Το 2022 έφυγε, η ακρίβεια μένει: Οι «πρωταθλητές» των ανατιμήσεων – Τι έρχεται το 2023

Στις αλυ­σί­δες σούπερ μάρκετ έχουν απο­στα­λεί ήδη νέοι τιμο­κα­τά­λο­γοι που προ­βλέ­πουν αυξή­σεις τιμών σε εκα­το­ντά­δες προ­ϊ­ό­ντα

Ακρι­βό­τερα έως 44,88% πλη­ρώ­νουμε τα τρόφιμα και εν γένει τα είδη παντο­πω­λείου σε σύγκριση με τις αρχές του 2022, με το φαι­νό­μενο των ανα­τι­μή­σεων μάλιστα να είναι καθο­λικό. Σε σύνολο 64 προ­ϊ­ό­ντων αυτής της ομάδας που μετρά η Ελλη­νική Στα­τι­στική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), χαμη­λό­τερη τιμή τον Νοέμ­βριο του 2022 σε σύγκριση με τον Ιανουά­ριο του 2022, πριν δηλαδή από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρα­νία που ενέ­τεινε τις πλη­θω­ρι­στι­κές πιέσεις, οι οποίες είχαν εμφα­νι­σθεί από τα μέσα του 2021, κατα­γρά­φε­ται μόνο σε ένα, και δη στα νωπά ψάρια, κατά 5,10%.

Νέες ανα­τι­μή­σεις το 2023

Το χει­ρό­τερο, ωστόσο, είναι μάλλον ότι το τέλος του 2022 δεν σημαί­νει και το τέλος των ανα­τι­μή­σεων. Ο νέος χρόνος δεν έρχεται με… δώρα, όπως λέει το γνωστό τρα­γούδι «Πάει ο παλιός ο χρόνος», αλλά με περαι­τέρω αυξή­σεις τιμών σε σειρά βασικών προ­ϊ­ό­ντων, τρο­φί­μων και μη. Στις αλυ­σί­δες σούπερ μάρκετ έχουν απο­στα­λεί ήδη νέοι τιμο­κα­τά­λο­γοι που προ­βλέ­πουν αυξή­σεις τιμών σε εκα­το­ντά­δες προ­ϊ­ό­ντα, οι οποίες, σύμφωνα με υψη­λό­βαθμα στελέχη του κλάδου, φτάνουν ακόμη και το 40%. Στην πλειο­νό­τητά τους οι νέοι τιμο­κα­τά­λο­γοι με τις αυξη­μέ­νες τιμές προ­έρ­χο­νται από πολυ­ε­θνι­κές εται­ρείες και αφορούν κυρίως απορ­ρυ­πα­ντικά, καθα­ρι­στικά σπιτιού, σαμπουάν, ζυμα­ρικά, χαρτικά, όσπρια, ανα­ψυ­κτικά.

Πρό­κει­ται είτε για ανα­τι­μή­σεις οι οποίες γίνο­νται λόγω του σταθερά υψηλού κόστους παρα­γω­γής είτε, κυρίως, για καθυ­στε­ρη­μένη μετα­κύ­λιση της αύξησης του κόστους παρα­γω­γής στην τιμή λια­νι­κής, καθώς οι προ­μη­θευ­τές είχαν επι­λέ­ξει το προη­γού­μενο διά­στημα να τις συγκρα­τή­σουν σε μια προ­σπά­θεια δια­τή­ρη­σης των μερι­δίων αγοράς. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ» από τον κλάδο των σούπερ μάρκετ, οι νέοι τιμο­κα­τά­λο­γοι περι­λαμ­βά­νουν μεταξύ άλλων αυξή­σεις τιμών σε απορ­ρυ­πα­ντικά έως 40%, σε ζυμα­ρικά έως 30%, σε καθα­ρι­στικά σπιτιού έως 18%, σε ανα­ψυ­κτικά έως 10%, σε τυριά έως 15%, σε για­ούρ­τια έως 8%.

Η δια­τή­ρηση του πλη­θω­ρι­σμού σε υψηλά επίπεδα και το 2023 απο­τε­λεί, άλλωστε, βασική εκτί­μηση και της ενδιά­με­σης έκθεσης για τη νομι­σμα­τική πολι­τική που δημο­σιο­ποί­ησε η Τράπεζα της Ελλάδος την περα­σμένη εβδο­μάδα. Στην έκθεση εκτι­μά­ται ότι ο πλη­θω­ρι­σμός, βάσει του εναρ­μο­νι­σμέ­νου δείκτη τιμών κατα­να­λωτή, θα δια­μορ­φω­θεί το 2023 σε 5,8%, από 9,4% που είναι η εκτί­μηση για το 2022, σε υψη­λό­τερα επίπεδα δηλαδή από την πρό­βλεψη του κρα­τι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού για το 2022 (5%), πρό­βλεψη που έτσι κι αλλιώς ανα­θε­ω­ρή­θηκε προς τα πάνω. Η δια­τή­ρηση του πλη­θω­ρι­σμού σε υψηλά επίπεδα και το 2023 σχε­τί­ζε­ται κατ’ αρχάς με το γεγονός ότι, παρά την όποια απο­κλι­μά­κωση κατα­γρά­φε­ται στις τιμές των βασικών ενερ­γεια­κών προ­ϊ­ό­ντων, είτε σε επίπεδο χον­δρι­κής είτε σε επίπεδο λια­νι­κής (λόγω και των επι­δο­τή­σεων), αυτές χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από έντονη αβε­βαιό­τητα λόγω κυρίως της συνέ­χι­σης του πολέμου στην Ουκρα­νία. Εάν μάλιστα προ­κύ­ψει νέα μεγάλη αύξηση στις τιμές των ενερ­γεια­κών προ­ϊ­ό­ντων, είναι εξαι­ρε­τικά αμφί­βολο το εάν θα δοθούν παρό­μοιου ύψους επι­δο­τή­σεις σε κατα­να­λω­τές και επι­χει­ρή­σεις, ειδικά καθώς ο δημο­σιο­νο­μι­κός χώρος δεν είναι απε­ριό­ρι­στος. Επι­πλέον, στα τρόφιμα οι ανα­τι­μή­σεις εμφα­νί­ζο­νται με χρονική υστέ­ρηση σε σύγκριση με την ενέρ­γεια, με συνέ­πεια να κατα­γρά­φε­ται πολύ υψηλός πλη­θω­ρι­σμός τρο­φί­μων. Τον Νοέμ­βριο, αν και ο πλη­θω­ρι­σμός υπο­χώ­ρησε στο 8,5% από 9,1% τον Οκτώ­βριο, ο πλη­θω­ρι­σμός των τρο­φί­μων εκτο­ξεύ­θηκε σε 15%. Αργά αλλά σταθερά οι ανα­τι­μή­σεις πλέον επη­ρε­ά­ζουν και μη ενερ­γειακά βιο­μη­χα­νικά αγαθά και υπη­ρε­σίες, κάτι που επίσης θα συμ­βά­λει στη δια­τή­ρηση του πλη­θω­ρι­σμού σε υψηλά επίπεδα και το 2023. Το φαι­νό­μενο αυτό μάλιστα παρα­τη­ρεί­ται όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά συνο­λικά σε επίπεδο Ευρω­ζώ­νης, όπως δεί­χνουν τα στοι­χεία της Eurostat.

Οσον αφορά πάντως τα τρόφιμα και τα άλλα βασικά είδη σούπερ μάρκετ, η εικόνα που προ­κύ­πτει από την εξέταση των ανα­λυ­τι­κών στοι­χείων της ΕΛΣΤΑΤ είναι απο­κα­λυ­πτική για την επι­βά­ρυνση που είχαν τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά από τις αρχές του 2022. Σε σύνολο 64 προ­ϊ­ό­ντων που ανήκουν στις ομάδες «δια­τροφή και μη αλκο­ο­λούχα ποτά», «αλκο­ο­λούχα ποτά» και «είδη νοι­κο­κυ­ριού», οι τιμές τον Νοέμ­βριο του 2022 σε σύγκριση με τον Ιανουά­ριο του 2022 ήταν υψη­λό­τε­ρες στα 63 εξ αυτών. Οι αυξή­σεις κυμαί­νο­νται από 3,25% στα οινο­πνευ­μα­τώδη ποτά και φτάνουν το 44,88% στη ζάχαρη. Στα 36 από τα 63 προ­ϊ­ό­ντα το ποσοστό αύξησης των τιμών τους είναι διψήφιο. Σε αυτά συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται πολύ βασικά είδη δια­τρο­φής, όπως τα άλλα βρώσιμα έλαια (σπο­ρέ­λαια) με αύξηση τιμής κατά 36,27%, το αλεύρι (26,95%), το φρέσκο γάλα (22,98%), το για­ούρτι (22,08%), τα τυριά (21,95%), το ελαιό­λαδο (18,63%), οι πατάτες (15,48%).

Αργή απο­κλι­μά­κωση

Πότε θα επα­νέλ­θει ο πλη­θω­ρι­σμός κοντά στο επίπεδο του 2%-3%, επίπεδο πλη­θω­ρι­σμού που θεω­ρεί­ται κανο­νι­κό­τητα και σημαί­νει ότι μια οικο­νο­μία δεν είναι σε συν­θή­κες ύφεσης; Μοιάζει περισ­σό­τερο με την ερώτηση του ενός εκα­τομ­μυ­ρίου. Η ΤΤΕ προ­βλέ­πει το 2024 πλη­θω­ρι­σμό 3,6%, ενώ το Γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της Βουλής επι­ση­μαί­νει στην τελευ­ταία έκθεσή του ότι παρα­μέ­νει η αβε­βαιό­τητα όσον αφορά την ταχύ­τητα απο­κλι­μά­κω­σης του πλη­θω­ρι­σμού και το χρονικό διά­στημα που θα απαι­τη­θεί για να επα­νέλ­θει κοντά στο επίπεδο του 2% μεσο­πρό­θε­σμα.

Πηγή: moneyreview.gr