Ταμείο Απανθρακοποίησης: Ξεκλειδώνουν “πράσινες” επενδύσεις 4,4 δισ. ευρώ στα νησιά

Στην τελική φάση βρί­σκε­ται η εκτα­μί­ευση των πρώτων κον­δυ­λίων από το Ταμείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης Νησιών, καθώς σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες μέχρι τον Ιούνιο ανα­μέ­νε­ται να εγκρι­θεί από την ΕΤΕπ το σχετικό επεν­δυ­τικό σχέδιο. Το σχέδιο υπο­βλή­θηκε από την ελλη­νική πλευρά στα τέλη του περα­σμέ­νου Ιουνίου, ενώ εξει­δι­κεύει την τριμερή σύμβαση που είχε υπο­γρα­φεί στη Νάξο τον Νοέμ­βριο του 2024 από την ελλη­νική πολι­τεία, την Κομι­σιόν και την Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων.

Στο διά­στημα που μεσο­λά­βησε, το investment plan υπήρξε αντι­κεί­μενο δια­βου­λεύ­σεων μεταξύ της ελλη­νι­κής πλευράς και της ΕΤΕπ, με τη μορφή γραπτών ερω­τη­μα­το­λο­γίων που απα­ντή­θη­καν από το ΥΠΕΝ, ώστε να ορι­στι­κο­ποι­η­θεί κάθε δια­δι­κα­σία που αφορά το Ταμείο. Αξίζει να σημειω­θεί πως, από τη στιγμή που η Ευρω­παϊκή Τράπεζα ανάψει το «πράσινο φως», τότε είναι θέμα λίγων μηνών να εκκι­νή­σει η χρη­μα­το­δό­τηση των πρώτων έργων.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το Ταμείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης Νησιών απο­τε­λεί ένα ad hoc εργα­λείο που αφορά μόνο τη χώρα μας και συγκε­κρι­μένα τα νησιά. Σκοπός είναι η μείωση του ανθρα­κι­κού τους απο­τυ­πώ­μα­τος, που με τη σειρά της θα μειώσει το ενερ­γειακό κόστος των τοπικών κοι­νω­νιών. Οι πόροι του θα προ­έλ­θουν από τη δημο­πρα­σία 25 εκατ. δικαιω­μά­των εκπο­μπών CO2, τα οποία έχουν παρα­χω­ρη­θεί για αυτό τον σκοπό στην Ελλάδα.

Με αυτό τον τρόπο, δημιουρ­γεί­ται μία οικο­νο­μική «δύναμη πυρός» ύψους 1,7 δισ. ευρώ – με την προ­ο­πτική μάλιστα το ποσό αυτό να αυξηθεί, στην περί­πτωση που στην πορεία αυξη­θούν οι τιμές των δικαιω­μά­των ρύπων. Η διάθεσή τους ανα­μέ­νε­ται να γίνει μέχρι περίπου το 2032, κινη­το­ποιώ­ντας συνο­λι­κές επεν­δύ­σεις ύψους 4,4 δισ. ευρώ.

Οι δια­συν­δέ­σεις στο Ταμείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης

Η βασική αρχι­τε­κτο­νική του Ταμείου είχε παρου­σια­στεί από την κυβέρ­νηση τον περα­σμένο Ιούνιο, όπου είχαν ανα­κοι­νω­θεί και τα δύο άλλα ταμεία που πρό­κει­ται να χρη­μα­το­δο­τη­θούν επίσης από δικαιώ­ματα CO2 – το Ταμείο Εκσυγ­χρο­νι­σμού και το Κοι­νω­νικό Κλι­μα­τικό Ταμείο. Όπως είχε επι­ση­μαν­θεί στην παρου­σί­αση, για το πρα­σί­νι­σμα των νησιών προ­βλέ­πο­νται δράσεις τριών πυλώνων: ηλε­κτρι­κές δια­συν­δέ­σεις, ανά­πτυξη ΑΠΕ και εγκα­τά­σταση υπο­δο­μών.

Η πρε­μιέρα του Ταμείου θα γίνει με τη χρη­μα­το­δό­τηση των πιο ώριμων δράσεων, στις οποίες συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και δύο εμβλη­μα­τικά πρό­τζεκτ δια­συν­δέ­σεων του ΑΔΜΗΕ – για την άρση της ηλε­κτρι­κής απο­μό­νω­σης των Δωδε­κα­νή­σων, καθώς και των νησιών του Βόρειου Αιγαίου. Σύμφωνα με την παρου­σί­αση του περα­σμέ­νου Ιουνίου, για τη δια­σύν­δεση των Δωδε­κα­νή­σων (προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 2 δισ. ευρώ περίπου) έχει εξα­σφα­λι­στεί χρη­μα­το­δό­τηση 530 εκατ. ευρώ, με προ­ο­πτική ενί­σχυ­σης αυτού του ποσού κατά 260 εκατ., με ανα­κα­τα­νομή των πόρων του Ταμείου.

Όσον αφορά την άρση της ηλε­κτρι­κής απο­μό­νω­σης των νησιών του Βορείου Αιγαίου (προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 1,5 δισ. ευρώ περίπου) έχει κλει­δώ­σει ένα ποσό 8ο εκατ., με σκοπό αυτό να αυξηθεί κατά 400 εκατ. Εκτός όμως από αυτές τις μεγάλες «ηλε­κτρι­κές λεω­φό­ρους» που θα δια­σχί­ζουν το Αιγαίο, το χρη­μα­το­δο­τικό εργα­λείο θα στη­ρί­ξει και την πόντιση νέων υπο­βρύ­χιων καλω­δίων μέσης τάσης από τον ΔΕΔΔΗΕ, για την ηλε­κτρο­δό­τηση μικρών νησιών (όπως της Σίφνου, της Κύθνου, της Δονού­σας και της Αμοργού). Πρό­κει­ται για έργα συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 560 εκατ. ευρώ, με στόχο να χρη­μα­το­δο­τη­θούν από το Ταμείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης με 200 εκατ.

ΑΠΕ και υπο­δο­μές

Για τη χρη­μα­το­δό­τηση δια­συν­δέ­σεων εκτι­μά­ται πως θα δια­τε­θεί η μερίδια του λέοντος του Ταμείου και πιο συγκε­κρι­μένα ένα ποσό άνω του 1 δισ., από τα 1,7 δισ. του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του. Τα υπό­λοιπα κεφά­λαια προ­ο­ρί­ζο­νται για έργα τα οποία θα ενι­σχύ­σουν το «πράσινο» μίγμα ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής, αλλά και θα απα­ντή­σουν στο σημα­ντικό πρό­βλημα λει­ψυ­δρίας που αντι­με­τω­πί­ζει η νησιω­τική Ελλάδα.

Μάλιστα, καθώς οι επεν­δύ­σεις αυτές θα έχουν περιο­ρι­σμένη κλίμακα (σε σχέση με αντί­στοιχα έργα στην ηπει­ρω­τική Ελλάδα) και θα αφορούν μικρές κοι­νω­νίες, τα κεφά­λαια περίπου 0,5 δισ. ευρώ που θα απο­μεί­νουν είναι αρκετά ώστε να αλλάξει δρα­στικά το απο­τύ­πωμα της νησιω­τι­κής Ελλάδας. Έτσι, θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί η εγκα­τά­σταση συστη­μά­των φωτο­βολ­ταϊ­κών µε μπα­τα­ρία, για αυτο­κα­τα­νά­λωση από Δήμους, νοι­κο­κυ­ριά, αγρότες, επι­χει­ρή­σεις, καθώς και για την ηλε­κτρο­δό­τηση μικρών και μεγάλων αφα­λα­τώ­σεων.

Κεφά­λαια επίσης προ­ο­ρί­ζο­νται για την εγκα­τά­σταση μεγάλων µπαταριών σε νησιά, µε σκοπό την παροχή υπη­ρε­σιών υπο­στή­ρι­ξης των ηλε­κτρι­κών συστη­μά­των τους ακόμα και σε περί­πτωση δια­κο­πής τρο­φο­δο­σίας τους από την ηπει­ρω­τική χώρα. Με την ίδια λογική, σχε­διά­ζε­ται να τοπο­θε­τη­θούν υβρι­δι­κοί σταθμοί ΑΠΕ µε μεγάλη απο­θή­κευση σε µη δια­συν­δε­δε­μένα νησιά, για να υπο­κα­τα­στή­σουν τις ρυπο­γό­νες ντι­ζε­λο­γεν­νή­τριες που λει­τουρ­γούν σήμερα.

Επίσης, θα υπάρ­ξουν πόροι για την ανά­πτυξη πλωτών υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων, όπως επίσης και για τη δημιουρ­γία υπο­δο­μών cold ironing σε νησιω­τικά λιμάνια, για την τρο­φο­δο­σία πλοίων µε ηλε­κτρική ενέρ­γεια. Παράλ­ληλα, θα στη­ρι­χθεί οικο­νο­μικά η ανά­πτυξη υπο­δο­μών φόρ­τι­σης ηλε­κτρι­κών οχη­μά­των, όπως και η δημιουρ­γία φραγ­μά­των πολ­λα­πλού σκοπού

Πηγή: powergame.gr