Δεν πέφτει καρφίτσα στα πανηγύρια!

Δεν πέφτει καρ­φί­τσα. Οι πλα­τείες ασφυ­κτιούν από κόσμο, τα σοκάκια γεμί­ζουν με παρέες νέων που φτάνουν από κάθε γωνιά της Ελλάδας, τα βιολιά και τα λαούτα δεν στα­μα­τούν ούτε λεπτό και ο χορός κρατά μέχρι να χαράξει. Η εικόνα επα­να­λαμ­βά­νε­ται σχεδόν κάθε βράδυ του καλο­και­ριού στα Δωδε­κά­νησα και ιδιαί­τερα στη Ρόδο, όπου τα παρα­δο­σιακά πανη­γύ­ρια ζουν μια πρω­το­φανή ανα­γέν­νηση.

Αυτό που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεω­ρού­νταν μια τοπική γιορτή, σήμερα απο­τε­λεί το απόλυτο καλο­και­ρινό ραντε­βού της νέας γενιάς. Η επι­στροφή στην παρά­δοση δεν απο­τε­λεί πλέον απλώς μια τάση. Έχει εξε­λι­χθεί σε κοι­νω­νικό φαι­νό­μενο. Η Generation Z αφήνει πίσω της τα νυχτε­ρινά κέντρα και τις ακριβές εξόδους, επι­λέ­γο­ντας τα αυθε­ντικά νησιώ­τικα γλέντια, όπου η μουσική, ο χορός, η συντρο­φι­κό­τητα και η επαφή με τις ρίζες δημιουρ­γούν μια εμπει­ρία που κανένα club δεν μπορεί να προ­σφέ­ρει.

Το αδια­χώ­ρητο στα χωριά

Σε κάθε γωνιά στα Δωδε­κά­νησα τα πανη­γύ­ρια εξα­κο­λου­θούν να απο­τε­λούν την κορυ­φαία στιγμή της κοι­νο­τι­κής ζωής. Είναι γιορτές αφιε­ρω­μέ­νες στους προ­στά­τες αγίους των χωριών και των νησιών, όπου η θρη­σκευ­τική κατά­νυξη συναντά το μεγάλο λαϊκό γλέντι. Όμως στα Δωδε­κά­νησα το φαι­νό­μενο έχει απο­κτή­σει πλέον άλλες δια­στά­σεις. Από τον Αρχάγ­γελο μέχρι τη Λίνδο και από την Κάρπαθο έως τους Λειψούς, την Κάσο, την Χάλκη, την Κάλυμνο, την Κω, την Αστυ­πά­λαια και το Καστελ­λό­ριζο, οι διορ­γα­νώ­σεις συγκε­ντρώ­νουν κάθε χρόνο ολοένα και περισ­σό­τερο κόσμο.

Σε αρκετές περι­πτώ­σεις επι­κρα­τεί το αδια­χώ­ρητο, ενώ χιλιά­δες επι­σκέ­πτες προ­γραμ­μα­τί­ζουν ακόμη και τις δια­κο­πές τους με βάση το πρό­γραμμα των πανη­γυ­ριών. Η νέα γενιά δεν βλέπει πλέον το πανη­γύρι ως ένα παλιό έθιμο. Το έχει μετα­τρέ­ψει σε εμπει­ρία. Εκεί γίνο­νται οι γνω­ρι­μίες, το φλερτ, οι ατε­λεί­ω­τοι χοροί, οι παρέες και φυσικά τα βίντεο που κατα­κλύ­ζουν τα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης. Το παρα­δο­σιακό γλέντι έχει απο­κτή­σει τη δυνα­μική ενός σύγ­χρο­νου φεστι­βάλ, χωρίς όμως να χάνει την ψυχή του. Καθο­ρι­στικό ρόλο σε αυτή την ανα­γέν­νηση δια­δρα­μα­τί­ζουν οι πολι­τι­στι­κοί σύλ­λο­γοι, που φέρνουν τα παιδιά σε επαφή με τους παρα­δο­σια­κούς χορούς, τη μουσική και τη λαο­γρα­φία. Χιλιά­δες νέοι μαθαί­νουν βιολί, λαούτο, μαντο­λίνο και τους τοπι­κούς χορούς, βρί­σκο­ντας στα πανη­γύ­ρια τον φυσικό χώρο για να εκφρά­σουν όσα διδά­χθη­καν.

Η Ροδί­τισσα ερμη­νεύ­τρια Χρι­στίνα Κόζα, που πρω­τα­γω­νι­στεί στα παρα­δο­σιακά γλέντια της Ρόδου και των Δωδε­κα­νή­σων, μιλά για μια γενιά που επι­στρέ­φει συνει­δητά στις ρίζες της. Όπως επι­ση­μαί­νει, ολοένα και περισ­σό­τε­ροι νέοι επι­λέ­γουν τα πανη­γύ­ρια ως βασική μορφή δια­σκέ­δα­σης, καθώς εκεί μπορούν να τρα­γου­δή­σουν, να χορέ­ψουν, να κοι­νω­νι­κο­ποι­η­θούν και να περά­σουν όμορφα χωρίς το υψηλό κόστος μιας βρα­δι­νής εξόδου.

Παράλ­ληλα, ο αυθε­ντι­κός χαρα­κτή­ρας των πανη­γυ­ριών παρα­μέ­νει αναλ­λοί­ω­τος. Προη­γεί­ται η θεία λει­τουρ­γία, η αρτο­κλα­σία, η ευλογία των φαγητών και η προ­ε­τοι­μα­σία των μεγάλων καζα­νιών, όπου δεκάδες εθε­λο­ντές μαγει­ρεύ­ουν για εκα­το­ντά­δες ή και χιλιά­δες ανθρώ­πους. Κτη­νο­τρό­φοι, αγρότες, νοι­κο­κυ­ρές και εθε­λο­ντές κρατούν ζωντανή μια παρά­δοση αιώνων που συνε­χί­ζει να ενώνει ολό­κλη­ρες κοι­νό­τη­τες.

Από την Παρα­σκευή 07/08 στη Ρόδο «παίρνει φωτιά» ο Αύγου­στος με το Φεστι­βάλ Μπύρας στην πλατεία Δαμα­τριάς, το Σάββατο 08/8 4η Γιορτή Μελε­κου­νιού στα Κοσκι­νού και την 4η Γιορτή Για­ρέ­νιων στα Απόλ­λωνα, Χορο­ε­σπε­ρίδα στην Κρη­τη­νία. Στις 14/08 το παρα­δο­σιακό πανη­γύρι στην Παναγιά Καθο­λική Αφάντου, το Σάββατο 15/08 πανη­γύρι της Πανα­γίας στην Σάλακο και στο Ασκλη­πιειό στις 22/08 την γιορτή Για­πρα­κιού στην Σάλακο και το Πανη­γύρι Πανα­γιάς Ελε­η­μο­νή­τριας (Αλε­μω­νή­τρας) στον Αίθωνα – Αρχαγ­γέ­λου και ο Αύγου­στος κλείνει στις 29/08 με την Γιορτή Λοππιού στην Κατ­τα­βιά και την 67η γιορτή Κρασιού και Μου­στα­λευ­ριάς στον Έμπωνα κ.α.

Σημειώ­νε­ται ότι το γλέντι που ήταν προ­γραμ­μα­τι­σμένο να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στις 7 Αυγού­στου από την ομάδα ποδο­σφαί­ρου Α.Ο. Καλα­βαρ­δών ανα­βάλ­λε­ται, λόγω του θανάτου του Θοδωρή Παπα­θε­ο­δώ­ρου, ο οποίος κατα­γό­ταν από τα Καλα­βάρδα.

Η μεγάλη επι­στροφή στα πανη­γύ­ρια απο­δει­κνύει πως, στην εποχή των social media και της γρή­γο­ρης κατα­νά­λω­σης, οι νέοι εξα­κο­λου­θούν να ανα­ζη­τούν το αυθε­ντικό. Και αυτό, στη Ρόδο και στα Δωδε­κά­νησα, βρί­σκε­ται κάτω από τα φώτα μιας γεμάτης πλα­τείας, στον ήχο του βιολιού και του λαούτου και στον κύκλο του χορού που μεγα­λώ­νει όσο περνά η νύχτα.

ΦΩΤΟ: Φ. ΦΙΛΙΠΠΟΥ