Κ. Φίλης: «Εκτιμώ πως θα έχουμε μια κατάσταση παρατεταμένης κρίσης»

Τις εξε­λί­ξεις σε διε­θνές επί­πε­δο, ξε­κι­νώ­ντας από τον πό­λε­μο στην Ου­κρα­νία, σχο­λιά­ζει και ανα­λύ­ει στην «δη­μο­κρα­τι­κή» ο κ. Κων­στα­ντί­νος Φίλης, διευ­θυ­ντής του Ιν­στι­τού­του Διε­θνών Υπο­θέ­σε­ων, ανα­πλη­ρω­τής κα­θη­γη­τής του Αμε­ρι­κα­νι­κού Κολ­λε­γί­ου Ελ­λά­δος και ανα­λυ­τής διε­θνών θε­μά­των του Ant1.

Ξε­κι­νώ­ντας από τον πό­λε­μο στην Ου­κρα­νία, ο κ. Φίλης ξε­κα­θα­ρί­ζει ότι ‘τα πράγ­μα­τα είναι πολύ δύ­σκο­λα’ και οι εκτι­μή­σεις για το πόσο θα διαρ­κέ­σει αυτός ο πό­λε­μος, είναι ακόμη πολύ ασα­φείς.

Επι­πλέ­ον, σχο­λιά­ζει τις γαλ­λι­κές προ­ε­δρι­κές εκλο­γές με την επα­νε­κλο­γή του Εμ­μα­νου­έλ Μα­κρόν, εκτι­μώ­ντας πως έχει ακόμη δρόμο μπρο­στά του, ενώ για την γερ­μα­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση, δη­λώ­νει πως ‘ακόμη δεν έχει βρει τον βη­μα­τι­σμό της’.

Τέλος, ανα­φο­ρι­κά με την Τουρ­κία –η οποία κερ­δί­ζει συ­νε­χώς έδα­φος πριν και κατά την διάρ­κεια του πο­λέ­μου στην Ου­κρα­νία- ο κ. Φίλης, εκτι­μά πως το μέ­γε­θός της, επι­τρέ­πει να μπο­ρεί να κι­νεί­ται δι­πλω­μα­τι­κά, αλλά η Ελ­λά­δα έχει κι αυτή την ισχύ της.

• Κύριε Φίλη, να σας ζη­τή­σω μια εκτί­μη­ση για την κα­τά­στα­ση όπως έχει δια­μορ­φω­θεί μέχρι σή­με­ρα, με τον πό­λε­μο στην Ου­κρα­νία. Πώς βλέ­πε­τε τα πράγ­μα­τα να εξε­λίσ­σο­νται;

Η κα­τά­στα­ση είναι πάρα πολύ δύ­σκο­λη, γιατί από την μία πλευ­ρά, η Ρωσία δεν πρό­κει­ται να στα­μα­τή­σει εάν δεν κα­τα­φέ­ρει τις επι­διώ­ξεις της, οι οποί­ες –οπωσ­δή­πο­τε μέχρι αυτή την στιγ­μή- δεν έχουν ικα­νο­ποι­η­θεί. Συ­νε­πώς, δεν μπο­ρεί ο Βλα­ντι­μίρ Πού­τιν να προ­χω­ρή­σει σε καμία συμ­φω­νία υπό τις πα­ρού­σες συν­θή­κες αφού πρέ­πει να κερ­δί­σει κάτι πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο από αυτό που έχει σή­με­ρα.

Από την άλλη πλευ­ρά, η Ου­κρα­νία έχει αρ­χί­σει να πι­στεύ­ει –προ­ϊ­ό­ντος του χρό­νου- ότι θα μπο­ρού­σε ακόμη και να επι­κρα­τή­σει ένα­ντι της Ρω­σί­ας και να πε­ριο­ρί­σει τις εδα­φι­κές της απώ­λειες. Οι δυ­τι­κοί και ει­δι­κό­τε­ρα οι Αμε­ρι­κα­νοί, βλέ­που­με ότι πι­στεύ­ουν στην νίκη της Ου­κρα­νί­ας και μά­λι­στα ότι μπο­ρεί να γο­να­τί­σει οι­κο­νο­μι­κά την Ρωσία και κατ’ επέ­κτα­ση να δη­μιουρ­γή­σει συν­θή­κες για την ανα­τρο­πή του Πού­τιν –όχι άμεσα, αλλά κά­ποια στιγ­μή στο μέλ­λον.

Όσον αφορά στην Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση η οποία πλήτ­τε­ται (μετά την Ου­κρα­νία και την Ρωσία, είναι η τρίτη που πλήτ­τε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρο από αυτή την κρίση) φά­νη­κε πλέον, ότι ούτε συ­γκε­κρι­μέ­νη πο­λι­τι­κή έχει, αλλά και η όποια πο­λι­τι­κή της δεν έχει απή­χη­ση, αφού δεν επη­ρε­ά­ζει τις εξε­λί­ξεις. Οπότε, υπό αυτές τις συν­θή­κες, δεν μπο­ρού­με να εί­μα­στε αι­σιό­δο­ξοι. Τα πράγ­μα­τα αυτή την στιγ­μή είναι ακόμη δύ­σκο­λα ενώ υπάρ­χουν πολ­λές δια­στά­σεις σε αυτό τον πό­λε­μο, που δεν μας επι­τρέ­πουν να έχου­με κά­ποια αι­σιο­δο­ξία.

• Η αλή­θεια είναι πά­ντως ότι δεν υπάρ­χουν και αι­σιό­δο­ξες εκτι­μή­σεις για το πόσο θα κρα­τή­σει ακόμη ο πό­λε­μος.

Ακρι­βώς. Κα­νείς δεν ξέρει, αλλά νο­μί­ζω ότι δεν θα είναι λίγο –εδώ που έχου­με φτά­σει. Θα ήταν λίγο εάν η Ρωσία κα­τά­φερ­νε αυτά που επι­θυ­μού­σε πολύ γρή­γο­ρα. Δεν τα κα­τά­φε­ρε –κι εγώ λέω ευ­τυ­χώς- αλλά από εκεί και πέρα, εκτι­μώ πως θα έχου­με μια κα­τά­στα­ση πα­ρα­τε­τα­μέ­νης κρί­σης. Ακόμη κι αν πούμε ότι με κά­ποιον τρόπο ο πό­λε­μος τε­λειώ­νει, δεν είμαι βέ­βαιος ότι θα έχει διευ­θε­τη­θεί κατά τέ­τοιον τρόπο ώστε να θε­ω­ρού­με ότι αυτός θα είναι βιώ­σι­μος. Αλλά, ας δούμε πρώτα εάν υπάρ­χει αυτή η πε­ρί­πτω­ση –δη­λα­δή το τέλος του πο­λέ­μου, γιατί εί­μα­στε μα­κριά από αυτό- και μετά, μπο­ρού­με να συ­ζη­τή­σου­με για τα επι­μέ­ρους.

• Να μην μεί­νου­με σε αυτό, αφού οι εξε­λί­ξεις τρέ­χουν. Θα ήθελα να σας ζη­τή­σω ένα σχό­λιο για την επα­νε­κλο­γή του Εμ­μα­νου­έλ Μα­κρόν στην προ­ε­δρία της Γαλ­λί­ας. Τι ση­μαί­νει αυτό για την Ευ­ρώ­πη;

Ο Εμ­μα­νου­έλ Μα­κρόν, βγαί­νει ισχυ­ρο­ποι­η­μέ­νος, μέσα σε μια πο­λω­μέ­νη κοι­νω­νία, η οποία είναι διαι­ρε­μέ­νη και τα­ξι­κά και γε­ω­γρα­φι­κά. Κι αυτό είναι το με­γά­λο του πρό­βλη­μα. Ότι δη­λα­δή, κα­λεί­ται να δια­χει­ρι­στεί μια κα­τά­στα­ση πολύ δύ­σκο­λη. Έχει μπρο­στά του μια πρό­κλη­ση όπου θα πρέ­πει να ενώ­σει δυ­νά­μεις που αυτή την στιγ­μή βρί­σκο­νται πολύ μα­κριά η μία από την άλλη. Επί πα­ρα­δείγ­μα­τι, πολ­λοί χα­μη­λό­μι­σθοι ψή­φι­σαν την Μαρίν Λε Πεν η οποία πήρε με­γά­λο πο­σο­στό. Είναι δύ­σκο­λο για τον Μα­κρόν να κα­λύ­ψει το χάσμα που έχει δη­μιουρ­γη­θεί.

Από εκεί και πέρα, είναι βέ­βαια πολύ θε­τι­κό το γε­γο­νός πως επα­νε­ξε­λέ­γη και θα είναι θε­τι­κό­τε­ρο για την Ευ­ρώ­πη και τον ίδιο, στην πε­ρί­πτω­ση που θα κερ­δί­σει και τις βου­λευ­τι­κές εκλο­γές τον Ιού­νιο. Γιατί αν πάει σε μια ‘συ­γκα­τοί­κη­ση’ με τον πρω­θυ­πουρ­γό να είναι από άλλο κόμμα, εκεί τα πράγ­μα­τα θα είναι ακόμη πιο δύ­σκο­λα για τον Μα­κρόν την επό­με­νη πε­ντα­ε­τία. Άρα, η προσ­δο­κία είναι να κα­τα­φέ­ρει να κερ­δί­σει τις εκλο­γές με πλειο­ψη­φία στο Κοι­νο­βού­λιο, για να μπο­ρέ­σει να κυ­βερ­νή­σει απρό­σκο­πτα. Κι αυτό θα είναι καλό και για την Ευ­ρώ­πη που θέλει μια ισχυ­ρή Γαλ­λία, που θα βάλει ισορ­ρο­πί­ες στον γαλλο-γερ­μα­νι­κό άξονα που θα έχει όραμα και σχέ­διο για την επό­με­νη μέρα της Ευ­ρώ­πης. Επί­σης, θέλει μια Γαλ­λία η οποία μαζί με την Ιτα­λία –και σε δεύ­τε­ρη φάση εν­δε­χο­μέ­νως με την Ελ­λά­δα και άλλες χώρες- να θέ­σουν κά­ποια προ­τάγ­μα­τα σε σχέση με την οι­κο­νο­μία για να μπο­ρέ­σει να σπά­σει, αυτή η μο­νο­λι­θι­κή αντί­λη­ψη των Γερ­μα­νών περί δη­μο­σιο­νο­μι­κής πει­θαρ­χί­ας –και βέ­βαια, θέλει μια Γαλ­λία που θα μπο­ρεί να έχει άποψη για το πώς θα στα­θεί η Ευ­ρώ­πη απέ­να­ντι στις προ­κλή­σεις του μέλ­λο­ντος.

• Μιας και ανα­φερ­θή­κα­τε στην Γερ­μα­νία, να σας ρω­τή­σω εάν τε­λι­κά η κυ­βέρ­νη­ση στην μετά-Μέρ­κελ εποχή, έχει κα­τα­φέ­ρει να βρει τον βη­μα­τι­σμό της, μέχρι τώρα.

Όχι, δεν το έχει κα­τα­φέ­ρει σε καμία πε­ρί­πτω­ση μέχρι αυτή την στιγ­μή. Αυτή η κυ­βέρ­νη­ση έτυχε να πρέ­πει να κα­λύ­ψει το κενό της Άν­γκε­λα Μέρ­κελ το οποίο ήταν πολύ με­γά­λο. Κλή­θη­κε να δια­χει­ρι­στεί μία σο­βα­ρή κρίση όπως αυτή με την Ρωσία, όπου δεί­χνει αδυ­να­μία. Η Γερ­μα­νία σχο­λιά­ζε­ται αρ­νη­τι­κά και δέ­χε­ται κρι­τι­κή, για το γε­γο­νός πως είχε ανα­πτύ­ξει μια ει­δι­κού τύπου σχέση με την Ρωσία, η οποία –για κά­ποιους- της επέ­τρε­πε να ακο­λου­θεί μια πο­λι­τι­κή στην οποία η Γερ­μα­νία δεν βάζει φρένο, προ­τάσ­σο­ντας τα οι­κο­νο­μι­κά συμ­φέ­ρο­ντα. Όλα αυτά κά­νουν πολύ δύ­σκο­λη την πο­ρεία της γερ­μα­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης που ψά­χνει να βρει τον βη­μα­τι­σμό της. Το ζη­τού­με­νο είναι προς ποια κα­τεύ­θυν­ση –κάτι που δεν μπο­ρού­με να το απα­ντή­σου­με αυτή την στιγ­μή.

• Για να κλεί­σου­με, να δούμε τον ρόλο της Τουρ­κί­ας: πριν τον πό­λε­μο στην Ου­κρα­νία αλλά και μέχρι τώρα, βγαί­νει κερ­δι­σμέ­νη από πα­ντού! Κα­νείς δεν την αγ­γί­ζει, ούτε οι ΗΠΑ, ούτε η Ευ­ρώ­πη ενώ παί­ζει το παι­χνί­δι με όλους. Εμείς…. τι κά­νου­με τε­λι­κά;

Αυτή την στιγ­μή η Τουρ­κία είναι κερ­δι­σμέ­νη διότι δια­τη­ρεί μία θέση η οποία ικα­νο­ποιεί εξί­σου όλα τα εμπλε­κό­με­να μέρη! Ακού­με τους Ρώ­σους να την ευ­χα­ρι­στούν για την στάση της, ακού­με τους Ου­κρα­νούς να λένε ότι είναι μια από τις δυ­νά­μεις που μπο­ρεί να εγ­γυ­η­θεί μια συμ­φω­νία –εάν γίνει κάτι τέ­τοιο με την Ρωσία, αδια­φο­ρώ­ντας για το τι έχει συμ­βεί στην Κύπρο- ενώ βλέ­που­με και τους Αμε­ρι­κα­νούς να είναι επί­σης ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι. Είναι προ­φα­νές ότι το μέ­γε­θός της, της επι­τρέ­πει να μπο­ρεί να κι­νεί­ται δι­πλω­μα­τι­κά. Εμείς, η Ελ­λά­δα εί­μα­στε άλλο μέ­γε­θος από την Τουρ­κία. Έχου­με άλλα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Εί­μα­στε πολύ ισχυ­ροί αλλά δεν θα μπο­ρού­σα­με να παί­ξου­με αυτό τον ρόλο που παί­ζει αυτή.