Δεν πέφτει καρφίτσα στα πανηγύρια!

Δεν πέφτει καρφίτσα. Οι πλατείες ασφυκτιούν από κόσμο, τα σοκάκια γεμίζουν με παρέες νέων που φτάνουν από κάθε γωνιά της Ελλάδας, τα βιολιά και τα λαούτα δεν σταματούν ούτε λεπτό και ο χορός κρατά μέχρι να χαράξει. Η εικόνα επαναλαμβάνεται σχεδόν κάθε βράδυ του καλοκαιριού στα Δωδεκάνησα και ιδιαίτερα στη Ρόδο, όπου τα παραδοσιακά πανηγύρια ζουν μια πρωτοφανή αναγέννηση.

Αυτό που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν μια τοπική γιορτή, σήμερα αποτελεί το απόλυτο καλοκαιρινό ραντεβού της νέας γενιάς. Η επιστροφή στην παράδοση δεν αποτελεί πλέον απλώς μια τάση. Έχει εξελιχθεί σε κοινωνικό φαινόμενο. Η Generation Z αφήνει πίσω της τα νυχτερινά κέντρα και τις ακριβές εξόδους, επιλέγοντας τα αυθεντικά νησιώτικα γλέντια, όπου η μουσική, ο χορός, η συντροφικότητα και η επαφή με τις ρίζες δημιουργούν μια εμπειρία που κανένα club δεν μπορεί να προσφέρει.

Το αδιαχώρητο στα χωριά
Σε κάθε γωνιά στα Δωδεκάνησα τα πανηγύρια εξακολουθούν να αποτελούν την κορυφαία στιγμή της κοινοτικής ζωής. Είναι γιορτές αφιερωμένες στους προστάτες αγίους των χωριών και των νησιών, όπου η θρησκευτική κατάνυξη συναντά το μεγάλο λαϊκό γλέντι. Όμως στα Δωδεκάνησα το φαινόμενο έχει αποκτήσει πλέον άλλες διαστάσεις. Από τον Αρχάγγελο μέχρι τη Λίνδο και από την Κάρπαθο έως τους Λειψούς, την Κάσο, την Χάλκη, την Κάλυμνο, την Κω, την Αστυπάλαια και το Καστελλόριζο, οι διοργανώσεις συγκεντρώνουν κάθε χρόνο ολοένα και περισσότερο κόσμο.

Σε αρκετές περιπτώσεις επικρατεί το αδιαχώρητο, ενώ χιλιάδες επισκέπτες προγραμματίζουν ακόμη και τις διακοπές τους με βάση το πρόγραμμα των πανηγυριών. Η νέα γενιά δεν βλέπει πλέον το πανηγύρι ως ένα παλιό έθιμο. Το έχει μετατρέψει σε εμπειρία. Εκεί γίνονται οι γνωριμίες, το φλερτ, οι ατελείωτοι χοροί, οι παρέες και φυσικά τα βίντεο που κατακλύζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το παραδοσιακό γλέντι έχει αποκτήσει τη δυναμική ενός σύγχρονου φεστιβάλ, χωρίς όμως να χάνει την ψυχή του. Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την αναγέννηση διαδραματίζουν οι πολιτιστικοί σύλλογοι, που φέρνουν τα παιδιά σε επαφή με τους παραδοσιακούς χορούς, τη μουσική και τη λαογραφία. Χιλιάδες νέοι μαθαίνουν βιολί, λαούτο, μαντολίνο και τους τοπικούς χορούς, βρίσκοντας στα πανηγύρια τον φυσικό χώρο για να εκφράσουν όσα διδάχθηκαν.

Η Ροδίτισσα ερμηνεύτρια Χριστίνα Κόζα, που πρωταγωνιστεί στα παραδοσιακά γλέντια της Ρόδου και των Δωδεκανήσων, μιλά για μια γενιά που επιστρέφει συνειδητά στις ρίζες της. Όπως επισημαίνει, ολοένα και περισσότεροι νέοι επιλέγουν τα πανηγύρια ως βασική μορφή διασκέδασης, καθώς εκεί μπορούν να τραγουδήσουν, να χορέψουν, να κοινωνικοποιηθούν και να περάσουν όμορφα χωρίς το υψηλό κόστος μιας βραδινής εξόδου.

Παράλληλα, ο αυθεντικός χαρακτήρας των πανηγυριών παραμένει αναλλοίωτος. Προηγείται η θεία λειτουργία, η αρτοκλασία, η ευλογία των φαγητών και η προετοιμασία των μεγάλων καζανιών, όπου δεκάδες εθελοντές μαγειρεύουν για εκατοντάδες ή και χιλιάδες ανθρώπους. Κτηνοτρόφοι, αγρότες, νοικοκυρές και εθελοντές κρατούν ζωντανή μια παράδοση αιώνων που συνεχίζει να ενώνει ολόκληρες κοινότητες.

Από την Παρασκευή 07/08 στη Ρόδο «παίρνει φωτιά» ο Αύγουστος με το Φεστιβάλ Μπύρας στην πλατεία Δαματριάς, το Σάββατο 08/8 4η Γιορτή Μελεκουνιού στα Κοσκινού και την 4η Γιορτή Γιαρένιων στα Απόλλωνα, Χοροεσπερίδα στην Κρητηνία. Στις 14/08 το παραδοσιακό πανηγύρι στην Παναγιά Καθολική Αφάντου, το Σάββατο 15/08 πανηγύρι της Παναγίας στην Σάλακο και στο Ασκληπιειό στις 22/08 την γιορτή Γιαπρακιού στην Σάλακο και το Πανηγύρι Παναγιάς Ελεημονήτριας (Αλεμωνήτρας) στον Αίθωνα – Αρχαγγέλου και ο Αύγουστος κλείνει στις 29/08 με την Γιορτή Λοππιού στην Κατταβιά και την 67η γιορτή Κρασιού και Μουσταλευριάς στον Έμπωνα κ.α.
Σημειώνεται ότι το γλέντι που ήταν προγραμματισμένο να πραγματοποιηθεί στις 7 Αυγούστου από την ομάδα ποδοσφαίρου Α.Ο. Καλαβαρδών αναβάλλεται, λόγω του θανάτου του Θοδωρή Παπαθεοδώρου, ο οποίος καταγόταν από τα Καλαβάρδα.

Η μεγάλη επιστροφή στα πανηγύρια αποδεικνύει πως, στην εποχή των social media και της γρήγορης κατανάλωσης, οι νέοι εξακολουθούν να αναζητούν το αυθεντικό. Και αυτό, στη Ρόδο και στα Δωδεκάνησα, βρίσκεται κάτω από τα φώτα μιας γεμάτης πλατείας, στον ήχο του βιολιού και του λαούτου και στον κύκλο του χορού που μεγαλώνει όσο περνά η νύχτα.

ΦΩΤΟ: Φ. ΦΙΛΙΠΠΟΥ