Νέο κεφάλαιο για τον Ελληνισμό του Καναδά η ενθρόνιση του Αρχιεπισκόπου Αποστόλου στο Τορόντο

Ένα νέο κεφά­λαιο άνοιξε για την Ελλη­νορ­θό­δοξη Αρχιε­πι­σκοπή Καναδά το Σάββατο 19 Σεπτεμ­βρίου, στο Τορόντο, με την επίσημη ενθρό­νιση του νέου Αρχιε­πι­σκό­που Καναδά κ.κ. Απο­στό­λου, παρου­σία εκκλη­σια­στι­κών και πολι­τεια­κών εκπρο­σώ­πων από τον Καναδά, την Ελλάδα και την ευρύ­τερη Ορθό­δοξη Εκκλη­σία.

Η τελετή πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στον Καθε­δρικό Ιερό Ναό Αγίου Νικο­λάου, ενώ τον Οικου­με­νικό Πατριάρχη Βαρ­θο­λο­μαίο εκπρο­σώ­πησε ο Αρχιε­πί­σκο­πος Θυα­τεί­ρων και Μεγάλης Βρε­τα­νίας κ. Νικήτας, ο οποίος προ­ε­ξήρχε της τελετής και ανέ­γνωσε το Πατριαρ­χικό Μήνυμα.

Η ενθρό­νιση του νέου Αρχιε­πι­σκό­που σημα­το­δό­τησε την ολο­κλή­ρωση μιας ιστο­ρι­κής περιό­δου 52 ετών αρχιε­ρα­τι­κής παρου­σίας του Αρχιε­πι­σκό­που πρώην Καναδά κ.κ. Σωτη­ρίου. Από την άλλη, συν­δέ­θηκε με την έναρξη μιας νέας ποι­μα­ντι­κής περιό­δου υπό έναν ιεράρχη με μακρά εμπει­ρία στην ελλη­νική ομο­γέ­νεια της Βόρειας Αμε­ρι­κής.

Το μήνυμα που κυριάρ­χησε ήταν η ενότητα, με την έννοια της κοινής πορείας ανθρώ­πων με δια­φο­ρε­τικά χαρί­σματα και δια­φο­ρε­τι­κές δια­δρο­μές μέσα στην ίδια Εκκλη­σία.

Από­στο­λος: «Η ενότητα να χαρα­κτη­ρί­σει το νέο κεφά­λαιο»

Στον ενθρο­νι­στή­ριο λόγο του ο νέος Αρχιε­πί­σκο­πος έθεσε από την πρώτη στιγμή τον βασικό άξονα της ποι­μα­ντο­ρίας του. «Αν υπάρχει μία λέξη που θα ήθελα να χαρα­κτη­ρί­ζει το νέο κεφά­λαιο της Αρχιε­πι­σκο­πής μας, αυτή είναι η ενότητα», ήταν το κεντρικό μήνυμα του κ. Απο­στό­λου. Ο ίδιος διευ­κρί­νισε ότι δεν ανα­φέ­ρε­ται σε μια προ­σπά­θεια ομοιο­μορ­φίας. Αντί­θετα, μίλησε για την ενότητα ανθρώ­πων και χαρι­σμά­των, παρα­πέ­μπο­ντας στην εικόνα της Εκκλη­σίας ως ενός σώματος με πολλά μέλη και μία κοινή απο­στολή. «Πολλά μέλη, ένα σώμα· πολλά χαρί­σματα, μία απο­στολή», ήταν η χαρα­κτη­ρι­στική δια­τύ­πωση, που απηύ­θυνε στις ενορίες και στις κοι­νό­τη­τες του Καναδά.

Περι­γρά­φο­ντας την ίδια την ενθρό­νισή του, ο νέος Αρχιε­πί­σκο­πος έκανε λόγο για ανάληψη ευθύνης και δια­κο­νίας, ως «ανάληψη του Σταυρού του Κυρίου». Ο επί­σκο­πος, όπως υπο­γράμ­μισε, δεν καλεί­ται να εξου­σιά­ζει τον λαό, αλλά να τον υπη­ρε­τεί σύμφωνα με το παρά­δειγμα του Χριστού. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, ο κ.κ.Από­στο­λος εξέ­φρασε την πρόθεσή του να προ­σεγ­γί­σει την Αρχιε­πι­σκοπή Καναδά μόνο από τη θέση του ποιμένα και του δια­κό­νου και όχι του διοι­κητή.

Ο πατριαρ­χι­κός χαι­ρε­τι­σμός και η πολυ­πο­λι­τι­σμική κοι­νω­νία του Καναδά

Τον Οικου­με­νικό Πατριάρχη Βαρ­θο­λο­μαίο εκπρο­σώ­πησε ο Αρχιε­πί­σκο­πος Θυα­τεί­ρων και Μεγάλης Βρε­τα­νίας Νικήτας, συνο­δευό­με­νος από τον Αρχι­διά­κονο Δρ. Γεώργιο Τσούρο και τον π. Παύλο Λάμπρου.

Ο Αρχιε­πί­σκο­πος Νικήτας ανέ­γνωσε το Πατριαρ­χικό Μήνυμα, στο οποίο ανα­δεί­χθηκε η σημασία της νέας απο­στο­λής του Αρχιε­πι­σκό­που Απο­στό­λου σε μια σύγ­χρονη και πολυ­πο­λι­τι­σμική κοι­νω­νία, όπως ο Καναδάς. Αξίζει να σημειω­θεί, ότι ο Ελλη­νι­σμός του Καναδά απο­τε­λεί τμήμα μιας πολύ ευρύ­τε­ρης πολυ­ε­θνο­τι­κής και πολυ­θρη­σκευ­τι­κής κοι­νω­νίας. Κατά συνέ­πεια, η νέα ηγεσία καλεί­ται να δια­τη­ρή­σει την ιδιαί­τερη ελλη­νορ­θό­δοξη ταυ­τό­τητα της Αρχιε­πι­σκο­πής, ενώ ταυ­τό­χρονα να συνε­χί­σει την παρου­σία της Εκκλη­σίας στον ευρύ­τερο κανα­δικό δημόσιο και κοι­νω­νικό χώρο.

Ποιοι έδωσαν το «παρών»

Μεταξύ των παρευ­ρι­σκο­μέ­νων στην τελετή ενθρό­νι­σης, ήταν ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός του Καναδά Ζαν Κρετιέν, ο πρω­θυ­πουρ­γός του Οντάριο Νταγκ Φορντ, ο υπουρ­γός Δημό­σιας Ασφά­λειας του Καναδά Gary Anandasangaree, η δήμαρ­χος του Τορόντο Olivia Chow και Καναδοί βου­λευ­τές, μεταξύ των οποίων οι Annie Koutrakis, Effie Triantafilopoulos και Aris Babikian. Από ελλη­νι­κής πλευράς παρέ­στη­σαν ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Γιώργος Γερα­πε­τρί­της, η υπουρ­γός Παι­δείας, Θρη­σκευ­μά­των και Αθλη­τι­σμού Σοφία Ζαχα­ράκη και η μόνιμη υπη­ρε­σιακή υφυ­πουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Αλε­ξάν­δρα Παπα­δο­πού­λου.

Επι­πλέον, στην τελετή εκπρο­σω­πή­θη­καν δια­φο­ρε­τι­κές Ορθό­δο­ξες δικαιο­δο­σίες, καθώς και άλλες χρι­στια­νι­κές παρα­δό­σεις. Χαρα­κτη­ρι­στική ήταν η παρου­σία του Μητρο­πο­λίτη Winnipeg και Προ­κα­θη­μέ­νου της Ουκρα­νι­κής Ορθό­δο­ξης Εκκλη­σίας του Καναδά Ιλα­ρί­ωνα, συνο­δευό­με­νου από τον Επί­σκοπο Τορόντο Ανδρέα. Παρών ήταν επίσης ο Επί­σκο­πος Ανδρέας του Κλή­βε­λαντ, εκπρο­σω­πώ­ντας τη Ρου­μα­νική Ορθό­δοξη Επι­σκοπή Αμε­ρι­κής.

Η ελλη­νό­γλωσση εκπαί­δευση στον Καναδά

Σύμφωνα με τα στοι­χεία του υπουρ­γείου Παι­δείας, η Ελλάδα στη­ρί­ζει σήμερα στον Καναδά οκτώ δομές ελλη­νό­γλωσ­σης εκπαί­δευ­σης: δύο ανα­γνω­ρι­σμένα Τμήματα Ελλη­νι­κής Γλώσσας, τέσ­σε­ρις δίγλωσ­σες εκπαι­δευ­τι­κές μονάδες και δύο πανε­πι­στη­μια­κές ελλη­νι­κές έδρες. Συνο­λικά, οι δομές αυτές αφορούν 1.642 μαθητές, ενώ υπη­ρε­τούν οκτώ απο­σπα­σμέ­νοι εκπαι­δευ­τι­κοί από την Ελλάδα.

Παράλ­ληλα, το ελλη­νικό υπουρ­γείο Παι­δείας απο­στέλ­λει εκπαι­δευ­τικό υλικό στις ομο­γε­νεια­κές δομές.

Κεντρική εξέλιξη απο­τε­λεί και η επα­να­λει­τουρ­γία του Συντο­νι­στι­κού Γρα­φείου Εκπαί­δευ­σης στο Τορόντο, που, σύμφωνα με τη δέσμευση της υπουρ­γού, προχωρά με στόχο να λει­τουρ­γή­σει εκ νέου μέχρι το τέλος του έτους.

Από το 2021 η επο­πτεία της ελλη­νό­γλωσ­σης εκπαί­δευ­σης στον Καναδά ασκού­νταν από τον εκά­στοτε Ανα­πλη­ρωτή Συντο­νι­στή Εκπαί­δευ­σης Νέας Υόρκης. Η επα­να­λει­τουρ­γία του γρα­φείου στο Τορόντο απο­τε­λεί συνεπώς προ­σπά­θεια να απο­κτή­σει ο Καναδάς αυτο­τε­λέ­στερο εκπαι­δευ­τικό συντο­νι­σμό. Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγα­λύ­τερη σημασία καθώς η ελλη­νική γλώσσα διδά­σκε­ται στον Καναδά μέσα από δια­φο­ρε­τικά μοντέλα: απο­γευ­μα­τινά και σαβ­βα­τιανά τμήματα, ημε­ρή­σια και δίγλωσσα σχολεία, προ­γράμ­ματα διεθνών γλωσσών του κανα­δι­κού εκπαι­δευ­τι­κού συστή­μα­τος, αλλά και πανε­πι­στη­μιακά προ­γράμ­ματα.

Οι 18 πανε­πι­στη­μια­κές συμ­φω­νίες και τα κοινά μετα­πτυ­χιακά

Η εκπαι­δευ­τική ατζέντα της επί­σκε­ψης επε­κτά­θηκε και στην ανώτατη εκπαί­δευση.

Η Σοφία Ζαχα­ράκη ανέφερε ότι υπάρ­χουν ήδη 18 συμ­φω­νίες μεταξύ ελλη­νι­κών και κανα­δι­κών πανε­πι­στη­μίων, ενώ μέσω του Ταμείου Ανά­καμ­ψης χρη­μα­το­δο­τού­νται τρία κοινά ή διπλά μετα­πτυ­χιακά προ­γράμ­ματα Ελλάδας–Καναδά, συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 4,72 εκατ. ευρώ.

Η ίδια πραγ­μα­το­ποί­ησε, επίσης, συνα­ντή­σεις με εκπρο­σώ­πους της ακα­δη­μαϊ­κής κοι­νό­τη­τας, ενώ στο πρό­γραμμα της επί­σκε­ψης περι­λαμ­βα­νό­ταν και το Πανε­πι­στή­μιο McGill, όπου λει­τουρ­γεί η Phrixos B. Papachristidis Chair in Modern Greek and Greek-Canadian Studies.

Από τη Ρόδο στην Αμερική και τώρα στον Καναδά

Ο νέος Αρχιε­πί­σκο­πος Απο­στό­λος, κατά κόσμον Ευάγ­γε­λος Κου­φα­λά­κης, γεν­νή­θηκε στη Ρόδο και είναι το δεύτερο από τα τέσσερα παιδιά του Ιωάννη και της Στερ­γίας Κου­φα­λάκη.

Η εκκλη­σια­στική του πορεία ξεκί­νησε ήδη από νεαρή ηλικία. Το 1990 εισήχθη στην ιστο­ρική Πατμιάδα Εκκλη­σια­στική Σχολή, όπου εκπαι­δεύ­τηκε μεταξύ άλλων στη βυζα­ντινή μουσική και την υμνο­λο­γία. Στις 29 Απρι­λίου 1993 εκάρη μοναχός στην Ιερά Μονή Πανα­γίας Παρα­μυ­θίας και έλαβε το όνομα Από­στο­λος. Λίγους μήνες αργό­τερα, στις 20 Ιουνίου 1993, χει­ρο­το­νή­θηκε διά­κο­νος από τον τότε Μητρο­πο­λίτη Ρόδου Από­στολο.

Το 1995 εισήχθη στη Θεο­λο­γική Σχολή του Αρι­στο­τε­λείου Πανε­πι­στη­μίου Θεσ­σα­λο­νί­κης, στον τομέα Ποι­μα­ντι­κής και Κοι­νω­νι­κής Θεο­λο­γίας, και το 2000 ολο­κλή­ρωσε τις σπουδές του.

Το 2001 ταξί­δεψε στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες για να συνε­χί­σει τη θεο­λο­γική του κατάρ­τιση. Στο Boston University School of Theology πραγ­μα­το­ποί­ησε μετα­πτυ­χια­κές σπουδές στη Φιλο­σο­φία, τη Θεο­λο­γία και την Ηθική και το 2004 έλαβε Master of Sacred Theology.

Η αμε­ρι­κα­νική του πορεία υπήρξε μακρά και ιδιαί­τερα συν­δε­δε­μένη με την ελλη­νική ομο­γέ­νεια. Υπη­ρέ­τησε σε ενορίες της Μητρό­πο­λης Βοστώ­νης και το 2004 ανέλαβε την ιστο­ρική θέση του προϊ­στα­μέ­νου στον Καθε­δρικό Ναό Αγίου Δημη­τρίου στην Αστόρια.

Το 2009 ανέλαβε τη διεύ­θυνση του Ελλη­νι­κού Πολι­τι­στι­κού Κέντρου της Αρχιε­πι­σκο­πής Αμε­ρι­κής.

Το 2021 ανέλαβε τις ποι­μα­ντι­κές και λει­τουρ­γι­κές ευθύνες της Μητρό­πο­λης Νέας Ιερσέης και το 2023 εξελέγη Μητρο­πο­λί­της Νέας Ιερσέης. Στις 22 Ιουλίου 2026 η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου τον εξέλεξε παμ­ψη­φεί νέο Αρχιε­πί­σκοπο Καναδά.

Η εκλογή του ήρθε αμέσως μετά την αποδοχή από την Αγία και Ιερά Σύνοδο της παραί­τη­σης του Αρχιε­πι­σκό­που Σωτη­ρίου από την ενεργό υπη­ρε­σία.

Ο Αρχιε­πί­σκο­πος Σωτή­ριος και η μετά­βαση ύστερα από 52 χρόνια

Την ευθύνη της προη­γού­με­νης αρχιε­ρα­τι­κής δια­κο­νίας, είχε ο Αρχιε­πί­σκο­πος Σωτή­ριος, ο οποίος υπη­ρέ­τησε την Εκκλη­σία στον Καναδά επί περισ­σό­τε­ρες από πέντε δεκα­ε­τίες.

Γεν­νη­μέ­νος το 1936 στη Λεπιανά της Άρτας, σπού­δασε στη Θεο­λο­γική Σχολή του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών και απέ­κτησε μετα­πτυ­χιακό τίτλο Θεο­λο­γίας από το Université de Montréal.

Το 1996 ανυ­ψώ­θηκε σε Μητρο­πο­λίτη Τορόντο και Έξαρχο πάσης Καναδά, ενώ το 2019 η εκκλη­σια­στική επαρχία ανα­βαθ­μί­στηκε σε Αρχιε­πι­σκοπή και ο ίδιος έλαβε τον τίτλο του Αρχιε­πι­σκό­που Καναδά. Όταν ανέλαβε την επι­σκο­πική του δια­κο­νία, η ελλη­νική Ορθό­δοξη παρου­σία στον Καναδά αριθ­μούσε περίπου 22 κοι­νό­τη­τες. Σήμερα το δίκτυο των ενοριών έχει ξεπε­ρά­σει τις 75.

Υπο­γραμ­μί­ζε­ται, ότι στη διάρ­κεια της δια­κο­νίας του δημιουρ­γή­θη­καν ή ανα­πτύ­χθη­καν σημα­ντι­κοί θεσμοί της Αρχιε­πι­σκο­πής: οι ετήσιες Συνά­ξεις Νεο­λαίας, κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σίες, δομές στέ­γα­σης, η εφη­με­ρίδα «Orthodox Way», το πρό­γραμμα «Orthodox Voice», Σχολή Βυζα­ντι­νής Μου­σι­κής, μονα­στι­κές αδελ­φό­τη­τες, ελλη­νικά ημε­ρή­σια σχολεία και η Πατριαρ­χική Ορθό­δοξη Θεο­λο­γική Ακα­δη­μία του Τορόντο.

Όπως προ­κύ­πτει, η απο­χώ­ρησή του σημα­το­δο­τεί το τέλος μιας ολό­κλη­ρης ιστο­ρι­κής περιό­δου για τον Ελλη­νι­σμό και την Ορθο­δο­ξία στον Καναδά.

Λίγες ημέρες πριν από την εκλογή του δια­δό­χου του, στις 19 Ιουλίου, ο Αρχιε­πί­σκο­πος Σωτή­ριος τέλεσε την τελευ­ταία Κυρια­κά­τικη Θεία Λει­τουρ­γία του ως Αρχιε­πί­σκο­πος στον Καθε­δρικό Ναό Αγίου Νικο­λάου. Η ίδια η Αρχιε­πι­σκοπή είχε τότε κάνει λόγο για περισ­σό­τερα από 50 χρόνια αρχιε­ρα­τι­κής δια­κο­νίας και για μια ημέρα κατά την οποία οι πιστοί εξέ­φρα­σαν την ευγνω­μο­σύνη τους προς τον απερ­χό­μενο Ιεράρχη.

Η παρα­κα­τα­θήκη για το νέο Αρχιε­πί­σκοπο

Κατά την ενθρό­νισή του ο νέος Αρχιε­πί­σκο­πος έκανε ειδική αναφορά στον προ­κά­τοχό του και εξέ­φρασε βαθιά ευγνω­μο­σύνη για το έργο του, ιδιαί­τερα στην οργά­νωση της Αρχιε­πι­σκο­πής, την εκπαί­δευση και τη νεολαία. Η φράση του ότι «δεν κλη­ρο­νομώ μια μικρή κιβωτό· κλη­ρο­νομώ ένα σημα­ντικό εκκλη­σια­στικό έργο» συμπυ­κνώ­νει αυτή τη διάθεση συνέ­χειας.

Ένα από τα σημεία στα οποία επέ­μεινε ο νέος Αρχιε­πί­σκο­πος ήταν η νεολαία. Ο ίδιος απευ­θύν­θηκε ιδιαί­τερα στους νέους, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι δεν απο­τε­λούν απλώς «το μέλλον» της Εκκλη­σίας, αλλά ενεργό κομμάτι της ήδη από σήμερα. Τους κάλεσε να συμ­με­τέ­χουν στη λατρευ­τική και κοι­νο­τική ζωή και υπο­γράμ­μισε ότι η Εκκλη­σία δεν φοβάται τις ερω­τή­σεις. Παράλ­ληλα έθεσε ως προ­τε­ραιό­τητα την ενί­σχυση των κατη­χη­τι­κών σχο­λείων και των προ­γραμ­μά­των νεο­λαίας στις ενορίες.

Το έργο του αποκτά ιδιαί­τερη βαρύ­τητα καθώς η δια­σπορά βρί­σκε­ται αντι­μέ­τωπη με το δια­γε­νε­ακό ζήτημα: πώς οι νεό­τε­ρες γενιές θα συνε­χί­σουν να συν­δέ­ο­νται με την ελλη­νική γλώσσα, την ιστορία, την πολι­τι­στική παρά­δοση και την Ορθο­δο­ξία χωρίς αυτό να σημαί­νει απο­μά­κρυνση από την κανα­δική κοι­νω­νία.

«Καναδάς- είναι η νέα μας πατρίδα»

Ο Αρχιε­πί­σκο­πος Απο­στό­λος ανα­φέρ­θηκε και στη σχέση του Ελλη­νι­σμού με την κανα­δική κοι­νω­νία. Περιέ­γραψε τον Καναδά ως «τη νέα μας πατρίδα», υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι ένα μέλος της ομο­γέ­νειας μπορεί ταυ­τό­χρονα να είναι καλός Καναδός, συνει­δη­τός Έλληνας και, πάνω απ’ όλα, πιστός Ορθό­δο­ξος Χρι­στια­νός. Η Αρχιε­πι­σκοπή, σύμφωνα με τον νέο Αρχιε­πί­σκοπο, θα πρέπει να συνε­χί­σει να έχει ενεργό παρου­σία στην κανα­δική κοι­νω­νία, με ανα­φο­ρές στην ειρήνη, την ανθρώ­πινη αξιο­πρέ­πεια, την οικο­γέ­νεια και τη στήριξη των ανθρώ­πων που έχουν ανάγκη.

Η ελλη­νική γλώσσα ως «ζωντανή κιβωτός»

Σημα­ντικό μέρος του ενθρο­νι­στή­ριου λόγου αφο­ρούσε την ελλη­νική γλώσσα. Ο Αρχιε­πί­σκο­πος Απο­στό­λος την περιέ­γραψε ως ζωντανή κιβωτό μνήμης, αλή­θειας και σοφίας, ως φορέα πολι­τι­σμού και πνευ­μα­τι­κής κλη­ρο­νο­μιάς και ως γέφυρα μεταξύ των γενεών.

Η επα­να­λει­τουρ­γία του Συντο­νι­στι­κού Γρα­φείου Εκπαί­δευ­σης στο Τορόντο είναι μία από τις πιο συγκε­κρι­μέ­νες εξαγ­γε­λίες που συνό­δευ­σαν την επί­σκεψη της υπουρ­γού. Η ελλη­νική πλευρά επι­χει­ρεί έτσι να ενι­σχύ­σει τον συντο­νι­σμό των εκπαι­δευ­τι­κών δομών και να βρί­σκε­ται πιο κοντά στις ανάγκες των μαθητών, των εκπαι­δευ­τι­κών και των κοι­νο­τή­των.

Πηγή: protothema.gr