Πεντάγωνο: Τα σενάρια επί του πεδίου αν οι Τούρκοι «βγουν» στην Κάσο

Η επι­κεί­μενη επα­νέ­ναρξη των εργα­σιών για την πόντιση ανα­το­λικά της Κάσου του υπο­θα­λάσ­σιου καλω­δίου ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελλάδας – Κύπρου απο­τε­λεί ένα από τα πιο κρίσιμα γεω­πο­λι­τικά στοι­χή­ματα για την ελλη­νική εξω­τε­ρική πολι­τική και την ασφά­λεια στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Με την Άγκυρα να αμφι­σβη­τεί εμπρά­κτως την ελλη­νική υφα­λο­κρη­πίδα και ΑΟΖ, επι­κα­λού­μενη το παρά­νομο τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο, το ελλη­νικό «Πεντά­γωνο» και, παράλ­ληλα, το Μέγαρο Μαξίμου και το ΥΠΕΞ έχουν ήδη καταρ­τί­σει, σύμφωνα  πλη­ρο­φο­ρίες, ένα λεπτο­με­ρές, κλι­μα­κωτό σχέδιο αντί­δρα­σης.

Η στρα­τη­γική της Αθήνας δεν είναι μονο­διά­στατη, κινεί­ται παράλ­ληλα σε διπλω­μα­τικό, επι­χει­ρη­σιακό και διεθνές επίπεδο, με στόχο την προ­ά­σπιση των κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των της χώρας χωρίς την πρό­κληση ενός ανε­ξέ­λεγ­κτου «θερμού» επει­σο­δίου.

Το πρώτο επίπεδο της κρίσης εκδη­λώ­νε­ται χαμηλά στην κλίμακα έντασης, με την Άγκυρα να επι­λέ­γει την «γκρίζα ζώνη» της αστυ­νό­μευ­σης μέσω της εμφά­νι­σης της τουρ­κι­κής ακτο­φυ­λα­κής, αγνο­ώ­ντας την ελλη­νική NAVTEX που ήδη ετοι­μά­ζε­ται. Σκάφη της τουρ­κι­κής ακτο­φυ­λα­κής προ­σεγ­γί­ζουν το σημείο των εργα­σιών, καλώ­ντας μέσω ασυρ­μά­του το ερευ­νη­τικό πλοίο να απο­χω­ρή­σει, ισχυ­ρι­ζό­μενα ότι βρί­σκε­ται σε ουρκική δικαιο­δο­σία.

Η απά­ντηση από το Λιμε­νικό Σώμα είναι άμεση. Σκάφη ανοι­κτής αλάσσης, που περι­πο­λούν στην περιοχή, αρεμ­βάλ­λο­νται για να προ­στα­τεύ­σουν το ρευ­νη­τικό. Προ­χω­ρούν σε αντι-NAVTEX, εκα­θα­ρί­ζο­ντας ότι οι εργα­σίες είναι νόμιμες αι διε­ξά­γο­νται εντός της ελλη­νι­κής ΑΟΖ, ενώ παράλ­ληλα ενη­με­ρώ­νουν το υπουρ­γείο αυτι­λίας και το ΓΕΕΘΑ για την έναρξη της τουρ­κι­κής προ­κλη­τι­κό­τη­τας.

Γραμμή επι­κοι­νω­νίας 

Εφόσον η κατά­σταση στο πεδίο δεν εκτο­νώ­νε­ται, η Αθήνα ενερ­γο­ποιεί τους διπλω­μα­τι­κούς μηχα­νι­σμούς για να προ­λά­βει τη τρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση της κρίσης. Σε αυτή τη άση της διπλω­μα­τι­κής απο­τρο­πής, τίθεται σε λει­τουρ­γία η απευ­θείας γραμμή επι­κοι­νω­νίας μεταξύ των υπουρ­γείων Εξω­τε­ρι­κών αι Αμυνας των δύο χωρών. Στόχος είναι να ποφευ­χθεί ένα ατύχημα και να δια­μη­νυ­θεί τι η απο­στολή του πλοίου είναι αμιγώς εμπο­ρική και ερευ­νη­τική.

Ταυ­τό­χρονα, το υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών προχωρά σε άμεσο διάβημα δια­μαρ­τυ­ρίας προς την Άγκυρα, καταγ­γέλ­λο­ντας την παρε­νό­χληση ως κατά­φωρη παρα­βί­αση του Δικαίου της Θάλασ­σας (UNCLOS). Αν η Τουρκία επι­λέ­ξει τη βαριά κλι­μά­κωση, αντι­κα­θι­στώ­ντας ή πλαι­σιώ­νο­ντας την ακτο­φυ­λακή με πολε­μικά πλοία (φρε­γά­τες ή κορ­βέ­τες) για να απο­κλεί­σει το καλώδιο, η ελλη­νική απά­ντηση περνά στο Πολε­μικό Ναυτικό.

Ελλη­νι­κές φρε­γά­τες και κανο­νιο­φό­ροι, που βρί­σκο­νται σε προ­κε­χω­ρη­μένη ετοι­μό­τητα, κατα­φθά­νουν στο σημείο και λαμ­βά­νουν θέσεις «σκίασης» των τουρ­κι­κών πλοίων. Η οδηγία είναι σαφής: απόλυτη ψυχραι­μία, αλλά και σταθερή παρου­σία που εκπέ­μπει απο­φα­σι­στι­κό­τητα.

Παράλ­ληλα, ενερ­γο­ποιού­νται συστή­ματα ηλε­κτρο­νι­κής επι­τή­ρη­σης για την πλήρη κατα­γραφή των τουρ­κι­κών κινή­σεων, ενώ η Πολε­μική Αερο­πο­ρία τίθεται σε κατά­σταση αυξη­μέ­νης ετοι­μό­τη­τας (readiness) στα αερο­δρό­μια της Κρήτης. Καθώς η ένταση κορυ­φώ­νε­ται, η Αθήνα ποντά­ρει στη διε­θνο­ποί­ηση και τις συμ­μα­χι­κές πιέσεις – πρω­τί­στως από το Παρίσι.

Το έργοτης ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης – που δια­χει­ρί­ζε­ται πλέον γαλλική εταιρία – απο­τε­λεί ευρω­παϊκό έργο κοινού ενδια­φέ­ρο­ντος, γεγο­νό­ςπου δίνει στην Ελλάδα ισχυρά διπλω­μα­τικά ερεί­σματα. Η κυβέρ­νηση ζητά την άμε­ση­πα­ρέμ­βαση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής και του ΝΑΤΟ, τονί­ζο­ντας ότι η Τουρκία απειλεί την ενερ­γειακή ασφά­λεια της Ευρώπης. Λόγω της εμπλο­κής διεθνών συμ­φε­ρό­ντων, η Αθήνα επι­διώ­κει τη συντο­νι­σμένη πίεση από την Ουά­σιγ­κτον και το Παρίσι, ανα­δει­κνύ­ο­ντας την τουρ­κική επι­θε­τι­κό­τητα ως πρό­κλη­σηέ­να­ντι της δυτικής στα­θε­ρό­τη­τας.

Στο ακραίο σενάριο όπου η Τουρκία επι­χει­ρή­σει να ασκήσει βία ή να προ­χω­ρή­σει σε νηοψία του ερευ­νη­τι­κού σκάφους, αγγί­ζο­ντας την «κόκκινη γραμμή» της εθνικής κυριαρ­χίας, το Πολε­μικό Ναυτικό θα εφαρ­μό­σει τους προ­κα­θο­ρι­σμέ­νους Κανόνες Εμπλο­κής (Rules of Engagement) για την προ­στα­σία του σκάφους και του πλη­ρώ­μα­τος.

Το ΚΥΣΕΑ θα συνε­δριά­σει εκτά­κτως για τη λήψη απο­φά­σεων, με την Αθήνα να ξεκα­θα­ρί­ζει σε συμ­μά­χους και εχθρούς ότι η υπο­χώ­ρηση δεν απο­τε­λεί επιλογή, καθώς κάτι τέτοιο θα σήμαινε de facto αποδοχή των τουρ­κι­κών διεκ­δι­κή­σεων. Η ελλη­νική στρα­τη­γική βασί­ζε­ται στα «διδάγ­ματα» των προη­γού­με­νων κρίσεων.

Ξεκινά από το επίπεδο του Λιμε­νι­κού για να απο­φευ­χθεί η πρόωρη στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση, αλλά καθιστά σαφές ότι η πόντιση του καλω­δίου απο­τε­λεί κυριαρ­χικό δικαί­ωμα που θα προ­α­σπι­στεί με κάθε δια­θέ­σιμο μέσο.

Πηγή: tanea.gr