Από «καρα­μπόλα»… life style πολλών αστέρων φαί­νε­ται πως άνοιξε ο ασκός του Αιόλου στον του­ρι­σμό, με αφορμή την πρόταση της κυβέρ­νη­σης προς την τρόικα γιαδιπλα­σια­σμό του ΦΠΑ στις υπη­ρε­σίες δια­μο­νής (ξενο­δο­χεία, ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια και άλλα του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα) από 6,5% σε 13%.

Ο λόγος είναι πως η πλευρά των δανει­στών φέρεται να ζητούσε την κατάρ­γηση του μειω­μέ­νου ΦΠΑ που ισχύει στις Κυκλά­δες, στα Δωδε­κά­νησα και σε άλλα μικρά νησιά, με το επι­χεί­ρημα ότι επω­φε­λού­νται και προ­ο­ρι­σμοί όπως η Μύκονος και η Σαντο­ρίνη οι οποίες προ­σελ­κύ­ουν σε μεγάλο βαθμό πελα­τεία υψηλού εισο­δη­μα­τι­κού προφίλ.

Η υπόθεση έχει πυρο­δο­τή­σει αλυ­σι­δω­τές αντι­δρά­σεις σε πολι­τικό, οικο­νο­μικό και επι­χει­ρη­μα­τικό επίπεδο με έντονο παρα­σκή­νιο. Την ίδια στιγμή έρχο­νται στην επι­φά­νεια σοβαρές παθο­γέ­νειες του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, τις οποίες η τρόικα φέρεται να γνω­ρί­ζει άριστα, καθώς τις αξιο­ποιεί στο έπακρο για να πιέσει την ελλη­νική κυβέρ­νηση στο πλαίσιο της δια­πραγ­μά­τευ­σης που βρί­σκε­ται σε εξέλιξη αυτήν την περίοδο μεταξύ των δύο πλευρών.

Η ψήφιση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού την ερχό­μενη Κυριακή ενδέ­χε­ται να εξε­λι­χθεί σε θερμό μέτωπο της κυβέρ­νη­σης με τους φορείς του του­ρι­σμού. Οι τελευ­ταίοι φέρο­νται να επι­διώ­κουν να μην συμπε­ρι­λη­φθεί στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό η αύξηση του ΦΠΑ στο 13%, αν δεν κλείσει συνο­λικά το πακέτο δια­πραγ­μά­τευ­σης της κυβέρ­νη­σης με την τρόικα.

Κορυ­φαίοι παρά­γο­ντες του χώρου με τους οποίους επι­κοι­νώ­νησε αργά το βράδυ το Euro2day.gr εξέ­φρα­ζαν την άποψη πως αν η κυβέρ­νηση έσπευδε να ψηφίσει την αύξηση του ΦΠΑ χωρίς να έχει «κλει­δώ­σει» η δια­πραγ­μά­τευση με την τρόικα, ίσως βρι­σκό­ταν προ εκπλή­ξεων στη συνέ­χεια, καθώς η τρόικα θα επα­νέρ­χο­νταν, πιθα­νό­τατα, ζητώ­ντας αυτό που η κυβέρ­νηση προ­σπα­θούσε να απο­φύ­γει: την κατάρ­γηση του μειω­μέ­νου ΦΠΑ στα νησιά.

Το θέμα, μάλιστα, ίσως εξε­λι­χθεί σε σοβαρό «κρας τεστ» για την κυβέρ­νηση, αν επα­λη­θευ­τούν όσα ανέ­φε­ραν στο Euro2day.gr γνωστοί παρά­γο­ντες του χώρου. Σύμφωνα με τα λεγό­μενά τους, αριθμός βου­λευ­τών που προ­έρ­χο­νται από δημο­φι­λείς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς εμφα­νί­ζο­νται δια­τε­θει­μέ­νοι να μην ψηφί­σουν τη συγκε­κρι­μένη διάταξη, αν δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί η δια­πραγ­μά­τευση της κυβέρ­νη­σης με την τρόικα για το σύνολο των θεμάτων.

Οι συνέ­πειες

Ο ΣΕΤΕ κάνει λόγο για «ντόμινο αρνη­τι­κών εξε­λί­ξεων» σε περί­πτωση που υιο­θε­τη­θεί το μέτρο. Την ίδια στιγμή, ανα­λυ­τές της ελλη­νι­κής αγοράς προ­ε­ξο­φλούν πως ο διπλα­σια­σμός του ΦΠΑ στα ξενο­δο­χεία θα οδη­γή­σει στον έλεγχο της εγχώ­ριας αγοράς από ακόμα λιγό­τε­ρους «παίκτες». Ταυ­τό­χρονα, λένε, θα διευ­ρύ­νει την ψαλίδα ανάμεσα στις δημο­φι­λείς του­ρι­στι­κές περιο­χές (Μύκονος, Σαντο­ρίνη, Κρήτη, Ρόδος, Χαλ­κι­δική) και τις λιγό­τερο γνωστές στην παγκό­σμια αγορά ή εκείνες που, παρα­δο­σιακά, βασί­ζο­νταν σε Έλληνες πελάτες.

Οι επι­πτώ­σεις από την αύξηση του ΦΠΑ στο 13% περι­γρά­φο­νται σε ανάλυση του SETE Intelligence που έδωσε στη δημο­σιό­τητα ο ΣΕΤΕ. Ως βάση υπο­λο­γι­σμών χρη­σι­μο­ποιού­νται τα φετινά μεγέθη, τα οποία θα είναι ακόμα υψη­λό­τερα απ’ ότι ανα­με­νό­ταν καθώς η νέα, ανα­θε­ω­ρη­μένη εκτί­μηση του ΣΕΤΕ κάνει λόγο για 21,8 εκατ. ξένους επι­σκέ­πτες (δεν συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται οι επι­βά­τες κρουα­ζιε­ρό­πλοιων) και 13,5 δισ. ευρώ ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις, ενώ η συνο­λική συμβολή του του­ρι­σμού στο ΑΕΠ της χώρας εκτι­μά­ται ότι θα ανέλθει 32,4 δισ. ευρώ.

Τα σενάρια του SETE Intelligence, μάλιστα, προ­διέ­γρα­φαν περαι­τέρω αύξηση των ξένων του­ρι­στών κατά 1 εκατ. το 2015 και αύξηση των του­ρι­στι­κών εισπρά­ξεων πάνω από τα 14 δισ. ευρώ, αν δια­τη­ρού­νταν ο ΦΠΑ στα σημε­ρινά επίπεδα.

Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, ωστόσο, η αύξηση του ΦΠΑ στο 13% θα περιο­ρί­σει τις αφίξεις στα 20,3 εκατ. επι­σκέ­πτες, δηλαδή 2,5 εκατ. λιγό­τε­ρους από την πρό­βλεψη για 22,8 εκατ. ξένους του­ρί­στες αν δεν άλλαζε ο ΦΠΑ. Στην ίδια ανάλυση υπο­λο­γί­ζε­ται πως οι απώ­λειες του­ρι­στι­κών εισπρά­ξεων θα φθάσουν το 1,5 δισ. ευρώ, ενώ θα συρ­ρι­κνω­θεί κατά 3,8 δισ. ευρώ το ΑΕΠ της χώρας.

Επι­πλέον, από τη πιθα­νο­λο­γού­μενη μείωση αφίξεων κατά 2,5 εκατ. του­ρί­στες το 2015, ενδέ­χε­ται να χαθούν περί τις 50.000 θέσεις απα­σχό­λη­σης (30.000 θέσεις αντι­στοι­χούν σε 1 εκατ. αφίξεις, σύμφωνα με τον ΣΕΤΕ).

Στελέχη του ΣΕΤΕ εξη­γού­σαν πως για τους υπο­λο­γι­σμούς χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε ο συντε­λε­στής 2,5 (η Τράπεζα της Ελλάδας είχε υιο­θε­τή­σει πριν μερικά χρόνια το συντε­λε­στή 3), που σημαί­νει πως η αύξηση της τιμής του του­ρι­στι­κού πακέτου κατά 1 μονάδα επι­φέ­ρει 2,5 μονάδες μείωση της ζήτησης.

Οι επι­πτώ­σεις, ωστόσο, ποι­κί­λουν από περιοχή σε περιοχή και από επι­χεί­ρηση σε επι­χεί­ρηση, ανάλογα με το πόσο δημο­φι­λείς είναι ή το είδος της πελα­τείας που προ­σελ­κύ­ουν. Έτσι, η αύξηση της τιμής επιδρά λιγό­τερο σε μέρη όπως η Μύκονος,αλλά περισ­σό­τερο σε μικρά, λιγό­τερο γνωστά νησιά.

Πόσο, όμως, ανα­μέ­νε­ται να επη­ρε­ά­σει τη ζήτηση η αύξηση του ΦΠΑ στα ξενο­δο­χεία; Η μέση τιμή του ΦΠΑ στα ξενο­δο­χεία δια­μορ­φώ­νε­ται από τον ΦΠΑ που επι­βάλ­λε­ται στις υπη­ρε­σίες εστί­α­σης (13%) και δια­μο­νής (6,5% σήμερα). Μεσο­σταθ­μικά ο ΦΠΑ του πακέτου στα ξενο­δο­χεία δια­μορ­φώ­νε­ται αυτήν τη στιγμή στα επίπεδα του 8%. Με την προ­ω­θού­μενη αύξηση ο ΦΠΑ θα δια­μορ­φω­θεί συνο­λικά στο 13%. Θα αυξηθεί, δηλαδή, 5%.

Η ανάλυση του ΣΕΤΕ χρη­σι­μο­ποιεί ως βάση το συντε­λε­στή επι­βά­ρυν­σης 2,5 της ζήτησης, αλλά σε περιο­χές όπως η Αθήνα ο συντε­λε­στής αυτός υπο­λο­γί­ζε­ται σε 2-3, ενώ σε πόλεις όπως η Θεσ­σα­λο­νίκη φθάνει το 4. Έτσι, η αύξηση της τιμής του πακέτου κατά 5% εκτι­μά­ται ότι μπορεί να οδη­γή­σει σε μείωση της ζήτησης κατά 10%-15% στην Αθήνα και κατά 20% στη Θεσ­σα­λο­νίκη.

Κερ­δι­σμέ­νοι οι ισχυροί

Έμπειρα στελέχη της αγοράς προ­ε­ξο­φλούν πως ενδε­χό­μενη αύξηση του ΦΠΑ θα οδη­γή­σει στον έλεγχο της ελλη­νι­κής ξενο­δο­χεια­κής αγοράς από ακόμα λιγό­τε­ρους, ισχυ­ρούς «παίκτες». Ταυ­τό­χρονα, υπο­στη­ρί­ζουν, θα ανοίξει σημα­ντικά η «ψαλίδα» ανάμεσα στους δημο­φι­λείς (Μύκονος, Σαντο­ρίνη, Κρήτη, Ρόδος, Χαλ­κι­δική) και τους ανερ­χό­με­νους προ­ο­ρι­σμούς, αφού οι πρώτοι θα έχουν τη δυνα­τό­τητα να απορ­ρο­φή­σουν πιο εύκολα τους κρα­δα­σμούς.

Οι ανα­κα­τα­τά­ξεις στην εγχώρια ξενο­δο­χειακή αγορά θεω­ρού­νται δεδο­μέ­νες από παρά­γο­ντες του χώρου. Η συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των, μικρο­με­σαίων κατά βάση, ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων ανα­μέ­νε­ται να πιε­στούν ακόμα περισ­σό­τερο, ανοί­γο­ντας νέο κύκλο «λου­κέ­των». Μια τέτοια εξέλιξη θα αφήσει χώρο στην αγορά για τους ισχυ­ρό­τε­ρους παίκτες οι οποίοι ανα­μέ­νε­ται να ενι­σχύ­σουν ακόμα περισ­σό­τερο τη θέση τους.

Ετοι­μά­ζουν την άμυνα

Οι ξενο­δό­χοι εμφα­νί­ζο­νται έτοιμοι να μετα­κυ­λί­σουν άμεσα την αύξηση στους ταξι­διώ­τες όπου προ­λά­βουν κι όπου δεν δεσμεύ­ο­νται από συμ­βό­λαια με τους τουρ οπε­ρέι­τορ.

Έτσι, οι τιμές των ελλη­νι­κών ξενο­δο­χείων ανα­μέ­νε­ται να αυξη­θούν άμεσα (αν υιο­θε­τη­θεί το μέτρο) σε αγορές όπως η Ρωσία αλλά και στις πλατ­φόρ­μες κρα­τή­σεων μέσω Ίντερ­νετ όπως το booking.com, η Expedia, το TripAdvisor, η trivago κ.λπ.

Όπου υπάρ­χουν δεσμεύ­σεις με συμ­βό­λαια θα περιο­ρι­στούν ή θα κοπούν εντελώς οι πρό­σφο­ρες που κάνουν οι ξενο­δό­χοι προ­κει­μέ­νου οι ταξι­διώ­τες να κάνουν έγκαιρα την κράτησή τους (early booking).

Όσοι έχουν το περι­θώ­ριο, ενδέ­χε­ται να επι­λέ­ξουν να κάνουν κάποιες προ­σφο­ρές στην εξέλιξη της χρονιάς, ανάλογα με το πώς θα έχει δια­μορ­φω­θεί η ζήτηση. Στελέχη της αγοράς, ωστόσο, επι­ση­μαί­νουν πως οι ξενο­δό­χοι που θα εξα­κο­λου­θή­σουν τις προ­σφο­ρές παρότι η οικο­νο­μική κατά­σταση των μονάδων τους είναι οριακή, θα απει­λη­θούν άμεσα με λουκέτο εντός του 2015.

Ξέρει για τα παρά­νομα δωμάτια η τρόικα

Στο μικρο­σκό­πιο της τρόικας, εν τω μεταξύ, φαί­νε­ται πως έχουν τεθεί παθο­γέ­νειες του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού που «επι­βιώ­νουν» επί δεκα­ε­τίες. Ο λόγος για τα παρά­νομα κατα­λύ­ματα και την τερά­στια φορο­δια­φυγή που συνε­πά­γε­ται η λει­τουρ­γία τους.

Η τρόικα φέρεται να επι­διώ­κει να μπει τάξη στο θέμα των παρά­νο­μων κατα­λυ­μά­των τα οποία υπο­λο­γί­ζε­ται ότι αντι­προ­σω­πεύ­ουν ένα μεγάλο μέρος των «άγνω­στης ταυ­τό­τη­τας» κατα­λυ­μά­των που το 2013 εισέ­πρα­ξαν 2,4 δισ. ευρώ. Ποσό που αντι­στοι­χεί στο 31,1% των συνο­λι­κών δαπανών των ξένων του­ρι­στών για διαμονή στη χώρα μας.

Στο πλαίσιο αυτό εντάσ­σε­ται η ανάληψη από το ΣΕΤΕ της ευθύνης να χορηγεί ειδικό σήμα λει­τουρ­γίας(βινιέτα) στα ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια, χωρίς το οποίο δεν θα μπορούν να λει­τουρ­γούν.

Σε ερώτηση του Euro2day.gr σε κορυ­φαίο του­ρι­στικό παρά­γο­ντα για το εκτι­μώ­μενο μέγεθος των παρά­νο­μων κατα­λυ­μά­των στη χώρα μας, δήλωσε αδυ­να­μία να απα­ντή­σει. Ανέφερε, μάλιστα, χαρα­κτη­ρι­στικά: «Στις αρχές του καλο­και­ριού οι υπεύ­θυ­νοι του ΣΕΤΕ έλεγαν πως είναι αδύ­να­τον να υπο­δε­χθεί η χώρα όλους τους ξένους που έδει­χναν διάθεση να έλθουν για δια­κο­πές στη χώρα μας τον Ιούλιο και τον Αύγου­στο. Ε, λοιπόν, απο­δεί­χθηκε ότι χώρεσαν όλοι, παρότι με βάση τα επίσημα στοι­χεία τα δια­θέ­σιμα δωμάτια δεν επαρ­κού­σαν…».

 ΠΗΓΗ: euro2day.gr