Τιμές: Πτώση στην ενέργεια, “γαντζωμένες” στα ύψη στα τρόφιμα – Αναζητείται η “μετενέργεια” στο ράφι

Οι τιμές των τρο­φί­μων συνε­χί­ζουν, έστω και με πιο βραδύ ρυθμό, την άνοδο, ενώ η όποια πτωτική κίνηση τιμών γίνεται αντι­λη­πτή από την ένταση των προ­σφο­ρών ακόμη και σε επώνυμα προ­ϊ­ό­ντα..

Νέα απο­κλι­μά­κωση ανα­μέ­νε­ται να έχει ο πλη­θω­ρι­σμός, που θα ανα­κοι­νω­θεί από την ΕΛΣΤΑΤ, (για το Μάιο) στις 9/6 καθώς η πτώση, κυρίως, στις τιμές ενέρ­γειας είναι σημα­ντική.

Βέβαια, οι τιμές των τρο­φί­μων συνε­χί­ζουν, έστω και με πιο βραδύ ρυθμό, την άνοδο. Μια πρώτη “γεύση” έδωσε την εβδο­μάδα που πέρασε η Eurostat. Έτσι, στο 4,1% υπο­χώ­ρησε ο πλη­θω­ρι­σμός το Μάιο, στην Ελλάδα σε ετήσια βάση, αν και στα τρόφιμα παρέ­μεινε το “διψήφιο” ποσοστό ανόδου για όλη την ΕΕ.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι τον Απρίλιο ο πλη­θω­ρι­σμός στην Ελλάδα ήταν στο 4,5% σύμφωνα με τη Eurostat και στο 3,0% σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ.

Ωστόσο, ο δομικός πλη­θω­ρι­σμός, ο οποίος εξαιρεί τις ευμε­τά­βλη­τες τιμές των τρο­φί­μων και των καυ­σί­μων και ο οποίος απο­τε­λεί κρι­τή­ριο για τις απο­φά­σεις της ΕΚΤ για τα επι­τό­κια, μειώ­θηκε στο 5,3% από 5,6%. Μάλιστα, το απο­τέ­λε­σμα ήταν καλύ­τερο από το 5,5% που ήταν η βασική εκτί­μηση των ανα­λυ­τών.

Πάντως τον Μάιο τα τρόφιμα, το αλκοόλ συνε­χί­ζουν να ανε­βαί­νουν. Έτσι αυξή­θη­καν με ρυθμό 12,5%, έναντι 13,5% τον Απρίλιο, ακο­λου­θού­μενα από τα μη ενερ­γειακά βιο­μη­χα­νικά αγαθά (5,8%, σε σύγκριση με 6,2% τον Απρίλιο), τις υπη­ρε­σίες (5,0%, έναντι 5,2% τον Απρίλιο) και την ενέρ­γεια (-1,7% έναντι 2,4% τον Απρίλιο).

Όπως κατα­φαί­νε­ται η πορεία των τιμών ενέρ­γειας “δίνει ώθηση αισιο­δο­ξίας”. Βέβαια τα επίπεδα που έχουν “κατο­χυ­ρώ­σει οι τιμές” είναι σημα­ντικά πιο πάνω από τα πρό κρίσης επίπεδα. Είναι χαρα­κτη­ρι­στική η αναφορά του Ευάγ­γε­λου Μυτι­λη­ναίου, Προ­έ­δρου και Διευ­θύ­νο­ντος Συμ­βού­λου της Mytilineos, κατά τη Γενική Συνέ­λευση της εται­ρείας την περα­σμένη Πέμπτη. Όπως είπε η τιμή φυσικού αερίου έχει απο­κλι­μα­κω­θει από τα δυσθε­ώ­ρητα επίπεδα του περα­σμέ­νου καλο­και­ριού, ωστόσο είναι σχεδόν διπλά­σια από τα προ κρίσης επίπεδα (ήταν 15 ευρώ ανά θερμική μεγα­βα­τώρα, την ώρα που τώρα είναι περίπου 25 ευρώ ανά θερμική μεγα­βα­τώρα).

Μάλιστα ο κ. Μυτι­λη­ναίος για την ενερ­γειακή κρίση, προ­έ­βλεψε πως δεν έχουμε τελειώ­σει καθώς το χειμώνα που πέρασε η Ευρώπη ήταν πάρα πολύ τυχερή, λόγω του ήπιου καιρού και της έλλει­ψης ζήτησης από την Κίνα, που δημιούρ­γη­σαν ιδα­νι­κές συν­θή­κες. “Η Ευρώπη έχει αέριο, όμως στην Ασία βλέπω οι τιμές να ανε­βαί­νουν”, τόνισε ο κ. Μυτι­λη­ναίος.

Οι τιμές ενέρ­γειας

Σημειώ­νε­ται ότι κάτω από το φράγμα των 24 ευρώ/ MWh δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται η τιμή φυσικού αερίου στον Ολλαν­δικό δείκτη TTF. Είναι ενδει­κτικό ότι τον περα­σμένο μήνα – όταν δια­πραγ­μα­τεύ­ο­νταν τα συμ­βό­λαια παρά­δο­σης Μαΐου, η τιμή TTF είχε ξεκι­νή­σει τη Δευτέρα 3/4/23 στα 51,784 ευρώ/MWh για να κλείσει στην τελευ­ταία συνε­δρί­αση του μήνα, στις 28/4/23 στα 38,538 ευρώ/MWh.

Στις αρχές Μαΐου η τιμή κινή­θηκε στα 33 ευρώ ανά θερμική μεγα­βα­τώρα, από 82,23 ευρώ ανά θερμική μεγα­βα­τώρα τον Μάιο του 2022. Μαζί της και η τιμή χον­δρι­κής για τη μεγα­βα­τώρα του ρεύ­μα­τος έχει υπο­χω­ρή­σει σημα­ντικά από τα 400 ευρώ που ήταν την ίδια περίοδο πέρυσι. Η τιμή του αργού πετρε­λαίου έχει επίσης υπο­χω­ρή­σει πλέον στα 71- 72 δολάρια το βαρέλι, από 120 δολάρια τον Μάιο του 2022.

Ωστόσο η ελλη­νική χον­δρε­μπο­ρική αγορά ρεύ­μα­τος παρα­μέ­νει, παρά την πτώση, συγκρι­τικά με άλλους μήνες, με βάση τα στοι­χεία που ανα­γρά­φει η ΡΑΑΕΥ, η ακρι­βό­τερη σε σχέση με τις άλλες αγορές της Ευρώπη.

Στο ρεύμα, σε μηνιαία βάση, με τα δεδο­μένα του Σαβ­βά­του 3/6, η χον­δρική τιμή είναι περίπου στα 72ευρώ/MWh την ώρα που κράτη όπως η Γερ­μα­νία, η Γαλλία, το Βέλγιο, η Βουλ­γα­ρία έχουν αντί­στοι­χες τιμές, περίπου στα 70 ευρώ/MWh, στα 65 ευρώ/MWh, στα 66 ευρώ/MWh, στα 71 ευρώ/MWh.

Η αργή πτώση στο ρεύμα

Κύρια αιτία για το φαι­νό­μενο είναι το ότι οι μονάδες φυσικού αερίου τιμο­λο­γούν, μεταξύ άλλων και με βάση την τιμή TTF του προη­γού­με­νου μήνα κι έτσι καθυ­στε­ρεί η ενσω­μά­τωση των μειώ­σεων. Ωστόσο με δεδο­μένο ότι τον τρέ­χο­ντα μήνα που εκπνέει, γίνεται προ­μή­θεια για παρα­δό­σεις Ιουνίου, εκτι­μά­ται ότι στη λιανική στα νέα τιμο­λό­για Ιουλίου, που θα ανα­κοι­νω­θούν στις 20/6 θα υπάρχει σαφής απο­κλι­μά­κωση. Κάτι που θα απο­τυ­πω­θεί και στο κόστος παρα­γω­γής προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών, μειώ­νο­ντας σημα­ντικά τον Γενικό Εθνικό Δείκτη Τιμών Κατα­να­λωτή, όπου οι τιμές της ενέρ­γειας έχουν πολύ υψηλή στάθ­μιση.

Δείκτης τιμών παρα­γω­γού

Στο μεταξύ, ήδη κατα­γρά­φε­ται μείωση του δείκτη τιμών παρα­γω­γού στη βιο­μη­χα­νία τον Απρίλιο, σε ετήσια βάση.

Πιο συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με την Ελλη­νική Στα­τι­στική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), ο Γενικός Δείκτης Τιμών Παρα­γω­γού στη Βιο­μη­χα­νία (σύνολο εγχώ­ριας και εξω­τε­ρι­κής αγοράς), με μήνα ανα­φο­ράς τον Απρίλιο 2023, σε σύγκριση με τον αντί­στοιχο δείκτη του Απρι­λίου 2022, παρου­σί­ασε μείωση 13,3% έναντι αύξησης 48,8% που σημειώ­θηκε κατά την αντί­στοιχη σύγκριση των δεικτών του έτους 2022 με το 2021.

Ο Γενικός Δείκτης κατά τον Απρίλιο 2023, σε σύγκριση με τον δείκτη του Μαρτίου 2023, παρου­σί­ασε μείωση 0,3% έναντι αύξησης 2,5% που σημειώ­θηκε κατά την αντί­στοιχη σύγκριση των δεικτών του έτους 2022. Ο μέσος Γενικός Δείκτης του δωδε­κα­μή­νου Μαΐου 2022 – Απρι­λίου 2023, σε σύγκριση με τον μέσο Γενικό Δείκτη του δωδε­κα­μή­νου Μαΐου 2021 – Απρι­λίου 2022, παρου­σί­ασε αύξηση 19,2% έναντι αύξησης 26,2% που σημειώ­θηκε κατά την αντί­στοιχη σύγκριση των προη­γού­με­νων δωδε­κα­μή­νων.

Οι προ­σφο­ρές στο “ράφι”

Βέβαια, το μεγάλο ζήτημα είναι το πότε θα κατα­γρα­φεί η πλήρης “μετε­νερ­γεια” στο “ράφι”, κύρια λόγω της πτώσης των τιμών ενέρ­γειας.

Η όποια πάντως πτωτική κίνηση τιμών γίνεται αντι­λη­πτή από την ένταση των προ­σφο­ρών, ακόμη και σε επώνυμα προ­ϊ­ό­ντα. Να σημειω­θεί ότι μόλις τέσ­σε­ρις εβδο­μά­δες απο­μέ­νουν ακόμη για το “καλάθι του νοι­κο­κυ­ριού” και ήδη πολλά επώνυμα προ­ϊ­ό­ντα είναι σε προ­σφορά ως αντι­στάθ­μι­σμα των προ­ϊ­ό­ντων ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας τα οποία συμ­με­τέ­χουν σε ποσοστό άνω του 80% στο καλάθι του νοι­κο­κυ­ριού. Άλλωστε, το “καλάθι του νοι­κο­κυ­ριού” ενί­σχυσε σημα­ντικά τα προ­ϊ­ό­ντα ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας ( PL) Το 2021 πριν την εμφά­νιση του πλη­θω­ρι­σμού το ποσοστό τους, επί του συνο­λι­κού τζίρου στην αγορά, ήταν στο 14,3 % για να εκτο­ξευ­θεί τον Μάρτιο του 2023 στο 17,7 % σημειώ­νο­ντας άνοδο 23%.

Πάντως, ο πλη­θω­ρι­σμός “αβγά­τισε” τους τζίρους των αλυ­σί­δων αλλά, όπως φαί­νε­ται και τα κέρδη, που ούτως ή άλλως σε όλη την αγορά, με βάση τα στοι­χεία των εισηγ­μέ­νων αλλά και της ΤτΕ ήταν σε επίπεδα ρεκόρ.

Το “μπόνους” πλη­θω­ρι­σμού, μάλιστα, στα έσοδα των πέντε μεγα­λύ­τε­ρων σούπερ μάρκετ εκτι­μά­ται ότι προ­σεγ­γί­ζει το 1 δισ. ευρώ.

Μάλιστα, συνο­λικά, με βάση πρώτες εκτι­μή­σεις από εται­ρείες ερευνών, ο τζίρος των σούπερ μάρκετ και των cash & carry έφτασε σε αξία από την αρχή του έτους μέχρι τις 23/4/2023, τα 4,096 δισ. ευρώ λόγω του πλη­θω­ρι­σμού, κατα­γρά­φο­ντας άνοδο 7,5%. Πέρυσι, το ίδιο διά­στημα, ήταν στα 3,810 δισ. ευρώ. Ωστόσο το ίδιο διά­στημα η κατα­νά­λωση σε επίπεδο όγκου πωλή­σεων στα σούπερ μάρκετ υπο­χώ­ρησε 3,5%.

Η ανη­συ­χία

Πάντως, ακόμη, καθυ­στε­ρεί η ουσια­στική πτώση, αν γίνει ποτέ, των ονο­μα­στι­κών τιμών ενώ η ανη­συ­χία δε λείπει καθώς ο κύκλος των ανα­τι­μή­σεων σε βασικά προ­ϊ­ό­ντα, όπως, το ρύζι, δεν ανα­μέ­νε­ται να κλείσει σύντομα στις διε­θνείς αγορές.

Ετσι, το ρύζι, μετά από ένα πτωτικό σερί που το έφερε περίπου 5% χαμη­λό­τερα, αυξή­θηκε τον προη­γού­μενο μήνα, ενώ σε βάθος τριε­τίας παρα­μέ­νει σε τιμές περίπου 5% πιο αυξη­μέ­νοι. Σύμφωνα με σχετική μελέτη της Τρά­πε­ζας Πει­ραιώς, η αγορά εκτιμά ότι πτω­τι­κές πιέσεις στην τιμή των συμ­βο­λαίων μπορεί να συνε­χι­στούν αλλά μόνο βρα­χυ­πρό­θε­σμα. Η επα­νεμ­φά­νιση του El-Ninio, περιο­ρί­ζο­ντας σημα­ντικά τις βρο­χο­πτώ­σεις και φέρ­νο­ντας θερ­μό­τε­ρες και ξηρό­τε­ρες συν­θή­κες, ανα­μέ­νε­ται να πλήξει τις καλ­λιέρ­γειες ρυζιού, ενι­σχύ­ο­ντας σημα­ντικά την τιμή του, με τις χώρες-παραγωγούς να προ­τρέ­πουν τους αγρότες να μην προβούν σε επι­πλέον καλ­λιέρ­γειες.

Στο βοδινό κρέας, για το 2024, οι εκτι­μή­σεις κάνουν λόγο για χαμη­λό­τερη παρα­γωγή βοοει­δών κατά 8% σε σχέση με το 2023, καθώς ο χαμη­λό­τε­ρος ρυθμός σφαγής ανα­μέ­νε­ται να συνε­χι­στεί, ευνο­ώ­ντας τις τιμές τους, παρά τις χαμη­λό­τε­ρες τιμές στις ζωο­τρο­φές και την καλυ­τέ­ρευση των και­ρι­κών συν­θη­κών. Σε σχέση με πέρσι η τιμή τους είναι 22% υψη­λό­τερη, ενώ η σύγκριση με τα προ 3ετίας επίπεδα βγάζει αυξή­σεις άνω του 70%.

Στη ζάχαρη η αύξηση είναι 140% σε σχέση με τα επίπεδα τα προ παν­δη­μίας, λόγω και της χρήσης της (ζαχα­ρο­κά­λαμο, τεύτλα) σε βιο­καύ­σιμα. Στο στάρι η διεθνής τιμή βρί­σκε­ται γύρω στα 244 δολάρια ανά τόνο, όταν πέρσι τέτοια εποχή έφτανε στα 445 δολάρια. Ομως, αν και η διεθνής τιμή του σιτα­ριού έχει πέσει 48% από πέρσι και απέχει περίπου 24% από τα προ παν­δη­μίας επίπεδα. Επίσης οι λια­νι­κές τιμές δεν έχουν αντί­στοιχη πορεία. Το αλεύρι είναι 13,8% ακρι­βό­τερο από πέρσι, το ψωμί 17%, τα είδη αρτο­ποι­ίας και ζαχα­ρο­πλα­στι­κής 11%.

Πηγή news247.gr

Γιώργος Αλε­ξά­κης