Κομισιόν: Άδεια παραμονής στην ΕΕ και πρόσβαση στην εκπαίδευση και στην αγορά εργασίας για όλους τους Ουκρανούς πρόσφυγες

Καθε­στώς προ­σω­ρι­νής προ­στα­σίας σε ολό­κληρη την Ευρω­παϊκή Ένωση θα δοθεί σε όλους τους Ουκρα­νούς πολίτες που εγκα­τέ­λει­ψαν τη χώρα τους λόγω της ρωσικής εισβο­λής, κάτι που σημαί­νει ότι θα λάβουν άδεια παρα­μο­νής στην ΕΕ και θα έχουν πρό­σβαση στην εκπαί­δευση και στην αγορά εργα­σίας.

Σύμφωνα με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή από την έναρξη της στρα­τιω­τι­κής εισβο­λής της Ρωσίας στην Ουκρα­νία, περισ­σό­τε­ροι από 650.000 άνθρω­ποι έχουν κατα­φύ­γει σε γει­το­νικά κράτη μέλη της ΕΕ. Η Οδηγία για την Προ­σω­ρινή Προ­στα­σία σχε­διά­στηκε ειδικά για να παρέχει άμεση προ­στα­σία στα άτομα που τη χρειά­ζο­νται και για να απο­φευ­χθεί η κατάρ­ρευση των συστη­μά­των ασύλου των κρατών μελών.

Βάσει αυτής της πρό­τα­σης, οι Ουκρα­νοί υπήκοοι και οι πολίτες που δια­μέ­νουν νόμιμα στην Ουκρα­νία καθώς και τα μέλη των οικο­γε­νειών τους που εκτο­πί­στη­καν λόγω της σύγκρου­σης θα έχουν δικαί­ωμα προ­στα­σίας σε ολό­κληρη την Ευρω­παϊκή Ένωση. Οι μη Ουκρα­νοί υπήκοοι και οι απά­τρι­δες που δια­μέ­νουν νόμιμα στην Ουκρα­νία και δεν μπορούν να επι­στρέ­ψουν στη χώρα ή την περιοχή κατα­γω­γής τους, όπως οι αιτού­ντες άσυλο ή οι δικαιού­χοι διε­θνούς προ­στα­σίας και τα μέλη των οικο­γε­νειών τους, θα έχουν επίσης προ­στα­σία στην ΕΕ. Άλλοι πολίτες που είναι δια­μέ­νουν νομίμως στην Ουκρα­νία για σύντομο χρονικό διά­στημα αλλά μπορούν να επι­στρέ­ψουν με ασφά­λεια στη χώρα κατα­γω­γής τους δεν θα εμπί­πτουν στο πεδίο εφαρ­μο­γής αυτής της προ­στα­σίας. Ωστόσο, θα πρέπει να επι­τρέ­πε­ται η πρό­σβαση στην ΕΕ για διέ­λευση πριν από την επι­στροφή στις χώρες κατα­γω­γής τους.

Η Οδηγία Προ­σω­ρι­νής Προ­στα­σίας περι­λαμ­βά­νει

Παροχή άμεσης προ­στα­σίας και δικαιω­μά­των: περι­λαμ­βά­νει δικαιώ­ματα δια­μο­νής, πρό­σβαση στην αγορά εργα­σίας, πρό­σβαση στη στέγαση, βοήθεια κοι­νω­νι­κής πρό­νοιας, ιατρική ή άλλη βοήθεια και μέσα δια­βί­ω­σης. Για τα ασυ­νό­δευτα παιδιά και εφήβους, η προ­σω­ρινή προ­στα­σία παρέχει δικαί­ωμα σε νόμιμη κηδε­μο­νία και πρό­σβαση στην εκπαί­δευση.

Μείωση της πίεσης στα εθνικά συστή­ματα ασύλου με τη δημιουρ­γία καθε­στώ­τος προ­στα­σίας με μειω­μέ­νες δια­τυ­πώ­σεις. Αυτό θα απο­τρέ­ψει την μεγάλη πίεση στα εθνικά συστή­ματα ασύλου και θα επι­τρέ­ψει στα κράτη μέλη να δια­χει­ρί­ζο­νται τις αφίξεις με τακτικό και απο­τε­λε­σμα­τικό τρόπο, με πλήρη σεβασμό των θεμε­λιω­δών δικαιω­μά­των και των διεθνών υπο­χρε­ώ­σεων.

Ενι­σχυ­μένη αλλη­λεγ­γύη και κατα­νομή ευθυνών: Οι κανόνες βάσει της οδηγίας για την προ­σω­ρινή προ­στα­σία προ­ω­θούν την ισορ­ρο­πία των προ­σπα­θειών μεταξύ των κρατών μελών για τη φιλο­ξε­νία εκτο­πι­σθέ­ντων από την Ουκρα­νία. Μια «πλατ­φόρμα αλλη­λεγ­γύης», όπου τα κράτη μέλη μπορούν να ανταλ­λάσ­σουν πλη­ρο­φο­ρίες σχετικά με την ικα­νό­τητα υπο­δο­χής θα συντο­νί­ζε­ται από την Επι­τροπή.

Περαι­τέρω υπο­στή­ριξη από τους οργα­νι­σμούς της ΕΕ: Ο Frontex, ο Οργα­νι­σμός Ασύλου της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και η Europol μπορούν να παρά­σχουν περαι­τέρω επι­χει­ρη­σιακή υπο­στή­ριξη κατόπιν αιτή­μα­τος των κρατών μελών για να δια­σφα­λί­σουν την ομαλή εφαρ­μογή αυτής της από­φα­σης.

Παράλ­ληλα η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή προ­τεί­νει κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές για τη δια­χεί­ριση των συνόρων οι οποίες περι­λαμ­βά­νουν

Απλο­ποί­ηση των συνο­ρια­κών ελέγχων στα σύνορα της ΕΕ με την Ουκρα­νία: Σύμφωνα με τους κανόνες Σένγκεν, οι συνο­ριο­φύ­λα­κες μπορούν να χαλα­ρώ­σουν προ­σω­ρινά τους συνο­ρια­κούς ελέγ­χους σε εξαι­ρε­τι­κές περι­πτώ­σεις για ορι­σμέ­νες κατη­γο­ρίες προ­σώ­πων. Οι κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές καθο­ρί­ζουν κρι­τή­ρια για να βοη­θή­σουν τα κράτη μέλη να απο­φα­σί­σουν σε ποιον θα μπο­ρούσε να ισχύει, καλύ­πτο­ντας τις ανάγκες ευά­λω­των ταξι­διω­τών, όπως τα παιδιά. Σε περί­πτωση που δεν μπορεί να εξα­κρι­βω­θεί η ταυ­τό­τητα του ατόμου που φθάνει, θα πρέπει να εφαρ­μό­ζε­ται ο τακτι­κός συνο­ρια­κός έλεγχος. Επι­πλέον, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να απο­φα­σί­σουν να πραγ­μα­το­ποιούν συνο­ρια­κούς ελέγ­χους κατά τη διάρ­κεια ή μετά τη μετα­φορά των ταξι­διω­τών σε ασφαλή τοπο­θε­σία και όχι στο σημείο διέ­λευ­σης των συνόρων. Αυτά τα δύο μέτρα θα συμ­βά­λουν στη μείωση του χρόνου ανα­μο­νής στα σύνορα, ώστε οι άνθρω­ποι να μπορούν να φτάσουν σε ασφαλές μέρος χωρίς καθυ­στέ­ρηση.

Ευε­λι­ξία όσον αφορά τους όρους εισόδου: Σύμφωνα με τους κανόνες Σένγκεν, οι συνο­ριο­φύ­λα­κες μπορούν να επι­τρέ­ψουν σε υπη­κό­ους τρίτων χωρών να εισέλ­θουν στην επι­κρά­τεια ενός κράτους μέλους για ανθρω­πι­στι­κούς λόγους, ακόμη και αν δεν πληρούν όλες τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις εισόδου (για παρά­δειγμα, ακόμη και αν δεν δια­θέ­τουν έγκυρο δια­βα­τή­ριο ή βίζα μαζί τους). Τα κράτη μέλη θα μπο­ρού­σαν να εφαρ­μό­σουν αυτήν την παρέκ­κλιση για να επι­τρέ­ψουν την είσοδο σε όλους όσους δια­φεύ­γουν από τη σύγκρουση στην Ουκρα­νία.

Επι­τρέ­πο­νται οι διε­λεύ­σεις σε προ­σω­ρινά σημεία διέ­λευ­σης των συνόρων, εκτός των επί­ση­μων συνο­ρια­κών σημείων διέ­λευ­σης: Αυτό θα μπο­ρούσε να βοη­θή­σει στη μείωση των καθυ­στε­ρή­σεων στα σύνορα υπό την παρούσα κατά­σταση, για παρά­δειγμα σε περί­πτωση που οι δρόμοι προς τα επίσημα συνο­ριακά σημεία διέ­λευ­σης είναι απο­κλει­σμέ­νοι από εγκα­τα­λε­λειμ­μένα αυτο­κί­νητα.

Εύκολη πρό­σβαση για υπη­ρε­σίες διά­σω­σης και ανθρω­πι­στική βοήθεια: Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβούν σε ειδικές ρυθ­μί­σεις για να διευ­κο­λύ­νουν την είσοδο και την έξοδο των υπη­ρε­σιών διά­σω­σης, της αστυ­νο­μίας και της πυρο­σβε­στι­κής, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της παροχής ιατρι­κής βοή­θειας, τροφής και νερού σε άτομα που περι­μέ­νουν να περά­σουν τα σύνορα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να δημιουρ­γή­σουν ειδικές λωρίδες στα συνο­ριακά σημεία διέ­λευ­σης για να εξα­σφα­λί­σουν την πρό­σβαση και την επι­στροφή των οργα­νι­σμών που παρέ­χουν ανθρω­πι­στική βοήθεια σε άτομα στην Ουκρα­νία.

Προ­σω­πικά αντι­κεί­μενα και κατοι­κί­δια: Όσοι εκτο­πί­στη­καν από την Ουκρα­νία μπορούν να φέρουν προ­σω­πικά αντι­κεί­μενα χωρίς τελω­νεια­κούς δασμούς. Οι οδηγίες διευ­κρι­νί­ζουν επίσης τις διευ­κο­λύν­σεις που είναι δια­θέ­σι­μες για όσους έρχο­νται με τα κατοι­κί­διά τους.