Τι είναι ακριβώς η κεταμίνη που οδήγησε στο θάνατο την Τζωρτζίνα

Το απο­τρο­πια­στικό «έγκλημα του αιώνα» όπως έχει χαρα­κτη­ρι­στεί η υπόθεση της Πάτρας με το θάνατο των τριών παιδιών, έπειτα και από την άσκηση ποι­νι­κής δίωξης για ανθρω­πο­κτο­νία από πρόθεση για τον θάνατο της μεγα­λύ­τε­ρης της κόρης Τζωρ­τζί­νας, έχει όχι μόνο επι­σκιά­σει κάθε πτυχή της επι­και­ρό­τη­τας, αλλά προ­κα­λεί θλίψη και απο­τρο­πια­σμό στην Ελλάδα αλλά και στο εξω­τε­ρικό.

Στις πρώτες ειδή­σεις, αν όχι ως πρώτο θέμα, βρί­σκε­ται η υπόθεση της Πάτρας, το σοκα­ρι­στικό αυτό έγκλημα για το οποίο δεν υπάρ­χουν λόγια και για το οποίο δεν υπάρχει προη­γού­μενο στα χρονικά της Ελλάδας.

Η είδηση για άσκηση ποι­νι­κής δίωξης στη Ρούλα Πισπι­ρί­γκου έχει προ­κα­λέ­σει οργή στο πανελ­λή­νιο έπειτα από την ανί­χνευση της τοξικής ουσίας κετα­μίνη στον οργα­νι­σμό της Τζωρ­τζί­νας, η οποία οδήγησε στον βασα­νι­στικό θάνατό της.

Ο πρό­ε­δρος του ΚΕΘΕΑ, ψυχί­α­τρος Δρ Χρήστος Λιάπης μίλησε στη «δημο­κρα­τική» για την τοξική αυτή ουσία, παρα­θέ­το­ντας επι­στη­μο­νικά στοι­χεία για τη χρήση και τις επι­πτώ­σεις από αυτή.

«Με θλίψη και απο­τρο­πια­σμό για τα όσα απο­κα­λύ­πτει, τις τελευ­ταίες ώρες, η αστυ­νο­μική και ιατρο­δι­κα­στική έρευνα, παρα­θέτω ορι­σμένα επι­στη­μο­νικά στοι­χεία για την κετα­μίνη. Η κετα­μίνη είναι μία ουσία που χρη­σι­μο­ποιεί­ται για εισα­γωγή στην αναι­σθη­σία, καθώς και για ήπια αναι­σθη­σία ασθενών, στα Επεί­γο­ντα και στα Χει­ρουρ­γεία πολλών νοσο­κο­μείων (Warner LL et al 2018). Η κλινική χρήση της κετα­μί­νης ξεκί­νησε τη δεκα­ε­τία του ‘70, με την ιατρική κοι­νό­τητα να επω­φε­λεί­ται από την ιδιό­τητά της να επι­φέ­ρει, με ασφά­λεια, μικρής διάρ­κειας αναι­σθη­σία και αναλ­γη­σία. Παρότι οι ψυχο­δυ­σλη­πτι­κές της παρε­νέρ­γειες (κυρίως ψευ­δαι­σθη­τι­κής και απο­συν­δε­τι­κής φύσεως) αμφι­σβή­τη­σαν την περαι­τέρω κλινική χρήση της, η κετα­μίνη εξα­κο­λου­θεί να χρη­σι­μο­ποιεί­ται στην κτη­νια­τρική, στην επεί­γουσα ιατρική πεδίου και στην αναι­σθη­σιο­λο­γία. Πρό­σφα­τες έρευνες φέρνουν στο φως νέες πιθανές ενδεί­ξεις αυτού του φαρ­μά­κου, το οποίο έχει ξεκι­νή­σει να χορη­γεί­ται στην αντι­με­τώ­πιση τόσο του οξέως όσο και του χρόνιου πόνου (Barrett W eat al 2020), καθώς και του καρ­κι­νι­κού πόνου. Άλλες ανα­φο­ρές υπο­γραμ­μί­ζουν την πιθανή χρήση της κετα­μί­νης στην αντι­με­τώ­πιση της εξάρ­τη­σης, του άσθμα­τος και στην ανα­στολή της ανά­πτυ­ξης ορι­σμέ­νων όγκων. Εκτός της κλι­νι­κής της χρήσης, η κετα­μίνη χρη­σι­μο­ποιεί­ται πει­ρα­μα­τι­κώς και σε ζωικά μοντέλα μελέτης της σχι­ζο­φρέ­νειας (Nowacka A et al 2019)».

Τι προ­κα­λεί

Σύμφωνα με τον Δρ Χρήστο Λιάπη, η χρήση της προ­κα­λεί πλήρη αναλ­γη­σία, επι­φα­νειακή αναι­σθη­σία και αμνησία, η οποία καλεί­ται “απο­συν­δε­τική αναι­σθη­σία”. Χαμη­λό­τε­ρες δόσεις αυτού του αναι­σθη­τι­κού επι­φέ­ρουν αλλαγές στις συναι­σθη­μα­τι­κές και νοη­τι­κές λει­τουρ­γίες, καθώς και στη σωμα­τοει­κόνα και για αυτό απο­τε­λεί μια ουσία που τον τελευ­ταίο καιρό χρη­σι­μο­ποιεί­ται συχνά και ως “ναρ­κω­τική” ουσία κατά­χρη­σης. (Breitmeier D et al 2002). Παρά την παρα­τη­ρού­μενη αύξηση της χρήσεως της κετα­μί­νης, ως “ψυχα­γω­γι­κού ναρ­κω­τι­κού”, έχουν κατα­γρα­φεί περιο­ρι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις θανάτων απο­δι­δό­με­νες σε δηλη­τη­ρί­αση από κετα­μίνη (Lalonde 2004).

Επίσης, σε αντι­δια­στολή με την ευρεία κλινική της χρήση, υπάρ­χουν λιγο­στές περι­πτώ­σεις θνη­τό­τη­τας και θνη­σι­μό­τη­τας, απο­δι­δό­με­νες σε υπερ­δο­σο­λο­γία κετα­μί­νης. Ακόμη και σε περί­πτωση χορή­γη­σης, εξ ιατρι­κού λάθους, 10/πλάσιας δόσης, σε ασθενή ο οποίος έλαβε 950 mg κετα­μί­νης, ενδο­φλε­βίως, (δηλαδή συγκέ­ντρωση 100 mg/ml) αντί για τα 95 mg που έπρεπε να λάβει, δεν παρα­τη­ρή­θηκε θανα­τη­φό­ρος έκβαση (Warner LL et al 2018).

Είναι δε χαρα­κτη­ρι­στικό, όπως επίσης δηλώνει στη «δ», πως δεν ανα­φέρ­θη­καν απει­λη­τικά για τη ζωή τους ανε­πι­θύ­μητα απο­τε­λέ­σματα σε 9 υγιή παιδιά τα οποία έλαβαν, εκ λάθους, 5 έως 100 φορές περισ­σό­τερη από την κατάλ­ληλη δόση κετα­μί­νης. (Green SM et al 1999). Αυτό σημαί­νει ότι δικαιού­μα­στε να συμπε­ρά­νουμε πως για να έχει η χορή­γησή της θανα­τη­φόρα απο­τε­λέ­σματα θα πρέπει η δόση να είναι υπερ­βο­λικά αυξη­μένη ή να συν­δυά­ζε­ται και από άλλες συν­θή­κες υποξίας ή ασφυ­ξίας. Έχει, μάλιστα, ανα­φερ­θεί στη βιβλιο­γρα­φία, μια σπάνια περί­πτωση θανάτου στο πλαίσιο “αυτο­ε­ρω­τι­κού” ατυ­χή­μα­τος προ­κλη­θέ­ντος από τον συν­δυα­σμό ασφυ­ξίας εξ αυτο­πνιγ­μού και τοξί­κω­σης από ενδο­φλέ­βια χορή­γηση κετα­μί­νης. Το θύμα, μάλιστα, αυτής της περί­πτω­σης ετύγ­χανε τεχνι­κός μηχα­νη­μά­των επεί­γου­σας ιατρι­κής (Breitmeier et al 2002). Κατά την τελευ­ταία εικο­σα­ε­τία η κετα­μίνη έχει περι­γρα­φεί ως έχουσα και αντι­κα­τα­θλι­πτι­κές ιδιό­τη­τες, οι οποίες έχουν αυξήσει την κλινική της χρήση.

Η διαρ­ρι­νική χορή­γηση της (S)- Κετα­μί­νης (ενός, δηλαδή, ισο­με­ρούς της), κατα­λή­γει ο πρό­ε­δρος του ΚΕΘΕΑ, έχει πρό­σφατα πάρει την έγκριση του Αμε­ρι­κα­νι­κού Οργα­νι­σμού Τρο­φί­μων και Φαρ­μά­κων (FDA) για την αντι­με­τώ­πιση της ανθε­κτι­κής κατά­θλι­ψης, απο­τε­λώ­ντας μια πολλά υπο­σχό­μενη θερα­πευ­τική προ­σέγ­γιση, κυρίως για ασθε­νείς με κατά­θλιψη και συνοδό αυτο­κτο­νικό ιδεασμό. (Corriger A et al 2019).