Τα ορόσημα του EastMed λίγο πριν την υπογραφή της τριμερούς συμφωνίας

«O EastMed είναι ένα σχέδιο ειρήνης και συνερ­γα­σίας στη νοτιο­α­να­το­λική Μεσό­γειο, σε μια περιοχή δυστυ­χώς δια­χρο­νικά γνωστή για μια σειρά εντά­σεων και συγκρού­σεων», τόνισε ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος Κωστής Χατζη­δά­κης, δύο 24ωρα πριν την υπο­γραφή της Δια­κυ­βερ­νη­τι­κής Συμ­φω­νίας μεταξύ της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ για τον αγωγό φυσικού αερίου, παρου­σία του Πρω­θυ­πουρ­γού, κ. Κυριά­κου Μητσο­τάκη, του Προ­έ­δρου της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας, κ. Νίκου Ανα­στα­σιάδη και του Πρω­θυ­πουρ­γού του Ισραήλ, κ. Μπε­νια­μίν Νετα­νιά­χου.

«Είναι ένα σχέδιο που φέρνει πιο κοντά την Ελλάδα με την Κύπρο και το Ισραήλ. Ένα σχέδιο που στη­ρί­ζε­ται από την ΕΕ και συμ­βάλ­λει στην ενερ­γειακή ασφά­λεια της ίδιας της Ευρώπης. Είναι όμως και ένα σχέδιο στο οποίο απο­τυ­πώ­νε­ται – κατ΄ε­ξαί­ρε­σιν ίσως- η συνέ­χεια της εξω­τε­ρι­κής και ενερ­γεια­κής πολι­τι­κής της χώρας», πρό­σθεσε ο υπουρ­γός.

Παράλ­ληλα, ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Κωστής Χατζη­δά­κης, ύστερα από συνεν­νό­ηση με τον πρω­θυ­πουργό κ. Κυριάκο Μητσο­τάκη, απηύ­θυνε πρό­σκληση στους πρώην υπουρ­γούς Ενέρ­γειας, Γιώργο Σταθάκη και Πάνο Σκουρ­λέτη από τον ΣΥΡΙΖΑ και Γιάννη Μανιάτη από το Κίνημα Αλλαγής να παρα­στούν στην τελετή υπο­γρα­φής της Δια­κυ­βερ­νη­τι­κής Συμ­φω­νίας για τον EastMed, καθώς, όπως ανέφερε ο ίδιος: «συνέ­βα­λαν κι εκείνοι από την πλευρά να γίνει αυτό το σχέδιο πράξη. Με σοβα­ρό­τητα και εθνική ενότητα μπο­ρούμε να χτί­σουμε μια ισχυρή Ελλάδα».

Πριν από την υπο­γραφή της δια­κυ­βερ­νη­τι­κής συμ­φω­νίας για τον EastMed, την ίδια μέρα, στο υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, Μεσο­γείων 119, θα υπο­γρα­φεί το Προ­σύμ­φωνο μεταξύ της ΔΕΠΑ και της Energean Oil & Gas, παρου­σία της πολι­τι­κής ηγεσίας του Υπουρ­γείου.

Όπως επι­ση­μαί­νει το ΥΠΕΝ, πρό­κει­ται για μια πολύ σημα­ντική εξέλιξη διότι ανοίγει ο δρόμος για την υπο­γραφή της πρώτης εμπο­ρι­κής συμ­φω­νίας που θα δεσμεύει ποσό­τη­τες φυσικού αερίου για την υλο­ποί­ηση του αγωγού EastMed.

Η ΔΕΠΑ θα μπορεί να αγο­ρά­ζει ποσό­τη­τες φυσικού αερίου από την Energean Oil & Gas που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στο Ισραήλ. Αυτές οι ποσό­τη­τες ανέρ­χο­νται περίπου στο 20% της αρχικής δυνα­μι­κό­τη­τας του δικτύου και δημιουρ­γούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για περαι­τέρω ανά­πτυξη των ισραη­λι­νών απο­θε­μά­των φυσικού αερίου που βρί­σκο­νται ή θα εντο­πι­σθούν στην ΑΟΖ του Ισραήλ.

«Αυτή η συμ­φω­νία απο­τε­λεί απά­ντηση σε όσους θεωρούν το σχέδιο του EastMed αισιό­δοξο, καθώς δίνεται η προ­ο­πτική της εμπο­ρι­κής υπό­στα­σης και οικο­νο­μι­κής βιω­σι­μό­τη­τας στον αγωγό», τονίζει το ΥΠΕΝ

H σημασία του EastMed

Ο αγωγός EastMed, ο οποίος σχε­διά­ζε­ται να λει­τουρ­γεί συμπλη­ρω­μα­τικά με άλλα έργα της ευρύ­τε­ρης περιο­χής, απο­τε­λεί σήμερα το πιο ώριμο έργο για την επί­τευξη του στόχου της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης για τη δημιουρ­γία ενός ενερ­γεια­κού δια­δρό­μου που θα συνδέει τις νέες πηγές φυσικού αερίου της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου και τις αγορές της Ευρώπης, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της ΝΑ Ευρώπης.

Τα κοι­τά­σματα της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, με εξαί­ρεση αυτά της Αιγύ­πτου, εκτι­μά­ται ότι επαρ­κούν για την κάλυψη της εσω­τε­ρι­κής ζήτησης του Ισραήλ, της Κύπρου και της Ιορ­δα­νίας προ­σκεί­με­νων αγορών επι­τρέ­πο­ντας την εξαγωγή περίπου 25 Bcm/έτος.

Το έργο EastMed ανα­γνω­ρί­ζε­ται, από το 2013, ως Έργο Κοινού Ενδια­φέ­ρο­ντος (PCI), βάσει του κανο­νι­σμού της ΕΕ 347/2013 και στον πλέον πρό­σφατο κατά­λογο που δημο­σιεύ­θηκε από την Ε. Επι­τροπή στις 31 Οκτω­βρίου 2019 συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στην ίδια ομάδα έργων με τον υπο­θα­λάσ­σιο αγωγό Poseidon.

Η ανα­γνώ­ριση των Αγωγών EastMed και Ποσει­δών ως Έργων Κοινού Ενδια­φέ­ρο­ντος είναι εξαι­ρε­τι­κής σημα­σίας, καθώς παρέχει πρό­σβαση σε συν-χρηματοδοτικά προ­γράμ­ματα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης για τη διε­ξα­γωγή μελετών, αλλά και μελ­λο­ντικά για έργα κατα­σκευής.

Κατά την περίοδο 2015-2018 η ΥΑΦΑ ΠΟΣΕΙΔΩΝ Α.Ε. που ανήκει κατά 50% στη ΔΕΠΑ και κατά 50% στην Edison, με την υπο­στή­ριξη επι­χο­ρή­γη­σης 2 εκατ. Euro από την ΕΕ, ολο­κλή­ρωσε τις τεχνι­κές, οικο­νο­μι­κές, περι­βαλ­λο­ντι­κές μελέτες (pre-FEED phase), επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι το Έργο του Αγωγού EastMed είναι τεχνικά εφικτό, οικο­νο­μικά βιώσιμο, αντα­γω­νι­στικό, και συμπλη­ρω­μα­τικό με εναλ­λα­κτι­κές εξα­γω­γι­κές προ­τά­σεις στην περιοχή.

Τον Ιούνιο του 2018, το Έργο του Αγωγού EastMed έλαβε πρό­σθετη συγ­χρη­μα­το­δό­τηση από το πρό­γραμμα CEF (Connect Europe Facility) της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης συνο­λι­κού ποσού 34,5 εκ. Η σχετική συμ­φω­νία επι­χο­ρή­γη­σης μεταξύ της ΥΑΦΑ-ΠΟΣΕΙΔΩΝ Α.Ε και της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής καλύ­πτει δρα­στη­ριό­τη­τες που σχε­τί­ζο­νται με την ολο­κλή­ρωση της φάσης FEED (τεχνι­κές, οικο­νο­μι­κές, περι­βαλ­λο­ντι­κές μελέτες καθώς και την Λεπτο­μερή Υπο­θα­λάσ­σια Έρευνα (DMS) και την ωρί­μανση του έργου σε επίπεδο λήψης Τελικής Επεν­δυ­τι­κής Από­φα­σης (FID).

Τον Σεπτέμ­βριο 2019, η INEA (θεσμικό όργανο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης υπεύ­θυνο για το προ­α­να­φε­ρό­μενο πρό­γραμμα συν-χρηματοδότησης), εκτα­μί­ευσε προ­πλη­ρωμή ποσού 13,8 εκ. Euro προς άμεση υπο­στή­ριξη του Έργου. H επι­χο­ρή­γηση του συνο­λι­κού ποσού, έως 34,5 εκ. Euro, υπό­κει­ται σε αξιο­λό­γηση της Ευρω­παϊκή Επι­τρο­πής (INEA και άλλες συναρ­μό­διες διευ­θύν­σεις) κατόπιν της ολο­κλή­ρω­σης των συν-χρηματοδοτούμενων δρα­στη­ριο­τή­των.

Προ­κει­μέ­νου η ΥΑΦΑ ΠΟΣΕΙΔΩΝ Α.Ε. να προ­χω­ρή­σει στην επόμενη φάση ανά­πτυ­ξης του έργου, οι Μέτοχοι της Εται­ρείας έχουν προσ­διο­ρί­σει την ανάγκη να εφαρ­μο­στεί μία ταχεία προ­σέγ­γιση απο­σκο­πώ­ντας στην πλήρωση των προ­ϋ­πο­θέ­σεων που απαι­τού­νται για την λήψη της Τελικής Επεν­δυ­τι­κής Από­φα­σης (FID) εντός 2 – 3 ετών.

Το συνο­λικό κόστος αυτών των ενερ­γειών εκτι­μά­ται ότι θα ανέλθει στα περίπου 70 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ.

Εφόσον η τελική επεν­δυ­τική απόφαση ληφθεί το 2022 και ξεκι­νή­σει αμέσως η κατα­σκευή του το έργο εκτι­μά­ται ότι θα τεθεί σε λει­τουρ­γία έως το 2025.

Το Δεκέμ­βριο του 2018 ολο­κλη­ρώ­θη­καν οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις μεταξύ της Κύπρου, της Ελλάδας, του Ισραήλ και της Ιταλίας για τη σύναψη Δια­κυ­βερ­νη­τι­κής Συμ­φω­νίας (IGA) για την υπο­στή­ριξη της υλο­ποί­η­σης του έργου. Το κείμενο έλαβε τη σχετική έγκριση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής τον Φεβρουά­ριο του 2019.

To θέμα του East Med συζη­τή­θηκε όλους τους τελευ­ταί­ους μήνες μεταξύ των υπουρ­γών Ενέρ­γειας, της Ελλάδας, κ. Κωστή Χατζη­δάκη, του Ισραήλ, κ. Yuval Steinitz και της Κύπρου, κ. Γιώργου Λακ­κο­τρύπη.

Ιδιαί­τερα το ζήτημα συζη­τή­θηκε στα τέλη Ιουλίου του 2019, στο Κάιρο, στο πλαίσιο του East Med Gas Forum, στις 7 Αυγού­στου στη τριμερή συνά­ντηση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, παρου­σία των ΗΠΑ στην Αθήνα, αλλά και στη διμερή συνά­ντηση μεταξύ των κ. Κωστή Χατζη­δάκη και κ. Yuval Steinitz στις 10 Δεκεμ­βρίου 2019 στη Μαδρίτη.

Σημειώ­νε­ται ότι λίγες ημέρες πριν αυτήν τη συνά­ντηση είχαν προη­γη­θεί οι δηλώ­σεις Ερντο­γάν με τις οποίες αμφι­σβη­τούσε το δικαί­ωμα των χωρών να προ­χω­ρή­σουν στην κατα­σκευή του αγωγού.

Στη συνέ­χεια υπήρξαν συνεν­νο­ή­σεις μεταξύ του κ. Κυριά­κου Μητσο­τάκη, του κ. Μπε­νια­μίν Νετα­νιά­χου και του κ. Νίκου Ανα­στα­σιάδη και τελικώς απο­φα­σί­σθηκε η υπο­γραφή της συμ­φω­νίας στις 2 Ιανουα­ρίου του 2020 στην Αθήνα.

ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΡΓΟΥ

Μήκος: 1.872 χλμ., εκ των οποίων 1.335 χλμ. περίπου υπο­θα­λάσ­σιο τμήμα και 537 χλμ. περίπου χερσαίο.

Αρχική Δυνα­μι­κό­τητα: 10 δισε­κα­τομ­μύ­ρια κυβικά μέτρα (ΔΚΜ) φ.α. ετησίως.

Επέ­κταση Δυνα­μι­κό­τη­τας: έως 20 ΔΚΜ φ.α. ετησίως.

Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός (για την αρχική δυνα­μι­κό­τητα): 5,2 δισ. ΕΥΡΩ.

Ο αγωγός Eastern Mediterranean Pipeline («EastMed») απο­σκο­πεί στην απευ­θείας δια­σύν­δεση των κοι­τα­σμά­των της Νοτιο­α­να­το­λι­κής Μεσο­γείου με το Ευρω­παϊκό Σύστημα Φυσικού Αερίου, μέσω της Ελλάδας.

Εκτεί­νε­ται σε μήκος περίπου 1.900 χιλιο­μέ­τρων, με σχε­δια­ζό­μενη δυνα­μι­κό­τητα 10 ΔΚΜ φ.α. ετησίως, ξεκι­νώ­ντας από τα κοι­τά­σματα φυσικού αερίου στη Νοτιο­α­να­το­λική Μεσό­γειο μέχρι το σημείο δια­σύν­δε­σης με τον αγωγό ΠΟΣΕΙΔΩΝ.

Το έργο απο­τε­λεί­ται από τα παρα­κάτω επι­μέ­ρους τμήματα:

• 165χλμ, περίπου υπο­θα­λάσ­σιου αγωγού από την Λεκάνη της Λεβα­ντί­νης μέχρι την Κύπρο.

• 732χλμ περίπου υπο­θα­λάσ­σιου αγωγού από την Κύπρο έως την Κρήτη.

• 421χλμ. περίπου Υπο­θα­λάσ­σιου αγωγού από την Κρήτη μέχρι την Πελο­πόν­νησο.

• 292 χλμ περίπου για τη διά­σχιση της Πελο­πόν­νησο μέχρι τα παράλια του Πατραϊ­κού κόλπου

• 17 χλμ. περίπου υπο­θα­λάσ­σιου αγωγού για τη διά­σχιση του Πατραϊ­κού κόλπου.

• 245 χλμ για τη διά­σχιση της Δυτικής Ελλάδας μέχρι το Φλω­ρο­βούνι Θεσπρω­τίας.

Στο Φλω­ρο­βούνι προ­βλέ­πε­ται η δια­σύν­δεσή του με τον υπο­θα­λάσ­σιο αγωγού φ.α. Ελλάδας – Ιταλίας ΠΟΣΕΙΔΩΝ, μήκους 210 χλμ περίπου. Το κόστος κατα­σκευής του υπο­θα­λάσ­σιου αγωγού ΠΟΣΕΙΔΩΝ ανέρ­χε­ται σε 0.9 δισ. ΕΥΡΩ.

Από το καλο­καίρι του 2014, την ανά­πτυξη του αγωγού EastMed έχει ανα­λά­βει και διεκ­πε­ραιώ­νει η ελλη­νική εται­ρεία «Υπο­θα­λάσ­σιος Αγωγός Φυσικού Αερίου Ελλάδος – Ιταλίας ΠΟΣΕΙΔΩΝ Α.Ε.», στην οποία συμ­με­τέ­χουν ισοµερώς η ΔΕΠΑ και η Ιταλική EDISON.

Το κόστος του αγωγού Eastmed μέχρι την Ιταλία έχει υπο­λο­γι­σθεί σε περίπου 6 δισ. $.

Ωστόσο, με τη συνεχή τεχνο­λο­γική εξέλιξη, η δυνα­μι­κό­τητα του αγωγού ενδέ­χε­ται να αυξηθεί περαι­τέρω, μετα­φέ­ρο­ντας με οικο­νο­μίες κλί­μα­κας ποσό­τη­τες πέραν των 10 ΔΚΜ ετησίως του αρχικού σχε­δια­σμού του, γεγονός το οποίο θα αλλάξει άρδην την οικο­νο­μική δυνα­μική του έργου.

^{Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ}