Παπαστεργίου: Από 1η Ιανουαρίου το όριο των 15 ετών στα social media

Η Ελ­λά­δα είχε ανοί­ξει τη συ­ζή­τη­ση για την «ψη­φια­κή ενη­λι­κί­ω­ση» πριν το ζή­τη­μα της προ­στα­σί­ας των ανη­λί­κων στα μέσα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης λάβει τη ση­με­ρι­νή ευ­ρω­παϊ­κή διά­στα­ση. Από την πρώτη πο­λι­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση του πρω­θυ­πουρ­γού Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη στη Γε­νι­κή Συ­νέ­λευ­ση των Ηνω­μέ­νων Εθνών πριν από πε­ρί­που δύο χρό­νια, μέχρι την ανά­πτυ­ξη του Kids Wallet και την πρό­τα­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για το EU Kids Act, η συ­ζή­τη­ση με­τα­κι­νή­θη­κε από το αν χρειά­ζε­ται να υπάρ­ξει ηλι­κια­κό όριο, στο πώς αυτό μπο­ρεί να εφαρ­μο­στεί στην πράξη χωρίς να δη­μιουρ­γού­νται νέοι κίν­δυ­νοι για τα προ­σω­πι­κά δε­δο­μέ­να των χρη­στών.

Το νέο βήμα είναι πλέον η εθνι­κή νο­μο­θέ­τη­ση με την κυ­βέρ­νη­ση να προ­ω­θεί την εφαρ­μο­γή του ορίου των 15 ετών από την 1η Ια­νουα­ρί­ου 2027. Την ίδια ώρα σε ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο, δια­μορ­φώ­νε­ται ένα πλαί­σιο που προ­βλέ­πει δια­φο­ρε­τι­κή προ­σέγ­γι­ση για τις ηλι­κί­ες 13 έως 15 ετών με πρό­σβα­ση σε ει­δι­κά δια­μορ­φω­μέ­να πε­ρι­βάλ­λο­ντα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης και αυ­ξη­μέ­νους πε­ριο­ρι­σμούς ως προς τον τρόπο λει­τουρ­γί­ας τους.

Σε συ­νέ­ντευ­ξή του στο Αθη­ναϊ­κό-Μα­κε­δο­νι­κό Πρα­κτο­ρείο Ει­δή­σε­ων με αφορ­μή την πα­ρου­σί­α­ση -μαζί με τον υπουρ­γό επι­κρα­τεί­ας ‘Ακη Σκέρ­τσο- του νέου πλαι­σί­ου στο Υπουρ­γι­κό Συμ­βού­λιο, ο υπουρ­γός Ψη­φια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης και Τε­χνη­τής Νοη­μο­σύ­νης Δη­μή­τρης Πα­πα­στερ­γί­ου πε­ρι­γρά­φει τη δια­δρο­μή από τις πρώ­τες ελ­λη­νι­κές πρω­το­βου­λί­ες μέχρι το ευ­ρω­παϊ­κό πλαί­σιο και εξη­γεί γιατί η Ελ­λά­δα επι­λέ­γει να προ­χω­ρή­σει τώρα χωρίς να πε­ρι­μέ­νει την ολο­κλή­ρω­ση της ευ­ρω­παϊ­κής νο­μο­θε­τι­κής δια­δι­κα­σί­ας.

Ο κ. Πα­πα­στερ­γί­ου ανα­φέ­ρε­ται ανα­λυ­τι­κά στον τρόπο με τον οποίο θα γί­νε­ται η επα­λή­θευ­ση ηλι­κί­ας επι­ση­μαί­νο­ντας ότι το Kids Wallet δεν επι­στρέ­φει την ημε­ρο­μη­νία γέν­νη­σης ή άλλα στοι­χεία ταυ­τό­τη­τας αλλά μόνο μια έν­δει­ξη για το αν ο χρή­στης βρί­σκε­ται πάνω ή κάτω από το εκά­στο­τε ηλι­κια­κό όριο. Πα­ράλ­λη­λα, εξη­γεί γιατί θε­ω­ρεί ότι η ευ­θύ­νη δεν μπο­ρεί να είναι ισο­με­ρώς κα­τα­νε­μη­μέ­νη με­τα­ξύ πλατ­φορ­μών και γο­νέ­ων. Μιλά για την ανά­γκη ενη­μέ­ρω­σης των οι­κο­γε­νειών και πε­ρι­γρά­φει τις επι­πτώ­σεις που μπο­ρεί να έχει η εθι­στι­κή σχε­δί­α­ση των ψη­φια­κών υπη­ρε­σιών στα παι­διά, ενώ ανα­φέ­ρε­ται και στην ευ­ρω­παϊ­κή δια­δι­κα­σία επι­βο­λής των κα­νό­νων μέσω του Digital Services Act στον ρόλο της ΕΕΤΤ.

Ακο­λου­θεί η συ­νέ­ντευ­ξη του Δη­μή­τρη Πα­πα­στερ­γί­ου:

ΕΡ.: Η Ελ­λά­δα είχε ανοί­ξει τη συ­ζή­τη­ση για την «ψη­φια­κή ενη­λι­κί­ω­ση» πριν αυτή απο­κτή­σει τη ση­με­ρι­νή ευ­ρω­παϊ­κή διά­στα­ση. Ποια ήταν η δια­δρο­μή από τις ελ­λη­νι­κές πρω­το­βου­λί­ες μέχρι το EU KIDS Act και σε ποια ση­μεία υπάρ­χει σή­με­ρα σύ­γκλι­ση;

ΑΠ.: Η Ελ­λά­δα άνοι­ξε αυτή τη συ­ζή­τη­ση πολύ νωρίς ακρι­βώς πριν από δύο χρό­νια. Ήταν τότε που ο πρω­θυ­πουρ­γός από το βήμα των Ηνω­μέ­νων Εθνών μί­λη­σε για την ανά­γκη κοι­νής δρά­σης και κοι­νής λήψης μέ­τρων.

Δεν ήταν εύ­κο­λη αυτή η δια­δρο­μή. Χρειά­στη­κε στη συ­νέ­χεια να βγού­με στην Ευ­ρώ­πη να συ­ζη­τή­σου­με και να πα­ρου­σιά­σου­με τον τρόπο με τον οποίο εμείς φα­ντα­ζό­μα­σταν αυτά τα μέτρα. Αρ­κε­τά νωρίς, εδώ και πε­ρί­που ενά­μι­ση χρόνο, πα­ρου­σιά­σα­με τον τρόπο με τον οποίο θα μπο­ρού­σε να λει­τουρ­γή­σει ένας μη­χα­νι­σμός επι­βε­βαί­ω­σης ηλι­κί­ας γιατί αυτό ήταν ο «ελέ­φα­ντας στο δω­μά­τιο»: ο ισχυ­ρι­σμός των πλατ­φορ­μών ότι δεν μπο­ρού­σαν να είναι βέ­βαιες για την ηλι­κία ενός χρή­στη.

Το Kids Wallet τόσο στην πρώτη του μορφή όσο και στην πιο πρό­σφα­τη ήταν αυτή η απά­ντη­ση. Γι’ αυτό και χαι­ρό­μα­στε γιατί σε όλο αυτό το διά­στη­μα συ­νερ­γα­ζό­με­νοι και με άλλα κράτη κα­τα­φέ­ρα­με να ωθή­σου­με και να πιέ­σου­με την Ευ­ρώ­πη προς αυτό το κεί­με­νο το οποίο πα­ρου­σιά­στη­κε πριν από με­ρι­κές ημέ­ρες με τις βα­σι­κές αρχές του EU KIDS Act.

Βέ­βαια από εδώ και πέρα, μένει για μεν την Ευ­ρώ­πη να το ορι­στι­κο­ποι­ή­σει και για δε την Ελ­λά­δα να προ­χω­ρή­σει στη νο­μο­θέ­τη­ση όπως ακρι­βώς εί­χα­με πει.

ΕΡ.: Ποια στοι­χεία της ελ­λη­νι­κής προ­σέγ­γι­σης θε­ω­ρεί­τε ότι επη­ρέ­α­σαν πε­ρισ­σό­τε­ρο την ευ­ρω­παϊ­κή συ­ζή­τη­ση;

ΑΠ.: Θεωρώ ότι ήταν δύο τα βα­σι­κά ση­μεία. Το ένα ήταν η ηλι­κία της ψη­φια­κής ενη­λι­κί­ω­σης όπου προσ­διο­ρί­στη­καν τα 15 χρό­νια. Θέλω στη συ­νέ­χεια να εξη­γή­σω λίγο και το 13-15 που προ­τεί­νει η Ευ­ρώ­πη.

Το δεύ­τε­ρο και πάρα πολύ ση­μα­ντι­κό ήταν η προ­σέγ­γι­ση για την επι­βε­βαί­ω­ση ηλι­κί­ας. Το Kids Wallet δεν επι­στρέ­φει κα­νέ­να στοι­χείο παρά μόνο αν ένας χρή­στης ή ένα παιδί είναι πάνω ή κάτω από τα 12 τα 13 ή τα 15 ανά­λο­γα με τα όρια που τε­λι­κά θα τε­θούν. Αυτή τη στιγ­μή φαί­νε­ται ότι το όριο είναι τα 15, με μια εν­διά­με­ση κλί­μα­κα για τις ηλι­κί­ες 13 έως 15.

Και τι ση­μαί­νει αυτό το 13-15; Κά­ποιος θα μπο­ρού­σε να πει: «Μα εσείς λέ­γα­τε απο­κλει­σμό κάτω από τα 15 και η Ευ­ρώ­πη το θέτει λίγο δια­φο­ρε­τι­κά». Η Ευ­ρώ­πη δεν το θέτει δια­φο­ρε­τι­κά. Τι λέει; Ότι από τα 13 μέχρι τα 15 μπο­ρούν τα παι­διά να έχουν μια πρώτη επαφή με κά­ποια μέσα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης.

Με αυτά που έχου­με σή­με­ρα; Σε καμία πε­ρί­πτω­ση. Δεν δέ­χε­ται ούτε η Ευ­ρώ­πη σε αυτή την πολύ ευαί­σθη­τη ηλι­κία των παι­διών στο γυ­μνά­σιο στην ουσία, να υπάρ­χουν social media, τα οποία θα έχουν εθι­στι­κό πε­ριε­χό­με­νο, θα επι­τρέ­πουν το συ­νε­χές scrolling και θα λει­τουρ­γούν για άπει­ρες ώρες εκτός εάν κά­ποιος γο­νέ­ας ρυθ­μί­σει το κι­νη­τό του παι­διού του σε λι­γό­τε­ρες ώρες.

Αυτό λοι­πόν, που λέει η Ευ­ρώ­πη για τις ηλι­κί­ες 13 έως 15 είναι ότι ναι μπο­ρούν να υπάρ­χουν κά­ποια social media χωρίς όμως, προ­σω­πι­κούς λο­γα­ρια­σμούς των παι­διών με κλει­δώ­μα­τα για το βράδυ, με μέ­γι­στη χρήση μία ώρα την ημέρα και χωρίς ατε­λεί­ω­το scrolling.

‘Αρα ναι νο­μί­ζω πως η προ­σέγ­γι­σή μας στα δύο αυτά ση­μεία, επη­ρέ­α­σε σε με­γά­λο βαθμό και την ευ­ρω­παϊ­κή λύση, την πρό­τα­ση για τη νο­μο­θέ­τη­ση του EU KIDS Act.

ΕΡ.: Γιατί επι­λέ­ξα­τε να προ­χω­ρή­σε­τε τώρα στη νο­μο­θέ­τη­ση του ορίου των 15 ετών από τη στιγ­μή που έχει ήδη ανα­κοι­νω­θεί η ευ­ρω­παϊ­κή πρω­το­βου­λία;

ΑΠ.: Είναι ανα­γκαίο διότι η Ευ­ρώ­πη ναι μεν ανα­κοί­νω­σε τι προ­τί­θε­ται να κάνει όμως, από την πρό­θε­ση μέχρι την ευ­ρω­παϊ­κή νο­μο­θέ­τη­ση θα πε­ρά­σουν αρ­κε­τοί μήνες. Εμείς, θα πρέ­πει και μπο­ρού­με -αυτό δεν απα­γο­ρεύ­ε­ται από την Ευ­ρώ­πη- να νο­μο­θε­τή­σου­με και μά­λι­στα να νο­μο­θε­τή­σου­με συμ­βα­τά με αυτά τα οποία η Ευ­ρώ­πη είπε.

‘Αρα, θα πρέ­πει εμείς να πά­ρου­με τα μέτρα μας. Προ­φα­νώς, στην πο­ρεία πι­θα­νώς, θα τρο­πο­ποι­ή­σου­με ση­μεια­κά τη νο­μο­θε­σία. Όμως, το πρώτο και πολύ ση­μα­ντι­κό βήμα είναι μπρο­στά μας. Θα γίνει το επό­με­νο διά­στη­μα.

Εί­χα­με πει ότι θα το φέ­ρου­με τον Αύ­γου­στο στη Βουλή. Με­σο­λά­βη­σαν όμως, όλες αυτές οι πλη­ρο­φο­ρί­ες για την επερ­χό­με­νη πλέον ευ­ρω­παϊ­κή πρω­το­βου­λία οπότε οφεί­λα­με να πε­ρι­μέ­νου­με αυ­τούς τους δύο μήνες.

Από την 1η Ια­νουα­ρί­ου του 2027 ξε­κι­νά­με και πα­ράλ­λη­λα συμ­με­τέ­χου­με πολύ πιο ενερ­γά πλέον γιατί υπάρ­χει και ένα κεί­με­νο στο τρα­πέ­ζι για την ευ­ρω­παϊ­κή νο­μο­θέ­τη­ση έτσι ώστε πραγ­μα­τι­κά το EU KIDS Act να πιά­σει και τα social media αλλά και το κομ­μά­τι της τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης.

Γιατί και αυτό το κομ­μά­τι θέλει ρύθ­μι­ση. Εκεί είναι πολύ επι­κίν­δυ­νο, ένα παιδί να ρω­τά­ει οτι­δή­πο­τε σε ένα μο­ντέ­λο τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης και να παίρ­νει προ­φα­νώς οποιεσ­δή­πο­τε απα­ντή­σεις.

ΕΡ.: Πώς θα με­τρή­σε­τε αν αυτή η πο­λι­τι­κή πέ­τυ­χε; Τι θα πρέ­πει να έχει αλ­λά­ξει στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των παι­διών σε ένα ή δύο χρό­νια για να πείτε ότι το μέτρο έχει απο­τέ­λε­σμα;

ΑΠ.: Έχει πραγ­μα­τι­κά εν­δια­φέ­ρον να δούμε τι πέ­τυ­χε και τι δεν πέ­τυ­χε. Να δούμε το λε­γό­με­νο πα­ρά­δειγ­μα της Αυ­στρα­λί­ας, γιατί εκεί δεν πήγε καλά. Δεν είναι όμως, η από­λυ­τα σωστή βάση.

Επι­τυ­χία είναι να βγού­με με έναν νόμο, ο οποί­ος θα πε­ρά­σει το μή­νυ­μα: «Ξέ­ρεις παιδί μου το να μπαί­νεις στα social media σε έναν λο­γα­ρια­σμό που προ­ο­ρι­ζό­ταν για έναν ενή­λι­κο ενώ εσύ είσαι 13 ετών, απα­γο­ρεύ­ε­ται».

‘Αρα θα πρέ­πει να βγού­με όντως με ενη­μέ­ρω­ση με στή­ρι­ξη των γο­νέ­ων. Οι γο­νείς δεν μπο­ρούν με όσα κα­θη­με­ρι­νά βιώ­νουν -ή βιώ­νου­με και εγώ γο­νέ­ας είμαι- να είναι συ­νε­χώς πάνω από το κε­φά­λι του παι­διού. Οφεί­λουν όμως, να κά­νουν κά­ποια βα­σι­κά πολύ πρώτα βή­μα­τα.

Αν δη­λα­δή ένας γο­νέ­ας όταν μια πλατ­φόρ­μα ζη­τή­σει επι­βε­βαί­ω­ση ηλι­κί­ας βάζει το δικό του κι­νη­τό ή τη δική του ταυ­τό­τη­τα τότε προ­φα­νώς έχου­με απο­τύ­χει. Αυτό όμως, πρέ­πει να το εξη­γή­σου­με στους γο­νείς.

Συ­νε­πώς, επι­τυ­χία θα είναι πρώ­τον, να υπάρ­ξει αυτή η νο­μο­θέ­τη­ση. Δεύ­τε­ρον, να βά­λου­με κά­ποια επι­πλέ­ον τε­χνι­κά μέτρα σε σχέση με το τι νο­μο­θε­τή­θη­κε στην Αυ­στρα­λία. Γιατί όντως όλοι αυτοί οι τρό­ποι κλει­δώ­μα­τος θα μπο­ρού­σαν τε­χνι­κά να πα­ρα­καμ­φθούν αλλά υπάρ­χουν και επι­πλέ­ον δια­δι­κα­σί­ες που μπο­ρού­με να προ­τεί­νου­με και αυτό θα κά­νου­με στις πλατ­φόρ­μες και στην Ευ­ρώ­πη.

Συ­νε­πώς, για μένα επι­τυ­χία θα είναι πρώ­τον η νο­μο­θέ­τη­ση. Δεύ­τε­ρον, η ενη­μέ­ρω­ση των γο­νέ­ων. Και τρί­τον, το να μπο­ρέ­σου­με να βοη­θή­σου­με τα παι­διά να δουν τον πραγ­μα­τι­κό κόσμο και όχι τον κόσμο μέσα από τα γυα­λιά του ψη­φια­κού κό­σμου και των social media.

ΕΡ.: Υπάρ­χει σχε­δια­σμός για μια ορ­γα­νω­μέ­νη κα­μπά­νια ενη­μέ­ρω­σης των γο­νέ­ων και των κη­δε­μό­νων;

ΑΠ.: Ναι. Και στο Υπουρ­γι­κό Συμ­βού­λιο επί­σης, επι­ση­μάν­θη­κε πόσο ση­μα­ντι­κό είναι να πάμε στα σχο­λεία να μι­λή­σου­με με δα­σκά­λους και εκ­παι­δευ­τι­κούς και κυ­ρί­ως, να μι­λή­σου­με με συλ­λό­γους γο­νέ­ων και κη­δε­μό­νων αλλά και ομά­δες γο­νέ­ων.

Ως υπουρ­γός έχω κάνει τις πιο εν­δια­φέ­ρου­σες συ­ζη­τή­σεις για το θέμα αυτό στα δύο χρό­νια που πέ­ρα­σαν από τότε που «πα­τή­σα­με το κου­μπί» και μά­λι­στα, μί­λη­σε και ο πρω­θυ­πουρ­γός σε συ­ζη­τή­σεις που κά­να­με σε ομά­δες γο­νέ­ων. Εκεί, ελεύ­θε­ρα και χωρίς να μας κυ­νη­γά­ει ο χρό­νος μιας σχο­λι­κής ώρας συ­ζη­τή­σα­με για το τι δια­κυ­βεύ­ε­ται, τι μέτρα μπο­ρούν να παρ­θούν και πώς μπο­ρούν πραγ­μα­τι­κά οι γο­νείς να ρυθ­μί­σουν διά­φο­ρες δια­δι­κα­σί­ες γο­νι­κού ελέγ­χου και τέλος, πώς τε­λι­κά τα παι­διά μπο­ρούν να ισορ­ρο­πή­σουν ανά­με­σα στον ψη­φια­κό και τον αλη­θι­νό κόσμο.

Δεν εί­μα­στε τε­χνο­φο­βι­κοί. Υπάρ­χουν πολύ εν­δια­φέ­ρο­ντα πράγ­μα­τα τα οποία ένα παιδί μπο­ρεί να δει και να μάθει στο δια­δί­κτυο αλλά υπάρ­χει και ένας φυ­σι­κός κό­σμος, ο φυ­σι­κός τρό­πος με τον οποίο τα παι­διά μας οφεί­λουν να με­γα­λώ­σουν. Οφεί­λου­με εμείς να τους επι­τρέ­ψου­με να με­γα­λώ­σουν.

ΕΡ.: Γιατί θε­ω­ρεί­τε ότι πρέ­πει να υπάρ­ξει εθνι­κή ρύθ­μι­ση τώρα και να μην πε­ρι­μέ­νου­με την ολο­κλή­ρω­ση του EU KIDS Act;

ΑΠ.: Με δε­δο­μέ­νο ότι το ευ­ρω­παϊ­κό πλαί­σιο θα κάνει κατ’ εκτί­μη­ση πε­ρί­που 20 μήνες για να ψη­φι­στεί, με­ρι­μνού­με και για την επό­με­νη γενιά παι­διών του δη­μο­τι­κού και του γυ­μνα­σί­ου τα οποία θα είναι αβο­ή­θη­τα μέσα σε ένα ψη­φια­κό τοπίο χωρίς ρύθ­μι­ση χωρίς κα­θο­δή­γη­ση.

Αφού λοι­πόν, πλέον ξέ­ρου­με τις βα­σι­κές αρχές δεν έχου­με κα­νέ­να λόγο να πε­ρι­μέ­νου­με και να χά­σου­με 20 μήνες.

ΕΡ.: Η ελ­λη­νι­κή ρύθ­μι­ση είναι σε ένα ση­μείο αυ­στη­ρό­τε­ρη από την ευ­ρω­παϊ­κή πρό­τα­ση. Υπάρ­χει πε­ρί­πτω­ση να αλ­λά­ξει στην πο­ρεία και γιατί επι­λέ­χθη­κε αυτή η προ­σέγ­γι­ση;

ΑΠ.: Όχι και η ελ­λη­νι­κή νο­μο­θε­σία θα προ­σαρ­μο­στεί σε αυτά που πε­ρί­που το EU KIDS Act λέει αλλά δεν λέει κάτι συ­γκλο­νι­στι­κά δια­φο­ρε­τι­κό.

Η Ευ­ρώ­πη δεν λέει ότι στα 13 ένα παιδί θα μπει στο Instagram όπως είναι το Instagram σή­με­ρα. Λέει πως θα μπο­ρούν τα παι­διά να έχουν πρό­σβα­ση, βέ­βαια με γο­νι­κή συ­ναί­νε­ση σε ει­δι­κά δια­μορ­φω­μέ­να πε­ρι­βάλ­λο­ντα social media, χωρίς συ­νε­χές scrolling, όπου δεν θα επι­τρέ­πε­ται σε έναν ξένο να στέλ­νει μη­νύ­μα­τα και δεν θα λει­τουρ­γεί το βράδυ. Σε ένα τέ­τοιο πε­ρι­βάλ­λον, λέει η Ευ­ρώ­πη ότι θα μπο­ρού­σαν τα παι­διά να αρ­χί­σουν να μπαί­νουν.

Θεωρώ, λοι­πόν ότι η δική μας αυ­στη­ρή στάση βο­ή­θη­σε και την Ευ­ρώ­πη αλλά και τις πλατ­φόρ­μες να έρ­θουν λίγο πιο κοντά σε αυτά που θέ­λου­με.

ΕΡ.: Πώς μπο­ρεί μια πλατ­φόρ­μα να γνω­ρί­ζει ότι ένας χρή­στης είναι κάτω των 15 ετών χωρίς να συλ­λέ­γει ή να ζητά προ­σω­πι­κά δε­δο­μέ­να και στοι­χεία ταυ­τό­τη­τας;

ΑΠ.: Οι πλατ­φόρ­μες έχουν το βάρος της ανα­ζή­τη­σης της πραγ­μα­τι­κής ηλι­κί­ας. Θα πρέ­πει λοι­πόν να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν τους ούτως ή άλλως έξυ­πνους αλ­γο­ρίθ­μους που έχουν και οι οποί­οι στις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις μπο­ρούν να κα­τα­λά­βουν ότι το δικό σας και το δικό μου προ­φίλ δεν είναι προ­φίλ ενός δε­κα­πε­ντά­χρο­νου. Και επί­σης, νο­μί­ζω πως μπο­ρούν να κα­τα­νο­ή­σουν αν ένα προ­φίλ ανή­κει σε ένα μι­κρό­τε­ρο παιδί.

Στις πε­ρι­πτώ­σεις όμως, που δεν έχουν αυτή την εύ­λο­γη βε­βαιό­τη­τα αυτό που μπο­ρούν να κά­νουν είναι να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν το ερ­γα­λείο το οποίο η Ευ­ρώ­πη προ­τεί­νει και εμείς ήδη έχου­με υλο­ποι­ή­σει το Kids Wallet.

Το Kids Wallet ακο­λου­θεί τις τε­χνι­κές προ­δια­γρα­φές που έβγα­λε η Ευ­ρώ­πη και δεν επι­στρέ­φει κα­νέ­να στοι­χείο. Αυτό ήταν το προ­α­παι­τού­με­νο της λύσης που η Ευ­ρώ­πη σχε­δί­α­σε και εμείς τε­λι­κά υλο­ποι­ή­σα­με: να επι­στρέ­φει μόνο ένα flag, ένα σήμα, δη­λα­δή, ότι αυτός ο χρή­στης είναι πάνω ή κάτω από τα 15. Δεν επι­στρέ­φει καν την ημε­ρο­μη­νία γέν­νη­σης.

ΕΡ.: Πώς θα εφαρ­μο­στεί στην πράξη το μέτρο απέ­να­ντι σε πλατ­φόρ­μες που δεν έχουν έδρα στην Ελ­λά­δα;

ΑΠ.: Για τον λόγο αυτό η ευ­ρω­παϊ­κή νο­μο­θε­σία και η ελ­λη­νι­κή νο­μο­θε­σία πα­τούν στο DSA στο Digital Services Act το οποίο προ­βλέ­πει ήδη ποι­νές για διά­φο­ρες τέ­τοιου εί­δους πα­ρα­βά­σεις και πα­ρα­βιά­σεις.

Στο πλαί­σιο των πε­ραι­τέ­ρω συ­ζη­τή­σε­ων με την Ευ­ρώ­πη με προ­βλη­μα­τί­ζει το πώς μπο­ρού­με να φέ­ρου­με όλη αυτή τη δια­δι­κα­σία των προ­στί­μων λίγο πιο κοντά μας. Αυτό όμως,, είναι κάτι υπό διε­ρεύ­νη­ση. Μέχρι τότε ακο­λου­θού­με όλη τη δια­δι­κα­σία που προ­βλέ­πει το DSA. Δη­λα­δή τι; Η ελ­λη­νι­κή αρ­μό­δια αρχή που είναι η ΕΕΤΤ ανα­φέ­ρει το ζή­τη­μα πα­ρα­δείγ­μα­τος χάριν της πρό­σβα­σης ενός δε­κα­τε­τρά­χρο­νου σε κά­ποιο μέσο κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης στην Ιρ­λαν­δία και η Ιρ­λαν­δία πλέον -γιατί εκεί είναι η έδρα των πε­ρισ­σό­τε­ρων από αυτές τις εται­ρεί­ες- κινεί από εκεί και πέρα τις δια­δι­κα­σί­ες που προ­βλέ­πει το DSA.

ΕΡ.: Μπο­ρεί από μόνο του το όριο ηλι­κί­ας να αντι­με­τω­πί­σει το ζή­τη­μα του ψη­φια­κού εθι­σμού και των σχε­δια­στι­κών πρα­κτι­κών των πλατ­φορ­μών που ενι­σχύ­ουν τη χρήση;

ΑΠ.: Όχι προ­φα­νώς. Το ίδιο πρό­βλη­μα νο­μί­ζω αντι­με­τω­πί­ζου­με και εμείς οι με­γα­λύ­τε­ροι που χρη­σι­μο­ποιού­με social media. Απλώς θε­ω­ρη­τι­κά εμείς έχου­με τη δυ­να­τό­τη­τα να ανα­πτύ­ξου­με μη­χα­νι­σμούς αυ­το­ά­μυ­νας και αυ­τορ­ρύθ­μι­σης προ­κει­μέ­νου όταν πλέον αρ­χί­ζου­με να «και­γό­μα­στε» να το αφή­σου­με. Έτσι θε­ω­ρη­τι­κά πρέ­πει να γίνει.

Για τα παι­διά αυτό δεν είναι δε­δο­μέ­νο. Είναι πολύ πιο εύ­πλα­στοι αυτοί οι μη­χα­νι­σμοί στο παι­δι­κό μυαλό. Είναι πολύ πιο επι­κίν­δυ­νες αυτές οι ηλι­κί­ες όταν ο εγκέ­φα­λος ανα­πτύσ­σε­ται και όταν οι μα­θη­σια­κές δυ­να­τό­τη­τες είναι στο πικ τους να δη­μιουρ­γη­θούν προ­βλή­μα­τα λόγω του «κολ­λή­μα­τος».

Και όχι μόνο προ­βλή­μα­τα μα­θη­σια­κά ή ανα­πτυ­ξια­κά αλλά και προ­βλή­μα­τα αυ­το­ε­κτί­μη­σης. Το fear of missing out (FOMO) ή το να μην θέ­λεις να βγεις από το δω­μά­τιό σου γιατί είσαι εγκλω­βι­σμέ­νος σε έναν ψη­φια­κό κόσμο. Όλα αυτά είναι φαι­νό­με­να τα οποία εμ­φα­νί­ζο­νται κυ­ρί­ως σε παι­διά αυτής της ηλι­κί­ας.

‘Αρα γι’ αυτό, δεν θέ­λου­με εθι­στι­κά μο­τί­βα σε αυτές τις ηλι­κί­ες.

Και οι με­γα­λύ­τε­ροι βέ­βαια, πρέ­πει να έχου­με τον νου μας γιατί τα παι­διά μας, στην ουσία, εμάς βλέ­πουν και κά­νουν αυτά τα οποία κά­νου­με. ‘Αρα θα πρέ­πει πρώτα, νο­μί­ζω, εμείς να κοι­τα­χτού­με στον κα­θρέ­φτη και μετά να πάμε στα παι­διά μας να πούμε οτι­δή­πο­τε.

Το έζησα και εγώ. Τα παι­διά μου πλέον, έχουν φύγει από την ηλι­κία αυτή αλλά όταν τους έλεγα «μην ασχο­λεί­σαι τόσο με το κι­νη­τό» μου έλε­γαν: «Ναι αλλά εσύ γιατί είσαι συ­νέ­χεια με το κι­νη­τό;».

Ένα παιδί δεν μπο­ρεί να κα­τα­λά­βει αν τε­λι­κά το κι­νη­τό είναι ερ­γα­λείο δου­λειάς για έναν ενή­λι­κο. Θε­ω­ρεί ότι και εμείς μπο­ρού­με να παί­ζου­με στα social media όπως κάνει και αυτό.

ΕΡ.: Είναι τε­λι­κά ίδια η ευ­θύ­νη των πλατ­φορ­μών και των γο­νέ­ων για την προ­στα­σία των παι­διών από τους κιν­δύ­νους των social media;

ΑΠ.: Δεν πρέ­πει σε καμία πε­ρί­πτω­ση να είναι ίσο. Δεν πρέ­πει οι γο­νείς να τρέ­χουν πίσω από τις πλατ­φόρ­μες προ­σπα­θώ­ντας να ασφα­λί­σουν τα κι­νη­τά των παι­διών τους απέ­να­ντι στις πλατ­φόρ­μες.

Οι πλατ­φόρ­μες δεν πρέ­πει να έχουν το βάρος της από­δει­ξης ότι είναι ασφα­λείς για τα παι­διά. Ο σχε­δια­σμός τους πρέ­πει να είναι ασφα­λής για τα παι­διά.

Οι γο­νείς βέ­βαια όπως και νω­ρί­τε­ρα λέ­γα­με, έχουν και αυτοί ένα με­ρί­διο ευ­θύ­νης. Αυτό αφορά το ση­μείο εκεί­νο όπου η πλατ­φόρ­μα θα ζη­τή­σει να επι­βε­βαιώ­σει ή να επα­να­ε­πι­βε­βαιώ­σει την ηλι­κία ενός χρή­στη ή του παι­διού τους.

Αν για πα­ρά­δειγ­μα το παιδί τους πει «μπα­μπά δώσε μου λίγο το κι­νη­τό για να ανοί­ξω το e-wallet να κάνω κάτι» και τε­λι­κά, το παιδί δεί­ξει την ταυ­τό­τη­τα του πα­τέ­ρα το παι­χνί­δι έχει χαθεί.

‘Αρα, οι γο­νείς θα έχουν κατά την άποψή μου μία και μόνη ευ­θύ­νη -ίσως και λίγο πα­ρα­πά­νω. Πρώ­τον, να κά­νουν μαζί την επι­βε­βαί­ω­ση ηλι­κί­ας όταν έρθει εκεί­νη η ώρα. Και βέ­βαια, κυ­ρί­ως, να εξη­γή­σουν στα παι­διά τους ότι η πραγ­μα­τι­κή ζωή είναι πιο όμορ­φη και με­γα­λύ­τε­ρη από ό,τι χω­ρά­ει ένα smartphone.

Πηγή: insider.gr