FT: Πώς έκλεισε ο Ντάισελμπλουμ το ντιλ της παράτασης-Απίθανα σχόλια Ντάισελμπλουμ για Τσίπρα και Βαρουφάκη

Όταν ο Γερούν Ντάι­σελ­μπλουμ έλαβε επι­τέ­λους το γράμμα από την Αθήνα, εξε­πλάγη. Τις προη­γού­με­νες 48 ώρες, ο πρό­ε­δρος του Eurogroup βρί­σκο­νταν σε δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τον έλληνα πρω­θυ­πουργό Αλέξη Τσίπρα ως προς το τι θα πρέπει να περι­λαμ­βά­νει η επι­στολή για την αίτηση τετρά­μη­νης παρά­τα­σης της διά­σω­σης ύψους 172 δισ. ευρώ της Αθήνας. Είχαν μιλήσει επα­νει­λημ­μέ­νως τηλε­φω­νικά, αντάλ­λα­ξαν προ­σχέ­δια και προ­τά­θη­καν αλλαγές.

Όμως, η επι­στολή που έλαβε ο κ. Ντάι­σελ­μπλουμ, υπο­γε­γραμ­μένη από τον έλληνα υπουργό Οικο­νο­μι­κών Γιάνη Βαρου­φάκη, δεν έμοιαζε με αυτά που είχαν συζη­τη­θεί. Βασικές δεσμεύ­σεις, όπως η δια­σφά­λιση ότι τα πλε­ο­νά­σματα θα ήταν αρκετά υψηλά ώστε να μειωθεί στα­διακά το εθνικό χρέος της χώρας, ήταν τώρα πολύ πιο ασαφείς. Αντι­μέ­τω­πος με το ενδε­χό­μενο ενός βέτο από το Βερο­λίνο, ο κ. Ντάι­σελ­μπλουμ, ο οποίος είναι επίσης ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών της Ολλαν­δίας, τηλε­φώ­νησε στην Αθήνα.

«Τηλε­φώ­νησα στον Τσίπρα και του είπα ‘κοίτα, δεν ξέρω τι έγινε, όμως μου έστει­λες δια­φο­ρε­τικό γράμμα’», δήλωσε σε συνέ­ντευξή του στους FT ο Ντάι­σελ­μπλουμ. «Και ο Τσίπρας εξε­πλάγη. ‘Πως είναι δυνατόν;’. Το κοίταξε. Κάποιος το είχε αλλάξει» (σ.σ. η Αθήνα διέ­ψευσε τη συγκε­κρι­μένη εκδοχή).

Μετά από περισ­σό­τε­ρες από πέντε ημέρες ατε­λεί­ω­των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων –άλλων κατ’ ιδίαν, άλλων μέσω email και άλλων μέσω τηλεφώνου- οι δυο πλευρές κατέ­λη­ξαν επι­τέ­λους σε συμ­φω­νία, σε μεγάλο βαθμό με τους όρους του Ντάι­σελ­μπλουμ. Ήταν μια συμ­φω­νία για παρά­ταση της ελλη­νι­κής διά­σω­σης πέραν της κατα­λη­κτι­κής ημε­ρο­μη­νίας της 28ης Φεβρουα­ρίου, για να απο­σο­βη­θεί ένα bank run και μια πιθανή εθνική χρε­ο­κο­πία.

Σε μια δρα­μα­τική υπο­χώ­ρηση, η νέα αρι­στερή κυβέρ­νηση της Αθήνας δεσμεύ­τηκε να τηρήσει τους υφι­στά­με­νους μεταρ­ρυθ­μι­στι­κούς όρους του προ­γράμ­μα­τος, κάτι που από καιρό ορκί­ζο­νταν ότι δεν θα έκανε ποτέ.

Η συμ­φω­νία σημα­το­δό­τησε το τέλος ενός μήνα θυελ­λω­δών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων κατά τη διάρ­κεια του οποίου ο Ντάι­σελ­μπλουμ και το απότομο δια­πραγ­μα­τευ­τικό του στυλ συγκρού­στηκε άμεσα με τον Βαρου­φάκη, τον «χαλαρό» και εικο­νο­κλα­στικό έλληνα ομόλογό του. Αν και απε­τράπη η κατα­στροφή, οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις άφησαν πλη­γω­μέ­νους εγω­ι­σμούς σε όλες τις πλευρές, όπως κατέ­στησε σαφές ο Ντάι­σελ­μπλουμ στην εκτε­νέ­στερη συνέ­ντευξή του μέχρι τώρα για το επει­σό­διο. Αυτό δείχνει πως τα επόμενα βήματα που απαι­τού­νται ώστε να παρα­μεί­νει φερέγ­γυα η Αθήνα θα μπο­ρού­σαν να γίνουν σε ακόμα πιο τετα­μένο κλίμα και να δοκι­μά­σουν την Ελλάδα και τους 18 εταί­ρους της στην ευρω­ζώνη.

Καθι­σμέ­νος στο καλο-οργανωμένο γραφείο του στο σύγ­χρονο, ευρύ­χωρο ολλαν­δικό υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών στη Χάγη, ο Ντάι­σελ­μπλουμ δεν απο­λο­γή­θηκε για το στυλ του, λέγο­ντας πως ήταν δουλειά του να «πιέσει» τον Βαρου­φάκη.

Αν και παρα­δέ­χθηκε πως «κάποιες φορές οι άνθρω­ποι θυμώ­νουν» στη διάρ­κεια τέτοιων δια­πραγ­μα­τεύ­σεων, ωστόσο αρνή­θηκε τις ανα­φο­ρές που έλεγαν ότι οι δυο άνδρες κόντε­ψαν σε κάποιο σημείο να παίξουν ξύλο.

«Είναι βλα­κείες», είπε. «Το γεγονός είναι ότι έπρεπε να τον πιέσω για μια λύση, και αυτή είναι η δουλειά μου. Πρέπει επίσης να πιέζω και άλλους υπουρ­γούς, που είναι επίσης αρκετά σκληροί και πει­σμα­τά­ρη­δες, για μια λύση».

Οι προ­σπά­θειες του Ντάι­σελ­μπλουμ ξεκί­νη­σαν λίγες μόλις ημέρες μετά την εκλογή της νέας ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης τον Ιανουά­ριο,, όταν έκανε το ταξίδι στην Αθήνα –το οποίο πολλοί επέκριναν- στο οποίο ο ίδιος και ο Βαρου­φά­κης κατέ­λη­ξαν να αψι­μα­χούν δημο­σίως κατά τη διάρ­κεια συνέ­ντευ­ξης τύπου ανα­φο­ρικά με το μέλλον της διά­σω­σης της Ελλάδας. Οι αγορές έκαναν «βουτιά».

Ο Ντάι­σελ­μπλουμ υπε­ρα­σπί­στηκε την απόφαση να επι­σκε­φθεί την ελλη­νική πρω­τεύ­ουσα πριν καν η νέα κυβέρ­νηση του ΣΥΡΙΖΑ να ανα­λά­βει επι­σή­μως την εξουσία, λέγο­ντας πως προ­σπα­θούσε να «μαζέψει» μέρος της ζημιάς που είχε προ­κα­λέ­σει η προ­ε­κλο­γική εκστρα­τεία.

«Υπήρχαν πολλοί πολι­τι­κοί από όλη την Ευρώπη που βασικά παρε­νέ­βαι­ναν, δίνο­ντας συμ­βου­λές στο ελλη­νικό εκλο­γικό σώμα για το ποιον να ψηφίσει, κάτι που δεν πίστευα ότι ήταν σωστό», δήλωσε ο Ντάι­σελ­μπλουμ. «Δεν έχουμε πολύ χρόνο, πρέπει να αρχί­σουμε να εργα­ζό­μα­στε μαζί τους και θέλω να τους στείλω το σήμα: σας απο­δέ­χο­μαι πλήρως ως νέους εταί­ρους, ας αρχί­σουμε τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις».

Παρά τη δύσκολη αρχή, ο Ντάι­σελ­μπλουμ λέει πως η σκληρή γραμμή της νέας κυβέρ­νη­σης άρχισε να μαλα­κώ­νει καθώς οι δημό­σιες δια­κη­ρύ­ξεις του Βαρου­φάκη και άλλων υπουρ­γών ότι η Ελλάδα έχει χρε­ο­κο­πή­σει, πυρο­δό­τη­σαν μαζικές απο­σύρ­σεις κατα­θέ­σεων από τις τρά­πε­ζες. Αυτό, με τη σειρά του, ενέ­τεινε την πίεση στην Αθήνα να κλείσει γρήγορα μια συμ­φω­νία, πρό­σθεσε. «Ήταν η μεγα­λύ­τερη κινη­τή­ρια δύναμη».

Την περα­σμένη εβδο­μάδα, η Τράπεζα της Ελλάδος ανα­κοί­νωσε πως οι απο­σύρ­σεις κατα­θέ­σεων έφτασαν τα 400 εκατ. ευρώ ημε­ρη­σίως τον Ιανουά­ριο, ενώ μέχρι τα τέλη Φεβρουα­ρίου, σύμφωνα με αξιω­μα­τού­χους, ο ρυθμός αυτός σχεδόν διπλα­σιά­στηκε.

Ωστόσο, η επε­ξερ­γα­σία μιας συμ­φω­νίας απο­δεί­χθηκε δύσκολη. Μια πρώτη συνε­δρί­αση του Eurogroup για να ξεκι­νή­σει η δια­δι­κα­σία δια­λύ­θηκε σε κακό κλήμα. Ο Ντάι­σελ­μπλουμ προ­σπά­θησε και πάλι πέντε ημέρες αργό­τερα, όμως η κατά­ληξη απο­δεί­χθηκε ακόμα πιο θεα­μα­τική: ο Βαρου­φά­κης βγήκε από τη συνε­δρί­αση κατη­γο­ρώ­ντας τον ολλανδό ότι αναί­ρεσε τη συμ­φω­νία στην οποία είχε κατα­λή­ξει η Αθήνα με τον Πιέρ Μοσκο­βισί, τον επί­τροπο Οικο­νο­μι­κών και Νομι­σμα­τι­κών Υπο­θέ­σεων της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής.

Ο Ντάι­σελ­μπλουμ επιρ­ρί­πτει ευθύνες στην Κομι­σιόν, η οποία τυπικά δείχνει μεγα­λύ­τερη επιεί­κεια έναντι της Ελλάδας απ’ ότι στους άλλους πιστω­τές, λέγο­ντας πως η παρέμ­βασή της βρα­χυ­κύ­κλωσε την δια­δι­κα­σία και πως ο ίδιος δεν είχε ενη­με­ρω­θεί.

«Τότε οι Έλληνες νόμιζαν πως είχαν συμ­φω­νία», λέει ο Ντάι­σελ­μπλουμ. «Δεν είχα εμπλοκή σε αυτό και αυτό δεν ήταν πολύ έξυπνο. Αν θέλεις να έχεις μια συμ­φω­νία με το Eurogroup, θα βοη­θούσε αν με ενη­μέ­ρω­νες για το τι προ­σπα­θείς να κάνεις».

Αντι­θέ­τως, ο Ντάι­σελ­μπλουμ έδωσε τη δική του, πολύ σκλη­ρό­τερη πρόταση, η οποία γρήγορα διέρ­ρευσε στον Τύπο. Έβαλε το κεφάλι του στα χέρια του για να δείξει την αντί­δρασή του όταν έμαθε για τη διαρροή –που πιθανώς ενορ­χη­στρώ­θηκε από τον Βαρου­φάκη. «Γνωρίζω πως στην πολι­τική όλα έχουν να κάνουν με τον εγκλω­βι­σμό (frame) και το ποιος θα εγκλω­βί­σει πρώτος τον άλλον», λέει. «Όμως αν βρί­σκε­σαι σε μια τόσο ευαί­σθητη δια­δι­κα­σία, προ­σπα­θώ­ντας να ξανα­χτί­σεις την εμπι­στο­σύνη, προ­σπα­θώ­ντας να αρχίσει η δια­δι­κα­σία, το να πηγαί­νεις στην αίθουσα Τύπου και να λες ‘α, δεν μπορείς να εμπι­στευ­τείς αυτούς τους τύπους, κοίτα τι προ­σπα­θούν να μας επι­βά­λουν’, αυτό δεν βοηθάει πολύ».

Μια τρίτη και τελευ­ταία συνε­δρί­αση του Eurogroup πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε μια ημέρα αφότου η Αθήνα έστειλε το αίτημα για παρά­ταση, και ο Ντάι­σελ­μπλουμ άλλαξε στρα­τη­γική. Οι βασικοί παίκτες του ντι­μπέιτ ήταν όλοι παρό­ντες: οι τρεις θεσμοί που επι­βλέ­πουν τη διάσωση της Ελλάδας (η Κομι­σιόν, η ΕΚΤ και το ΔΝΤ), μαζί με «τους Έλληνες και τους Γερ­μα­νούς, για να το θέσω ωμά», λέει ο Ντάι­σελ­μπλουμ.

Ο καθένας ήρθε για τις προ­συ­νε­δρια­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις. Αντί όμως να μιλήσει με τον Βαρου­φάκη, ο Ντάι­σελ­μπλουμ μίλησε μόνο στον Τσίπρα τηλε­φω­νικά. «Δεν είδα τον Βαρου­φάκη καθόλου εκείνο το πρωί», λέει. «Δεν του μίλησα».

Μετά από ώρες δια­πραγ­μα­τεύ­σεων με τον έλληνα πρω­θυ­πουργό και τον γερμανό υπουργό Οικο­νο­μι­κών Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε, ο Ντάι­σελ­μπλουμ επε­ξερ­γά­στηκε μια προ­σφορά «πάρ’ την ή άφησέ την» και την παρου­σί­ασε στον Τσίπρα, την ώρα που η αίθουσα όπου βρί­σκο­νταν οι υπουρ­γοί Οικο­νο­μι­κών προ­σπα­θούσε να ηρε­μή­σει. «Είπα στον Τσίπρα ότι αυτό ήταν», θυμάται. «Και νομίζω πως μετά από 15 λεπτά με πήρε πάλι τηλέ­φωνο, και υπήρξε μία λέξη που κατα­φέ­ραμε να αλλά­ξουμε. Και αυτό ήταν».

euro2day.gr