Πιερρακάκης από τη Ρόδο: Η νησιωτικότητα στο κέντρο του αναπτυξιακού σχεδιασμού

• Η κοινή πορεία των Περιφερειών Νοτίου Αιγαίου, Βορείου Αιγαίου, Κρήτης και Ιονίων Νήσων, η οποία ξεκίνησε με τη «Διακήρυξη της Κέρκυρας», στη Ρόδο πέρασε σε επόμενο στάδιο • Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναγνώρισε τη σημασία της κοινής πρωτοβουλίας των τεσσάρων νησιωτικών Περιφερειών • Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, Γιάννης Πάππου, ανακοίνωσε ότι αναλαμβάνει πρωτοβουλία για την έναρξη συνεργασίας μεταξύ των Επιμελητηρίων του Νοτίου Αιγαίου, του Βορείου Αιγαίου, της Κρήτης και των Ιονίων Νήσων

Τη θέση των νησιών στον εθνικό και ευρωπαϊκό αναπτυξιακό σχεδιασμό ανέδειξε από τη Ρόδο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στην εκδήλωση «4 Περιφέρειες, ένα όραμα», που πραγματοποιήθηκε στο Επιμελητήριο Δωδεκανήσου, παρουσία πλήθους κόσμου.
Η παρουσία του υπουργού έδωσε ιδιαίτερο πολιτικό βάρος στην πρωτοβουλία του περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου και προέδρου της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας, Γιώργου Χατζημάρκου, για τη συνεργασία των τεσσάρων νησιωτικών Περιφερειών της χώρας.
Η κοινή πορεία Νοτίου Αιγαίου, Βορείου Αιγαίου, Κρήτης και Ιονίων Νήσων, η οποία ξεκίνησε με τη «Διακήρυξη της Κέρκυρας», πέρασε στη Ρόδο σε επόμενο στάδιο.
Η συζήτηση συνδέθηκε με τις χρηματοδοτήσεις, τα έργα υποδομής, την επόμενη ευρωπαϊκή προγραμματική περίοδο και τη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής για τα νησιά.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναγνώρισε τη σημασία της πρωτοβουλίας και παρουσίασε το αναπτυξιακό και χρηματοδοτικό πλαίσιο που αφορά στις τέσσερις
Περιφέρειες. Εστίασε στην αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και στην ανάγκη τα ενταγμένα έργα να περνούν γρηγορότερα από τις μελέτες στις συμβάσεις και από τις συμβάσεις στην υλοποίηση.

504 έργα ύψους 5,2 δισ. ευρώ στο Νότιο Αιγαίο
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, στο Νότιο Αιγαίο βρίσκονται σε εξέλιξη 504 έργα και παρεμβάσεις συνολικού ύψους 5,2 δισ. ευρώ, με σημαντικό μέρος τους να αφορά στην ύδρευση, στις υποδομές και στη συνδεσιμότητα.
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στο νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης για την περίοδο 2026 έως 2030, συνολικού ύψους 23 δισ. ευρώ. Όπως είπε, οι εθνικοί πόροι του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, οι οποίοι το 2019 ανέρχονταν σε 1,8 δισ. ευρώ, αναμένεται να φτάσουν τα 4,2 δισ. ευρώ έως το 2030.
Η βασική επισήμανσή του αφορούσε την υλοποίηση. Η εξασφάλιση πόρων, η προετοιμασία των σχεδίων και η ένταξή τους σε χρηματοδοτικά προγράμματα πρέπει να ακολουθούνται από ώριμες μελέτες, συμβάσεις και συγκεκριμένα αποτελέσματα για τους πολίτες.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναφέρθηκε στις υποδομές ύδρευσης, στα λιμάνια, στα αεροδρόμια, στο οδικό δίκτυο, στην ενεργειακή ασφάλεια, στα ψηφιακά δίκτυα, στη διαχείριση των αποβλήτων και στην πολιτική προστασία.
Πρόκειται για τομείς κρίσιμους για τα νησιά, όπου η καθυστέρηση ενός βασικού έργου μπορεί να επηρεάσει άμεσα την οικονομική και κοινωνική λειτουργία μιας ολόκληρης περιοχής.

Η νησιωτικότητα στην ευρωπαϊκή ατζέντα
Σημαντικό μέρος της ομιλίας του αφιερώθηκε στη νησιωτικότητα και στη θέση που πρέπει να έχει στον αναπτυξιακό σχεδιασμό. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι τα νησιά αντιμετωπίζουν πραγματικές δυσκολίες λόγω της απόστασης, του αυξημένου κόστους και της πρόσβασης σε υπηρεσίες, διαθέτουν παράλληλα σημαντικές αναπτυξιακές δυνατότητες.
Όπως ανέφερε, οι νησιωτικές Περιφέρειες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του τουρισμού, της ναυτιλίας, της αγροδιατροφής, της καθαρής ενέργειας και της γαλάζιας οικονομίας. Αποτελούν επίσης τα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και παράγουν σημαντικό μέρος του πλούτου της χώρας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο Νότιο Αιγαίο, το οποίο συγκεντρώνει το 26,8% των διανυκτερεύσεων στην Ελλάδα και αποτελεί τον μεγαλύτερο τουριστικό πόλο της χώρας.
Μαζί με την Κρήτη και τα Ιόνια Νησιά, οι τρεις Περιφέρειες καλύπτουν περισσότερο από το 60% των συνολικών διανυκτερεύσεων.

Ο επόμενος στόχος, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι η αύξηση της αξίας που παράγεται στα νησιά. Αναφέρθηκε στην προσέλκυση επενδύσεων, στη δημιουργία καλύτερων θέσεων εργασίας, στη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στην αξιοποίηση της καινοτομίας και στη σύνδεση του τουρισμού με την αγροτική παραγωγή και τη μεταποίηση.

Έθεσε ως βασικό κριτήριο επιτυχίας της περιφερειακής πολιτικής τη δυνατότητα ενός νέου ανθρώπου να παραμένει στον τόπο του, να εργάζεται και να δημιουργεί εκεί. Η προοπτική αυτή συνδέεται άμεσα με τη στέγαση, τη στελέχωση των δημόσιων υπηρεσιών, τη λειτουργία των υποδομών και την ύπαρξη σταθερών επαγγελματικών επιλογών.
Η ευρωπαϊκή διάσταση είχε κεντρική θέση στην παρέμβασή του.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης συνέδεσε τη συζήτηση στη Ρόδο με το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028 έως 2034 και με την ανάγκη να διατηρηθεί ισχυρή η πολιτική συνοχής.
Όπως σημείωσε, η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης προϋποθέτουν τη διάχυση των επενδύσεων, της τεχνολογίας και των ευκαιριών σε όλες τις Περιφέρειες. Οι ιδιαίτερες συνθήκες των νησιών πρέπει να αποτυπωθούν στις ευρωπαϊκές πολιτικές και στις χρηματοδοτήσεις της επόμενης περιόδου.
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στην παρέμβασή του στο Ecofin υπέρ της δεκαετούς παράτασης της φορολογικής εξαίρεσης για τα καύσιμα της ναυσιπλοΐας. Εξήγησε ότι μια πρόωρη επιβάρυνση των θαλάσσιων μεταφορών, πριν αναπτυχθούν επαρκώς τα εναλλακτικά καύσιμα, θα αύξανε το κόστος για τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις των νησιών.

Η εκκρεμότητα του ΦΠΑ για τη Ρόδο
Ιδιαίτερο τοπικό ενδιαφέρον είχε η αναφορά στο καθεστώς ΦΠΑ της Ρόδου, ένα ζήτημα που βρίσκεται στην κορυφή της τοπικής ατζέντας μετά την επαναφορά των μειωμένων συντελεστών στα μικρότερα νησιά.
Το θέμα έθεσε ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζημάρκος, μεταφέροντας όσα είχε αναφέρει δημόσια ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την πρόσφατη παρουσία του στη Λέρο.
Όπως υπενθύμισε, ο πρωθυπουργός είχε δηλώσει, παρουσία των τηλεοπτικών συνεργείων, ότι γνωρίζει την εκκρεμότητα που αφορά στη Ρόδο, προσθέτοντας: «Θα τα πούμε στη Ρόδο».
Η αναφορά αυτή δημιούργησε την προσδοκία ότι το θέμα θα επανερχόταν κατά την επίσκεψη του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στο νησί. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε, ωστόσο, ότι το ζήτημα του ΦΠΑ για τη Ρόδο αφορά «άλλα χείλη», παραπέμποντας ευθέως στον πρωθυπουργό.
Η εκκρεμότητα παραμένει ανοιχτή, χωρίς να έχει δοθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή νέα δέσμευση. Η δημόσια αναφορά του πρωθυπουργού στη Λέρο αποτελεί μέχρι στιγμής το σαφέστερο πολιτικό σήμα για την εξέταση του αιτήματος.

Γ. Χατζημάρκος: Κοινή φωνή των νησιωτικών Περιφερειών
Ο Γιώργος Χατζημάρκος παρουσίασε τη συνεργασία των τεσσάρων νησιωτικών Περιφερειών ως μια οργανωμένη μορφή διεκδίκησης, με κοινές θέσεις και σταθερή παρουσία στα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Όπως ανέφερε, το Νότιο Αιγαίο, το Βόρειο Αιγαίο, η Κρήτη και τα Ιόνια Νησιά αποτελούν, όταν κινούνται μαζί, τη μεγαλύτερη νησιωτική δύναμη της Ευρώπης.
Η επιλογή τους να παρουσιαστούν στις Βρυξέλλες με ενιαία γραμμή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία έχει ανοίξει η συζήτηση για μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική για τα νησιά.
Ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου σημείωσε ότι μέχρι σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση άφηνε στα κράτη-μέλη την ευθύνη να σχεδιάζουν τις δικές τους νησιωτικές πολιτικές. Η νέα συζήτηση, όπως είπε, δημιουργεί την ευκαιρία για ένα συνεκτικότερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες και τις πραγματικές ανάγκες των νησιωτικών περιοχών.
Έδωσε επίσης έμφαση στην ανάγκη να περιοριστεί ο εσωτερικός ανταγωνισμός μεταξύ Περιφερειών και νησιών. Υποστήριξε ότι η αποτελεσματική διεκδίκηση απαιτεί συγκροτημένες προτάσεις, συνεργασίες και σταθερή παρουσία εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις.
Ο Γιώργος Χατζημάρκος υπογράμμισε ότι η κοινή διεκδίκηση προϋποθέτει συνεργασία και κατανόηση των διαφορετικών αναγκών κάθε νησιωτικής Περιφέρειας.

Η πρωτοβουλία διευρύνεται στα Επιμελητήρια με πρωτοβουλία Γ. Πάππου
Στη Ρόδο η πρωτοβουλία απέκτησε μια πρόσθετη διάσταση, καθώς επεκτάθηκε στους παραγωγικούς και επιστημονικούς φορείς.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, Γιάννης Πάππου, ανακοίνωσε ότι αναλαμβάνει πρωτοβουλία για την έναρξη σταθερής συνεργασίας μεταξύ των Επιμελητηρίων του Νοτίου Αιγαίου, του Βορείου Αιγαίου, της Κρήτης και των Ιονίων Νήσων.
Όπως ανέφερε, η συνεργασία των Περιφερειών χρειάζεται να αποκτήσει συνέχεια μέσα από τους παραγωγικούς φορείς, εκεί όπου οι πολιτικές συναντούν την καθημερινότητα των επιχειρήσεων και των εργαζομένων.
Ο Γιάννης Πάππου πρότεινε τη συγκρότηση ενός ενιαίου παραγωγικού και επιστημονικού βραχίονα, με τη συμμετοχή του Τεχνικού και του Οικονομικού Επιμελητηρίου, δίπλα στις τέσσερις Περιφέρειες.
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι τις αμέσως επόμενες ημέρες θα επικοινωνήσει με τους προέδρους των αντίστοιχων Επιμελητηρίων, προκειμένου να αρχίσει η νέα κοινή πορεία.
Η κίνηση αυτή διευρύνει το σχήμα που ξεκίνησε από τις τέσσερις Περιφέρειες και μεταφέρει τη συνεργασία στο πεδίο της νησιωτικής επιχειρηματικότητας και των επιστημονικών φορέων. Δημιουργεί παράλληλα τις προϋποθέσεις ώστε οι κοινές διεκδικήσεις να υποστηρίζονται από τεκμηριωμένες προτάσεις της αγοράς, του τεχνικού κόσμου και των οικονομικών φορέων.
Η εκδήλωση στη Ρόδο αποτύπωσε την εξέλιξη μιας συνεργασίας που ξεκίνησε σε επίπεδο Αυτοδιοίκησης και αποκτά σταδιακά πολιτικό, ευρωπαϊκό και παραγωγικό περιεχόμενο.
Η παρουσία του Κυριάκου Πιερρακάκη συνέδεσε την κοινή ατζέντα των νησιωτικών Περιφερειών με τον κεντρικό αναπτυξιακό σχεδιασμό. Η πρωτοβουλία του Γιώργου Χατζημάρκου αποκτά συνέχεια και μεγαλύτερο εύρος, ενώ η κίνηση του Γιάννη Πάππου ανοίγει τον δρόμο για τη συμμετοχή των Επιμελητηρίων στον κοινό σχεδιασμό.
Στην εκδήλωση απηύθυναν χαιρετισμό και οι βουλευτές της ΝΔ Γιάννης Παππάς και Βασίλης Υψηλάντης που αναφέρθηκαν στη σημασία του εγχειρήματος.