ΕΛΤΑ: Το νέο ψηφιακό σχέδιο, τι αλλάζει σε καταστήματα και διανομές

Ένα ακόμη κομ­μά­τι στο δύ­σκο­λο παζλ του με­τα­σχη­μα­τι­σμού των ΕΛΤΑ επι­χει­ρεί να βάλει η διοί­κη­ση του ορ­γα­νι­σμού, δρο­μο­λο­γώ­ντας ένα νέο ψη­φια­κό έργο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 5 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, σε μια πε­ρί­ο­δο κατά την οποία τα Ελ­λη­νι­κά Τα­χυ­δρο­μεία βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­πα με την ανά­γκη πε­ριο­ρι­σμού του λει­τουρ­γι­κού τους κό­στους, ανα­διάρ­θρω­σης του δι­κτύ­ου και εκ­συγ­χρο­νι­σμού ενός μο­ντέ­λου λει­τουρ­γί­ας που πιέ­ζε­ται εδώ και χρό­νια. Το νέο έργο αφορά τη δη­μιουρ­γία μιας ενιαί­ας τε­χνο­λο­γι­κής πλατ­φόρ­μας, η οποία φι­λο­δο­ξεί να συν­δέ­σει τις λει­τουρ­γί­ες των κα­τα­στη­μά­των με ολό­κλη­ρη την αλυ­σί­δα δια­κί­νη­σης, πα­ρα­κο­λού­θη­σης και πα­ρά­δο­σης των τα­χυ­δρο­μι­κών αντι­κει­μέ­νων και δε­μά­των. Πρό­κει­ται ου­σια­στι­κά για τη δη­μιουρ­γία της νέας ψη­φια­κής «ρα­χο­κο­κα­λιάς» των ΕΛΤΑ, από το γκισέ μέχρι την πόρτα του πα­ρα­λή­πτη.

Το project, με τίτλο «Retail & Delivery Transformation Initiative – Integrated Retail Systems & Delivery Control Tower and Track & Trace Solutions», βρί­σκε­ται αυτή τη στιγ­μή στο στά­διο της προ­κα­ταρ­κτι­κής δια­βού­λευ­σης και θα ακο­λου­θή­σει δια­γω­νι­στι­κή δια­δι­κα­σία. Τη δια­βού­λευ­ση διε­νερ­γεί η Ελ­λη­νι­κή Εται­ρεία Συμ­με­το­χών και Πε­ριου­σί­ας (ΕΕΣΥΠ), μέσω της Μο­νά­δας Συμ­βά­σε­ων Στρα­τη­γι­κής Ση­μα­σί­ας (PPF), για λο­γα­ρια­σμό της Ανα­θέ­του­σας Αρχής.

Η σχε­τι­κή πρό­σκλη­ση εκ­δό­θη­κε στις 7 Αυ­γού­στου, μετά και τη συ­νε­δρί­α­ση της Κυ­βερ­νη­τι­κής Επι­τρο­πής Συμ­βά­σε­ων Στρα­τη­γι­κής Ση­μα­σί­ας στις 27 Ιου­λί­ου 2026. Η αγορά κα­λεί­ται να το­πο­θε­τη­θεί επί των τε­χνι­κών προ­δια­γρα­φών, του ύψους του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού σε σχέση με το αντι­κεί­με­νο του έργου, αλλά και επί επι­μέ­ρους όρων της μελ­λο­ντι­κής δια­κή­ρυ­ξης. Η δια­βού­λευ­ση ολο­κλη­ρώ­νε­ται στις 10 Σε­πτεμ­βρί­ου 2026, ενώ το έργο θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί από τα ίδια τα ΕΛΤΑ.

Η δύ­σκο­λη εξί­σω­ση των ΕΛΤΑ

Το νέο ψη­φια­κό project έρ­χε­ται σε μια ιδιαί­τε­ρα κρί­σι­μη συ­γκυ­ρία για τα Ελ­λη­νι­κά Τα­χυ­δρο­μεία. Ο ορ­γα­νι­σμός βρί­σκε­ται εν μέσω μιας δύ­σκο­λης ανα­διάρ­θρω­σης του φυ­σι­κού του δι­κτύ­ου, η οποία επι­χει­ρεί να πε­ριο­ρί­σει το λει­τουρ­γι­κό κό­στος και να προ­σαρ­μό­σει την εται­ρεία στις με­γά­λες αλ­λα­γές που έχουν συ­ντε­λε­στεί στην τα­χυ­δρο­μι­κή αγορά.

Η συρ­ρί­κνω­ση της πα­ρα­δο­σια­κής αλ­λη­λο­γρα­φί­ας, η με­τα­τό­πι­ση της αγο­ράς προς τα δέ­μα­τα και τις τα­χυ­με­τα­φο­ρές, ο αντα­γω­νι­σμός από ιδιω­τι­κές εται­ρεί­ες και το υψηλό κό­στος δια­τή­ρη­σης ενός εκτε­τα­μέ­νου πα­νελ­λα­δι­κού δι­κτύ­ου έχουν κα­τα­στή­σει την εξί­σω­ση ιδιαί­τε­ρα δύ­σκο­λη.

Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι η ίδια η διοί­κη­ση των ΕΛΤΑ είχε επι­ση­μά­νει το 2025 ότι ο ορ­γα­νι­σμός κα­τα­γρά­φει ζη­μιές για πε­ρισ­σό­τε­ρες από τρεις δε­κα­ε­τί­ες και ότι η βιω­σι­μό­τη­τά του απαι­τεί άμε­σες πα­ρεμ­βά­σεις. Πα­ράλ­λη­λα, το σχέ­διο ανα­διάρ­θρω­σης του δι­κτύ­ου έχει απο­δει­χθεί δυ­σκο­λό­τε­ρο στην εφαρ­μο­γή του από ό,τι είχε αρ­χι­κά σχε­δια­στεί.

Μέχρι τις αρχές Ιου­λί­ου 2026 είχαν ανα­στεί­λει τη λει­τουρ­γία τους πε­ρί­που 60 κα­τα­στή­μα­τα, ενώ ο αρ­χι­κός σχε­δια­σμός προ­έ­βλε­πε ση­μα­ντι­κά με­γα­λύ­τε­ρη με­τά­βα­ση ση­μεί­ων σε συ­νερ­γα­σία με ιδιώ­τες πρά­κτο­ρες. Βα­σι­κός οι­κο­νο­μι­κός στό­χος της ανα­διάρ­θρω­σης είναι να πε­ριο­ρι­στεί η λει­τουρ­γι­κή «αι­μορ­ρα­γία» του δι­κτύ­ου από πε­ρί­που 3 εκατ. ευρώ τον μήνα σε 1,5 εκατ. ευρώ.

Η προ­σπά­θεια δεν αφορά μόνο λου­κέ­τα. Το μο­ντέ­λο που προ­ω­θεί­ται προ­βλέ­πει με­γα­λύ­τε­ρη αξιο­ποί­η­ση πρα­κτο­ρεί­ων και ση­μεί­ων συ­νερ­γα­τών, ώστε να δια­τη­ρεί­ται η πα­ρου­σία των ΕΛΤΑ σε πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ριο­χές με χα­μη­λό­τε­ρο στα­θε­ρό λει­τουρ­γι­κό κό­στος. Η ανα­διάρ­θρω­ση έχει προ­κα­λέ­σει ση­μα­ντι­κές αντι­δρά­σεις, ιδιαί­τε­ρα σε πε­ριο­χές όπου το τα­χυ­δρο­μείο εξα­κο­λου­θεί να απο­τε­λεί βα­σι­κό ση­μείο εξυ­πη­ρέ­τη­σης κα­τοί­κων.

Μέσα σε αυτό το πε­ρι­βάλ­λον, ο ψη­φια­κός με­τα­σχη­μα­τι­σμός απο­κτά με­γα­λύ­τε­ρη ση­μα­σία. Δεν αφορά απλώς την προ­μή­θεια ενός ακόμη πλη­ρο­φο­ρια­κού συ­στή­μα­τος, αλλά την προ­σπά­θεια να πε­ριο­ρι­στεί ο τε­χνο­λο­γι­κός κα­τα­κερ­μα­τι­σμός και να δη­μιουρ­γη­θεί ένα λει­τουρ­γι­κό μο­ντέ­λο πε­ρισ­σό­τε­ρο προ­σαρ­μο­σμέ­νο στις σύγ­χρο­νες ανά­γκες των τα­χυ­με­τα­φο­ρών και των logistics.

Από τα παλιά συ­στή­μα­τα σε μία πλατ­φόρ­μα

Σή­με­ρα τα ΕΛΤΑ λει­τουρ­γούν με δια­φο­ρε­τι­κά πλη­ρο­φο­ρια­κά συ­στή­μα­τα, τα οποία έχουν ανα­πτυ­χθεί σε δια­φο­ρε­τι­κές χρο­νι­κές πε­ριό­δους και εξυ­πη­ρε­τούν ξε­χω­ρι­στά τμή­μα­τα της δρα­στη­ριό­τη­τάς τους.

Στα κα­τα­στή­μα­τα χρη­σι­μο­ποιεί­ται το Web Riposte, το οποίο υπο­στη­ρί­ζει τις τα­χυ­δρο­μι­κές και οι­κο­νο­μι­κές συ­ναλ­λα­γές, την πώ­λη­ση προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών και την έκ­δο­ση των σχε­τι­κών πα­ρα­στα­τι­κών. Στις υπη­ρε­σί­ες τα­χυ­με­τα­φο­ρών λει­τουρ­γεί το EXANDAS, το οποίο χρη­σι­μο­ποιεί­ται για την κα­τα­χώ­ρι­ση και δια­χεί­ρι­ση απο­στο­λών και την πα­ρα­κο­λού­θη­ση της πο­ρεί­ας τους, ενώ το ERMIS απο­τε­λεί το σύ­στη­μα πα­ρα­κο­λού­θη­σης των τα­χυ­δρο­μι­κών αντι­κει­μέ­νων.

Τα ίδια τα τεύχη του υπό προ­ε­τοι­μα­σία έργου ανα­γνω­ρί­ζουν ότι η ση­με­ρι­νή αρ­χι­τε­κτο­νι­κή δη­μιουρ­γεί ολο­έ­να με­γα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις σε επί­πε­δο επε­κτα­σι­μό­τη­τας, δια­λει­τουρ­γι­κό­τη­τας και λει­τουρ­γι­κής απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας. Στό­χος είναι επο­μέ­νως η στα­δια­κή από­συρ­ση και αντι­κα­τά­στα­ση πα­λαιών συ­στη­μά­των που πλη­σιά­ζουν στο τέλος του κύ­κλου ζωής τους και η με­τά­βα­ση σε μια σύγ­χρο­νη αρ­χι­τε­κτο­νι­κή.

Η νέα πλατ­φόρ­μα θα κα­λύ­πτει δύο με­γά­λους επι­χει­ρη­σια­κούς το­μείς. Ο πρώ­τος αφορά τα κα­τα­στή­μα­τα και τα ση­μεία εξυ­πη­ρέ­τη­σης των τα­χυ­δρο­μι­κών υπη­ρε­σιών και των τα­χυ­με­τα­φο­ρών και ο δεύ­τε­ρος ολό­κλη­ρη την αλυ­σί­δα δια­νο­μής, από την πα­ρα­λα­βή και τα κέ­ντρα δια­λο­γής έως την τε­λευ­ταία δια­δρο­μή και την πα­ρά­δο­ση στον πε­λά­τη.

Το μέ­γε­θος του δι­κτύ­ου

Το εύρος του εγ­χει­ρή­μα­τος απο­τυ­πώ­νε­ται στους αριθ­μούς που πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στα τεύχη. Το σύ­στη­μα σχε­διά­ζε­ται ώστε να μπο­ρεί να εξυ­πη­ρε­τεί πε­ρί­που 1.000 ιδιό­κτη­τα και συ­νερ­γα­ζό­με­να ση­μεία, με συ­νο­λι­κά πε­ρί­που 1.800 γκισέ.

Πα­ράλ­λη­λα, πε­ρί­που 2.500 φο­ρη­τές συ­σκευ­ές χρη­σι­μο­ποιού­νται για τις ανά­γκες της τε­λευ­ταί­ας φάσης δια­νο­μής από τα­χυ­δρό­μους και δια­νο­μείς, ενώ το επι­χει­ρη­σια­κό δί­κτυο πε­ρι­λαμ­βά­νει 67 κόμ­βους δια­νο­μής, τέσ­σε­ρα κέ­ντρα δια­λο­γής και επτά σταθ­μούς δια­με­τα­κό­μι­σης.

Σε επί­πε­δο όγκου, το σύ­στη­μα κα­λεί­ται να δια­χει­ρί­ζε­ται πε­ρί­που 24 εκατ. πα­ρα­κο­λου­θού­με­να δέ­μα­τα ετη­σί­ως, από τα οποία πε­ρί­που 22 εκατ. αντι­στοι­χούν στις υπη­ρε­σί­ες τα­χυ­με­τα­φο­ρών και 2 εκατ. στο τα­χυ­δρο­μι­κό σκέ­λος. Προ­στί­θε­νται πε­ρί­που 3,3 εκατ. πα­ρα­κο­λου­θού­με­να αντι­κεί­με­να αλ­λη­λο­γρα­φί­ας, καθώς και πε­ρί­που 60 εκατ. αντι­κεί­με­να για τα οποία πα­ρα­κο­λου­θού­νται συ­γκε­κρι­μέ­να στά­δια συλ­λο­γής και πα­ρά­δο­σης.

Οι αριθ­μοί αυτοί εξη­γούν και γιατί η ενο­ποί­η­ση των συ­στη­μά­των απο­τε­λεί κρί­σι­μο κομ­μά­τι του με­τα­σχη­μα­τι­σμού, καθώς οποια­δή­πο­τε τε­χνο­λο­γι­κή αλ­λα­γή πρέ­πει να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί χωρίς να δια­τα­ρα­χθεί ένα δί­κτυο που εξα­κο­λου­θεί να δια­χει­ρί­ζε­ται δε­κά­δες εκα­τομ­μύ­ρια αντι­κεί­με­να κάθε χρόνο.

Ένας ψη­φια­κός «πύρ­γος ελέγ­χου»

Κε­ντρι­κό στοι­χείο της επέν­δυ­σης θα απο­τε­λέ­σει το λε­γό­με­νο «Control Tower», ένας ψη­φια­κός «πύρ­γος ελέγ­χου» μέσω του οποί­ου τα ΕΛΤΑ θα μπο­ρούν να απο­κτή­σουν κε­ντρι­κή ει­κό­να της εφο­δια­στι­κής τους αλυ­σί­δας.

Το σύ­στη­μα θα πα­ρα­κο­λου­θεί την πρώτη πα­ρα­λα­βή των αντι­κει­μέ­νων, τη με­τα­κί­νη­σή τους μέσω κόμ­βων και κέ­ντρων δια­λο­γής και την τε­λι­κή πα­ρά­δο­ση. Πα­ράλ­λη­λα θα υπο­στη­ρί­ζει τον σχε­δια­σμό των δια­δρο­μών, την πα­ρα­κο­λού­θη­ση της από­δο­σης του δι­κτύ­ου, τη δια­χεί­ρι­ση προ­βλη­μά­των και απο­κλί­σε­ων και τη συ­νερ­γα­σία με τρί­τους με­τα­φο­ρείς.

Στό­χος είναι μια απο­στο­λή να πα­ρα­κο­λου­θεί­ται μέσα από ένα ενιαίο πε­ρι­βάλ­λον από τη στιγ­μή που ει­σέρ­χε­ται στο δί­κτυο μέχρι να φτά­σει στον τε­λι­κό πα­ρα­λή­πτη, ανε­ξάρ­τη­τα από το εάν σε επι­μέ­ρους στά­δια εμπλέ­κε­ται το δί­κτυο των ΕΛΤΑ ή εξω­τε­ρι­κός συ­νερ­γά­της.

Τα κρι­τή­ρια για τον μελ­λο­ντι­κό ανά­δο­χο

Υψη­λές είναι και οι απαι­τή­σεις που πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στο υπό δια­βού­λευ­ση σχέ­διο για τους οι­κο­νο­μι­κούς φο­ρείς που θα θε­λή­σουν να διεκ­δι­κή­σουν τη σύμ­βα­ση όταν προ­κη­ρυ­χθεί ο δια­γω­νι­σμός.

Με βάση τους ση­με­ρι­νούς όρους, απαι­τεί­ται μέσος ετή­σιος κύ­κλος ερ­γα­σιών κατά την τε­λευ­ταία τριε­τία του­λά­χι­στον ίσος με το 100% του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Με το ση­με­ρι­νό ανώ­τα­το όριο των 5 εκατ. ευρώ, αυτό με­τα­φρά­ζε­ται σε μέσο ετή­σιο κύκλο ερ­γα­σιών του­λά­χι­στον 5 εκατ. ευρώ.

Οι εν­δια­φε­ρό­με­νοι θα πρέ­πει επί­σης να έχουν υλο­ποι­ή­σει του­λά­χι­στον τρία έργα αντί­στοι­χης κλί­μα­κας και πο­λυ­πλο­κό­τη­τας μέσα στην τε­λευ­ταία πε­ντα­ε­τία, ενώ του­λά­χι­στον ένα θα πρέ­πει να αντι­στοι­χεί ή να υπερ­βαί­νει τη συ­νο­λι­κή αξία της προ­σφο­ράς τους. Του­λά­χι­στον ένα έργο ανα­φο­ράς πρέ­πει να αφορά τα­χυ­δρο­μι­κές υπη­ρε­σί­ες, τα­χυ­με­τα­φο­ρές, logistics ή με­γά­λο απο­κε­ντρω­μέ­νο δί­κτυο λια­νι­κής.

Το όριο των 5 εκατ. και η πε­ντα­ε­τία

Το οι­κο­νο­μι­κό αντι­κεί­με­νο δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται στην αρ­χι­κή εγκα­τά­στα­ση του συ­στή­μα­τος. Οι προ­σφο­ρές θα αξιο­λο­γού­νται με βάση το συ­νο­λι­κό κό­στος ιδιο­κτη­σί­ας σε ορί­ζο­ντα πε­ντα­ε­τί­ας, στο οποίο πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται η υλο­ποί­η­ση, οι άδειες ή συν­δρο­μές λο­γι­σμι­κού, η φι­λο­ξε­νία και οι υπο­δο­μές, καθώς και η υπο­στή­ρι­ξη και συ­ντή­ρη­ση.

Το ανώ­τα­το δια­θέ­σι­μο ποσό έχει ορι­στεί στα 5 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ και, σύμ­φω­να με το σχέ­διο, προ­σφο­ρά της οποί­ας το συ­νο­λι­κό κό­στος πε­ντα­ε­τί­ας υπερ­βαί­νει το συ­γκε­κρι­μέ­νο όριο θα απορ­ρί­πτε­ται ως μη συμ­μορ­φού­με­νη.

Ως προς τις πλη­ρω­μές για την υλο­ποί­η­ση, προ­βλέ­πε­ται 10% με την υπο­γρα­φή της σύμ­βα­σης, 10% με την ολο­κλή­ρω­ση της επι­χει­ρη­σια­κής ανά­λυ­σης και 30% με την έναρ­ξη της πα­ρα­γω­γι­κής λει­τουρ­γί­ας. Το υπό­λοι­πο κα­τα­νέ­με­ται σε δύο ετή­σιες δό­σεις του 25%, ενώ τα επα­να­λαμ­βα­νό­με­να κόστη θα κα­τα­βάλ­λο­νται σε δύο δό­σεις ανά έτος κατά την πε­ντα­ε­τή πε­ρί­ο­δο μετά την έναρ­ξη λει­τουρ­γί­ας.

Ορί­ζο­ντας 18 μηνών

Από τη στιγ­μή που θα ολο­κλη­ρω­θεί η μελ­λο­ντι­κή δια­γω­νι­στι­κή δια­δι­κα­σία και θα υπο­γρα­φεί η σύμ­βα­ση, το σχέ­διο προ­βλέ­πει μέ­γι­στη διάρ­κεια 18 μηνών για την πλήρη επι­χει­ρη­σια­κή ανά­πτυ­ξη της πλατ­φόρ­μας.

Οι πρώ­τοι 15 μήνες θα μπο­ρούν να δια­τε­θούν στον σχε­δια­σμό, την ανά­πτυ­ξη, την πα­ρα­με­τρο­ποί­η­ση, τις δια­συν­δέ­σεις, τις δο­κι­μές και τις προ­πα­ρα­σκευα­στι­κές ερ­γα­σί­ες, ενώ τρεις μήνες προ­βλέ­πο­νται για την ανά­πτυ­ξη του συ­στή­μα­τος σε πλήρη κλί­μα­κα.

Το νέο σύ­στη­μα θα πρέ­πει να κα­λύ­ψει ιδιό­κτη­τα κα­τα­στή­μα­τα, συ­νερ­γα­ζό­με­να ση­μεία και πρα­κτο­ρεία, μο­νά­δες δια­νο­μής, κόμ­βους logistics και απο­θή­κες, με βα­σι­κή απαί­τη­ση η με­τά­βα­ση να γίνει χωρίς να δια­τα­ρα­χθεί η κα­θη­με­ρι­νή λει­τουρ­γία του ορ­γα­νι­σμού.

Το στοί­χη­μα για τα ΕΛΤΑ είναι επο­μέ­νως διπλό. Από τη μία πλευ­ρά κα­λού­νται να πε­ριο­ρί­σουν ένα βαρύ λει­τουρ­γι­κό κό­στος και να ολο­κλη­ρώ­σουν μια δύ­σκο­λη ανα­διάρ­θρω­ση του φυ­σι­κού τους δι­κτύ­ου. Από την άλλη, πρέ­πει να επεν­δύ­σουν στην τε­χνο­λο­γία ώστε το νέο, μι­κρό­τε­ρο και πε­ρισ­σό­τε­ρο ευ­έ­λι­κτο δί­κτυο να λει­τουρ­γεί απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρα και να αντα­πο­κρι­θεί σε μια αγορά όπου το βάρος με­τα­το­πί­ζε­ται όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρο από την πα­ρα­δο­σια­κή αλ­λη­λο­γρα­φία στα δέ­μα­τα, τις τα­χυ­με­τα­φο­ρές και τις ψη­φια­κές υπη­ρε­σί­ες.

Υπό αυτή την έν­νοια, το έργο των 5 εκατ. ευρώ απο­τε­λεί ένα ακόμη κρί­σι­μο βήμα στην προ­σπά­θεια των Ελ­λη­νι­κών Τα­χυ­δρο­μεί­ων να πε­ρά­σουν από ένα κα­τα­κερ­μα­τι­σμέ­νο και κο­στο­βό­ρο μο­ντέ­λο σε μια πε­ρισ­σό­τε­ρο ενο­ποι­η­μέ­νη και ψη­φια­κή λει­τουρ­γία. Το εάν αυτή η με­τά­βα­ση θα είναι αρ­κε­τή για να συμ­βά­λει ου­σια­στι­κά στην οι­κο­νο­μι­κή εξυ­γί­αν­ση του ορ­γα­νι­σμού είναι το με­γά­λο στοί­χη­μα της επό­με­νης πε­ριό­δου.

Πηγή: powergame.gr