Ερευνα MRB: Οι σχέσεις που διατηρούν οι πολίτες με τα κόμματα

Με τις πρόωρες βου­λευ­τι­κές εκλογές να είναι πλέον ορατές στον ορί­ζο­ντα, καθώς τη Δευτέρα θα γίνει η τρίτη και τελευ­ταία ψηφο­φο­ρία για τον πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας, τις τελευ­ταίες ημέρες τα κόμματα έχουν εντεί­νει τις προ­ε­τοι­μα­σίες τους για το ενδε­χό­μενο της πρόωρης προ­σφυ­γής στις κάλπες. Την ίδια ώρα, οι αλλε­πάλ­λη­λες δημο­σκο­πή­σεις προ­σπα­θούν μεν να σκια­γρα­φή­σουν το πιθανό απο­τέ­λε­σμα της εκλο­γι­κής ανα­μέ­τρη­σης, αλλά το «κλειδί» σε αυτό είναι τα επι­μέ­ρους στοι­χεία που κατα­γρά­φουν οι έρευνες, σχετικά με την κομ­μα­τική ταύτιση των πολιτών.

Σύμφωνα με στοι­χεία από την έρευνα «Τάσεις» της MRB στις αρχές Δεκεμ­βρίου, το 53,1% των Ελλήνων δηλώ­νουν μονο­κομ­μα­τικά ταυ­τι­σμέ­νοι, δηλαδή είναι περισ­σό­τερο κοντά σε ένα κόμμα, το 21,8% δηλώ­νουν πολυ­κομ­μα­τι­κοί, δηλαδή ταυ­τί­ζο­νται με δύο ή περισ­σό­τερα κόμματα, ενώ το 25,1% είναι «ακομ­μα­τι­κοί», δηλαδή αισθά­νο­νται μακριά από όλα τα κόμματα. Σε αυτούς εντάσ­σο­νται και ορι­σμέ­νοι ψηφο­φό­ροι που ταυ­τί­ζο­νται με μικρό­τερα κόμματα (Οικο­λό­γοι, ΑΝΤΑΡΣΥΑ κτλ.) οι οποίοι όμως δεν ξεπερ­νούν συνο­λικά το 2-3% του εκλο­γι­κού σώματος, όπως ανα­φέ­ρει στη σχετική ανάλυση των απο­τε­λε­σμά­των ο Ηλίας Νικο­λα­κό­που­λος, στην εφη­με­ρίδα «Τα Νέα».

Αξίζει να σημειω­θεί ότι συνο­λικά οι μονο­κομ­μα­τι­κοί (53,1%) δεν μπορούν να συγκρι­θούν με το αντί­στοιχο ποσοστό παλιό­τε­ρων εποχών, όπως για παρά­δειγμα το 2006, όταν ξεπερ­νού­σαν το 65%. Η μείωση της κομ­μα­τι­κής ταύ­τι­σης είχε αρχίσει να κατα­γρά­φε­ται από την αμέσως επόμενη περίοδο, ενώ η κρίση και η πολι­τική της δια­χεί­ριση μετέ­τρε­ψαν τις ρωγμές στο παγιω­μένο κομ­μα­τικό σύστημα σε ρήγματα, οδη­γώ­ντας στην κονιορ­το­ποί­ηση του κομ­μα­τι­κού συστή­μα­τος στις εκλογές του 2012, σημειώ­νει ο κ. Νικο­λα­κό­που­λος.

Πλέον, στο εντελώς δια­φο­ρε­τικό τοπίο που έχει δια­μορ­φω­θεί οι μονο­κομ­μα­τικά ταυ­τι­σμέ­νοι δια­χέ­ο­νται σε ολό­κληρο το πολι­τικό φάσμα και αυτή είναι η καλύ­τερη εικο­νο­γρά­φηση ενός πολυ­κομ­μα­τι­κού συστή­μα­τος που βρί­σκε­ται ακόμη σε ασταθή ισορ­ρο­πία, χωρίς εμπε­δω­μένη δικομ­μα­τική πόλωση και με τα μικρό­τερα κόμματα να διεκ­δι­κούν τη δια­κριτή παρου­σία τους.

Από εκεί­νους που αισθά­νο­νται ταυ­τι­σμέ­νοι με ένα κόμμα, το 18,7% δηλώνει ότι είναι κοντά στον ΣΥΡΙΖΑ, το 14,9% στη Νέα Δημο­κρα­τία, το 5,7% στη Χρυσή Αυγή, το 3,6% στο ΠΑΣΟΚ, ενώ ίδιο ποσοστό έχουν το ΚΚΕ και το Ποτάμι, το 1,9% στους ΑΝΕΛ και το 1,1% στη ΔΗΜΑΡ.

Αξίζει να σημειω­θεί ότι, με βάση αυτά τα στοι­χεία, το 20% του εκλο­γι­κού σώματος εμφα­νί­ζε­ται μονο­κομ­μα­τικά ταυ­τι­σμένο με κάποιο από τα μικρό­τερα κόμματα, ενώ ένα επι­πλέον 5% δηλώνει πολυ­κομ­μα­τική ταύτιση απο­κλει­στικά με κάποια από τα μικρό­τερα, απο­κλεί­ο­ντας δηλαδή ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ.

Από τα μικρό­τερα κόμματα, η Χρυσή Αυγή έχει την ισχυ­ρό­τερη μονο­κομ­μα­τική ταύτιση από τα μικρό­τερα κόμματα. Μάλιστα, ενώ στις εκλογές του Ιουνίου του 2012 μόνο οι μισοί ψηφο­φό­ροι της ΧΑ δήλωναν ότι αισθά­νο­νται κοντά της (δηλαδή το 3,5% του εκλο­γι­κού σώματος), σήμερα αυτό προ­σεγ­γί­ζει το 6%.

Σαφώς, την ισχυ­ρό­τερη μονο­κομ­μα­τική ταύτιση έχουν τα δύο κόμματα που διεκ­δι­κούν την εξουσία, ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Δημο­κρα­τία. Ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον όμως έχει η ηλι­κιακή σύνθεση εκείνων που δηλώ­νουν κοντά σε αυτά τα δύο κόμματα. Μέχρι την ηλικία των 64 ετών οι μονο­κομ­μα­τικά ταυ­τι­σμέ­νοι με τον ΣΥΡΙΖΑ αντι­προ­σω­πεύ­ουν περίπου το 20% και είναι διπλά­σιοι από εκεί­νους της ΝΔ ενώ η εικόνα αντι­στρέ­φε­ται πλήρως τους 65 ετών και άνω (ΝΔ 29%, ΣΥΡΙΖΑ 9%)

Βέβαια, θα πρέπει να σημειω­θεί ότι- σύμφωνα με το δημοσίευμα- μέχρι τα μέσα της δεκα­ε­τίας του 2000, τα δύο τότε μεγάλα κόμματα ΠΑΣΟΚ και ΝΔ είχαν μονο­κομ­μα­τική ταύτιση που κάλυπτε συνο­λικά το 60% και στην κάλπη μετα­φρα­ζό­ταν αθροι­στικά σε 80-85%. Αντί­θετα σήμερα, οι αδια­πραγ­μά­τευ­τοι πυρήνες των δύο διεκ­δι­κη­τών της εξου­σίας μετά βίας καλύ­πτουν το ένα τρίτο του εκλο­γι­κού σώματος.

Σε ό,τι αφορά τη δεξα­μενή ψήφων στην οποία θα στρα­φούν ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ, είναι εκείνες των πολυ­κομ­μα­τι­κών και των απο­στα­σιο­ποι­η­μέ­νων από όλα τα κόμματα.

Η πρώτη εμφα­νί­ζε­ται ευνοϊ­κό­τερη για τον ΣΥΡΙΖΑ, όπως ανα­φέ­ρει στην ανάλυσή του ο κ. Νικο­λα­κό­που­λος, αφού περίπου οι μισοί τον αντι­με­τω­πί­ζουν ως δυνη­τική επιλογή ψήφου. Ομως, έχει μία μείζονα δυσκο­λία καθώς περίπου το 4% του συνο­λι­κού εκλο­γι­κού σώματος ταλα­ντεύ­ε­ται μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ, ενώ μία αντί­στοιχη και ελαφρώς μεγα­λύ­τερη μερίδα ταλα­ντεύ­ε­ται μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και σχη­μά­των της Κεντρο­α­ρι­στε­ράς, πρω­τί­στως το Ποτάμι, αλλά και το ΠΑΣΟΚ.

iefimerida.gr