Ταμείο 2,3 δισ. ευρώ για να απεξαρτηθεί η ηλεκτροδότηση των νησιών από το πετρέλαιο

• Η Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων θα δημο­πρα­τεί έως 25 εκατ. δικαιώ­ματα εκπο­μπών, με τα έσοδα να κατευ­θύ­νο­νται σε έργα ΑΠΕ, απο­θή­κευ­σης και ηλε­κτρι­κών δια­συν­δέ­σεων. Στο ίδιο νομο­σχέ­διο προ­βλέ­πε­ται μείωση κατά 50% της χρέωσης ΥΚΩ για τα νοι­κο­κυ­ριά στην πρώτη κλίμακα κατα­νά­λω­σης

Ενα επεν­δυ­τικό πρό­γραμμα ύψους 2,3 δισ. ευρώ, με απο­δέ­κτες τα ελλη­νικά νησιά, περι­λαμ­βά­νε­ται στο νομο­σχέ­διο του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας που κατα­τέ­θηκε στις 30 Οκτω­βρίου 2026 στη Βουλή, μετά την ολο­κλή­ρωση της δημό­σιας δια­βού­λευ­σης. Το κείμενο ενερ­γο­ποιεί το Ταμείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης Νησιών, έναν εθνικό μηχα­νι­σμό δια­χεί­ρι­σης ευρω­παϊ­κών πόρων με σαφή προ­ο­ρι­σμό: να περιο­ρι­στεί στα­διακά η εξάρ­τηση των νησιών από την ηλε­κτρο­πα­ρα­γωγή με πετρέ­λαιο.

Το υπουρ­γείο, που χαρα­κτη­ρί­ζει την πετρε­λαϊκή ηλε­κτρο­πα­ρα­γωγή ακριβή και ρυπο­γόνο, συνδέει το πρό­γραμμα με την ενερ­γειακή ασφά­λεια και την αυτο­νο­μία των νησιών. Όπως ανα­φέ­ρει, στόχος είναι να δημιουρ­γη­θούν οι υπο­δο­μές για καθα­ρό­τερη και πιο προσιτή ενέρ­γεια, τόσο για τους κατοί­κους όσο και για τις επι­χει­ρή­σεις.

Τι χρη­μα­το­δο­τεί και μέχρι πού

Το Ταμείο δεν θα καλύ­πτει ολό­κληρο το κόστος των έργων. Θα μπορεί να συγ­χρη­μα­το­δο­τεί έως το 60% της συνο­λι­κής επεν­δυ­τι­κής δαπάνης κάθε επι­λέ­ξι­μου τμή­μα­τος έργου. Με ποιον τρόπο θα καλύ­πτε­ται το υπό­λοιπο ποσοστό δεν διευ­κρι­νί­ζε­ται στα στοι­χεία που έχουν δοθεί στη δημο­σιό­τητα.

Στο πεδίο του εντάσ­σο­νται 4 κατη­γο­ρίες έργων. Πρώτα οι μονάδες ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας και τα συστή­ματα απο­θή­κευ­σης. Ακο­λου­θούν οι ηλε­κτρι­κές δια­συν­δέ­σεις και η ανα­βάθ­μιση των ηλε­κτρι­κών υπο­δο­μών, ενώ επι­λέ­ξι­μες είναι και οι υπο­δο­μές φόρ­τι­σης ηλε­κτρι­κών οχη­μά­των. Στον κατά­λογο περι­λαμ­βά­νο­νται, τέλος, τα φράγ­ματα πολ­λα­πλού σκοπού.

Τα δικαιώ­ματα εκπο­μπών ως πηγή χρη­μα­το­δό­τη­σης

Τα χρήματα δεν θα προ­έλ­θουν από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Κύρια πηγή θα είναι τα έσοδα από τη δημο­πρά­τηση έως 25 εκατ. δικαιω­μά­των εκπο­μπών αερίων του θερ­μο­κη­πίου, τα οποία έχουν απο­δο­θεί ειδικά στην Ελλάδα στο πλαίσιο της Οδηγίας για το Ευρω­παϊκό Σύστημα Εμπο­ρίας Δικαιω­μά­των Εκπο­μπών. Ο σκοπός της από­δο­σης ήταν εξαρχής συγκε­κρι­μέ­νος, η μείωση του ανθρα­κι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας στα νησιά. Στους πόρους του Ταμείου θα προ­στί­θε­νται και οι τόκοι του σχε­τι­κού λογα­ρια­σμού.

Κομ­βι­κός είναι ο ρόλος της Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων. Η ΕΤΕπ θα ανα­λαμ­βά­νει τη δημο­πρά­τηση των δικαιω­μά­των, θα δια­χει­ρί­ζε­ται τα έσοδα και θα τα απο­δί­δει στην Ελλάδα. Τα ποσά θα δια­τί­θε­νται για τις εγκε­κρι­μέ­νες δράσεις του Ταμείου, αλλά και για τις προ­βλε­πό­με­νες αμοιβές και δαπάνες της ίδιας της Τρά­πε­ζας.

Ποιος θα κρατά τα κλειδιά

Ως Δια­χει­ρι­στική Αρχή ορί­ζε­ται η Γενική Γραμ­μα­τεία Ενέρ­γειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΝ. Σε αυτήν περνά η ευθύνη για τη δια­χεί­ριση των πόρων, την παρα­κο­λού­θηση και τον συντο­νι­σμό των έργων, τους ελέγ­χους, καθώς και για τη συνερ­γα­σία με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή και την ΕΤΕπ.

Παράλ­ληλα συγκρο­τεί­ται Συντο­νι­στική Επι­τροπή, στην οποία θα συμ­με­τέ­χουν εκπρό­σω­ποι της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης, της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής και της ΕΤΕπ. Για την υπο­στή­ριξη της λει­τουρ­γίας του Ταμείου προ­βλέ­πο­νται 10 θέσεις προ­σω­πι­κού, οι οποίες θα καλυ­φθούν μέσω απο­σπά­σεων.

Μείωση της χρέωσης ΥΚΩ στους λογα­ρια­σμούς

Η δεύτερη ρύθμιση που συν­δέ­ε­ται άμεσα με τα νησιά αφορά τις χρε­ώ­σεις Υπη­ρε­σιών Κοινής Ωφέ­λειας. Σύμφωνα με το υπουρ­γείο, η στα­διακή δια­σύν­δεση των νησιών με το ηπει­ρω­τικό ηλε­κτρικό σύστημα μειώνει σημα­ντικά το κόστος ηλε­κτρο­δό­τη­σής τους, κάτι που επι­τρέ­πει να μειω­θούν και οι χρε­ώ­σεις ΥΚΩ.

Στο πλαίσιο αυτό, η μονα­διαία χρέωση ΥΚΩ για τους οικια­κούς κατα­να­λω­τές στην πρώτη κλίμακα κατα­νά­λω­σης μειώ­νε­ται κατά 50%. Η μείωση αφορά τα νοι­κο­κυ­ριά της συγκε­κρι­μέ­νης κλί­μα­κας και όχι απο­κλει­στικά τους νησιώ­τες, με την αιτιο­λό­γηση ωστόσο να στη­ρί­ζε­ται στη δια­σύν­δεση των νησιών. Το ΥΠΕΝ παρου­σιά­ζει το μέτρο ως υλο­ποί­ηση της δέσμευ­σής του για μείωση του ενερ­γεια­κού κόστους και εκτιμά ότι θα ελα­φρύ­νει άμεσα τους λογα­ρια­σμούς ρεύ­μα­τος.

Παρά­ταση για αιο­λι­κούς σταθ­μούς

Στο ίδιο νομο­σχέ­διο περι­λαμ­βά­νο­νται προ­βλέ­ψεις για την παρά­ταση της λει­τουρ­γίας αιο­λι­κών σταθμών, ώστε να συνε­χί­σουν να απο­ζη­μιώ­νο­νται για την ενέρ­γεια που παρά­γουν. Η απο­ζη­μί­ωση θα γίνεται σύμφωνα με τις Συμ­βά­σεις Πώλησης Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας που έχουν υπο­γρά­ψει με τον ΔΑΠΕΕΠ και με τον ΔΕΔΔΗΕ στον ρόλο του ως Δια­χει­ρι­στή των Μη Δια­συν­δε­δε­μέ­νων Νησιών. Το υπουρ­γείο εντάσ­σει τη ρύθμιση στα μέτρα για τη δια­σφά­λιση των επι­χει­ρη­μα­τι­κών σχεδίων των σταθμών.