Προσπάθεια ελέγχου δήμων και περιφερειών από την κυβέρνηση

«Οι ασφυ­κτι­κές προ­θε­σμίες που έχει θέσει η κυβέρ­νηση (14 Μαΐου) για τη συζή­τηση του νομο­σχε­δίου, στις οποίες προ­σαρ­μό­ζε­ται και η ΚΕΔΕ, δεν δίνουν τη δυνα­τό­τητα να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί ουσια­στική συζή­τηση για την Αυτο­διοί­κηση», τονίζει στην «Κ» ο Γιώργος Ιωα­κει­μί­δης, πρό­ε­δρος της ΠΕΔΑ (Περι­φε­ρειακή Ενωση Δήμων Αττικής). «Οφεί­λουμε να είμαστε ανυ­πά­κουοι ως προς τα χρο­νο­δια­γράμ­ματα που μας τίθε­νται, αν θέλουμε να μιλή­σουμε ουσια­στικά», επι­ση­μαί­νει. Ο ίδιος σήμερα στο έκτακτο διοι­κη­τικό συμ­βού­λιο θα κατα­θέ­σει σχετική πρόταση.

Αυξά­νε­ται η εξάρ­τηση από το κεντρικό κράτος

Ο «Κλει­σθέ­νης 1» όχι μόνο δεν διευ­κο­λύ­νει την αυτο­νο­μία της Αυτο­διοί­κη­σης αλλά, αντί­θετα, επι­τεί­νει την εξάρ­τησή της από το κεντρικό κράτος. Συγκε­κρι­μένα, καθο­ρί­ζε­ται ότι ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός των ΟΤΑ θα σχε­διά­ζε­ται κάθε χρόνο με βάση τις προ­δια­γρα­φές που θα τίθε­νται με Κοινή Υπουρ­γική Απόφαση του υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών και του υπουρ­γού Εσω­τε­ρι­κών. Με αυτόν τον τρόπο οι ΟΤΑ δεν έχουν προ­φα­νώς τη δυνα­τό­τητα όχι μόνο να απο­φα­σί­σουν «τα του οίκου τους», αλλά ούτε καν να προβούν σε μακρο­χρό­νιο σχε­δια­σμό με βάση τις ανάγκες του τόπου τους. Καθο­ρί­ζο­νται επίσης έξι κατη­γο­ρίες δήμων:

• Μητρο­πο­λι­τικά κέντρα.

• Μεγάλοι ηπει­ρω­τι­κοί δήμοι και πρω­τεύ­ου­σες νομών.

• Μεσαίοι ηπει­ρω­τι­κοί δήμοι.

• Μικροί ηπει­ρω­τι­κοί και μικροί ορεινοί δήμοι.

• Μεγάλοι και μεσαίοι νησιω­τι­κοί δήμοι.

• Μικροί νησιω­τι­κοί δήμοι.

Το νομο­σχέ­διο προ­βλέ­πει αλλαγές στον τρόπο υπο­λο­γι­σμού των δημο­τι­κών τελών εισά­γο­ντας το κρι­τή­ριο της χρήσης των κτιρίων. Συγκε­κρι­μένα, θεσμο­θε­τού­νται τρεις συντε­λε­στές:

• Ακίνητα που χρη­σι­μο­ποιού­νται απο­κλει­στικά για κατοι­κία.

• Ακίνητα που χρη­σι­μο­ποιού­νται για κοι­νω­φε­λείς, μη κερ­δο­σκο­πι­κούς και φιλαν­θρω­πι­κούς σκοπούς.

• Ακίνητα που χρη­σι­μο­ποιού­νται για την άσκηση πάσης φύσεως οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Παράλ­ληλα και οι δήμοι μπορούν να καθο­ρί­σουν δικούς τους συντε­λε­στές.

Επίσης, αλλά­ζουν τα κρι­τή­ρια κατα­νο­μής των Κεντρι­κών Αυτο­τε­λών Πόρων (ΚΑΠ), δηλαδή της χρη­μα­το­δό­τη­σης από το κράτος των δήμων. Ετσι, εκτός από τον πλη­θυ­σμό λαμ­βά­νο­νται υπ’ όψιν και κρι­τή­ρια όπως το μήκος των δικτύων ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης, το μήκος και η βατό­τητα του οδικού δικτύου, η δια­κύ­μανση του πλη­θυ­σμού κατά τις δια­φο­ρε­τι­κές εποχές του χρόνου, π.χ. τα νησιά τον χειμώνα και το καλο­καίρι, αλλά και το ποσοστό ανερ­γίας στον συγκε­κρι­μένο δήμο.

Δίνεται η δυνα­τό­τητα συμ­με­το­χής των ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού σε νομικά πρόσωπα ανα­πτυ­ξια­κού χαρα­κτήρα αλλά και σε νομικά πρόσωπα με αντι­κεί­μενο την παροχή υπη­ρε­σιών κοινής ωφέ­λειας ή την αξιο­ποί­ηση δημό­σιων αγαθών. Για παρά­δειγμα, οι ΟΤΑ μπορούν να παρά­γουν, να πωλούν ή να δια­νέ­μουν ηλε­κτρική ενέρ­γεια μέσω της συμ­με­το­χής τους σε αντί­στοι­χες επι­χει­ρή­σεις.

Θεσμο­θε­τού­νται δημο­τικά και περι­φε­ρειακά δημο­ψη­φί­σματα με πρόταση των 2/3 των μελών των δημο­τι­κών ή περι­φε­ρεια­κών συμ­βου­λίων ή του­λά­χι­στον του 10% του σώματος των εκλο­γέων. Τα δημο­ψη­φί­σματα μπορούν να προ­κη­ρυ­χθούν για όλα τα θέματα «εκτός από ζητή­ματα σχετικά με την εθνική ασφά­λεια, την εξω­τε­ρική πολι­τική, τη μετα­να­στευ­τική πολι­τική, την ερμη­νεία και εφαρ­μογή διεθνών συν­θη­κών, ατομικά και κοι­νω­νικά δικαιώ­ματα, την ελευ­θε­ρία της θρη­σκευ­τι­κής συνεί­δη­σης και λατρείας ή με τη θεσμική οργά­νωση όλων των γνωστών θρη­σκειών. Επίσης, δημο­ψή­φι­σμα δεν προ­κη­ρύσ­σε­ται για θέματα δημο­σιο­νο­μι­κής δια­χεί­ρι­σης του οικείου ΟΤΑ και επι­βο­λής τελών». Οπως ανα­φέ­ρε­ται, «ο χαρα­κτή­ρας του δημο­ψη­φί­σμα­τος ως απο­φα­σι­στι­κού ή συμ­βου­λευ­τι­κού καθο­ρί­ζε­ται στην απόφαση προ­κή­ρυ­ξής του. Οταν το αντι­κεί­μενο του δημο­ψη­φί­σμα­τος δεν ανά­γε­ται στην απο­φα­σι­στική αρμο­διό­τητα του οικείου δήμου ή περι­φέ­ρειας, έχει υπο­χρε­ω­τικά συμ­βου­λευ­τικό χαρα­κτήρα».

Μεταξύ άλλων προ­βλέ­πε­ται ακόμη ότι κάθε φυσικό πρόσωπο μπορεί να απο­φα­σί­σει εάν μετά τον θάνατό του θα ταφεί ή θα απο­τε­φρω­θεί, με συμ­βο­λαιο­γρα­φική πράξη η οποία δεν μπορεί να αναι­ρε­θεί από τους συγ­γε­νείς του.

Γιώργος Πατού­λης
Από­πειρα χει­ρα­γώ­γη­σης της Αυτο­διοί­κη­σης

Είναι φανερό ότι δεν πρό­κει­ται για μεταρ­ρύθ­μιση στην Αυτο­διοί­κηση. Δύο χρόνια πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε εικο­νικά διά­λο­γος και το απο­τέ­λε­σμα δεν έχει καμία σχέση με τα αιτή­ματα που είχαν τεθεί από την Αυτο­διοί­κηση. Δεν έχει όμως και καμία σχέση με αυτό που χρειά­ζε­ται η Αυτο­διοί­κηση και η Ελλάδα, απο­κέ­ντρωση και μετα­βί­βαση αρμο­διο­τή­των, εξου­σιών και πόρων ώστε να ελα­χι­στο­ποι­η­θεί η γρα­φειο­κρα­τία και να έχουμε ποιο­τι­κό­τερα απο­τε­λέ­σματα για τους πολίτες. Αντί­θετα με αυτό το νομο­σχέ­διο, το κεντρικό κράτος επι­χει­ρεί να χει­ρα­γω­γή­σει την Αυτο­διοί­κηση και να τοπο­θε­τή­σει ακόμα περισ­σό­τερα εμπόδια στη λει­τουρ­γία της. Οχι μόνο δεν μειώνει τον αριθμό των ελεγ­κτι­κών μηχα­νι­σμών όπως είχαμε ζητήσει, αλλά προ­σθέ­τει και άλλους έτσι ώστε να γίνεται ακόμα πιο δύσκολη η εφαρ­μογή των απο­φά­σεων που λαμ­βά­νο­νται σε αυτο­διοι­κη­τικό επίπεδο.

Σύμφωνα με το νομο­σχέ­διο όποιος έχει έννομο συμ­φέ­ρον μπορεί να κατα­θέ­τει αίτηση ακύ­ρω­σης στο ΣτΕ όσον αφορά την εφαρ­μογή μιας από­φα­σης της δημο­τι­κής αρχής. Μα έτσι τίποτα δεν μπορεί να προ­χω­ρή­σει. Με την υιο­θέ­τηση της απλής ανα­λο­γι­κής κάνουν τα πάντα ώστε να μην υπάρχει πλειο­ψη­φία και να δοθεί δύναμη στη μειο­ψη­φία. Μιλάνε για συν­θέ­σεις. Με ποιους; Με τις ακραίες δυνά­μεις που θα βρί­σκο­νται στα δημο­τικά συμ­βού­λια;

Είναι ένα νομο­σχέ­διο που δεν έχει καμία σχέση με την ανά­πτυξη. Ο στόχος είναι πώς θα κατα­φέ­ρει η κυβέρ­νηση να καθο­δη­γή­σει την Αυτο­διοί­κηση.

Γιώργος Καμίνης
Φθηνά παι­χνί­δια εκλο­γι­κών σκο­πι­μο­τή­των

Την ώρα που η Τοπική Αυτο­διοί­κηση είναι το μόνο επίπεδο διοί­κη­σης που λει­τουρ­γεί απο­τε­λε­σμα­τικά, καλύ­πτο­ντας μάλιστα και τα τερά­στια κενά που αφήνει πίσω της η καταρ­ρέ­ουσα κεντρική διοί­κηση, το νομο­σχέ­διο της κυβέρ­νη­σης κατα­φέρ­νει ένα απο­φα­σι­στικό χτύπημα στο συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα των ΟΤΑ: πλήττει την κυβερ­νη­σι­μό­τητά τους, τη δυνα­τό­τητά τους να χαράσ­σουν και να εκτε­λούν την πολι­τική που θεωρούν επι­βε­βλη­μένη, στα θέματα που αφορούν την κοι­νω­νία σε τοπικό επίπεδο και τα οποία βέβαια τα στελέχη της Αυτο­διοί­κη­σης είναι σε θέση να γνω­ρί­ζουν.

Το νομο­σχέ­διο όχι μόνο δεν απαντά στο αίτημα για απο­κε­ντρω­μένη διοί­κηση και σύγ­χρονη Αυτο­διοί­κηση στη γραμμή του μοντέ­λου που ακο­λου­θεί όλη η Ευρώπη, αλλά υπο­κύ­πτει σε φθηνά παι­χνί­δια εκλο­γι­κών σκο­πι­μο­τή­των, που υπο­νο­μεύ­ουν τον θεσμό.

Η αντι­προ­σω­πευ­τι­κό­τητα δεν επι­τυγ­χά­νε­ται με ωραία λεκτικά σχήματα και δια­κη­ρύ­ξεις για συν­θέ­σεις και συνερ­γα­σίες. Να σας πω ένα παρά­δειγμα;

Στις δημο­τι­κές εκλογές του 2014 τη δική μου ανε­ξάρ­τητη υπο­ψη­φιό­τητα για δεύτερη θητεία στην Αθήνα, υπο­στή­ρι­ξαν 16 πολι­τικά κόμματα και κινή­σεις πολιτών, από τη φιλε­λεύ­θερη κεντρο­δε­ξιά ως την ανα­νε­ω­τική αρι­στερά και την οικο­λο­γία, συμ­φω­νώ­ντας σε ένα προ­ο­δευ­τικό σχέδιο ανά­πτυ­ξης και συνοχής για την Αθήνα. Αυτό για εμένα σημαί­νει πολι­τική συναί­νεση.

Κώστας Μπα­κο­γιάν­νης
Σαν τον κάβουρα, στραβά και προς τα πίσω

Ρωτήστε πέντε ή δέκα ανθρώ­πους, ποια είναι τα 20 μεγα­λύ­τερα θέματα που αντι­με­τω­πί­ζει η ελλη­νική Αυτο­διοί­κηση. Πολύ αμφι­βάλλω αν βρεθεί έστω και ένας να συμπε­ρι­λά­βει στη λίστα τον εκλο­γικό νόμο. Τα προ­βλή­ματα είναι άλλα και μεγάλα, αλλά αυτό το νομο­σχέ­διο δεν τα ακουμπά κατ’ ελά­χι­στον. Αντι­θέ­τως, ύστερα από, υπο­τί­θε­ται, δύο χρόνια μελέτης, τα αγνοεί επι­δει­κτικά και προ­τάσ­σει μια κομ­μα­τική διευ­θέ­τηση. Η απλή ανα­λο­γική θα μπο­ρούσε να έχει ενδια­φέ­ρον, αλλά με τις κατάλ­λη­λες προ­στα­τευ­τι­κές δικλί­δες για να δια­σφα­λι­στεί η λει­τουρ­γία και η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των δήμων και των περι­φε­ρειών. Δυστυ­χώς, όπως προ­τεί­νε­ται, οδηγεί νομο­τε­λειακά στην απορ­ρύθ­μιση, στην απί­σχνανση και στην παρά­λυση. Για να μην ξεχνιό­μα­στε, οποιο­δή­ποτε όργανο δεν μπορεί να λάβει απο­φά­σεις ακυ­ρώ­νε­ται στα μάτια των πολιτών. Ακόμα και η απο­σύν­δεση των αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών από τις εθνικές, επί της αρχής ένα σωστό βήμα για να απε­γκλω­βι­στούμε από τον κομ­μα­τι­σμό, έχει γίνει αντι­κεί­μενο μικρο­πο­λι­τι­κών σκο­πι­μο­τή­των από τον ίδιο μάλιστα τον υπ. Εσω­τε­ρι­κών, τον θεμα­το­φύ­λακα θεω­ρη­τικά της Αυτο­διοί­κη­σης, ο οποίος βάζει το ξεπε­ρα­σμένο σενάριο των διπλών εκλογών στο τραπέζι. Είναι κρίμα, γιατί η Αυτο­διοί­κηση, έχοντας περάσει από τα μύρια κύματα την τελευ­ταία δεκα­ε­τία, έχει κρα­τη­θεί όρθια, κάνο­ντας καθη­με­ρι­νό­τητα την υπέρ­βαση κομ­μα­τι­κών ή ιδε­ο­λο­γι­κών γραμμών. Αντί­θετα, η κυβέρ­νηση μας οδηγεί σαν τον κάβουρα: στραβά και προς τα πίσω.

Καθη­με­ρινή