Τρεις ισχυροί «παίκτες» για τα 22 περιφερειακά αεροδρόμια

Τρία ιδιαί­τε­ρα ισχυ­ρά επεν­δυ­τι­κά σχή­μα­τα, με ήδη ση­μα­ντι­κή πα­ρου­σία στις αε­ρο­με­τα­φο­ρές και στις πα­ρα­χω­ρή­σεις αε­ρο­δρο­μί­ων, εκ­δή­λω­σαν εν­δια­φέ­ρον για την πα­ρα­χώ­ρη­ση των 22 πε­ρι­φε­ρεια­κών αε­ρο­δρο­μί­ων που πα­ρα­μέ­νουν υπό κρα­τι­κό έλεγ­χο, επι­βε­βαιώ­νο­ντας το με­γά­λο επεν­δυ­τι­κό εν­δια­φέ­ρον για τις υπο­δο­μές αε­ρο­με­τα­φο­ρών στην Ελ­λά­δα.

Στην Α΄ φάση του δια­γω­νι­σμού συμ­με­τεί­χαν ο Διε­θνής Αε­ρο­λι­μέ­νας Αθη­νών Α.Ε., η κοι­νο­πρα­ξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Α.Ε. – GMR Airports Greece Μο­νο­πρό­σω­πη Α.Ε. και η κοι­νο­πρα­ξία Fraport AG – Delta Airport Investments A.E., με την τε­λευ­ταία να απο­τε­λεί εται­ρεία του Ομί­λου Κο­πε­λού­ζου. Η εί­σο­δος και των τριών στον δια­γω­νι­σμό δη­μιουρ­γεί μια ιδιαί­τε­ρα εν­δια­φέ­ρου­σα ανα­μέ­τρη­ση, καθώς κάθε σχήμα δια­θέ­τει δια­φο­ρε­τι­κό επι­χει­ρη­μα­τι­κό προ­φίλ, αλλά όλα έχουν άμεση εμπει­ρία στη λει­τουρ­γία, ανά­πτυ­ξη ή πα­ρα­χώ­ρη­ση αε­ρο­δρο­μί­ων.

Η πα­ρα­χώ­ρη­ση αφορά το δι­καί­ω­μα διοί­κη­σης, δια­χεί­ρι­σης, λει­τουρ­γί­ας, ανά­πτυ­ξης, επέ­κτα­σης, συ­ντή­ρη­σης και εκ­με­τάλ­λευ­σης των 22 αε­ρο­δρο­μί­ων. Μετά την αξιο­λό­γη­ση των φα­κέ­λων εκ­δή­λω­σης εν­δια­φέ­ρο­ντος, όσοι πλη­ρούν τα κρι­τή­ρια προ­ε­πι­λο­γής θα πε­ρά­σουν στη Β΄ φάση και θα κλη­θούν να κα­τα­θέ­σουν δε­σμευ­τι­κές οι­κο­νο­μι­κές προ­σφο­ρές. Το Εθνι­κό Ανα­πτυ­ξια­κό Τα­μείο έχει ξε­κα­θα­ρί­σει ότι ζη­τού­με­νο δεν είναι μόνο το υψη­λό­τε­ρο τί­μη­μα, αλλά και η ανα­βάθ­μι­ση των υπο­δο­μών και η πα­ρο­χή υψη­λού επι­πέ­δου υπη­ρε­σιών.

Το ίδιο το γε­γο­νός ότι στη δια­δι­κα­σία εμ­φα­νί­ζο­νται οι βα­σι­κοί ση­με­ρι­νοί πρω­τα­γω­νι­στές της ελ­λη­νι­κής αγο­ράς αε­ρο­δρο­μί­ων προσ­δί­δει στον δια­γω­νι­σμό ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα. Ο ΔΑΑ λει­τουρ­γεί το με­γα­λύ­τε­ρο αε­ρο­δρό­μιο της χώρας, η Fraport έχει ήδη το δί­κτυο των 14 πε­ρι­φε­ρεια­κών αε­ρο­δρο­μί­ων και πλέον συμ­με­τέ­χει και στην Κα­λα­μά­τα, ενώ η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ με την GMR ανα­πτύσ­σουν από κοι­νού το νέο αε­ρο­δρό­μιο Ηρα­κλεί­ου στο Κα­στέ­λι.

Τα 22 αε­ρο­δρό­μια

Ο δια­γω­νι­σμός αφορά τα αε­ρο­δρό­μια: Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, Αρά­ξου, Αστυ­πά­λαιας, Ικα­ρί­ας, Ιω­αν­νί­νων, Κα­λύ­μνου, Καρ­πά­θου, Κάσου, Κα­στε­λό­ρι­ζου, Κα­στο­ριάς, Κο­ζά­νης, Κυ­θή­ρων, Λέρου, Λή­μνου, Μήλου, Νάξου, Νέας Αγ­χιά­λου, Πάρου, Ση­τεί­ας, Σκύ­ρου, Σύρου και Χίου.

Πρό­κει­ται για ένα ιδιαί­τε­ρα ανο­μοιο­γε­νές χαρ­το­φυ­λά­κιο, το οποίο πε­ρι­λαμ­βά­νει τόσο αε­ρο­δρό­μια με ση­μα­ντι­κές ανα­πτυ­ξια­κές δυ­να­τό­τη­τες –όπως η Πάρος, η Νάξος, η Μήλος και η Χίος– όσο και μι­κρό­τε­ρα νη­σιω­τι­κά και ηπει­ρω­τι­κά αε­ρο­δρό­μια, τα οποία έχουν πε­ρισ­σό­τε­ρο χα­ρα­κτή­ρα δη­μό­σιας υπη­ρε­σί­ας και πε­ρι­φε­ρεια­κής συν­δε­σι­μό­τη­τας.

Αυτό ακρι­βώς απο­τε­λεί και μία από τις βα­σι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες του δια­γω­νι­σμού: ο πα­ρα­χω­ρη­σιού­χος δεν θα απο­κτή­σει ένα ενιαίο, ομοιο­γε­νές δί­κτυο υψη­λής του­ρι­στι­κής κί­νη­σης, αλλά ένα «μικτό» χαρ­το­φυ­λά­κιο, όπου τα με­γα­λύ­τε­ρα και εμπο­ρι­κό­τε­ρα αε­ρο­δρό­μια θα πρέ­πει να λει­τουρ­γή­σουν συ­μπλη­ρω­μα­τι­κά προς τα μι­κρό­τε­ρα.

Διε­θνής Αε­ρο­λι­μέ­νας Αθη­νών: Η πρώτη με­γά­λη από­πει­ρα επέ­κτα­σης εκτός «Ελευ­θέ­ριος Βε­νι­ζέ­λος»

Η συμ­με­το­χή του Διε­θνούς Αε­ρο­λι­μέ­να Αθη­νών έχει ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία, καθώς ση­μα­το­δο­τεί ου­σια­στι­κά εν­δια­φέ­ρον για επέ­κτα­ση του αε­ρο­δρο­μια­κού operator πέρα από το μο­να­δι­κό αε­ρο­δρό­μιο που σή­με­ρα δια­χει­ρί­ζε­ται.

Ο ΔΑΑ έκλει­σε το 2025 με 33,99 εκατ. επι­βά­τες, αυ­ξη­μέ­νους κατά 6,7% ένα­ντι του 2024, εξυ­πη­ρε­τώ­ντας 164 προ­ο­ρι­σμούς σε 55 χώρες με 70 αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες.

Η εται­ρεία έχει πλέον απο­κτή­σει με­γά­λη εμπει­ρία στη δια­χεί­ρι­ση ενός σύν­θε­του διε­θνούς hub, στην εμπο­ρι­κή ανά­πτυ­ξη, στο route development, στις σχέ­σεις με αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες και στη δια­χεί­ρι­ση με­γά­λων επι­βα­τι­κών ροών. Το «Ελευ­θέ­ριος Βε­νι­ζέ­λος» απο­τε­λεί ταυ­τό­χρο­να ένα από τα πλέον εμπο­ρι­κά ανε­πτυγ­μέ­να αε­ρο­δρό­μια της χώρας, με ση­μα­ντι­κή μη αε­ρο­πο­ρι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα.

Η εί­σο­δος του ΔΑΑ στον δια­γω­νι­σμό των 22 αε­ρο­δρο­μί­ων έχει επο­μέ­νως στρα­τη­γι­κό χα­ρα­κτή­ρα. Εφό­σον προ­χω­ρή­σει έως την τε­λι­κή φάση και τε­λι­κά επι­κρα­τή­σει, θα με­τα­σχη­μα­τί­σει τον ΔΑΑ από operator ενός με­γά­λου μη­τρο­πο­λι­τι­κού αε­ρο­δρο­μί­ου σε δια­χει­ρι­στή δι­κτύ­ου πε­ρι­φε­ρεια­κών αε­ρο­δρο­μί­ων.

Ση­μα­ντι­κό στοι­χείο απο­τε­λεί και η με­το­χι­κή σύν­θε­ση του ΔΑΑ, με την AviAlliance να κα­τέ­χει πάνω από 50%, την Ελ­λη­νι­κή Εται­ρεία Συμ­με­το­χών και Πε­ριου­σί­ας ση­μα­ντι­κό πο­σο­στό και το υπό­λοι­πο να βρί­σκε­ται σε ελεύ­θε­ρη δια­σπο­ρά μετά την ει­σα­γω­γή της εται­ρεί­ας στο Χρη­μα­τι­στή­ριο.

ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – GMR: Το σχήμα με το Κα­στέ­λι και με­γά­λη διε­θνή εμπει­ρία

Το δεύ­τε­ρο σχήμα συ­γκε­ντρώ­νει αφε­νός τη με­γά­λη ελ­λη­νι­κή εμπει­ρία της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ στις πα­ρα­χω­ρή­σεις και αφε­τέ­ρου την εξει­δι­κευ­μέ­νη διε­θνή τε­χνο­γνω­σία της GMR Airports.

Οι δύο όμι­λοι συ­νερ­γά­ζο­νται ήδη στο νέο αε­ρο­δρό­μιο Ηρα­κλεί­ου στο Κα­στέ­λι. Στην εται­ρεία του νέου αε­ρο­δρο­μί­ου συμ­με­τέ­χουν το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο με 45,90%, η ΤΕΡΝΑ με 32,46% και η GMR Airports με 21,64%, ενώ η πα­ρα­χώ­ρη­ση έχει διάρ­κεια 35 ετών.

Για τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η συμ­με­το­χή στα 22 αε­ρο­δρό­μια απο­τε­λεί φυ­σι­κή συ­νέ­χεια της στρα­τη­γι­κής της στις με­γά­λες πα­ρα­χω­ρή­σεις υπο­δο­μών. Ο όμι­λος δια­θέ­τει ήδη ισχυ­ρό χαρ­το­φυ­λά­κιο σε αυ­το­κι­νη­το­δρό­μους και άλλες υπο­δο­μές, με το αε­ρο­δρό­μιο στο Κα­στέ­λι να απο­τε­λεί τη βα­σι­κή του μέχρι σή­με­ρα πα­ρου­σία στον κλάδο των αε­ρο­δρο­μί­ων.

Η GMR, από την πλευ­ρά της, είναι κα­θα­ρό­αι­μος διε­θνής airport operator με πολύ με­γα­λύ­τε­ρη γε­ω­γρα­φι­κή εμ­βέ­λεια. Δια­χει­ρί­ζε­ται ή συμ­με­τέ­χει σε με­γά­λα αε­ρο­δρό­μια όπως του Δελχί, του Hyderabad, της Goa και του Medan, ενώ ανα­πτύσ­σει νέα αε­ρο­δρό­μια στην Ινδία και το Κα­στέ­λι στην Κρήτη. Η ίδια η GMR ανα­φέ­ρει ότι εξυ­πη­ρέ­τη­σε πάνω από 120 εκατ. επι­βά­τες στο οι­κο­νο­μι­κό έτος 2025, ενώ πα­ρου­σιά­ζε­ται ως ο με­γα­λύ­τε­ρος ιδιω­τι­κός operator αε­ρο­δρο­μί­ων στην Ασία και ένας από τους με­γα­λύ­τε­ρους πα­γκο­σμί­ως.

Η πα­ρου­σία της GMR δίνει στο σχήμα ση­μα­ντι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα σε τε­χνι­κή και επι­χει­ρη­σια­κή τε­χνο­γνω­σία, ιδιαί­τε­ρα στη δια­χεί­ρι­ση δια­φο­ρε­τι­κών τύπων αε­ρο­δρο­μί­ων και στη δη­μιουρ­γία εμπο­ρι­κών οι­κο­συ­στη­μά­των γύρω από αε­ρο­δρό­μια.

Fraport – Delta Airport Investments: Ο operator με το με­γα­λύ­τε­ρο υπάρ­χον απο­τύ­πω­μα στην Ελ­λά­δα

Το τρίτο σχήμα δια­θέ­τει ήδη τη με­γα­λύ­τε­ρη άμεση εμπει­ρία στη λει­τουρ­γία πε­ρι­φε­ρεια­κών αε­ρο­δρο­μί­ων στην Ελ­λά­δα.

Η Fraport AG, μαζί με την Delta Airport Investments του Ομί­λου Κο­πε­λού­ζου, συμ­με­τέ­χει στη δια­δι­κα­σία έχο­ντας πίσω της σχε­δόν μία δε­κα­ε­τία λει­τουρ­γί­ας των 14 με­γά­λων πε­ρι­φε­ρεια­κών αε­ρο­δρο­μί­ων της χώρας.

Η Fraport Greece ανέ­λα­βε το 2017 τα αε­ρο­δρό­μια Θεσ­σα­λο­νί­κης, Ακτί­ου, Κα­βά­λας, Χα­νί­ων, Κε­φα­λο­νιάς, Κέρ­κυ­ρας, Κω, Μυ­κό­νου, Μυ­τι­λή­νης, Ρόδου, Σάμου, Σα­ντο­ρί­νης, Σκιά­θου και Ζα­κύν­θου, στο πλαί­σιο 40ετούς πα­ρα­χώ­ρη­σης έως το 2057.

Στα πρώτα χρό­νια της πα­ρα­χώ­ρη­σης υλο­ποί­η­σε πρό­γραμ­μα επεν­δύ­σε­ων πε­ρί­που 440 εκατ. ευρώ, με νέους και ανα­βαθ­μι­σμέ­νους αε­ρο­σταθ­μούς, έργα σε δια­δρό­μους, apron, πυ­ρο­σβε­στι­κούς σταθ­μούς και συ­στή­μα­τα ασφα­λεί­ας και δια­χεί­ρι­σης απο­σκευών.

Το 2025 τα 14 αε­ρο­δρό­μια της Fraport Greece δια­κί­νη­σαν πε­ρισ­σό­τε­ρους από 37,1 εκατ. επι­βά­τες, με αύ­ξη­ση 3% σε σχέση με το 2024 και σχε­δόν 48% πε­ρισ­σό­τε­ρους σε σχέση με το 2016, πριν από την ανά­λη­ψη της πα­ρα­χώ­ρη­σης.

Η Fraport δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται πλέον στα συ­γκε­κρι­μέ­να 14 αε­ρο­δρό­μια. Τον Ιού­νιο του 2026 υπε­γρά­φη η 40ετής πα­ρα­χώ­ρη­ση του αε­ρο­δρο­μί­ου Κα­λα­μά­τας σε σχήμα όπου η Fraport κα­τέ­χει 51%, η Delta Airport Investments – εται­ρεία του Ομί­λου Κο­πε­λού­ζου – 24,5% και η ΠΗ­ΛΕ­ΑΣ του Ομί­λου Κων­στα­ντα­κό­που­λου 24,5%. Προ­βλέ­πο­νται επεν­δύ­σεις άνω των 125 εκατ. ευρώ.

Έτσι, η ίδια επι­χει­ρη­μα­τι­κή συ­νερ­γα­σία Fraport–Κο­πε­λού­ζου εμ­φα­νί­ζε­ται σή­με­ρα να διεκ­δι­κεί και το νέο χαρ­το­φυ­λά­κιο των 22 αε­ρο­δρο­μί­ων.

Δεν πρό­κει­ται επο­μέ­νως για επεν­δυ­τές που κά­νουν «δο­κι­μα­στι­κή» εί­σο­δο στην ελ­λη­νι­κή αγορά, αλλά για τρία σχή­μα­τα που ήδη γνω­ρί­ζουν πολύ καλά το ελ­λη­νι­κό πε­ρι­βάλ­λον των αε­ρο­δρο­μί­ων και των πα­ρα­χω­ρή­σε­ων.

Γιατί τα 22 αε­ρο­δρό­μια έχουν ιδιαί­τε­ρη αξία

Η οι­κο­νο­μι­κή αξία του δια­γω­νι­σμού δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται στην υφι­στά­με­νη επι­βα­τι­κή τους κί­νη­ση.

Σε αρ­κε­τές πε­ρι­πτώ­σεις, όπως η Πάρος, η Νάξος, η Μήλος, η Χίος και η Αλε­ξαν­δρού­πο­λη, υπάρ­χει ση­μα­ντι­κό πε­ρι­θώ­ριο αύ­ξη­σης της κί­νη­σης, εφό­σον ανα­πτυ­χθούν οι κα­τάλ­λη­λες υπο­δο­μές και ενι­σχυ­θεί η δυ­να­τό­τη­τα υπο­δο­χής πε­ρισ­σό­τε­ρων ή με­γα­λύ­τε­ρων αε­ρο­σκα­φών.

Πα­ράλ­λη­λα, η ανά­πτυ­ξη των αε­ρο­δρο­μί­ων συν­δέ­ε­ται άμεσα με την του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη πε­ριο­χών που σή­με­ρα αντι­με­τω­πί­ζουν πε­ριο­ρι­σμούς προ­σβα­σι­μό­τη­τας.

Για έναν ιδιώ­τη operator, το ζη­τού­με­νο δεν είναι μόνο η αύ­ξη­ση των αε­ρο­πο­ρι­κών τελών ή των πτή­σε­ων. Ση­μα­ντι­κή πηγή εσό­δων απο­τε­λούν οι εμπο­ρι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, τα κα­τα­στή­μα­τα, η εστί­α­ση, τα parking, οι δια­φη­μί­σεις και άλλες μη αε­ρο­πο­ρι­κές υπη­ρε­σί­ες.

Αυτό είναι πεδίο στο οποίο και τα τρία σχή­μα­τα δια­θέ­τουν τε­χνο­γνω­σία.

Η ιδιαι­τε­ρό­τη­τα των μι­κρών αε­ρο­δρο­μί­ων

Παρά τις ανα­πτυ­ξια­κές δυ­να­τό­τη­τες, αρ­κε­τά από τα 22 αε­ρο­δρό­μια έχουν σή­με­ρα πολύ μικρή κί­νη­ση. Αε­ρο­δρό­μια όπως της Κάσου, του Κα­στε­λό­ρι­ζου, της Κα­λύ­μνου ή της Ικα­ρί­ας εξυ­πη­ρε­τούν πρω­τί­στως ανά­γκες εθνι­κής και κοι­νω­νι­κής συν­δε­σι­μό­τη­τας. Για τον πα­ρα­χω­ρη­σιού­χο, επο­μέ­νως, η πρό­κλη­ση θα είναι να δια­χει­ρι­στεί το σύ­νο­λο ως δί­κτυο, αξιο­ποιώ­ντας τις υψη­λό­τε­ρες απο­δό­σεις των ανα­πτυσ­σό­με­νων του­ρι­στι­κών αε­ρο­δρο­μί­ων για να εξα­σφα­λί­σει και τη βιώ­σι­μη λει­τουρ­γία των μι­κρό­τε­ρων. Ακρι­βώς γι’ αυτό το μο­ντέ­λο της ενιαί­ας πα­ρα­χώ­ρη­σης έχει ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία: πε­ριο­ρί­ζει τον κίν­δυ­νο να επι­λε­γούν από τους επεν­δυ­τές μόνο τα πιο ελ­κυ­στι­κά αε­ρο­δρό­μια, αφή­νο­ντας τα μι­κρό­τε­ρα απο­κλει­στι­κά στο Δη­μό­σιο.

Η με­γά­λη ει­κό­να της ελ­λη­νι­κής αγο­ράς αε­ρο­δρο­μί­ων

Με την ολο­κλή­ρω­ση της συ­γκε­κρι­μέ­νης πα­ρα­χώ­ρη­σης, η ει­κό­να του ελ­λη­νι­κού συ­στή­μα­τος αε­ρο­δρο­μί­ων θα αλ­λά­ξει ρι­ζι­κά.

Ήδη η Fraport δια­χει­ρί­ζε­ται 14 πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια, ο ΔΑΑ το με­γα­λύ­τε­ρο αε­ρο­δρό­μιο της χώρας, η Fraport–Κο­πε­λού­ζος–Κων­στα­ντα­κό­που­λος έχει ανα­λά­βει την Κα­λα­μά­τα και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ–GMR ανα­πτύσ­σει το νέο αε­ρο­δρό­μιο στο Κα­στέ­λι.

Η πα­ρα­χώ­ρη­ση των επι­πλέ­ον 22 αε­ρο­δρο­μί­ων απο­τε­λεί επο­μέ­νως ένα από τα τε­λευ­ταία με­γά­λα κομ­μά­τια της ανα­διάρ­θρω­σης του ελ­λη­νι­κού αε­ρο­δρο­μια­κού χάρτη.

Τι ακο­λου­θεί

Η δια­δι­κα­σία βρί­σκε­ται ακόμη σε πρώ­ι­μο στά­διο.

Το Εθνι­κό Ανα­πτυ­ξια­κό Τα­μείο θα εξε­τά­σει τους φα­κέ­λους και θα ελέγ­ξει εάν τα τρία σχή­μα­τα πλη­ρούν τα οι­κο­νο­μι­κά, τε­χνι­κά και άλλα κρι­τή­ρια προ­ε­πι­λο­γής.

Οι υπο­ψή­φιοι που θα πε­ρά­σουν στη δεύ­τε­ρη φάση θα απο­κτή­σουν πρό­σβα­ση στα ανα­λυ­τι­κά στοι­χεία του δια­γω­νι­σμού και θα κλη­θούν να υπο­βά­λουν οι­κο­νο­μι­κές προ­σφο­ρές.

Εκεί θα κρι­θεί πλέον η πραγ­μα­τι­κή «μάχη», καθώς πέρα από το τί­μη­μα θα αξιο­λο­γη­θούν οι επεν­δύ­σεις που θα απαι­τη­θούν, οι όροι λει­τουρ­γί­ας του δι­κτύ­ου και η οι­κο­νο­μι­κή βιω­σι­μό­τη­τα ενός χαρ­το­φυ­λα­κί­ου με πολύ δια­φο­ρε­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά από αε­ρο­δρό­μιο σε αε­ρο­δρό­μιο.

Το εν­δια­φέ­ρον και των τριών ισχυ­ρών σχη­μά­των δεί­χνει πά­ντως ότι η αγορά βλέ­πει ση­μα­ντι­κή μελ­λο­ντι­κή αξία στα 22 αε­ρο­δρό­μια, όχι μόνο με βάση τη ση­με­ρι­νή τους κί­νη­ση, αλλά κυ­ρί­ως με βάση τις δυ­να­τό­τη­τες ανά­πτυ­ξης της πε­ρι­φε­ρεια­κής συν­δε­σι­μό­τη­τας και του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού.

Πηγή: money-tourism.gr