταν 33,4 το 2022, ένα­ντι 34,2 το 2021, από 41,2 το 2020, από 32,1 το 2019 και από 32,8 το 2018.

Η απει­λή

Η δη­μο­γρα­φι­κή συρ­ρί­κνω­ση της χώρας απο­τε­λεί, εν­δε­χο­μέ­νως, τη με­γα­λύ­τε­ρη απει­λή για την οι­κο­νο­μία, πέρα βέ­βαια από τα προ­βλή­μα­τα που προ­κα­λεί σε σχέση με τη γε­ω­πο­λι­τι­κή. Πέρα από το ότι επη­ρε­ά­ζει τη δια­θε­σι­μό­τη­τα αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού στην αγορά ερ­γα­σί­ας, μειώ­νει και τη ζή­τη­ση που είναι μο­χλός ανά­πτυ­ξης.

Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι με βάση όσα ανέ­φε­ρε υπο­διοι­κη­τής της Τρα­πέ­ζης της Ελ­λά­δος, Θό­δω­ρος Πε­λα­γί­δης, μι­λώ­ντας πέ­ρυ­σι στο συ­νέ­δριο του Ελ­λη­νο­α­με­ρι­κα­νι­κού επι­με­λη­τη­ρί­ου “33ο Greek Economic Summit”, “ο αριθ­μός των νέων με­τα­ξύ 20 – 29 ετών έχει μειω­θεί στο μισό (από το 1.200.000 στις 600.000) και η χώρα θα αντι­με­τω­πί­σει τα επό­με­να χρό­νια ένα ση­μα­ντι­κό πρό­βλη­μα με το ερ­γα­τι­κό της δυ­να­μι­κό, το οποίο με τη σειρά του θα επη­ρε­ά­σει αρ­νη­τι­κά και τους ρυθ­μούς ανά­πτυ­ξης της οι­κο­νο­μί­ας”.

Πα­ράλ­λη­λα, ο κ. Πε­λα­γί­δης πε­ριέ­γρα­ψε τη με­γά­λη απει­λή που αντι­με­τω­πί­ζει σε με­σο­πρό­θε­σμη βάση η χώρα παρά το ότι τώρα βρί­σκε­ται σε μια θε­τι­κή τρο­χιά έστω κι αν πα­ράλ­λη­λα αντι­με­τω­πί­ζει και το αγκά­θι του πλη­θω­ρι­σμού.

Βέ­βαια, ο υπο­διοι­κη­τής της Τρα­πέ­ζης της Ελ­λά­δος και στο πα­ρελ­θόν έχει εστιά­σει στο θέμα της δη­μο­γρα­φί­ας και ει­δι­κά στο ότι σε πολ­λές πε­ριο­χές της υπαί­θρου μειώ­νο­νται οι κά­τοι­κοι με απο­τέ­λε­σμα, κομ­βι­κές πα­ρα­γω­γι­κά ζώνες, να αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­μα­τα ελ­λεί­ψε­ων σε αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό.

Ο πλη­θυ­σμός

Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι με βάση πρό­σφα­τη έρευ­να της δια­ΝΕ­Ο­σις για το δη­μο­γρα­φι­κό, το 2050 ο πλη­θυ­σμός της χώρας υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα είναι ανά­με­σα σε 10 εκατ. (σύμ­φω­να με το πιο αι­σιό­δο­ξο σε­νά­ριο) και τα 8,3 εκατ. (στο πιο απαι­σιό­δο­ξο).

Οι δη­μο­γρα­φι­κές ελ­λεί­ψεις, όμως, ενι­σχύ­ουν και το φαι­νό­με­νο της έλ­λει­ψης προ­σω­πι­κού.

Κα­μπα­νά­κι κλά­δων

Στο φόντο αυτό κα­θη­με­ρι­νές είναι οι ανα­φο­ρές από πολ­λούς κλά­δους της οι­κο­νο­μί­ας για ελ­λεί­ψεις σε προ­σω­πι­κό, τόσο υψη­λής ει­δί­κευ­σης, όπως επι­στή­μο­νες πλη­ρο­φο­ρι­κής κτλ, όσο και τε­χνι­κών επαγ­γελ­μά­των.

Την ίδια ώρα, με βάση πλη­ρο­φο­ρί­ες, πολ­λές με­γά­λες επεν­δύ­σεις στον πρω­το­γε­νή τομέα, “φρε­νά­ρουν” λόγω έλ­λει­ψης ερ­γα­τι­κών χε­ριών. Ήδη, σήμα κιν­δύ­νου εκ­πέ­μπουν φο­ρείς των αγρο­τών σε σχέση με την έλ­λει­ψη ερ­γα­τι­κών χε­ριών. Όπως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά το­νί­ζε­ται η έλ­λει­ψη ερ­γα­τι­κού δυ­να­μι­κού ήδη έχει γίνει έντο­νη την φε­τι­νή χρο­νιά και η αύ­ξη­ση του κό­στους ερ­γα­σί­ας είναι η πρώτη συ­νέ­πεια . Η επό­με­νη συ­νέ­πεια θα είναι ότι όσο και να αυ­ξη­θεί το ημε­ρο­μί­σθιο δεν θα είναι επαρ­κής ο αριθ­μός των ερ­γα­τών για την κά­λυ­ψη των ανα­γκών στις καλ­λιέρ­γειες αλλά και στα ερ­γο­στά­σια και δια­λο­γη­τή­ρια. Μά­λι­στα., ήδη από το πε­ρα­σμέ­νο κα­λο­καί­ρι σε μια σειρά καλ­λιερ­γειών, ει­δι­κά σε νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές και την Κρήτη, με τη συ­γκο­μι­δή π.χ. κη­πευ­τι­κών υπήρ­ξε μεί­ζον ζή­τη­μα καθώς πολ­λοί από τους ερ­γά­τες γης είχαν απορ­ρο­φη­θεί στον του­ρι­σμό.

Πηγή news247.gr