Στην τελική φάση βρίσκεται η εκταμίευση των πρώτων κονδυλίων από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες μέχρι τον Ιούνιο αναμένεται να εγκριθεί από την ΕΤΕπ το σχετικό επενδυτικό σχέδιο. Το σχέδιο υποβλήθηκε από την ελληνική πλευρά στα τέλη του περασμένου Ιουνίου, ενώ εξειδικεύει την τριμερή σύμβαση που είχε υπογραφεί στη Νάξο τον Νοέμβριο του 2024 από την ελληνική πολιτεία, την Κομισιόν και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Στο διάστημα που μεσολάβησε, το investment plan υπήρξε αντικείμενο διαβουλεύσεων μεταξύ της ελληνικής πλευράς και της ΕΤΕπ, με τη μορφή γραπτών ερωτηματολογίων που απαντήθηκαν από το ΥΠΕΝ, ώστε να οριστικοποιηθεί κάθε διαδικασία που αφορά το Ταμείο. Αξίζει να σημειωθεί πως, από τη στιγμή που η Ευρωπαϊκή Τράπεζα ανάψει το «πράσινο φως», τότε είναι θέμα λίγων μηνών να εκκινήσει η χρηματοδότηση των πρώτων έργων.
Υπενθυμίζεται ότι το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών αποτελεί ένα ad hoc εργαλείο που αφορά μόνο τη χώρα μας και συγκεκριμένα τα νησιά. Σκοπός είναι η μείωση του ανθρακικού τους αποτυπώματος, που με τη σειρά της θα μειώσει το ενεργειακό κόστος των τοπικών κοινωνιών. Οι πόροι του θα προέλθουν από τη δημοπρασία 25 εκατ. δικαιωμάτων εκπομπών CO2, τα οποία έχουν παραχωρηθεί για αυτό τον σκοπό στην Ελλάδα.
Με αυτό τον τρόπο, δημιουργείται μία οικονομική «δύναμη πυρός» ύψους 1,7 δισ. ευρώ – με την προοπτική μάλιστα το ποσό αυτό να αυξηθεί, στην περίπτωση που στην πορεία αυξηθούν οι τιμές των δικαιωμάτων ρύπων. Η διάθεσή τους αναμένεται να γίνει μέχρι περίπου το 2032, κινητοποιώντας συνολικές επενδύσεις ύψους 4,4 δισ. ευρώ.
Οι διασυνδέσεις στο Ταμείο Απανθρακοποίησης
Η βασική αρχιτεκτονική του Ταμείου είχε παρουσιαστεί από την κυβέρνηση τον περασμένο Ιούνιο, όπου είχαν ανακοινωθεί και τα δύο άλλα ταμεία που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν επίσης από δικαιώματα CO2 – το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο. Όπως είχε επισημανθεί στην παρουσίαση, για το πρασίνισμα των νησιών προβλέπονται δράσεις τριών πυλώνων: ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ανάπτυξη ΑΠΕ και εγκατάσταση υποδομών.
Η πρεμιέρα του Ταμείου θα γίνει με τη χρηματοδότηση των πιο ώριμων δράσεων, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και δύο εμβληματικά πρότζεκτ διασυνδέσεων του ΑΔΜΗΕ – για την άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης των Δωδεκανήσων, καθώς και των νησιών του Βόρειου Αιγαίου. Σύμφωνα με την παρουσίαση του περασμένου Ιουνίου, για τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων (προϋπολογισμού 2 δισ. ευρώ περίπου) έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση 530 εκατ. ευρώ, με προοπτική ενίσχυσης αυτού του ποσού κατά 260 εκατ., με ανακατανομή των πόρων του Ταμείου.
Όσον αφορά την άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης των νησιών του Βορείου Αιγαίου (προϋπολογισμού 1,5 δισ. ευρώ περίπου) έχει κλειδώσει ένα ποσό 8ο εκατ., με σκοπό αυτό να αυξηθεί κατά 400 εκατ. Εκτός όμως από αυτές τις μεγάλες «ηλεκτρικές λεωφόρους» που θα διασχίζουν το Αιγαίο, το χρηματοδοτικό εργαλείο θα στηρίξει και την πόντιση νέων υποβρύχιων καλωδίων μέσης τάσης από τον ΔΕΔΔΗΕ, για την ηλεκτροδότηση μικρών νησιών (όπως της Σίφνου, της Κύθνου, της Δονούσας και της Αμοργού). Πρόκειται για έργα συνολικού προϋπολογισμού 560 εκατ. ευρώ, με στόχο να χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Απανθρακοποίησης με 200 εκατ.
ΑΠΕ και υποδομές
Για τη χρηματοδότηση διασυνδέσεων εκτιμάται πως θα διατεθεί η μερίδια του λέοντος του Ταμείου και πιο συγκεκριμένα ένα ποσό άνω του 1 δισ., από τα 1,7 δισ. του προϋπολογισμού του. Τα υπόλοιπα κεφάλαια προορίζονται για έργα τα οποία θα ενισχύσουν το «πράσινο» μίγμα ηλεκτροπαραγωγής, αλλά και θα απαντήσουν στο σημαντικό πρόβλημα λειψυδρίας που αντιμετωπίζει η νησιωτική Ελλάδα.
Μάλιστα, καθώς οι επενδύσεις αυτές θα έχουν περιορισμένη κλίμακα (σε σχέση με αντίστοιχα έργα στην ηπειρωτική Ελλάδα) και θα αφορούν μικρές κοινωνίες, τα κεφάλαια περίπου 0,5 δισ. ευρώ που θα απομείνουν είναι αρκετά ώστε να αλλάξει δραστικά το αποτύπωμα της νησιωτικής Ελλάδας. Έτσι, θα χρηματοδοτηθεί η εγκατάσταση συστημάτων φωτοβολταϊκών µε μπαταρία, για αυτοκατανάλωση από Δήμους, νοικοκυριά, αγρότες, επιχειρήσεις, καθώς και για την ηλεκτροδότηση μικρών και μεγάλων αφαλατώσεων.
Κεφάλαια επίσης προορίζονται για την εγκατάσταση μεγάλων µπαταριών σε νησιά, µε σκοπό την παροχή υπηρεσιών υποστήριξης των ηλεκτρικών συστημάτων τους ακόμα και σε περίπτωση διακοπής τροφοδοσίας τους από την ηπειρωτική χώρα. Με την ίδια λογική, σχεδιάζεται να τοποθετηθούν υβριδικοί σταθμοί ΑΠΕ µε μεγάλη αποθήκευση σε µη διασυνδεδεμένα νησιά, για να υποκαταστήσουν τις ρυπογόνες ντιζελογεννήτριες που λειτουργούν σήμερα.
Επίσης, θα υπάρξουν πόροι για την ανάπτυξη πλωτών υπεράκτιων αιολικών πάρκων, όπως επίσης και για τη δημιουργία υποδομών cold ironing σε νησιωτικά λιμάνια, για την τροφοδοσία πλοίων µε ηλεκτρική ενέργεια. Παράλληλα, θα στηριχθεί οικονομικά η ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, όπως και η δημιουργία φραγμάτων πολλαπλού σκοπού
Πηγή: powergame.gr
