Σπίτι της Ευρώπης: Μια «μηχανή» παραγωγής πολιτισμού στη Ρόδο

Της Τασού­λας Καραϊ­σκάκη

Στην πανέ­μορφη Ρόδο με τη βαριά ιστορία, τα πολ­λα­πλά σύμβολα ειρήνης και φιλίας των λαών, συνύ­παρ­ξης θρη­σκειών και πολι­τι­σμών εδρεύει ένα από τα πιο ενεργά Σπίτια της Ευρώπης, έξοχο παρά­δειγμα προ­ώ­θη­σης της ευρω­παϊ­κής ιδέας, συνερ­γα­σίας και εξω­στρέ­φειας, σημείο ανα­φο­ράς στον ευρω­με­σο­γειακό χώρο.

Είναι ένα από τα λίγα ενεργά Σπίτια στην Ελλάδα και τα δεκάδες στην Ευρώπη, που δημιουρ­γή­θη­καν στα­διακά μετά τη λήξη του Β΄ Παγκο­σμίου Πολέμου από νέους που δεν ήθελαν άλλο πόλεμο και τα οποία εξε­λί­χθη­καν σε τοπικές «μηχανές» παρα­γω­γής ιδεών, γνώσης, πολι­τι­σμού, κοι­νω­νι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, ανά­πτυ­ξης και θέσεων εργα­σίας.

Το Σπίτι της Ευρώπης στη Ρόδο ανοίγει το 2000 από μια ομάδα φωτι­σμέ­νων Ροδιτών (με πρόεδρο τη Μαρι­λένα Σωκια­νού και γραμ­μα­τέα την Αννα Χαρίτου) και το κοινό το αγκα­λιά­ζει, καθώς τα ευρω­παϊκά δρώμενα επη­ρε­ά­ζουν απο­φα­σι­στικά τη ζωή του. Tο 2004 γίνεται μέλος του Ευρω­παϊ­κού Δικτύου για την Εκπαί­δευση και την Επι­μόρ­φωση – EUNET, το 2007 του Ευρω­με­σο­γεια­κού Ιδρύ­μα­τος για τον Δια­πο­λι­τι­σμικό Διάλογο Anna Lindh, ενώ από το 2014 λει­τουρ­γεί από έναν δυνα­μικό πυρήνα νέων ανθρώ­πων, οι οποίοι συγκρο­τούν το διοι­κη­τικό του συμ­βού­λιο με πρόεδρο τον Μιχάλη Καβου­κλή, ενερ­γο­ποιώ­ντας δεκάδες ομάδες εθε­λο­ντών για τις δράσεις του. Αυτή τη στιγμή πραγ­μα­το­ποιούν το 9ο EESD Forum της Ρόδου για την Ευρώπη, την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα και τη βιώσιμη ανά­πτυξη, με οκτώ δια­δι­κτυα­κές εκδη­λώ­σεις γύρω από μείζονα προ­βλή­ματα της εποχής, με τη συμ­με­τοχή ειδη­μό­νων από όλον τον κόσμο (ελλη­νικό κίνημα #MeToo, χει­ρα­φέ­τηση της γυναί­κας, κατά­σταση στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, ευρω­παϊκό Green Deal, κλι­μα­τική αλλαγή, πράσινη επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, δια­χεί­ριση πόλεων, πολι­τι­σμός και δημο­κρα­τία).

Θυσιά­ζουν τον προ­σω­πικό ελεύ­θερο χρόνο τους, τις δια­κο­πές τους, ακόμα ακόμα «κατε­βά­ζουν ρολά» στις επι­χει­ρή­σεις και στις ασχο­λίες τους όταν οι ανάγκες το απαι­τούν, προ­κει­μέ­νου να «γίνουμε περισ­σό­τερο Ευρω­παίοι και περισ­σό­τερο βιώ­σι­μοι ως Ευρω­παίοι», όπως λέει ο κ. Καβου­κλής.

Τόπος συζή­τη­σης

Διότι αυτό τρο­φο­δο­τεί τον άνευ όρων εθε­λο­ντι­σμό τους, αυτό τους κινη­το­ποιεί, «η πίστη μας σε μια Ευρώπη και μια Μεσό­γειο ενωμένη, η ανά­δειξη της Ρόδου και της Ελλάδας ως καλά παρα­δείγ­ματα αλλη­λεγ­γύης και αρμο­νίας μεταξύ των λαών», περι­γρά­φει ο κ. Καβου­κλής. «Η Ρόδος είναι ένας πολυ­πο­λι­τι­σμι­κός τόπος δια­λό­γου, από την αρχαιό­τητα και την εποχή των Ιπποτών έως σήμερα. Απο­τε­λούσε δια­χρο­νικά τόπο συζή­τη­σης. Εδώ έγινε το 1948 η πρώτη διά­σκεψη ειρήνης για την Παλαι­στίνη, εδώ έγινε το 1988 η πρώτη Σύνοδος Κορυφής της τότε ΕΟΚ υπό ελλη­νική προ­ε­δρία. Η Ρόδος έλαβε μόλις το 1962 το βραβείο της Ευρώπης για τις διδυ­μο­ποι­ή­σεις από το Συμ­βού­λιο της Ευρώπης και το 2002 αντί­στοιχο βραβείο από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή. Εδώ συμ­βιώ­νουν αρμο­νικά δια­φο­ρε­τι­κές κοι­νό­τη­τες και θρη­σκείες. Εχουμε την αρχαιό­τερη στην Ελλάδα Συνα­γωγή, αν και η εβραϊκή κοι­νό­τητα Ρόδου είναι σήμερα πολύ μικρή, από τις παλιό­τε­ρες μου­σουλ­μα­νι­κές κοι­νό­τη­τες, εκα­το­ντά­δες μει­κτούς γάμους Ελλήνων με άτομα από άλλες χώρες και μοι­ρα­ζό­μα­στε τα δικά τους έθιμα. Παρα­μο­νές Χρι­στου­γέν­νων δίνεται δια­θρη­σκειακή συναυ­λία με όλα τα δόγματα στον Ορθό­δοξο Καθε­δρικό Ναό, στις παρε­λά­σεις στη σειρά των επι­σή­μων στέ­κο­νται δίπλα δίπλα ο μητρο­πο­λί­της, ο καθο­λι­κός αρχιε­ρα­τι­κός επί­τρο­πος και ο “χότζας”. Αυτή την απο­λύ­τως αρμο­νική συνύ­παρξη των λαών θέλουμε να δια­δώ­σουμε ως μήνυμα», κατα­λή­γει ο κ. Καβου­κλής.

Συνέ­δρια, ημε­ρί­δες, σεμι­νά­ρια, κάθε είδους εκδη­λώ­σεις, ανταλ­λα­γές, συμ­με­τοχή σε μεγάλα ευρω­παϊκά δίκτυα, έργα και προ­γράμ­ματα. Το Ιδρυμα Anna Lindh, ο μεγα­λύ­τε­ρος φορέας της κοι­νω­νίας των πολιτών στην περιοχή της Ευρω­με­σο­γείου, με περισ­σό­τερα από 4.500 μέλη σε 42 χώρες, εξέλεξε το ροδιακό Σπίτι focal point της για το Αιγαίο και την Κρήτη, με επι­κε­φα­λής τον Μιχάλη Καβου­κλή.

«Εχουμε ολο­κλη­ρώ­σει επτά ευρω­παϊκά προ­γράμ­ματα και αυτή τη στιγμή τρέ­χουμε άλλα τρία. Το πρώτο, το Green Initiative in Rural Areas, χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το Erasmus+ και είναι μια σύμπραξη φορέων από έξι χώρες, με στόχο την κατα­γραφή των πρά­σι­νων πρα­κτι­κών και πρω­το­βου­λιών σε αγρο­τι­κές περιο­χές. Απο­τε­λεί συνέ­χεια προη­γού­με­νου επι­τυ­χη­μέ­νου προ­γράμ­μα­τος για την ενερ­γο­ποί­ηση των πολιτών σε αντί­στοι­χες περιο­χές. Το δεύτερο πρό­γραμμα, Quo Vadis Euro-Med Civil Society, με χρη­μα­το­δό­τηση από το Ιδρυμα Anna Lindh, θα απο­τυ­πώ­σει τις συν­θή­κες που δια­μορ­φώ­νο­νται στην κοι­νω­νία των πολιτών της Ευρω­με­σο­γείου, σε καιρούς παν­δη­μίας. Το τρίτο πρό­γραμμα, Inclusive and sustainable Europe, με χρη­μα­το­δό­τηση από το Europe for Citizens, αφορά στη διορ­γά­νωση έξι μεγάλων συνε­δρίων σε έξι χώρες για τη δημιουρ­γία μιας βιώ­σι­μης Ευρώπης χωρίς απο­κλει­σμούς», εξηγεί ο κ. Καβου­κλής.

Από τα προ­γράμ­ματα για τα οποία υπε­ρη­φα­νεύ­ε­ται το Σπίτι είναι οι «ζωντα­νές βιβλιο­θή­κες», αφη­γή­σεις μετα­να­στών και προ­σφύ­γων, με στόχο την ενσω­μά­τωσή τους και την κατα­πο­λέ­μηση των στε­ρε­ο­τύ­πων. Οπως και η πληθώρα των πολι­τι­στι­κών δράσεων: συνέ­δρια για την ιστορία του τόπου, δια­λέ­ξεις, ξενα­γή­σεις, συναυ­λίες, θεμα­τι­κές βραδιές, ανα­βιώ­σεις αρχαίων τρα­γω­διών, θεα­τρι­κές παρα­στά­σεις, κινη­μα­το­γρα­φι­κές προ­βο­λές, μου­σι­κοί και αρχι­τε­κτο­νι­κοί περί­πα­τοι…

Ομως κορω­νίδα των δράσεών του απο­τε­λεί το Διεθνές Συνέδριο Προ­σο­μοίωσης Περι­φε­ρειακών Διεθνών Οργα­νι­σμών Ρόδου (Rhodes Model Regional Co-operation), που διορ­γα­νώ­νει κάθε χρόνο από το 2010 με τη στήριξη τοπικών φορέων (πέρυσι δεν πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε λόγω παν­δη­μίας) και το οποίο έχει τεθεί υπό την αιγίδα του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης, του ΝΑΤΟ, του Οργα­νι­σμού Οικο­νο­μι­κής Συνερ­γα­σίας Ευξεί­νου Πόντου, του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου, του υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας κ.ά. Πραγ­μα­το­ποιεί­ται σε δύο εκδόσεις, μία για φοιτητές και νέους επιστήμονες και μία για μαθητές Γ΄ Γυμνασίου και Λυκείου, που στον ρόλο διπλω­μα­τών δια­χει­ρί­ζο­νται –στα αγγλικά– ένα σοβαρό ζήτημα. «Ξεκι­νή­σαμε σαν ένα μικρό συνέδριο, χωρού­σαμε όλοι σε ένα λεω­φο­ρείο και μέχρι σήμερα έχουν συμ­με­τά­σχει σ’ αυτό σχεδόν 5.000 άτομα από 28 χώρες. Απόφοιτοι του συνεδρίου κατα­λαμβάνουν σήμερα θέσεις σε ευρωπαϊκά όργανα, εταιρείες του εξω­τε­ρι­κού, είναι ερευ­νητές ή διδάσκοντες σε ελλη­νικά και ξένα πανε­πι­στήμια», σημειώ­νει ο κ. Καβου­κλής.

Πηγή: kathimerini.gr

φωτο­γρα­φία από τις εργα­σίες του Διε­θνούς Συνε­δρίου Προ­σο­μοίωσης Περι­φε­ρειακών Διεθνών Οργα­νι­σμών στη Ρόδο.