Σπύρος Δεληγιάννης: Η ασφάλεια των πτήσεων πάνω απ’ όλα – Το αεροδρόμιο της Ρόδου χρειάζεται νέο Πύργο Ελέγχου

Κύριε Δελη­γιάννη, έχοντας δια­τε­λέ­σει αερο­λι­με­νάρ­χης στο διεθνές αερο­δρό­μιο της Ρόδου «Δια­γό­ρας» και σχεδόν 4 δεκα­ε­τίες συνο­λικά στην Υπη­ρε­σία Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας, έχετε απο­κτή­σει μια ολο­κλη­ρω­μένη εικόνα της εξέ­λι­ξης των αερο­με­τα­φο­ρών και του ρόλου τους για τη Ρόδο. Κάνο­ντας έναν απο­λο­γι­σμό αυτής της μακράς πορείας, ποιες στιγμές ξεχω­ρί­ζετε; Υπήρξαν δύσκο­λες στιγμές ή περι­στα­τικά που σας έκαναν να αντι­λη­φθείτε ακόμη περισ­σό­τερο το βάρος της ευθύνης που συνο­δεύει τη λει­τουρ­γία ενός αερο­δρο­μίου;

Αρχικά να σας ευχα­ρι­στήσω κυρία Παμπρή, που για άλλη μια φορά μου δίνετε αυτό το βήμα έκφρα­σης. Έχω ζήσει πολλά περι­στα­τικά. Το παρ’ ολίγον ατύχημα με αερο­σκά­φος που επέ­βαι­ναν μαθητές από την Γερ­μα­νία με σκοπό να περά­σουν τις εορτές του Πάσχα. Την εκτροπή του airbus αρα­βι­κών συμ­φε­ρό­ντων διά­δρομο, όπως επίσης το παρ’ ολίγον ατύχημα με αερο­σκά­φος ελλη­νι­κού νηο­λο­γίου. Την υπο­χώ­ρηση του εδάφους στον διά­δρομο προ­σγεί­ω­σης, και μάλιστα την πρώτη φορά ήμουν ο υπεύ­θυ­νος ελεγ­κτής του Πύργου. Έζησα όλες τις μεγάλες φωτιές που κατέ­στρε­ψαν το νησί μας. Αυτά μου έδωσαν ένα πολύ καλό μάθημα δια­χεί­ρι­σης του αερο­δρο­μίου. Όλα αυτά και πολλά άλλα συνέ­βη­σαν είτε στα καθή­κο­ντά μου σας ελεγ­κτής είτε στην ταυ­τό­χρονη εκτέ­λεση των καθη­κό­ντων μου ως ελεγ­κτής και ως αερο­λι­με­νάρ­χης.

Τίποτα από όλα αυτά δεν μπορεί να συγκρι­θεί με την τελευ­ταία πρόταση του ελεγκτή Ενα­έ­ριας Κυκλο­φο­ρίας στην 20χρονη συγκυ­βερ­νήτη στην Φλό­ρι­ντα «Μίλα μου .. είμαι εδώ μαζί σου» την στιγμή που και οι δυο ήξεραν το τέλος αυτής της συζή­τη­σης.

Ο από­λυ­τος εφιάλ­της ενός ελεγκτή Ενα­έ­ριας Κυκλο­φο­ρίας. Και στην ιστορία της Αερο­πο­ρίας δεν είναι ο μόνος.

Ας μου επι­τρα­πεί η εγω­ι­στική έκφραση «υπε­ρη­φα­νεύ­ο­μαι» ότι έφυγα από την υπη­ρε­σία με ήσυχη την συνεί­δησή μου ότι οι πράξεις μου και οι τυχόν στιγ­μιαίες παρα­λεί­ψεις μου δεν είχαν απο­τέ­λε­σμα την απώλεια ανθρώ­πι­νης ζωής ή υλικού. Ευχα­ρι­στώ όλους τους συνά­δελ­φους στο αερο­δρό­μιο που με βοή­θη­σαν σε αυτό. Και βέβαια ευχα­ρι­στίες στον Ύψιστο που ήταν εκεί δίπλα μου.

Ποια ήταν η μεγα­λύ­τερη πρό­κληση που κλη­θή­κατε να αντι­με­τω­πί­σετε ως αερο­λι­με­νάρ­χης και τι σας δίδαξε η δια­χεί­ρισή της;

Η παρά­δοση του αερο­δρο­μίου στην ιδιω­τική εται­ρεία FRAPORT, μετά από όλα τα χρόνια που ήταν ένα δημόσιο αγαθό. Ανε­ξάρ­τητα του τι πίστευα, είχα συνει­δη­το­ποι­ή­σει από πολύ νωρί­τερα ότι πρέπει να συνερ­γα­στώ με αυτούς τους ανθρώ­πους οι οποίοι στην πλειο­ψη­φία τους ήταν ήδη γνωστοί μου και ορι­σμέ­νοι μάλιστα και φίλοι, λόγω εργα­σίας στο αερο­δρό­μιο.

Επι­βε­βαιώ­θηκε η γνώση μου από παλιό­τε­ρες θέσεις ευθύνης στην υπη­ρε­σία ότι η καλο­προ­αί­ρετη διάθεση και ανθρώ­πινη αντι­με­τώ­πιση του συνο­μι­λητή σου είναι ο καλύ­τε­ρος τρόπος συνύ­παρ­ξης σε ένα συνεχώς μετα­βαλ­λό­μενο περι­βάλ­λον όπου τα καθή­κο­ντα πολλών δια­φο­ρε­τι­κών ομάδων μπορεί να συγκρού­ο­νται, αλλά πρέπει να συνερ­γα­στούν. Όμως αυτή η προ­διά­θεση δεν αναιρεί το γεγονός ότι εσύ είσαι αυτός που θα πάρει την τελική απόφαση και θα λογο­δο­τή­σεις για αυτήν.

Δεν ξέρω αν το κατά­φερα και σε πιο βαθμό, άλλοι θα το κρίνουν αυτό, ξέρω όμως ότι κάθε φορά που ταξι­δεύω και συναντώ κάποιον παλιό συνά­δελφο, ανε­ξάρ­τητα σε ποιον τομέα εργά­ζε­ται, με αντι­με­τω­πί­ζει μ’ ένα αληθινό ανθρώ­πινο χαμό­γελο και μια ζεστή καλη­μέρα.

Πόσο έχει αλλάξει το αερο­δρό­μιο «Δια­γό­ρας» από τα πρώτα χρόνια της επαγ­γελ­μα­τι­κής σας πορείας μέχρι σήμερα, τόσο σε επίπεδο υπο­δο­μών όσο και σε επίπεδο επι­βα­τι­κής κίνησης, τεχνο­λο­γίας και επι­χει­ρη­σια­κών απαι­τή­σεων;

Ήρθα με μετά­θεση στη Ρόδο τον Φεβρουά­ριο του 1991. Αυτό που βρήκα, δεν διέφερε από πολλά άλλα επαρ­χιακά αερο­δρό­μια. Τολμώ όμως να πω ότι ο Πύργος της Ρόδου ήταν εφά­μιλ­λος του Πύργου Ελέγχου στον παλαιό αερο­λι­μένα του Ελλη­νι­κού.

Έχει υπάρξει θεα­μα­τική πρόοδος διότι έπρεπε κι εμείς να ακο­λου­θή­σουμε την ανά­πτυξη.

Η τεχνο­λο­γία εξε­λίσ­σε­ται και ναι μεν έχουμε μείνει πίσω, άλλα έχουμε βελ­τιω­θεί σε πολλά. Η επι­βα­τική κίνηση είναι το πιο απλοϊκό παρά­δειγμα στις αλλαγές που έζησα. Για πολλά χρόνια η κίνηση σχεδόν μηδε­νι­ζό­ταν την πρώτη εβδο­μάδα του Οκτω­βρίου, μετά για πολλά χρόνια τελεί­ωνε το τελευ­ταίο Σάββατο του Οκτω­βρίου και τώρα πάμε μέχρι μέσα Νοεμ­βρίου.

Η Ρόδος απο­τε­λεί έναν από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της χώρας, με το αερο­δρό­μιό της να δια­δρα­μα­τί­ζει καθο­ρι­στικό ρόλο στην οικο­νο­μία του νησιού. Πόσο καλά αντα­πο­κρί­νο­νται οι υφι­στά­με­νες υπο­δο­μές στις σημε­ρι­νές ανάγκες και στις αυξη­μέ­νες απαι­τή­σεις της του­ρι­στι­κής περιό­δου;

Για υπο­δο­μές θα ανα­φερθώ πρώτα στο αερο­δρό­μιο, αλλά ίσως στε­να­χω­ρήσω πολλούς. Σίγουρα υπάρχει ανάγκη για αύξηση των τ.μ. των σημε­ρι­νών εγκα­τα­στά­σεων.

Η ερώτηση που του­λά­χι­στον ο υπο­φαι­νό­με­νος δεν έχει ακόμα απα­ντή­σει τόσα χρόνια είναι προς τα που θα ανα­πτυ­χθεί; Δεν βλέπω πολύ δια­θέ­σιμο χώρο. Οι υπο­δο­μές φιλο­ξε­νίας ανα­πτύσ­σο­νται κάθε χρόνο και η συμβολή του ιδιω­τι­κού τομέα είναι μεγάλη σε αυτό. Τα καλά ή τα άσχημα αυτής της εξέ­λι­ξής είναι ένα άλλο θέμα μεγάλης συζή­τη­σης. Οι δημό­σιες υπο­δο­μές, κατά την προ­σω­πική μου άποψη και όσο και καλή διάθεση να έχει κάποιος, δεν είναι αντά­ξιες των απαι­τή­σεων. • Αν μπο­ρού­σατε σήμερα να προ­τεί­νετε τρεις ουσια­στι­κές παρεμ­βά­σεις για το αερο­δρό­μιο «Δια­γό­ρας», με ορί­ζο­ντα την επόμενη δεκα­ε­τία, ποιες θα ήταν αυτές; Τι θα θέλατε να έχει αλλάξει ώστε η Ρόδος να δια­θέ­τει ένα αερο­δρό­μιο αντάξιο της διε­θνούς του­ρι­στι­κής της θέσης;

Όχι, δεν μπορώ. Μια παρέμ­βασή που υπάρχει με πολυετή ορί­ζο­ντα και χρήση θα πρέπει να είναι ένας νέος Πύργος Ελέγχου Ενα­έ­ριας Κυκλο­φο­ρίας. Πλήρως εξο­πλι­σμέ­νος με τα τελευ­ταία συστή­ματα καθο­δή­γη­σης και επι­τή­ρη­σης. Διότι η ασφά­λεια πτήσεων είναι κάτι που πρέπει να το δια­φυ­λά­ξουμε πάση θυσία.

Όλα τα υπό­λοιπα που ακούμε κατά καιρούς και αφορούν στην επέ­κταση του αερο­δρο­μίου είτε είναι φιλο­σο­φι­κές συζη­τή­σεις, είτε ουτο­πι­κές τοπο­θε­τή­σεις, χωρίς καμία δυνα­τό­τητα πραγ­μα­το­ποί­η­σης, κατά την ταπεινή μου άποψη.

Κάθε καλο­καίρι η επι­βα­τική κίνηση αυξά­νε­ται σημα­ντικά, με χιλιά­δες αφίξεις και ανα­χω­ρή­σεις καθη­με­ρινά. Ποιες είναι οι μεγα­λύ­τε­ρες επι­χει­ρη­σια­κές προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει ένα αερο­δρό­μιο όπως της Ρόδου κατά την κορύ­φωση της του­ρι­στι­κής σεζόν;

Όπως συζη­τή­σαμε και πριν είναι θέμα χώρου. Χώροι εξυ­πη­ρέ­τη­σης επι­βα­τών ώστε να έχουν μια ωραία τελευ­ταία ανά­μνηση πριν την ανα­χώ­ρηση. Ανα­νέ­ωση του εξο­πλι­σμού συστη­μά­των αερο­ναυ­τι­λίας, για την ασφαλή ομαλή και κανο­νική ροή της ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας, το οποίο μπορεί και πρέπει να γίνει.

Η Ρόδος, λόγω της γεω­γρα­φι­κής της θέσης, εξαρ­τά­ται σε μεγάλο βαθμό από τις αερο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις της. Πόσο σημα­ντική είναι η δια­τή­ρηση και η ενί­σχυση των διεθνών δρο­μο­λο­γίων, αλλά και η βελ­τί­ωση της συν­δε­σι­μό­τη­τας με τα δρο­μο­λό­για εσω­τε­ρι­κού κατά τη διάρ­κεια όλου του χρόνου;

Πάρα πολύ σημα­ντική. Προ­σω­πικά θεωρώ ότι ορι­σμέ­νες επαγ­γελ­μα­τι­κές ασχο­λίες του νησιού κακώς ατό­νη­σαν, αλλά εφόσον πλέον ο του­ρι­σμός είναι η βασική πηγή εισο­δή­μα­τος όχι μόνο για το νησί αλλά και για την εθνική οικο­νο­μία, είναι μονό­δρο­μος η διαρκής ενί­σχυσή της αερο­πο­ρι­κής σύν­δε­σης του νησιού. Αυτή η ενί­σχυση θα πρέπει να συνο­δεύ­ε­ται από παρεμ­βά­σεις στις υπο­δο­μές του νησιού που θα έχουν ευνοϊκό αντί­κτυπο και στην μόνιμο κάτοικο.

Η εμπει­ρία του επιβάτη απο­τε­λεί πλέον σημα­ντικό κρι­τή­ριο για την αξιο­λό­γηση ενός αερο­δρο­μίου. Πού θεω­ρείτε ότι πρέπει να δοθεί μεγα­λύ­τερη έμφαση, ώστε οι επι­σκέ­πτες να έχουν μια καλύ­τερη εμπει­ρία από την άφιξή τους στη Ρόδο μέχρι την ανα­χώ­ρησή τους;

Ένα πολύ σύνθετο πρό­βλημα, το όποιον περι­λαμ­βά­νει πρω­τί­στως το χωρο­τα­ξικό, όπως είπαμε αλλά και το πρό­γραμμα πτήσεων. Αυτό βασί­ζε­ται στα αιτή­ματα των αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών. Η ευρω­παϊκή υπη­ρε­σία δια­χεί­ρι­σης πτήσεων, καθο­ρί­ζει την ώρα απο­γεί­ω­σης από/προς Ρόδο.

Όσες επεμ­βά­σεις και να κάνει η συγκε­κρι­μένη υπη­ρε­σία δεν πρό­κει­ται να απο­φευ­χθεί ο συνω­στι­σμός επι­βα­τών σε συγκε­κρι­μέ­νες ώρες και ημέρες. Έχουν γίνει προ­σπά­θειες προς τις αερο­πο­ρι­κές εται­ρίες για αλλαγή προ­γραμ­μα­τι­σμού, αλλά πλέον είναι μια εδραιω­μένη απόφαση. Άρα γυρί­ζουμε πίσω στο βασικό μας θέμα πως θα μεγα­λώ­σουμε τον ωφέλιμο χώρο.

Η ασφά­λεια των πτήσεων και των επι­βα­τών απο­τε­λεί την ύψιστη προ­τε­ραιό­τητα σε κάθε αερο­δρό­μιο. Ποιες δια­δι­κα­σίες και ποιοι μηχα­νι­σμοί συνερ­γα­σίας απαι­τού­νται ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται η ομαλή λει­τουρ­γία, ιδιαί­τερα όταν η κίνηση είναι αυξη­μένη ή προ­κύ­πτουν έκτακτα περι­στα­τικά;

Το αερο­δρό­μιο και όλες οι υπη­ρε­σίες εκπαι­δεύ­ο­νται συνεχώς για κατα­στά­σεις κιν­δύ­νου. Ακόμα και την θερινή περίοδο γίνο­νται έλεγχοι ετοι­μό­τη­τας προ­σω­πι­κού, χωρίς να δια­τα­ράσ­σε­ται η καθη­με­ρι­νό­τητα του. Τη δε χει­με­ρινή περίοδο, όλες οι υπη­ρε­σίες έχουν εσω­τε­ρι­κές δια­δι­κα­σίες και πρω­τό­κολλα ασφά­λειας στα οποία όλο το προ­σω­πικό αξιο­λο­γεί­ται και πάλι.

Έχοντας ζήσει από κοντά την εξέλιξη της Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας, πώς αξιο­λο­γείτε τον εκσυγ­χρο­νι­σμό των αερο­με­τα­φο­ρών στην Ελλάδα; Υπάρ­χουν τομείς στους οποίους εξα­κο­λου­θούμε να υστε­ρούμε σε σχέση με άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες;

Ναι, η υστέ­ρηση σε υλι­κο­τε­χνικό εξο­πλι­σμό είναι το σημα­ντι­κό­τερο πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζει η Αερο­ναυ­τι­λία, και ανα­φέ­ραμε πριν τι πρέπει να γίνει .Επίσης πρέπει να γίνουν επεμ­βά­σεις στα συστή­ματα ελέγχου επι­βα­τών. Οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες επεν­δύ­ουν σε σύγ­χρονα οικο­νο­μι­κό­τερά αερο­σκάφη κι αυτό έχει ένα καλό απο­τύ­πωμα στο περι­βάλ­λον.

Τα τελευ­ταία χρόνια, οι αερο­πο­ρι­κές μετα­φο­ρές βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­πες με νέες προ­κλή­σεις, από την ψηφιο­ποί­ηση και τις αυξη­μέ­νες απαι­τή­σεις ασφα­λείας μέχρι την έλλειψη προ­σω­πι­κού και τις πιέσεις που προ­κα­λεί η κλι­μα­τική αλλαγή. Ποιες από αυτές θεω­ρείτε σημα­ντι­κό­τε­ρες για το μέλλον των αερο­δρο­μίων;

Όλα είναι σημα­ντικά και πρέπει να γίνουν επεμ­βά­σεις. Η κλι­μα­τική αλλαγή ίσως μας επι­βάλ­λει να αλλά­ξουμε τα πρω­το­κόλλα ασφα­λείας που έχουμε και πιθανόν να ξανα­δούμε τον εξο­πλι­σμό που μας χρειά­ζε­ται. Όμως, το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα είναι το προ­σω­πικό. Αυτό είναι το σημα­ντι­κό­τερο όλων. Ο μεγα­λύ­τε­ρος πονο­κέ­φα­λος όλης της αερο­πο­ρι­κής οικο­γέ­νειας, και όχι μόνο. Εδώ στη Ρόδο το βλέ­πουμε σε όλους τους τομείς. Ένα αερο­δρό­μιο είναι μια μικρή ή μεγάλη πόλη. Όλες ανε­ξαι­ρέ­τως οι ειδι­κό­τη­τές και υπη­ρε­σίες πρέπει να υπάρ­χουν με ένα αρκετά ικα­νο­ποι­η­τικό αριθμό εργα­ζο­μέ­νων. Μόνο έτσι θα έχεις ένα καλό απο­τέ­λε­σμα.

Η κλι­μα­τική αλλαγή και τα ακραία καιρικά φαι­νό­μενα επη­ρε­ά­ζουν ολοένα και περισ­σό­τερο τις μετα­φο­ρές. Πόσο προ­ε­τοι­μα­σμένα είναι τα ελλη­νικά αερο­δρό­μια να δια­χει­ρι­στούν τέτοιες συν­θή­κες και ποιες προ­σαρ­μο­γές θεω­ρείτε ανα­γκαίες;

Τα νησιά μας ήταν πάντα επιρ­ρεπή στα καιρικά φαι­νό­μενα. Η γνώση μετα­βι­βά­ζε­ται από τον παλιό στον νέο υπάλ­ληλο οποιασ­δή­ποτε ειδι­κό­τη­τας και ο οποίος αποκτά την εμπει­ρία για την αντι­με­τώ­πιση αυτών των φαι­νο­μέ­νων με την πάροδο του χρόνου. Αυτό αφορά στον ανθρώ­πινο παρά­γο­ντα. Ο εξο­πλι­σμός είναι κάτι το δια­φο­ρε­τικό. Όπως συζη­τή­σαμε και προη­γου­μέ­νως ο εξο­πλι­σμός είναι άμεσα απαι­τη­τός.

Πώς βιώνει ένας άνθρω­πος που έχει αφιε­ρώ­σει σχεδόν τέσ­σε­ρις δεκα­ε­τίες στην Πολι­τική Αερο­πο­ρία την απο­χώ­ρηση από την ενεργό υπη­ρε­σία; Παρα­κο­λου­θείτε σήμερα τις εξε­λί­ξεις στο αερο­δρό­μιο της Ρόδου με την ίδια αγωνία και το ίδιο ενδια­φέ­ρον;

Ενδια­φέ­ρον ναι, όχι στον βαθμό του ενεργού υπαλ­λή­λου, και αγωνία θα μπο­ρούσα να πω ναι, διότι άφησα σε όλο το αερο­δρό­μιο, παλιούς συνα­δέλ­φους, καλούς ανθρώ­πους, άρι­στους επαγ­γελ­μα­τίες και θα ήθελα να είναι καλά και να μην αντι­με­τω­πί­σουν ποτέ ένα σοβαρό εργα­σιακό πρό­βλημα.

Αν γυρί­ζατε τον χρόνο πίσω, θα επι­λέ­γατε ξανά τον ίδιο επαγ­γελ­μα­τικό δρόμο; Και ποιο είναι το σημα­ντι­κό­τερο πράγμα που θα θέλατε να γνω­ρί­ζει ο κόσμος για τη δουλειά των ανθρώ­πων που βρί­σκο­νται πίσω από την καθη­με­ρινή λει­τουρ­γία ενός αερο­δρο­μίου;

Το επάγ­γελμα μου το γνώρισα το 1974 σαν πρω­το­ε­τής φοι­τη­τής στο AURORA UNIVERSITY στην πολι­τεία του ILLINOIS στις ΗΠΑ, όπου και επι­σκε­φτή­καμε το Chicago Air Route Traffic Control Center, που έχει έδρα στην AURORA ILL. Ήταν αυτό που λένε οι αγγλό­φω­νοι Love at first sight. Το 1985 έδωσα εξε­τά­σεις και προ­σε­λή­φθηκα στην Υπη­ρε­σία Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας με τον τίτλο Ελεγ­κτής Ενα­έ­ριας Κυκλο­φο­ρίας, ειδι­κό­τητα που απέ­κτησα μετά από 5 χρόνια πολύ σκληρής εκπαί­δευ­σης. Τα υπό­λοιπα είναι μια παλιά ιστορία που λέει και το τρα­γούδι του πεθερού μου, Κώστα Βίρβου.

Δεν θα το άλλαζα. Σίγουρα όμως θα άλλαζα ορι­σμέ­νες επι­μέ­ρους απο­φά­σεις.

Οι φίλοι επι­βά­τες και συμπο­λί­τες μας πρέπει να ξέρουν ότι είμαστε υπάλ­λη­λοι είτε δημό­σιοι, είτε ιδιω­τι­κοί. Η καθη­με­ρι­νό­τητα μας βασί­ζε­ται σε απα­ρά­βα­τους κανόνες και νόμους του κράτους, θεσπι­σμέ­νους από δεκα­ε­τίες και συνεχώς ανα­νε­ω­μέ­νους, τους οποίους πρέπει να ακο­λου­θούμε κατά γράμμα διότι η ασφά­λεια του ανθρώ­που, εργα­ζό­με­νου/επιβάτη, επιβάτη/εργα­ζό­με­νου, και του υλικού είναι αυτό που μας κάνει ένα πολύ καλό αερο­δρό­μιο στο τέλος της ημέρας. Κι εμείς, είμαστε ένα πολύ καλό αερο­δρό­μιο.

Κλεί­νο­ντας, να σας ευχα­ρι­στήσω κυρία Παμπρή, που μου δώσατε αυτό το βήμα στην εφη­με­ρίδα «δημο­κρα­τική» και που μου θυμί­σατε παλαιές καλές εποχές.