Βουλγαρία: Στήνει νέο πυρηνικό σταθμό στη γειτονιά μας

Στην τε­λι­κή ευ­θεία μπαί­νει το ζή­τη­μα της κα­τα­σκευ­ής πυ­ρη­νι­κού σταθ­μού στο «Μπέ­λε­νε» της Βουλ­γα­ρί­ας, μια ανάσα από το αντί­στοι­χο ερ­γο­στά­σιο που υπάρ­χει στο Κοζ­λο­ντούι. Το διε­θνές εν­δια­φέ­ρον έχει εκτι­να­χθεί στα ύψη.

Πριν δέκα μέρες έκλει­σε η προ­θε­σμία για την εκ­δή­λω­ση εν­δια­φέ­ρο­ντος για την υλο­ποί­η­ση του πρό­τζεκτ με πέντε ενερ­γεια­κούς κο­λοσ­σούς να είναι ανά­με­σα στις εται­ρί­ε­ςπου έχουν κα­τα­θέ­σει πρό­τα­ση. Οι εται­ρεί­ες αυτές είναι η κι­νε­ζι­κή «China National Nuclear Corporation», η γαλ­λι­κή «Framatome», η αμε­ρι­κα­νι­κή «General Electric», η κο­ρε­α­τι­κή «Korea Hydro and Nuclear Power» και η ρω­σι­κή «Rosatom», η οποία έχει ανα­λά­βει και την κα­τα­σκευή του πυ­ρη­νι­κού σταθ­μού του Ακου­γιού στην Τουρ­κία. Τη λίστα συ­μπλη­ρώ­νουν άλλες δύο εται­ρί­ες βουλ­γα­ρι­κών συμ­φε­ρό­ντων.

Το θέμα βρέ­θη­κε στο επί­κε­ντρο συ­νά­ντη­σης που είχαν πριν λίγες μέρες ο Βούλ­γα­ρος πρω­θυ­πουρ­γός Μπόι­κο Μπο­ρί­σοφ και ο Ρώσος ομό­λο­γός του Ντμί­τρι Με­ντ­βέ­ντεφ.

Μπο­ρί­σοφ και Με­ντ­βέ­ντεφ συ­να­ντή­θη­καν στο πε­ρι­θώ­ριο του πρώ­του Οι­κο­νο­μι­κού Φό­ρουμ της Κα­σπί­ας που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στο Τουρ­κμε­νι­στάν. Το αντι­κεί­με­νο της συ­ζή­τη­σης ήταν η δυ­να­τό­τη­τα υλο­ποί­η­σης του πρό­τζεκτ με τη συμ­με­το­χή ρω­σι­κών εται­ριών αλλά υπό τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις που έχει θέσει η βουλ­γα­ρι­κή κυ­βέρ­νη­ση. Η υπουρ­γός Ενέρ­γειας της βουλ­γα­ρι­κής κυ­βέρ­νη­σης Τε­με­νούζ­κα Πέτ­κο­βα έσπευ­σε να ξε­κα­θα­ρί­σει πως το όλο πρό­τζεκτ η βουλ­γα­ρι­κή κυ­βέρ­νη­ση το τρέ­χει από την αρχή παρά την προ­μή­θεια τα προη­γού­με­να χρό­νια δύο ρω­σι­κών αντι­δρα­στή­ρων. «Δε μπο­ρού­με να μι­λά­με για ρω­σι­κό σχέ­διο γιατί το ερ­γο­τά­ξιο και οι αντι­δρα­στή­ρες είναι βουλ­γα­ρι­κοί, οι άδειες επί­σης. Οι δύο ρω­σι­κοί αντι­δρα­στή­ρες, που η Βουλ­γα­ρία αγό­ρα­σε, τε­χνι­κά θα μπο­ρούν να λει­τουρ­γούν με αμε­ρι­κα­νι­κές τουρ­μπί­νες», τό­νι­σε σε δη­λώ­σεις της η κ. Πετ­κό­βα.

Το σχέ­διο για την κα­τα­σκευή σταθ­μού πα­ρα­γω­γής πυ­ρη­νι­κής ενέρ­γειας στο Μπέ­λε­νε δεν είναι και­νούρ­γιο, αλλά έχει ιστο­ρία σχε­δόν… 40 χρό­νων. Μέχρι τώρα έμενε απλώς στα χαρ­τιά και στις συ­ζη­τή­σεις, παρά το γε­γο­νός πως το θέμα ανα­θερ­μαι­νό­ταν κατά και­ρούς. Το πρό­τζεκτ του­λά­χι­στον μια φορά οδη­γή­θη­κε σε ναυά­γιο παρά τις προ­σπά­θειες που είχαν γίνει. Αιτία ήταν πάντα το δυ­σβά­στα­χτο κό­στος του, που φτά­νει σύμ­φω­να με εκτι­μή­σεις τα 10 δισ. δο­λά­ρια αλλά και το γε­γο­νός πως εν­δια­φέ­ρον εκ­δή­λω­ναν μόνο Ρω­σι­κές εται­ρί­ες…

Πιέ­σεις από ΕΕ και ΗΠΑ

Το 2006 η εται­ρεία «Atomstroiexport», που είναι θυ­γα­τρι­κή της κρα­τι­κής εται­ρεί­ας Rosatom, είχε κερ­δί­σει τον διε­θνή δια­γω­νι­σμό για την κα­τα­σκευή δύο πυ­ρη­νι­κών αντι­δρα­στή­ρων στο Μπέ­λε­νε, όπου είχε φθά­σει μά­λι­στα και ο εξο­πλι­σμός. Ωστό­σο το 2009 το έργο στα­μά­τη­σε, ενώ τον Μάρ­τιο του 2012 η Σόφια ανα­κοί­νω­σε ότι δεν θα προ­χω­ρή­σει στην κα­τα­σκευή του πυ­ρη­νι­κού σταθ­μού. Αιτία εκτός όλων των άλλων ήταν και οι πιέ­σεις που είχαν ασκη­θεί από ΕΕ  και ΗΠΑ για μεί­ω­ση της ενερ­γεια­κής εξάρ­τη­σης της χώρας από τη Ρωσία, η οποία είχε ανα­λά­βει την κα­τα­σκευή του ερ­γο­στα­σί­ου.

Τα τε­λευ­ταία χρό­νια όμως η βουλ­γα­ρι­κή κυ­βέρ­νη­ση άλ­λα­ξε ρότα και απο­φά­σι­σε να προ­χω­ρή­σει στο έργο με ιδιω­τι­κά κε­φά­λαια. Η επα­νεκ­κί­νη­ση κάτω από νέο πρί­σμα δό­θη­κε το 2018 από τον ίδιο τον πρω­θυ­πουρ­γό Μπόι­κο Μπο­ρί­σοφ ο οποί­ος είχε δη­λώ­σει ότι η χώρα του προ­τί­θε­ται να επα­νε­ξε­τά­σει την κα­τα­σκευή του πυ­ρη­νι­κού σταθ­μού στο Μπέ­λε­νε και πως η επι­λο­γή του στρα­τη­γι­κού επεν­δυ­τή θα γι­νό­ταν με προ­κή­ρυ­ξη διε­θνούς δια­γω­νι­σμού.

Τον πε­ρα­σμέ­νο Μάρ­τιο η «Εθνι­κή Εται­ρία Ηλε­κτρι­σμού» της Βουλ­γα­ρί­ας έστει­λε πρό­σκλη­ση για την επι­λο­γή στρα­τη­γι­κού επεν­δυ­τή για την κα­τα­σκευή του πυ­ρη­νι­κού σταθ­μού Μπέ­λε­νε βάση των αρχών της ελεύ­θε­ρης αγο­ράς χωρίς κρα­τι­κές εγ­γυ­ή­σεις. Σύμ­φω­να με επί­ση­μα βουλ­γα­ρι­κά μέσα ενη­μέ­ρω­σης, η πρό­σκλη­ση αφορά και την δή­λω­ση εν­δια­φέ­ρο­ντος για την από­κτη­ση ελά­χι­στου με­ρι­δί­ου ή για την αγορά ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος από τις μελ­λο­ντι­κές απο­δό­σεις. Αυτό ανα­κοί­νω­σαν από το υπουρ­γείο Ενέρ­γειας. Η Βουλ­γα­ρία δια­τη­ρεί το δι­καί­ω­μα επι­βο­λής βέτο και συμ­με­τέ­χει με αδειο­δο­τη­μέ­νο χώρο, εξο­πλι­σμό, απο­φά­σεις και διά­φο­ρες άλλες απα­ραί­τη­τες άδειες και έγ­γρα­φα. Η προ­θε­σμία εγ­γρα­φής είναι 90 μέρες από την ημε­ρο­μη­νία δη­μο­σί­ευ­σης της πρό­σκλη­σης στην Επί­ση­μη Εφη­με­ρί­δα της ΕΕ. Η ανα­με­νό­με­νη προ­θε­σμία για τον τερ­μα­τι­σμό της δια­δι­κα­σί­ας είναι 12 μήνες. Η υπουρ­γός κ. Πέτ­κο­βα πα­ρου­σί­α­σε το σχέ­διο κα­τα­σκευ­ής του πυ­ρη­νι­κού σταθ­μού «Μπέ­λε­νε» ως λύση στο πρό­βλη­μα της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής και ως απά­ντη­ση στην αυ­ξη­μέ­νη ζή­τη­ση ενέρ­γειας.

«Πι­στεύ­ου­με ότι το έργο θα μπο­ρού­σε να δια­δρα­μα­τί­σει βα­σι­κό ρόλο στην ενερ­γεια­κή ασφά­λεια της πε­ριο­χής, στην αύ­ξη­ση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και της οι­κο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης», επι­σή­μα­νε η κ. Πέτ­κο­βα.

Η πρό­σκλη­ση για τη δια­δι­κα­σία επι­λο­γής στρα­τη­γι­κού επεν­δυ­τή για το έργο του πυ­ρη­νι­κού σταθ­μού δη­μο­σιεύ­θη­κε στις 22 Μαΐου, στην Επί­ση­μη Εφη­με­ρί­δα της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης.

Το εν­δια­φέ­ρον της για το έργο εκ­δή­λω­σε ακόμα και η Βό­ρεια Μα­κε­δο­νία. «Η κυ­βέρ­νη­ση εξε­τά­ζει σο­βα­ρά τις προ­σφε­ρό­με­νες επι­λο­γές στην δη­μό­σια πρό­σκλη­ση προς την κα­τεύ­θυν­ση της πα­ρο­χής ενερ­γεια­κής στα­θε­ρό­τη­τας και ανε­ξαρ­τη­σί­ας. Υπάρ­χει ένα αρ­χι­κό εν­δια­φέ­ρον για τη συμ­με­το­χή στο έργο. Μετά τις ανα­λύ­σεις θα γί­νουν γνω­στά τα βή­μα­τα που θα ακο­λου­θή­σουν» ανέ­φε­ρε σε ανα­κοί­νω­σή το  υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών.

Πα­ράλ­λη­λα στις αρχές του κα­λο­και­ρού η υπουρ­γός Ενέρ­γειας της Βουλ­γα­ρί­ας συ­να­ντή­θη­κε με τον Σέρβο υπουρ­γό, αρ­μό­διο για θέ­μα­τα Και­νο­το­μί­ας και Τε­χνο­λο­γι­κής Ανά­πτυ­ξης Νέ­ναντ Πό­πο­βιτς με τον οποίο συ­ζή­τη­σαν και το εν­δε­χό­με­νο συ­νερ­γα­σί­ας στο πεδίο της πυ­ρη­νι­κής ενέρ­γειας. Πα­ράλ­λη­λα ο επι­κε­φα­λής της Δη­μό­σιας Επι­χεί­ρη­σης Ηλε­κτρι­σμού της Βουλ­γα­ρί­ας Πέταρ Ιλίεφ συ­να­ντή­θη­κε με εκ­προ­σώ­πους ουγ­γρι­κών εται­ρειών οι οποί­ες έχουν εκ­δη­λώ­σει εν­δια­φέ­ρον για κομ­μά­τια του έργου.

Πιο έτοι­μη απ΄ όλες αυτές τις εται­ρί­ες που έχουν εκ­δη­λώ­σει εν­δια­φέ­ρον δεί­χνει να είναι η ρω­σι­κή Rosatom. Ο πρώ­τος ανα­πλη­ρω­τής διευ­θυ­ντής της ρω­σι­κής επι­χεί­ρη­σης Κύριλ Κο­μα­ρόφ έσπευ­σε μετά την προ­κή­ρυ­ξη να δη­λώ­σει πως η Rosatom είναι έτοι­μη να συμ­με­τά­σχει με οποια­δή­πο­τε μορφή στην κα­τα­σκευή του Πυ­ρη­νι­κού Σταθ­μού πα­ρα­γω­γής ενέρ­γειας Μπέ­λε­νε.

Σύμ­φω­να με τον σχε­δια­σμό, η πυ­ρη­νι­κή μο­νά­δα στο Μπέ­λε­νε, υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα πα­ρά­γει 2.000 με­γα­βάτ και εκτι­μά­ται ότι θα στοι­χί­σει 10 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ.

πηγή ethnos.gr