Γιώργος Αυτιάς: «Στόχος μου να “κλειδώσω” όσο γίνεται περισσότερους πόρους για τα νησιά μας»

Η νη­σιω­τι­κό­τη­τα, η χρη­μα­το­δό­τη­ση των ακρι­τι­κών πε­ριο­χών, το στε­γα­στι­κό, το δη­μο­γρα­φι­κό και η στή­ρι­ξη των το­πι­κών επι­χει­ρή­σε­ων βρί­σκο­νται στο επί­κε­ντρο της ευ­ρω­παϊ­κής ατζέ­ντας που επι­χει­ρεί να δια­μορ­φώ­σει ο ευ­ρω­βου­λευ­τής Γιώρ­γος Αυ­τιάς.

Στη συ­νέ­ντευ­ξή μας σή­με­ρα στη «δη­μο­κρα­τι­κή» ανα­φέ­ρε­ται στις πα­ρεμ­βά­σεις του για τη δη­μιουρ­γία ει­δι­κού Ευ­ρω­παϊ­κού Τα­μεί­ου για τα Νησιά, στην ανά­γκη ενι­σχυ­μέ­νης χρη­μα­το­δό­τη­σης για πε­ριο­χές με αυ­ξη­μέ­νο γε­ω­γρα­φι­κό και οι­κο­νο­μι­κό κό­στος, καθώς και στις πρω­το­βου­λί­ες που, όπως ση­μειώ­νει, βρί­σκο­νται ήδη στο τρα­πέ­ζι ενό­ψει του νέου ευ­ρω­παϊ­κού δη­μο­σιο­νο­μι­κού πλαι­σί­ου.

Πα­ράλ­λη­λα, το­πο­θε­τεί­ται για τις αγο­ρές ακι­νή­των από κε­φά­λαια τρί­των χωρών σε πα­ρα­με­θό­ριες πε­ριο­χές, τις ενερ­γεια­κές δια­συν­δέ­σεις, τη στε­γα­στι­κή πίεση στα του­ρι­στι­κά νησιά, το με­τα­να­στευ­τι­κό και την ανά­γκη με­γα­λύ­τε­ρης στή­ρι­ξης των το­πι­κών κοι­νω­νιών. Ανα­φέ­ρε­ται ακόμη στις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις, στον χάρτη της Τουρ­κί­ας για θα­λάσ­σιο πάρκο στην πε­ριο­χή του Κα­στελ­λό­ρι­ζου και στη συμ­με­το­χή τουρ­κι­κών εται­ρειών σε ευ­ρω­παϊ­κές αμυ­ντι­κές χρη­μα­το­δο­τή­σεις.

Όπως το­νί­ζει, βα­σι­κός στό­χος για την επό­με­νη πε­ρί­ο­δο είναι η νη­σιω­τι­κό­τη­τα και οι πα­ρα­με­θό­ριες πε­ριο­χές να απο­κτή­σουν συ­γκε­κρι­μέ­νη και με­τρή­σι­μη θέση στον ευ­ρω­παϊ­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 2028–2034, με πό­ρους που θα κα­τευ­θύ­νο­νται σε στέγη, υγεία, με­τα­φο­ρές, ενέρ­γεια, υπο­δο­μές, επι­χει­ρή­σεις και θέ­σεις ερ­γα­σί­ας.

• Κύριε Αυτιά, πρό­σφα­τα ζη­τή­σα­τε να ελεγ­χθούν οι αγο­ρές γης και ακι­νή­των από κε­φά­λαια τρί­των χωρών σε πα­ρα­με­θό­ριες πε­ριο­χές. Ποια στοι­χεία σας οδή­γη­σαν σε αυτή την πα­ρέμ­βα­ση και σε ποιες πε­ριο­χές εντο­πί­ζε­ται εντο­νό­τε­ρα το φαι­νό­με­νο;

Όταν υπάρ­χουν αγο­ρές γης ή ακι­νή­των από κε­φά­λαια τρί­των χωρών σε πα­ρα­με­θό­ριες και ιδιαί­τε­ρα ευαί­σθη­τες πε­ριο­χές, οφεί­λου­με να γνω­ρί­ζου­με ποιος αγο­ρά­ζει, μέσω ποιων εται­ρι­κών σχη­μά­των, ποια είναι η προ­έ­λευ­ση των κε­φα­λαί­ων και εάν δη­μιουρ­γεί­ται με­γά­λη συ­γκέ­ντρω­ση ιδιο­κτη­σί­ας. Το εν­δια­φέ­ρον επι­κε­ντρώ­νε­ται κυ­ρί­ως σε πε­ριο­χές με ιδιαί­τε­ρη γε­ω­γρα­φι­κή και εθνι­κή ση­μα­σία για τη χώρα μας, όπως ο Έβρος, η Θράκη και τα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου.

• Ποιο πλαί­σιο ελέγ­χου προ­τεί­νε­τε για τις αγο­ρές ακι­νή­των στα νησιά και στην πα­ρα­με­θό­ριο;

Πρέ­πει να γνω­ρί­ζουν όλοι τα πραγ­μα­τι­κά δε­δο­μέ­να και να ξε­χω­ρί­ζου­με τις απο­λύ­τως νό­μι­μες επεν­δύ­σεις από πε­ρι­πτώ­σεις που εν­δε­χο­μέ­νως απαι­τούν με­γα­λύ­τε­ρη προ­σο­χή. Γι’ αυτό ζή­τη­σα από την Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή να εξε­τά­σει το θέμα συ­νο­λι­κά. Η ελεύ­θε­ρη οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα και οι επεν­δύ­σεις είναι απα­ραί­τη­τες, αλλά στις πα­ρα­με­θό­ριες πε­ριο­χές πρέ­πει να συ­νυ­πάρ­χουν με τη δια­φά­νεια, την ασφά­λεια και την προ­στα­σία των στρα­τη­γι­κών συμ­φε­ρό­ντων της χώρας και της Ευ­ρώ­πης.

• Έχετε προ­τεί­νει τη δη­μιουρ­γία Ευ­ρω­παϊ­κού Τα­μεί­ου για τα Νησιά. Σε ποιο στά­διο βρί­σκε­ται η πρό­τα­ση και ποιες ανά­γκες θα πρέ­πει να χρη­μα­το­δο­τού­νται κατά προ­τε­ραιό­τη­τα;

Το Ευ­ρω­παϊ­κό Τα­μείο Νη­σιω­τι­κό­τη­τας δεν είναι απλώς ένα ακόμη χρη­μα­το­δο­τι­κό ερ­γα­λείο, αλλά ζή­τη­μα ισο­τι­μί­ας των νη­σιω­τών. Η Ευ­ρώ­πη χρειά­ζε­ται ένα ει­δι­κό Ευ­ρω­παϊ­κό Τα­μείο για τα Νησιά, γιατί η νη­σιω­τι­κό­τη­τα δη­μιουρ­γεί μό­νι­μα και αντι­κει­με­νι­κά πρό­σθε­τα κόστη. Δεν μπο­ρεί ο πο­λί­της της Σάμου, της Χίου, της Ρόδου ή ενός μι­κρού ακρι­τι­κού νη­σιού να έχει δυ­σκο­λό­τε­ρη πρό­σβα­ση στην υγεία, στην ερ­γα­σία, στη στέγη ή στις με­τα­φο­ρές επει­δή ζει σε νησί. Έχω θέσει την πρό­τα­ση σε ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο και επι­διώ­κω να εντα­χθεί στις συ­ζη­τή­σεις για το νέο ευ­ρω­παϊ­κό δη­μο­σιο­νο­μι­κό πλαί­σιο. Ως ει­ση­γη­τής του ευ­ρω­παϊ­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, θα επι­μεί­νω ώστε η νη­σιω­τι­κό­τη­τα να απο­κτή­σει δια­κρι­τή και ου­σια­στι­κή χρη­μα­το­δο­τι­κή αντι­με­τώ­πι­ση.

• Στη νέα ευ­ρω­παϊ­κή στρα­τη­γι­κή για τα νησιά πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται ζη­τή­μα­τα που έχετε ανα­δεί­ξει με πα­ρεμ­βά­σεις σας. Ποιες από τις προ­τά­σεις που έχετε κα­τα­θέ­σει έχουν εν­σω­μα­τω­θεί και πότε μπο­ρούν να με­τα­φρα­στούν σε συ­γκε­κρι­μέ­νες χρη­μα­το­δο­τή­σεις;

Οι προ­τε­ραιό­τη­τες για μένα είναι συ­γκε­κρι­μέ­νες: υγεία και στε­λέ­χω­ση των νη­σιών, στέ­γα­ση για για­τρούς, εκ­παι­δευ­τι­κούς και ερ­γα­ζο­μέ­νους, φθη­νό­τε­ρες και συ­χνό­τε­ρες με­τα­φο­ρές, ενερ­γεια­κό κό­στος και δια­συν­δέ­σεις, ύδρευ­ση και λει­ψυ­δρία, στή­ρι­ξη μι­κρο­με­σαί­ων επι­χει­ρή­σε­ων και δη­μιουρ­γία θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας, για να πα­ρα­μεί­νουν οι νέοι στον τόπο τους. Και ιδιαί­τε­ρη μέ­ρι­μνα χρειά­ζο­νται τα μικρά και ακρι­τι­κά νησιά. Γιατί εκεί η χρη­μα­το­δό­τη­ση δεν είναι μόνο ανα­πτυ­ξια­κή πο­λι­τι­κή. Είναι δη­μο­γρα­φι­κή, κοι­νω­νι­κή και εθνι­κή πο­λι­τι­κή.

• Κα­τα­θέ­σα­τε 40 τρο­πο­λο­γί­ες για τη χρη­μα­το­δό­τη­ση νη­σιω­τι­κών και ορει­νών πε­ριο­χών. Ποιες από αυτές έχουν προ­χω­ρή­σει και ποιο πρα­κτι­κό απο­τέ­λε­σμα μπο­ρούν να έχουν για τις το­πι­κές επι­χει­ρή­σεις;

Οι 40 τρο­πο­λο­γί­ες που κα­τέ­θε­σα έχουν έναν πολύ συ­γκε­κρι­μέ­νο στόχο: να μην αντι­με­τω­πί­ζε­ται μια επι­χεί­ρη­ση στη Σάμο, τη Ρόδο, την Κω, την Κά­λυ­μνο, τη Λέρο, τη Χίο, τη Λέσβο, τα Ιόνια Νησιά, την Κρήτη ή σε μια ορει­νή πε­ριο­χή της Ηπεί­ρου με τα ίδια κρι­τή­ρια και τις ίδιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις με μια επι­χεί­ρη­ση στο κέ­ντρο μιας με­γά­λης ευ­ρω­παϊ­κής πόλης. Ήδη έχου­με βάλει στο ευ­ρω­παϊ­κό τρα­πέ­ζι τρεις βα­σι­κές αρχές: ει­δι­κή με­τα­χεί­ρι­ση της νη­σιω­τι­κό­τη­τας και της ορει­νό­τη­τας, ευ­κο­λό­τε­ρη πρό­σβα­ση των μι­κρο­με­σαί­ων επι­χει­ρή­σε­ων στα ευ­ρω­παϊ­κά κον­δύ­λια και ει­δι­κή αντι­με­τώ­πι­ση του αυ­ξη­μέ­νου κό­στους με­τα­φο­ρών και ενέρ­γειας. Πα­ράλ­λη­λα, ζη­τού­με ενι­σχυ­μέ­νες εγ­γυ­ή­σεις και στο­χευ­μέ­να μέτρα για τις επι­χει­ρή­σεις αυτών των πε­ριο­χών. Τι ση­μαί­νει αυτό στην πράξη; Ότι ο μι­κρός επι­χει­ρη­μα­τί­ας του νη­σιού ή του βου­νού πρέ­πει να μπο­ρεί να χρη­μα­το­δο­τεί­ται ευ­κο­λό­τε­ρα, με λι­γό­τε­ρη γρα­φειο­κρα­τία και με όρους που λαμ­βά­νουν υπόψη το πρό­σθε­το κό­στος που πλη­ρώ­νει λόγω γε­ω­γρα­φί­ας.

• Η ενερ­γεια­κή απο­μό­νω­ση αυ­ξά­νει το κό­στος ζωής και λει­τουρ­γί­ας των επι­χει­ρή­σε­ων στα νησιά. Ποιο χρο­νο­διά­γραμ­μα θε­ω­ρεί­τε εφι­κτό για την ολο­κλή­ρω­ση των ηλε­κτρι­κών δια­συν­δέ­σε­ων και ποια μπο­ρεί να είναι η συμ­βο­λή της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης;

Η μάχη δεν έχει τε­λειώ­σει. Το Ευ­ρω­παϊ­κό Τα­μείο Αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας αφορά την επό­με­νη χρη­μα­το­δο­τι­κή πε­ρί­ο­δο από το 2028. Συ­νε­πώς, τώρα δια­μορ­φώ­νου­με τους κα­νό­νες ώστε, όταν ανοί­ξουν οι χρη­μα­το­δο­τή­σεις, τα ελ­λη­νι­κά νησιά και οι ορει­νές πε­ριο­χές να μη βρί­σκο­νται στην ουρά, αλλά στην πρώτη γραμ­μή της ευ­ρω­παϊ­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης. Η ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση είναι το επό­με­νο βήμα.

• Η στε­γα­στι­κή πίεση στα του­ρι­στι­κά νησιά επη­ρε­ά­ζει μό­νι­μους κα­τοί­κους, εκ­παι­δευ­τι­κούς, για­τρούς και επο­χι­κούς ερ­γα­ζο­μέ­νους. Ποια μέτρα μπο­ρούν να χρη­μα­το­δο­τη­θούν σε ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο για την αντι­με­τώ­πι­ση του προ­βλή­μα­τος;

Το στε­γα­στι­κό στα νησιά δεν είναι πλέον μόνο κοι­νω­νι­κό πρό­βλη­μα. Είναι πρό­βλη­μα λει­τουρ­γί­ας των ίδιων των νη­σιών. Όταν ο για­τρός, ο εκ­παι­δευ­τι­κός, ο αστυ­νο­μι­κός ή ο επο­χι­κός ερ­γα­ζό­με­νος δεν βρί­σκει σπίτι σε προ­σι­τή τιμή, υπο­βαθ­μί­ζο­νται οι υπη­ρε­σί­ες προς όλους τους κα­τοί­κους. Γι’ αυτό θεωρώ ότι η Ευ­ρώ­πη πρέ­πει να χρη­μα­το­δο­τή­σει ένα ει­δι­κό στε­γα­στι­κό πρό­γραμ­μα για τις νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές, με τέσ­σε­ρις συ­γκε­κρι­μέ­νες κα­τευ­θύν­σεις:

Κα­τα­σκευή κα­τοι­κιών προ­σι­τού ενοι­κί­ου, ιδιαί­τε­ρα για για­τρούς, εκ­παι­δευ­τι­κούς και άλ­λους ερ­γα­ζο­μέ­νους που είναι απα­ραί­τη­τοι για τη λει­τουρ­γία των νη­σιών.

Ανα­καί­νι­ση κλει­στών και εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νων κτη­ρί­ων, δη­μό­σιων και ιδιω­τι­κών, ώστε να επι­στρέ­ψουν στην αγορά της μα­κρο­χρό­νιας κα­τοι­κί­ας.

Αξιο­ποί­η­ση ευ­ρω­παϊ­κών πόρων και της ΕΤΕπ για κοι­νω­νι­κή και προ­σι­τή κα­τοι­κία, με ιδιαί­τε­ρη χρη­μα­το­δο­τι­κή με­τα­χεί­ρι­ση των νη­σιών.

Ει­δι­κή αντι­με­τώ­πι­ση των πε­ριο­χών με υπερ­βο­λι­κή πίεση από τις βρα­χυ­χρό­νιες μι­σθώ­σεις, ώστε να υπάρ­χει ισορ­ρο­πία: θέ­λου­με ισχυ­ρό του­ρι­σμό, αλλά θέ­λου­με και τους κα­τοί­κους να μπο­ρούν να ζουν στον τόπο τους».

• Πώς μπο­ρεί να αντι­με­τω­πι­στεί η δη­μο­γρα­φι­κή συρ­ρί­κνω­ση των μι­κρών νη­σιών; Ποια κί­νη­τρα χρειά­ζο­νται για να πα­ρα­μεί­νουν ή να επι­στρέ­ψουν νέοι άν­θρω­ποι;

«Για να κρα­τή­σου­με τους νέους στα μικρά νησιά, δεν αρκεί να τους ζη­τά­με να μεί­νουν. Πρέ­πει να τους δώ­σου­με λό­γους να μεί­νουν και δυ­να­τό­τη­τα να δη­μιουρ­γή­σουν οι­κο­γέ­νεια εκεί.

Χρειά­ζο­νται πέντε πολύ συ­γκε­κρι­μέ­να πράγ­μα­τα:

Δου­λειά όλο τον χρόνο και όχι μόνο για τρεις μήνες του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου. Ευ­ρω­παϊ­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση για νέες μι­κρές επι­χει­ρή­σεις, ψη­φια­κές υπη­ρε­σί­ες, αγρο­δια­τρο­φή, αλιεία, πρά­σι­νη ενέρ­γεια και νέες μορ­φές του­ρι­σμού.

Στέγη για τους νέους. Επι­δό­τη­ση ενοι­κί­ου, ανα­καί­νι­ση κλει­στών κα­τοι­κιών και προ­σι­τή κα­τοι­κία για νέα ζευ­γά­ρια, για­τρούς, εκ­παι­δευ­τι­κούς και ερ­γα­ζο­μέ­νους.

Ισχυ­ρά οι­κο­νο­μι­κά κί­νη­τρα εγκα­τά­στα­σης και επι­στρο­φής. Ενι­σχύ­σεις για νέους επι­χει­ρη­μα­τί­ες, ευ­νοϊ­κά δά­νεια και αξιο­ποί­η­ση των δυ­να­το­τή­των για φο­ρο­λο­γι­κά κί­νη­τρα.

Υγεία, σχο­λείο, παι­δι­κός σταθ­μός και γρή­γο­ρο ίντερ­νετ σε κάθε κα­τοι­κη­μέ­νο νησί. Κα­νέ­να νέο ζευ­γά­ρι δεν θα μεί­νει μό­νι­μα αν αι­σθά­νε­ται ότι για κάθε βα­σι­κή ανά­γκη πρέ­πει να φύγει από το νησί.

Συ­γκοι­νω­νί­ες και συν­δε­σι­μό­τη­τα 12 μήνες τον χρόνο.

Γι’ αυτό υπο­στη­ρί­ζω ει­δι­κή ευ­ρω­παϊ­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση για τη νη­σιω­τι­κό­τη­τα. Τα χρή­μα­τα πρέ­πει να πη­γαί­νουν εκεί όπου κρί­νο­νται όλα: δου­λειά, σπίτι, οι­κο­γέ­νεια, υγεία, παι­δεία και με­τα­φο­ρές. Να κά­νου­με το μικρό νησί τόπο στον οποίο ο νέος δεν θα ανα­γκά­ζε­ται να φύγει και, κυ­ρί­ως, τόπο στον οποίο θα αξί­ζει να επι­στρέ­ψει».

• Έχετε ζη­τή­σει αυ­ξη­μέ­νη χρη­μα­το­δό­τη­ση για το με­τα­να­στευ­τι­κό στον Έβρο, στο Αι­γαίο και στην Κρήτη. Τι απο­τέ­λε­σμα είχε μέχρι σή­με­ρα η πα­ρέμ­βα­σή σας και πώς μπο­ρεί μέρος αυτών των πόρων να στη­ρί­ξει τις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες που επι­βα­ρύ­νο­νται σε επί­πε­δο υπο­δο­μών και υπη­ρε­σιών;

«Από την πρώτη στιγ­μή έθεσα ένα ξε­κά­θα­ρο ζή­τη­μα: ο Έβρος, το Αι­γαίο, η Κρήτη και η Γαύ­δος δεν φυ­λάσ­σουν μόνο ελ­λη­νι­κά σύ­νο­ρα. Φυ­λάσ­σουν τα εξω­τε­ρι­κά σύ­νο­ρα της Ευ­ρώ­πης. Άρα, το κό­στος δεν μπο­ρεί να το επω­μί­ζε­ται μόνο η Ελ­λά­δα. Η Ελ­λά­δα δια­θέ­τει ήδη για την πε­ρί­ο­δο 2021–2027 πε­ρί­που 1,58 δισ. ευρώ από τα τρία βα­σι­κά ευ­ρω­παϊ­κά Τα­μεία Με­τα­νά­στευ­σης, Συ­νό­ρων και Εσω­τε­ρι­κής Ασφά­λειας, εκ των οποί­ων πε­ρί­που 1,1 δισ. ευρώ αφορά ει­δι­κά τη δια­χεί­ρι­ση των συ­νό­ρων. Πα­ράλ­λη­λα, η Κο­μι­σιόν έχει επι­βε­βαιώ­σει πρό­σθε­τη χρη­μα­το­δό­τη­ση 103 εκατ. ευρώ από το Τα­μείο Ασύ­λου, Με­τα­νά­στευ­σης και Έντα­ξης. Εγώ έχω θέσει στο Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νο­βού­λιο συ­γκε­κρι­μέ­να την ανά­γκη πρό­σθε­της ευ­ρω­παϊ­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης για τον Έβρο και την προ­στα­σία των συ­νό­ρων, επι­ση­μαί­νο­ντας πα­ράλ­λη­λα τις αυ­ξη­μέ­νες πιέ­σεις στο Βό­ρειο Αι­γαίο, στην Κρήτη και στη Γαύδο.

Το δεύ­τε­ρο, όμως, που διεκ­δι­κώ είναι εξί­σου ση­μα­ντι­κό: μέρος της ευ­ρω­παϊ­κής στή­ρι­ξης πρέ­πει να φτά­νει στις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες που ση­κώ­νουν το βάρος. Δεν μπο­ρεί ένας μι­κρός δήμος ή ένα νησί να δέ­χε­ται αυ­ξη­μέ­νες με­τα­να­στευ­τι­κές πιέ­σεις και οι κά­τοι­κοί του να επι­βα­ρύ­νο­νται μόνοι τους. Η θέση μου είναι απλή: ευ­ρω­παϊ­κά σύ­νο­ρα ση­μαί­νουν ευ­ρω­παϊ­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση, αλλά και ευ­ρω­παϊ­κή αλ­λη­λεγ­γύη προς τις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες που βρί­σκο­νται στην πρώτη γραμ­μή.

• Κύριε Αυτιά, η Τουρ­κία έχει δη­μο­σιεύ­σει χάρτη για τη δη­μιουρ­γία θα­λάσ­σιου πάρ­κου βο­ρειο­α­να­το­λι­κά της Ρόδου, το οποίο πε­ρι­βάλ­λει το Κα­στελ­λό­ρι­ζο και εγεί­ρει σο­βα­ρά ζη­τή­μα­τα για τα ελ­λη­νι­κά κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα. Πώς αξιο­λο­γεί­τε αυτή την κί­νη­ση και ποια απά­ντη­ση πρέ­πει να δώ­σουν η Ελ­λά­δα και η Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση; Μπο­ρεί η επί­κλη­ση της πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σί­ας να χρη­σι­μο­ποιεί­ται για τη δια­μόρ­φω­ση τε­τε­λε­σμέ­νων σε πε­ριο­χές όπου υπάρ­χουν δια­φο­ρές για τις θα­λάσ­σιες ζώνες;

Η Ελ­λά­δα έχει κα­τα­στή­σει σαφές και στο πα­ρελ­θόν ότι τουρ­κι­κοί χάρ­τες που επι­χει­ρούν να συ­μπε­ρι­λά­βουν πε­ριο­χές ελ­λη­νι­κής δι­καιο­δο­σί­ας δεν πα­ρά­γουν έν­νο­μα απο­τε­λέ­σμα­τα. Τα κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα ενός κρά­τους μέ­λους είναι και ευ­ρω­παϊ­κό ζή­τη­μα. Η ίδια η ΕΕ έχει επα­νει­λημ­μέ­να ζη­τή­σει από την Τουρ­κία να σέ­βε­ται το διε­θνές δί­καιο, να απέ­χει από μο­νο­με­ρείς ενέρ­γειες και να επι­λύ­ει τις δια­φο­ρές ει­ρη­νι­κά. Και βε­βαί­ως προ­τί­θε­μαι να ανα­λά­βω πρω­το­βου­λία στο Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νο­βού­λιο. Θα θέσω το θέμα θε­σμι­κά, ζη­τώ­ντας από την Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή και την Ύπατη Εκ­πρό­σω­πο σαφή θέση για το κατά πόσον τέ­τοιες μο­νο­με­ρείς ενέρ­γειες είναι συμ­βα­τές με τις υπο­χρε­ώ­σεις της Τουρ­κί­ας ένα­ντι της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης και με τον σε­βα­σμό των κυ­ριαρ­χι­κών δι­καιω­μά­των των κρα­τών μελών. Προ­στα­τεύ­ου­με το πε­ρι­βάλ­λον, αλλά δεν επι­τρέ­που­με σε κα­νέ­ναν να χρη­σι­μο­ποιεί την οι­κο­λο­γία ως ερ­γα­λείο αμ­φι­σβή­τη­σης ελ­λη­νι­κών κυ­ριαρ­χι­κών δι­καιω­μά­των. Και αυτό θα το θέσω άμεσα και στο Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νο­βού­λιο».

• Έχετε ζη­τή­σει τον απο­κλει­σμό της Τουρ­κί­ας και εται­ρειών τουρ­κι­κών συμ­φε­ρό­ντων από ευ­ρω­παϊ­κές αμυ­ντι­κές χρη­μα­το­δο­τή­σεις. Θε­ω­ρεί­τε συμ­βα­τή τη χρη­μα­το­δό­τη­ση της Τουρ­κί­ας από ευ­ρω­παϊ­κούς πό­ρους με ενέρ­γειες που αμ­φι­σβη­τούν τα δι­καιώ­μα­τα κρά­τους μέ­λους και επη­ρε­ά­ζουν άμεσα ακρι­τι­κά νησιά όπως το Κα­στελ­λό­ρι­ζο;

Ούτε ένα ευρώ ευ­ρω­παϊ­κών αμυ­ντι­κών πόρων δεν μπο­ρεί να κα­τα­λή­γει στην Τουρ­κία ή, μέσω «πίσω πόρ­τας», σε εται­ρεί­ες τουρ­κι­κών συμ­φε­ρό­ντων, όσο η Τουρ­κία αμ­φι­σβη­τεί κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα κρά­τους μέ­λους της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης. Ο κα­νο­νι­σμός SAFE προ­βλέ­πει ότι δεν πρέ­πει να προ­έρ­χο­νται εξαρ­τή­μα­τα από τρίτη χώρα που αντι­βαί­νει στα συμ­φέ­ρο­ντα ασφά­λειας και άμυ­νας της Ένω­σης και των κρα­τών μελών της. Το έχω ήδη θέσει επί­ση­μα στην Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή. Στην ερώ­τη­σή μου για το SAFE ζή­τη­σα να απα­ντή­σει πώς είναι δυ­να­τόν να συμ­με­τέ­χει η Τουρ­κία σε ευ­ρω­παϊ­κά αμυ­ντι­κά προ­γράμ­μα­τα όταν απει­λεί την κυ­ριαρ­χία και την εδα­φι­κή ακε­ραιό­τη­τα της Ελ­λά­δας. «Δεν γί­νε­ται ο Ευ­ρω­παί­ος φο­ρο­λο­γού­με­νος να πλη­ρώ­νει για να ενι­σχύ­ε­ται αμυ­ντι­κά μια χώρα που αμ­φι­σβη­τεί ευ­ρω­παϊ­κά σύ­νο­ρα. Ούτε ένα ευρώ όσο υπάρ­χουν απει­λές κατά της Ελ­λά­δας».

• Ποια συ­γκε­κρι­μέ­νη δέ­σμευ­ση θε­ω­ρεί­τε ότι μπο­ρεί να εξα­σφα­λι­στεί μέσα στο 2027 για τους κα­τοί­κους των νη­σιών και των πα­ρα­με­θό­ριων πε­ριο­χών;

Θέλω ει­δι­κή χρη­μα­το­δο­τι­κή πρό­βλε­ψη για τα νησιά και τις πα­ρα­με­θό­ριες πε­ριο­χές, με προ­τε­ραιό­τη­τα σε στέγη, υγεία, με­τα­φο­ρές, ενέρ­γεια, μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις, υπο­δο­μές και δη­μιουρ­γία θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας, ώστε οι νέοι να μπο­ρούν να μεί­νουν στον τόπο τους. Η βάση υπάρ­χει ήδη: η πρό­τα­ση για την Πο­λι­τι­κή Συ­νο­χής μετά το 2027 προ­βλέ­πει ιδιαί­τε­ρη προ­σο­χή στα νησιά και στις δια­συ­νο­ρια­κές πε­ριο­χές, ενώ η Επι­τρο­πή προ­βλέ­πει στο­χευ­μέ­να μέτρα για τα νησιά στα νέα Εθνι­κά και Πε­ρι­φε­ρεια­κά Σχέ­δια. Η μάχη του 2027 είναι αυτά να γί­νουν δε­σμευ­τι­κά και να συ­νο­δευ­τούν από χρή­μα­τα. Για μένα, ο κά­τοι­κος οποιασ­δή­πο­τε ακρι­τι­κής πε­ριο­χής δεν πρέ­πει να πλη­ρώ­νει οι­κο­νο­μι­κό και κοι­νω­νι­κό «πέ­ναλ­τι» επει­δή φυ­λά­ει τα σύ­νο­ρα της Ελ­λά­δας και της Ευ­ρώ­πης. Ο στό­χος μου είναι κα­θα­ρός: το 2027 να “κλει­δώ­σου­με” στον ευ­ρω­παϊ­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 2028–2034 ει­δι­κή και με­τρή­σι­μη χρη­μα­το­δό­τη­ση για νησιά και πα­ρα­με­θό­ριες πε­ριο­χές. Αυτή είναι μια δέ­σμευ­ση που θα έχει απο­τέ­λε­σμα στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα του πο­λί­τη.