Γιώτα Ψαρρή: «Μεγάλη η ανταπόκριση στην προσπάθειά μας για εξωστρέφεια της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας»

Για την πρω­το­βου­λία της Εφο­ρεί­ας Αρ­χαιο­τή­των Δω­δε­κα­νή­σου και του το­πι­κού πα­ραρ­τή­μα­τος του Συλ­λό­γου Ελ­λή­νων Αρ­χαιο­λό­γων να ξε­κι­νή­σει κύ­κλους δια­λέ­ξε­ων με εν­δια­φέ­ρο­ντα θέ­μα­τα που βρί­σκουν με­γά­λη αντα­πό­κρι­ση από το κοινό, μιλά σή­με­ρα στη «δη­μο­κρα­τι­κή» η αρ­χαιο­λό­γος της Εφο­ρεί­ας Αρ­χαιο­τή­των Δω­δε­κα­νή­σου και πρό­ε­δρος του το­πι­κού πα­ραρ­τή­μα­τος κυρία Γιώτα Ψαρρή.

Όπως εξη­γεί στη συ­νέ­ντευ­ξή της η κ. Ψαρρή, η ιδέα ξε­κί­νη­σε από την ανά­γκη να επι­κοι­νω­νή­σουν οι αρ­χαιο­λό­γοι της πε­ριο­χής μας στο κοινό τα πο­ρί­σμα­τα της δου­λειάς τους, προ­σφέ­ρο­ντας εθε­λο­ντι­κά και με αγάπη τις επι­στη­μο­νι­κές τους γνώ­σεις σε θέ­μα­τα της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της Ρόδου.

Χα­ρα­κτη­ρί­ζει συ­γκι­νη­τι­κό τον τρόπο με τον οποί­ον αντα­πο­κρί­νε­ται ο κό­σμος σε αυτή την πρω­το­βου­λία που στόχο έχει την εξω­στρέ­φεια και την ανά­δει­ξη του αν­θρώ­πι­νου προ­σώ­που της Αρ­χαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σί­ας η οποία είναι συ­νυ­φα­σμέ­νη στη συ­νεί­δη­ση του κό­σμου με την αυ­στη­ρό­τη­τα και τις απα­γο­ρεύ­σεις.

• Κυρία Ψαρρή θα ήθελα να ξε­κι­νή­σου­με τη συ­νέ­ντευ­ξη από την πρω­το­βου­λία της Εφο­ρεί­ας Αρ­χαιο­τή­των Δω­δε­κα­νή­σου και του το­πι­κού πα­ραρ­τή­μα­τος του Συλ­λό­γου Ελ­λή­νων Αρ­χαιο­λό­γων για τους κύ­κλους δια­λέ­ξε­ων. Πώς ξε­κί­νη­σε αυτή η ιδέα;

Κυρία Φώτη, κατ’ αρχήν θα ήθελα να σας ευ­χα­ρι­στή­σω για την ευ­και­ρία που μας δί­νε­τε μέσω της εφη­με­ρί­δας «Δη­μο­κρα­τι­κή» να εξη­γή­σου­με στον κόσμο της Ρόδου πώς ξε­κί­νη­σε η ιδέα των αρ­χαιο­λο­γι­κών δια­λέ­ξε­ων που διορ­γα­νώ­νο­νται από την Εφο­ρεία Αρ­χαιο­τή­των Δω­δε­κα­νή­σου και το το­πι­κό πα­ράρ­τη­μα του Συλ­λό­γου Ελ­λή­νων Αρ­χαιο­λό­γων. Εκ­φρά­ζο­ντας πι­στεύω το σύ­νο­λο των συ­να­δέλ­φων μου που μου έκα­ναν την τιμή να τους εκ­προ­σω­πώ ως επι­κε­φα­λής του εκλεγ­μέ­νου προ­ε­δρεί­ου του συλ­λό­γου μας, η ιδέα ξε­κί­νη­σε από την ανά­γκη να επι­κοι­νω­νή­σου­με στο κοινό του νη­σιού μας τα πο­ρί­σμα­τα της δου­λειάς μας, προ­σφέ­ρο­ντας εθε­λο­ντι­κά και με αγάπη τις επι­στη­μο­νι­κές γνώ­σεις μας πάνω σε θέ­μα­τα της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς του τόπου μας.

• Ποιος είναι ο στό­χος των δια­λέ­ξε­ων;

Στό­χος μας είναι να πα­ρου­σιά­σου­με με τρόπο απλό και κα­τα­νοη­τό στους ακρο­α­τές τα απο­τε­λέ­σμα­τα της δου­λειάς μας για θέ­μα­τα που σχε­τί­ζο­νται με την πο­λι­τι­στι­κή μας κλη­ρο­νο­μιά, τα μνη­μεία, την ιστο­ρία τους και να μοι­ρα­στού­με μαζί τους τους προ­βλη­μα­τι­σμούς που αφο­ρούν τη δια­χεί­ρι­σή τους. Με ένα θε­μα­το­λό­γιο αρ­κε­τά ευρύ και ικανό να προ­σελ­κύ­σει το εν­δια­φέ­ρον τους θέ­λα­με να δώ­σου­με την ευ­και­ρία σε όσους δεν έχουν την πρό­σβα­ση στην πλη­ρο­φο­ρία, να ακού­σουν κάτι και­νούρ­γιο μέσα σ’ έναν όμορ­φο μνη­μεια­κό χώρο, -την με­σαιω­νι­κή οπλο­θή­κη de Milly-, να μας γνω­ρί­σουν έξω από τα υπη­ρε­σια­κά μας κα­θή­κο­ντα και να αι­σθαν­θούν ότι όλα αυτά με τα οποία ασχο­λού­μα­στε στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά μας τους αφο­ρούν άμεσα.

• Πώς επι­λέ­γε­τε τη θε­μα­το­λο­γία;

Δεν έχου­με θέσει ιδιαί­τε­ρους πε­ριο­ρι­σμούς στη θε­μα­το­λο­γία. Οι συμ­με­το­χές είναι εθε­λο­ντι­κές και οι ομι­λη­τές είναι αυτοί που προ­τεί­νουν τα θέ­μα­τα που θα ήθε­λαν να πα­ρου­σιά­σουν. Κυ­ρί­ως έχου­με προ­σα­να­το­λι­στεί σε ομι­λί­ες που σχε­τί­ζο­νται με την πε­ρι­φέ­ρεια αρ­μο­διό­τη­τάς μας, δηλ. τα Δω­δε­κά­νη­σα, έχο­ντας πα­ράλ­λη­λα συ­μπε­ρι­λά­βει και θέ­μα­τα ιδιαί­τε­ρου επι­στη­μο­νι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος, όπως π.χ. τον μη­χα­νι­σμό των Αντι­κυ­θή­ρων ή τους γρί­φους, με αφορ­μή το πρω­το­πο­ρια­κό Μου­σείο γρί­φων στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο. Στό­χος μας είναι να δώ­σου­με βήμα και σε αν­θρώ­πους που δεν είναι αρ­χαιο­λό­γοι, αλλά αγα­πούν αυτό που κά­νουν και το υπη­ρε­τούν με αφο­σί­ω­ση και επι­στη­μο­νι­κή επάρ­κεια από άλλες θέ­σεις. Είναι νο­μί­ζω πολύ ση­μα­ντι­κό να διευ­ρύ­νου­με τον κύκλο των ακρο­α­τών μας και να κερ­δί­σου­με στα­δια­κά ένα νέο κοινό, με δια­φο­ρε­τι­κού τύπου ανη­συ­χί­ες και εν­δια­φέ­ρο­ντα.

• Ποια είναι η αντα­πό­κρι­ση από τον κόσμο;

Είναι συ­γκι­νη­τι­κός ο τρό­πος με τον οποίο ο κό­σμος αντα­πο­κρί­θη­κε και εξα­κο­λου­θεί να αντα­πο­κρί­νε­ται στην κί­νη­ση αυτή. Δεν ήταν μά­λι­στα λίγοι εκεί­νοι που κατά το τέλος του προη­γού­με­νου Α’ κύ­κλου μας είπαν πως η απου­σία των συ­να­ντή­σε­ών μας τις Πα­ρα­σκευ­ές θα γι­νό­ταν αι­σθη­τή. Πολ­λοί ήταν επί­σης εκεί­νοι που πα­ρα­κο­λού­θη­σαν και εξα­κο­λου­θούν να πα­ρα­κο­λου­θούν τις ομι­λί­ες μας μέσω της σε­λί­δας της Εφο­ρεί­ας Αρ­χαιο­τή­των Δω­δε­κα­νή­σου στο facebook απ’ όπου με­τα­δί­δο­νται ζω­ντα­νά όλες οι δια­λέ­ξεις και μέσω του κα­να­λιού μας στο youtube.

• Θα υπάρ­ξουν κι άλλοι κύ­κλοι;

Αυτή τη στιγ­μή βρι­σκό­μα­στε στο μέσον του Β’ κύ­κλου, ενώ ήδη την άνοι­ξη που μας πέ­ρα­σε είχε πραγ­μα­το­ποι­η­θεί ο Α’ κύ­κλος, με οκτώ ομι­λί­ες. Τώρα οι ομι­λί­ες είναι έξι και έχουν ήδη πραγ­μα­το­ποι­η­θεί οι τρεις. Υπο­λεί­πο­νται άλλες τρεις, μέχρι τις 13 Δε­κεμ­βρί­ου, οπότε και θα ολο­κλη­ρω­θεί ο κύ­κλος αυτός. Ακόμα δεν έχου­με προ­γραμ­μα­τί­σει τις δρά­σεις μας για το 2025, όμως νο­μί­ζω πως ναι, θα υπάρ­ξουν και άλλοι κύ­κλοι. Όσο υπάρ­χει εν­δια­φέ­ρον από συ­να­δέλ­φους και επι­στή­μο­νες του χώρου για συμ­με­το­χές και όσο ο κό­σμος αντα­πο­κρί­νε­ται στο κά­λε­σμά μας, νο­μί­ζω πως θα το επι­διώ­ξου­με.

• Αντι­λαμ­βά­νο­μαι ότι η προ­σπά­θεια αυτή εντάσ­σε­ται στο πλαί­σιο μιας ευ­ρύ­τε­ρης εξω­στρέ­φειας που επι­χει­ρεί­τε ως το­πι­κό πα­ράρ­τη­μα του Συλ­λό­γου Ελ­λή­νων Αρ­χαιο­λό­γων. Να πε­ρι­μέ­νου­με κι άλλες δρά­σεις σε αυτή την κα­τεύ­θυν­ση;

Κατά κα­νό­να η αρ­χαιο­λο­γι­κή υπη­ρε­σία είναι συ­νυ­φα­σμέ­νη στη συ­νεί­δη­ση του κό­σμου με την αυ­στη­ρό­τη­τα και τις απα­γο­ρεύ­σεις, και αυτά ακρι­βώς τα στε­γα­νά θέ­λα­με κατά κά­ποιο τρόπο να σπά­σου­με με τις ομι­λί­ες μας. Να δουν ότι υπάρ­χει και η αν­θρώ­πι­νη πλευ­ρά μας και ότι εν­δια­φε­ρό­μα­στε πρω­τί­στως να μοι­ρα­στού­με μαζί τους τις ανη­συ­χί­ες μας σε ό,τι τους αφορά άμεσα. Η αλή­θεια βέ­βαια είναι ότι το διά­στη­μα που δια­νύ­ου­με είναι αρ­κε­τά πιε­στι­κό υπη­ρε­σια­κά και οι δυ­να­τό­τη­τες που έχου­με για επι­πλέ­ον δρά­σεις είναι πε­ριο­ρι­σμέ­νες. Όμως τη­ρου­μέ­νων των ανα­λο­γιών κά­νου­με ό,τι κα­λύ­τε­ρο μπο­ρού­με και το βέ­βαιο είναι πως ό,τι και­νούρ­γιο προ­κύ­ψει θα γνω­στο­ποι­η­θεί έγκαι­ρα στα μέσα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης και τον τύπο.

• Ποιες είναι οι με­γα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις/ζη­τή­μα­τα/προ­βλή­μα­τα που θα λέ­γα­τε ότι κα­λεί­στε να αντι­με­τω­πί­σε­τε ως αρ­χαιο­λό­γοι;

Αυτό είναι μια με­γά­λη συ­ζή­τη­ση και ίσως δεν είναι η κα­τάλ­λη­λη ευ­και­ρία για να το κου­βε­ντιά­σου­με. Όμως επι­γραμ­μα­τι­κά θα έλεγα ότι τα βα­σι­κά ζη­τή­μα­τα που κα­λού­μα­στε να αντι­με­τω­πί­σου­με ως αρ­χαιο­λό­γοι που υπη­ρε­τούν σή­με­ρα στην αρ­χαιο­λο­γι­κή υπη­ρε­σία σχε­τί­ζο­νται κυ­ρί­ως με την υπο­στε­λέ­χω­ση των υπη­ρε­σια­κών δομών και την μη πλή­ρω­ση των κενών θέ­σε­ων που έχουν προ­κύ­ψει και συ­νε­χί­ζουν να προ­κύ­πτουν από τις συ­ντα­ξιο­δο­τή­σεις συ­να­δέλ­φων όλων των κλά­δων, τις μη στα­θε­ρές πηγές χρη­μα­το­δό­τη­σης και τις δυ­σκο­λί­ες που ανα­κύ­πτουν από την έλ­λει­ψη δια­θέ­σι­μων πόρων, τις αυ­ξα­νό­με­νες απαι­τή­σεις στη δια­χεί­ρι­ση των αρ­χαιο­λο­γι­κών χώρων και των μνη­μεί­ων λόγω της ρα­γδαί­ας αύ­ξη­σης των του­ρι­στι­κών ροών και της αλ­λα­γής των μο­ντέ­λων ανά­πτυ­ξης, τις πιέ­σεις προ­σαρ­μο­γής στις νέες ψη­φια­κές τε­χνο­λο­γί­ες και εφαρ­μο­γές και τέλος, τις δυ­σκο­λί­ες που προ­κύ­πτουν από τον πιε­στι­κό όγκο των διοι­κη­τι­κών δια­δι­κα­σιών που έχουν αυ­ξη­θεί εκ­θε­τι­κά τα τε­λευ­ταία χρό­νια και απορ­ρο­φούν ση­μα­ντι­κό κομ­μά­τι του υπη­ρε­σια­κού μας χρό­νου. Ξέ­ρε­τε, η επι­στή­μη της αρ­χαιο­λο­γί­ας είναι εξαι­ρε­τι­κά γοη­τευ­τι­κή και πραγ­μα­τι­κά συ­ναρ­πα­στι­κή.

Η πρα­κτι­κή της ωστό­σο, είναι ιδιαί­τε­ρα δύ­σκο­λη, απαι­τη­τι­κή και συχνά συ­γκρου­σια­κή. Θεωρώ ότι δια­νύ­ου­με ένα με­τα­βα­τι­κό στά­διο, το οποίο δεν έχει ακόμα ολο­κλη­ρω­θεί και ως εκ τού­του ό,τι και να πούμε ή να σκε­φτού­με δεν έχει πάρει την ορι­στι­κή του μορφή. Το παλιό φεύ­γει και το νέο δεν έχει απο­κα­λυ­φθεί. Κι όπως είναι φυ­σι­κό, μπρο­στά στην αβε­βαιό­τη­τα αυτής της δια­δι­κα­σί­ας αι­σθα­νό­μα­στε έναν με­τε­ω­ρι­σμό, που δεν είναι ούτε ευ­χά­ρι­στος ούτε κα­θη­συ­χα­στι­κός. Κι αυτό δεν αφορά μόνο την αρ­χαιο­λο­γία, αλλά και την γε­νι­κό­τε­ρη κα­τά­στα­ση του κό­σμου στον οποίο ζούμε. Όμως οι και­ροί αλ­λά­ζουν και η ευ­ε­λι­ξία και η προ­σαρ­μο­στι­κό­τη­τα μπρο­στά στα νέα δε­δο­μέ­να ίσως απο­τε­λούν το κλει­δί της απά­ντη­σης για τις νέες προ­κλή­σεις που επι­φυ­λάσ­σει το μέλ­λον σε όλους μας, όποιες κι αν είναι αυτές.