Κώστας Μήτσης: Δεν περίμενε τις ευκαιρίες αλλά τις δημιουργούσε

Υπάρ­χουν άνθρω­ποι που δια­νύ­ουν απλώς μια δια­δρομή. Και υπάρ­χουν εκείνοι που, περ­νώ­ντας από τη ζωή, αφήνουν πίσω τους ένα απο­τύ­πωμα τόσο ισχυρό, ώστε το όνομά τους να γίνεται σημείο ανα­φο­ράς. Σε αυτή την κατη­γο­ρία ανήκει αναμ­φί­βολα ο Κώστας Μήτσης.

Με όπλα του τη διο­ρα­τι­κό­τητα, την εργα­τι­κό­τητα, την επιμονή και, κυρίως, την πίστη στις δυνα­τό­τη­τές του, κατά­φερε να χτίσει μια πορεία που ξεπέ­ρασε τα όρια της προ­σω­πι­κής επαγ­γελ­μα­τι­κής επι­τυ­χίας.

Μια πορεία, που συν­δέ­θηκε με τη φιλο­ξε­νία, τη δημιουρ­γία, την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, την ενη­μέ­ρωση και την αδιά­κοπη ανα­ζή­τηση νέων δρόμων, εκεί όπου άλλοι έβλεπαν μόνο εμπόδια.

Ο Κώστας Μήτσης δεν υπήρξε άνθρω­πος των εύκολων λύσεων. Η επι­χει­ρη­μα­τική του φιλο­σο­φία στη­ρί­χθηκε στην πρω­το­βου­λία και στην ικα­νό­τητα να κοι­τά­ζει πέρα από το προ­φα­νές. Να παίρνει απο­φά­σεις, να ανα­λαμ­βά­νει το ρίσκο τους και να επι­μέ­νει ακόμη και όταν οι συν­θή­κες δεν ήταν ευνοϊ­κές. Και ίσως ακριβώς εκεί να βρί­σκε­ται ένα από τα σημα­ντι­κό­τερα στοι­χεία της παρα­κα­τα­θή­κης του: στην ικα­νό­τητα να μετα­τρέ­πει την προ­ο­πτική, σε πράξη. Γιατί η επι­τυ­χία δεν απο­τι­μά­ται μόνο σε αριθ­μούς, τίτλους ή επι­χει­ρη­μα­τικά μεγέθη. Απο­τι­μά­ται και από τις ευκαι­ρίες που δημιουρ­γεί, από τους ανθρώ­πους που επη­ρε­ά­ζει, από τις ιδέες που αφήνει πίσω της και από την πορεία που συνε­χί­ζε­ται όταν ο δημιουρ­γός της δεν βρί­σκε­ται πλέον εδώ.

Ο Κώστας Μήτσης διέθετε αυτή τη σπάνια ικα­νό­τητα, να αντι­λαμ­βά­νε­ται τις αλλαγές πριν αυτές απο­κτή­σουν καθο­λι­κές δια­στά­σεις. Να επεν­δύει στην προ­ο­πτική και να αντι­με­τω­πί­ζει τη δυσκο­λία όχι ως λόγο υπο­χώ­ρη­σης, αλλά ως αφε­τη­ρία για το επόμενο βήμα, κάνο­ντας το πλέον δύσκολο να φαί­νε­ται ως το πιο απλό.

Σε μια Ελλάδα που μετα­πο­λε­μικά ανα­ζη­τούσε το δικό της δρόμο ανά­πτυ­ξης και στα­διακά άνοιγε τις πόρτες της στον κόσμο, ο του­ρι­σμός εξε­λί­χθηκε σε έναν από τους βασι­κούς πυλώνες της Οικο­νο­μίας. Και άνθρω­ποι όπως ο Κώστας Μήτσης δεν ακο­λού­θη­σαν απλώς αυτή την εξέλιξη. Συνέ­βα­λαν στη δια­μόρ­φωσή της.

Με τις επεν­δύ­σεις του «άνοιξε» νέες θέσεις εργα­σίας, δημιούρ­γησε οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα φτιά­χνο­ντας του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς εκεί που δεν υπήρχαν, και συνέ­βαλε στην εξω­στρέ­φεια μιας χώρας που έμαθε στα­διακά να μετα­τρέ­πει σε διεθνές του­ρι­στικό προϊόν το φυσικό και πολι­τι­στικό της κεφά­λαιο.

Από το Κρυο­νέρι, στην Αθήνα

Η δια­δρομή του Κώστα Μήτση ξεκί­νησε πολύ μακριά από τους λαμπε­ρούς δια­δρό­μους των μεγάλων ξενο­δο­χείων. Ξεκί­νησε από το Κρυο­νέρι της Ηπείρου και συνε­χί­στηκε στην Αθήνα, μέσα σε μια Ελλάδα που βασα­νι­σμένη από τον εμφύλιο πόλεμο προ­σπα­θούσε να σταθεί στα πόδια της και να δημιουρ­γή­σει τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για μια καλύ­τερη επόμενη μέρα. Από νωρίς έμαθε τι σημαί­νει δουλειά. Και κυρίως έμαθε να μην περι­μέ­νει τις ευκαι­ρίες αλλά να τις δημιουρ­γεί.

Σε ηλικία μόλις 17 ετών κάνει το πρώτο του επι­χει­ρη­μα­τικό βήμα, μπαί­νο­ντας στο χώρο της κλω­στο­ϋ­φα­ντουρ­γίας. Εκεί όπου θα μπο­ρούσε να υπάρχει απλώς μια μικρή επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα, ο ίδιος βλέπει τη δυνα­τό­τητα ανά­πτυ­ξης. Η δρα­στη­ριό­τητα μεγα­λώ­νει, αποκτά παρα­γω­γική βάση και εργα­ζο­μέ­νους, και ο νεαρός επι­χει­ρη­μα­τίας αρχίζει να απο­δει­κνύει στην πράξη ένα χαρα­κτη­ρι­στικό που θα τον συνο­δεύει σε ολό­κληρη τη δια­δρομή του: δεν φοβάται να μεγα­λώ­σει το όνειρό του. Και κάποια στιγμή έρχεται η απόφαση που θα αλλάξει την πορεία του. Η στροφή προς τον του­ρι­σμό.

Το πρώτο ξενο­δο­χείο

Το 1976, στην Κω, ανοίγει το πρώτο ξενο­δο­χείο. Το «Ramira». Είναι η εποχή κατά την οποία ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός βρί­σκε­ται μπροστά σε μια μεγάλη αλλαγή. Τα ελλη­νικά νησιά απο­κτούν ολοένα μεγα­λύ­τερη θέση στο διεθνή του­ρι­στικό χάρτη και η Ελλάδα μετα­τρέ­πε­ται στα­διακά σε έναν από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους προ­ο­ρι­σμούς της Μεσο­γείου. Ο Κώστας Μήτσης αντι­λαμ­βά­νε­ται ότι δεν πρό­κει­ται για πρό­σκαιρη του­ρι­στική άνθηση. Είναι μια νέα εποχή. Και απο­φα­σί­ζει να επεν­δύ­σει σε αυτήν.

Το ένα ξενο­δο­χείο γίνεται περισ­σό­τερα. Η Κως γίνεται Κρήτη. Η Κρήτη γίνεται Ρόδος. Και στα­διακά δημιουρ­γεί­ται ένας ξενο­δο­χεια­κός οργα­νι­σμός με ισχυρή παρου­σία σε σημα­ντι­κούς ελλη­νι­κούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Όμως, το πραγ­μα­τικό στοί­χημα δεν ήταν ποτέ μόνο ο αριθμός των μονάδων. Ήταν η ταυ­τό­τητα.

Τα ξενο­δο­χεία Mitsis απο­κτούν μια συγκε­κρι­μένη φιλο­σο­φία: η φιλο­ξε­νία δεν μπορεί να είναι απρό­σωπη. Η ποιό­τητα δεν εξα­ντλεί­ται στις εγκα­τα­στά­σεις. Και η εμπει­ρία του επι­σκέ­πτη δεν αρχίζει, ούτε τελειώ­νει στην πόρτα του δωμα­τίου.

Ο επι­σκέ­πτης πρέπει να αισθά­νε­ται μονα­δι­κός και να νιώθει ότι είναι το τιμώ­μενο πρόσωπο.

Να αισθά­νε­ται ότι κάποιος τον περι­μέ­νει.

Να φεύγει έχοντας κάτι περισ­σό­τερο από μια διαμονή.

Να φεύγει έχοντας μια ανά­μνηση.

Αυτή η λογική συμπυ­κνώ­νε­ται και στη φράση που απο­δί­δε­ται στον ίδιο τον Κώστα Μήτση, σύμφωνα με την οποία, «όλα χρειά­ζο­νται προσοχή, καλές προ­θέ­σεις και ενδια­φέ­ρον, γιατί οι επι­σκέ­πτες χρειά­ζο­νται φρο­ντίδα». Μια φράση που απο­τυ­πώ­νει με ακρί­βεια τη φιλο­σο­φία πάνω στην οποία χτί­στηκε η επι­χει­ρη­μα­τική του αντί­ληψη για τη φιλο­ξε­νία.

Ταυ­τό­χρονα, ο Κώστας Μήτσης εισή­γαγε για πρώτη φορά στην Ελλάδα και το μοντέλο του all inclusive, αλλά­ζο­ντας ουσια­στικά τον τρόπο με τον οποίο ο επι­σκέ­πτης βίωνε τις δια­κο­πές του. Η ιδέα ήταν απλή, αλλά πρω­το­πο­ριακή για την εποχή. Διαμονή, φαγητό, ποτό και ψυχα­γω­γία σε ένα ολο­κλη­ρω­μένο πακέτο φιλο­ξε­νίας. Μια επιλογή που έμελλε να επη­ρε­ά­σει καθο­ρι­στικά την πορεία του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού.

Έβαλε τη σφρα­γίδα του

Η σχέση του Κώστα Μήτση με τα ξενο­δο­χεία δεν ήταν απλώς διοι­κη­τική.

Ήθελε να γνω­ρί­ζει τι συμ­βαί­νει. Να βλέπει τον επι­σκέ­πτη. Να βρί­σκε­ται κοντά στους εργα­ζο­μέ­νους. Να αντι­λαμ­βά­νε­ται από πρώτο χέρι τι λει­τουρ­γεί και τι χρειά­ζε­ται αλλαγή.

Γιατί πίστευε ότι το ξενο­δο­χείο δεν είναι ένα κτίριο.

Είναι οι άνθρω­ποί του.

Είναι ο σερ­βι­τό­ρος που θα χαμο­γε­λά­σει στον επι­σκέ­πτη.

Η καμα­ριέρα που θα προ­σέ­ξει μια λεπτο­μέ­ρεια.

Ο μάγει­ρας που θα προ­σπα­θή­σει να κάνει ένα πιάτο καλύ­τερο.

Ο υπάλ­λη­λος της υπο­δο­χής που θα κάνει έναν ξένο να αισθαν­θεί σαν να βρί­σκε­ται στο σπίτι του.

Εκεί βρί­σκε­ται η ουσία της φιλο­ξε­νίας.

Και εκεί ακριβώς ήθελε να βρί­σκε­ται και το όνομα Mitsis.

Από μια επι­χεί­ρηση, σε μια κλη­ρο­νο­μιά

Ο Κώστας Μήτσης δεν άφησε πίσω του μόνο ξενο­δο­χεία. Η επι­χει­ρη­μα­τική του δρα­στη­ριό­τητα επε­κτά­θηκε στην κλω­στο­ϋ­φα­ντουρ­γία, την οινο­ποιία και τα μέσα ενη­μέ­ρω­σης. Ωστόσο, ο του­ρι­σμός ήταν εκείνος που συν­δέ­θηκε περισ­σό­τερο από κάθε άλλον τομέα με το όνομά του.

Και ίσως αυτό είναι το πιο χαρα­κτη­ρι­στικό στοι­χείο της δια­δρο­μής του. Δεν περί­μενε να αλλάξει η αγορά για να ακο­λου­θή­σει. Επι­δί­ωκε να βρί­σκε­ται ένα βήμα μπροστά από αυτήν.

Από ένα μικρό πλε­κτή­ριο και μια χει­ρο­κί­νητη πλε­κτο­μη­χανή, από τα πρώτα επι­χει­ρη­μα­τικά βήματα ενός νεαρού ανθρώ­που που ανα­ζη­τούσε τον δρόμο του, μέχρι τα μεγάλα ξενο­δο­χειακά συγκρο­τή­ματα που υπο­δέ­χο­νται επι­σκέ­πτες από ολό­κληρο τον κόσμο, η από­σταση μοιάζει τερά­στια.

Και όμως, πίσω από αυτή τη δια­δρομή υπάρχει μια σταθερή ιδέα, ότι η ανά­πτυξη δεν έρχεται χωρίς δουλειά, ότι η επι­τυ­χία απαιτεί επιμονή και ότι καμία επι­χει­ρη­μα­τική κατά­κτηση δεν έχει πραγ­μα­τική αξία αν δεν δημιουρ­γεί κάτι που μπορεί να διαρ­κέ­σει.

Αυτό ήταν το μεγάλο στοί­χημα.

Και αυτή είναι η ουσία της κλη­ρο­νο­μιάς του.

Πενήντα χρόνια μετά

Μισός αιώνας έχει περάσει από εκείνο το πρώτο ξενο­δο­χειακό βήμα στην Κω. Η Ελλάδα άλλαξε. Ο του­ρι­σμός άλλαξε. Οι ανάγκες των ταξι­διω­τών άλλαξαν. Οι τεχνο­λο­γίες άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρω­ποι ταξι­δεύ­ουν, επι­λέ­γουν, συγκρί­νουν και, τελικά, βιώνουν έναν προ­ο­ρι­σμό. Το όραμα, όμως, εκείνης της εποχής δεν έμεινε στάσιμο.

Ο σημε­ρι­νός Όμιλος Mitsis έχει παρου­σία σε σημα­ντι­κούς ελλη­νι­κούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς και συνε­χί­ζει να επεν­δύει στην ανα­βάθ­μιση της φιλο­ξε­νίας, στην και­νο­το­μία, στη βιω­σι­μό­τητα και στις νέες μορφές του­ρι­στι­κής εμπει­ρίας. Η νέα εποχή δεν παρου­σιά­ζε­ται ως απο­μά­κρυνση από το παρελ­θόν. Παρου­σιά­ζε­ται ως συνέ­χειά του.

Η οικο­γέ­νεια Μήτση και περισ­σό­τε­ροι από 5.500 εργα­ζό­με­νοι συνε­χί­ζουν σήμερα μια επι­χει­ρη­μα­τική ιστορία που ξεκί­νησε πριν από πέντε δεκα­ε­τίες, ενώ νέες επεν­δύ­σεις και μεγάλης κλί­μα­κας έργα, όπως το project στην Αφάντου της Ρόδου, σημα­το­δο­τούν την επόμενη μέρα.

Και, ίσως, εδώ βρί­σκε­ται η μεγα­λύ­τερη δικαί­ωση ενός δημιουρ­γού. Να βλέπει, μέσα από την παρα­κα­τα­θήκη που άφησε, ότι η αρχική ιδέα δεν έμεινε ποτέ στάσιμη.

Ότι μεγά­λωσε.

Εξε­λί­χθηκε.

Πέρασε από γενιά σε γενιά.

Και εξα­κο­λου­θεί να κοι­τά­ζει μπροστά.

Ένα όνομα, μια ιστορία, μια συνέ­χεια

Η ιστορία του Κώστα Μήτση είναι, με έναν τρόπο, και ιστορία της ίδιας της ελλη­νι­κής του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης. Από την Ελλάδα των πρώτων μετα­πο­λε­μι­κών δεκα­ε­τιών, στην Ελλάδα που άρχισε να ανοίγει τις πόρτες της στον κόσμο. Από τα πρώτα μεγάλα ξενο­δο­χειακά εγχει­ρή­ματα, στα σύγ­χρονα resorts. Από τον του­ρι­σμό της εποχής εκείνης, στη σημε­ρινή εποχή της βιω­μα­τι­κής φιλο­ξε­νίας.

Και σε αυτή τη δια­δρομή, το όνομα Μήτσης παρέ­μεινε παρόν.

Όχι απλώς ως ένα εμπο­ρικό σήμα, αλλά ως μια οικο­γε­νειακή επι­χει­ρη­μα­τική κλη­ρο­νο­μιά.

Γιατί ο μεγάλος δημιουρ­γός δεν κρί­νε­ται μόνο από αυτά που προ­λα­βαί­νει να δημιουρ­γή­σει ο ίδιος. Κρί­νε­ται και από αυτά που αφήνει στους επό­με­νους για να συνε­χί­σουν.

Και εδώ βρί­σκε­ται, ίσως, η πιο καθαρή εικόνα της δια­δρο­μής.

Το 1976 υπήρχε ένα ξενο­δο­χείο.

Σήμερα υπάρχει ένας ολό­κλη­ρος όμιλος.

Τότε υπήρχε μια ιδέα.

Σήμερα υπάρχει μια παρά­δοση.

Τότε υπήρχε ένας άνθρω­πος που πίστεψε ότι η ελλη­νική φιλο­ξε­νία μπορεί να γίνει καλύ­τερη.

Σήμερα υπάρ­χουν χιλιά­δες εργα­ζό­με­νοι και εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες επι­σκέ­πτες που απο­τε­λούν μέρος μιας ιστο­ρίας η οποία συνε­χί­ζε­ται.

Και κάπως έτσι μια επι­χει­ρη­μα­τική απόφαση μετα­τρέ­πε­ται σε παρα­κα­τα­θήκη. Γιατί ο Κώστας Μήτσης δεν δημιούρ­γησε απλώς ξενο­δο­χεία. Δημιούρ­γησε έναν τρόπο να φιλο­ξε­νεί η Ελλάδα τον κόσμο. Και αυτό είναι, ίσως, το σημα­ντι­κό­τερο στοι­χείο μιας μεγάλης επι­χει­ρη­μα­τι­κής κλη­ρο­νο­μιάς: ότι δεν τελειώ­νει με τον δημιουργό της.

Συνε­χί­ζε­ται…

*Ανα­δη­μο­σί­ευση από τη «Βραδυνή της Κυρια­κής»

Πηγή: vradini.gr