Φώτης Μάγγος: Η νησιωτικότητα πρέπει να αποτελεί κριτήριο σχεδιασμού κάθε πολιτικής

Ανα­λά­βατε πριν από ένα μήνα τη θέση του γενικού γραμ­μα­τέα Αιγαίου και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής, έχοντας υπη­ρε­τή­σει ως δήμαρ­χος ενός μικρού ακρι­τι­κού νησιού. Ποιες θα είναι οι πρώτες σας προ­τε­ραιό­τη­τες για τη νησιω­τική Ελλάδα;

Ανα­λαμ­βάνω αυτή την ευθύνη κα. Παμπρή, έχοντας πλήρη επί­γνωση των προ­κλή­σεων που αντι­με­τω­πί­ζουν καθη­με­ρινά οι νησιώ­τες. Ως δήμαρ­χος των Λειψών για δώδεκα χρόνια έζησα από κοντά τις δυσκο­λίες αλλά και τις μεγάλες δυνα­τό­τη­τες των μικρών και ακρι­τι­κών νησιών. Για τον λόγο αυτό, η μετά­βασή μου στη θέση του γενικού γραμ­μα­τέα δεν σημα­το­δο­τεί μια αλλαγή πορείας, αλλά τη συνέ­χιση της ίδιας προ­σπά­θειας από ένα δια­φο­ρε­τικό μετε­ρίζι.

Πρώτη προ­τε­ραιό­τητα απο­τε­λεί η αντι­με­τώ­πιση της λει­ψυ­δρίας, που εξε­λίσ­σε­ται σε μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις για πολλά νησιά του Αιγαίου. Η ενί­σχυση των υπο­δο­μών ύδρευ­σης, η προ­ώ­θηση νέων μονάδων αφα­λά­τω­σης, η καλύ­τερη δια­χεί­ριση των υδά­τι­νων πόρων και η υπο­στή­ριξη των δήμων απο­τε­λούν βασι­κούς άξονες της πολι­τι­κής μας.

Παράλ­ληλα, ιδιαί­τερη βαρύ­τητα δίνουμε στη βελ­τί­ωση και ενί­σχυση του Μετα­φο­ρι­κού Ισο­δυ­νά­μου, ώστε να μειώ­νε­ται το πρό­σθετο κόστος που δημιουρ­γεί η νησιω­τι­κό­τητα στις μετα­κι­νή­σεις των πολιτών, στη μετα­φορά προ­ϊ­ό­ντων και στη λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σεων.

Εξίσου σημα­ντική είναι η προ­ώ­θηση της έρευνας και της και­νο­το­μίας. Τα νησιά του Αιγαίου μπορούν να απο­τε­λέ­σουν πεδία εφαρ­μο­γής νέων τεχνο­λο­γιών και πρό­τυ­πων πολι­τι­κών σε θέματα περι­βάλ­λο­ντος, ενέρ­γειας και βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης.

Παράλ­ληλα, η Γενική Γραμ­μα­τεία έχει έναν σημα­ντικό θεσμικό και πολι­τι­στικό ρόλο. Η Ρεγκάτα Αιγαίου, οι Αιγαιο­πε­λα­γί­τι­κοι Αγώνες και οι πολι­τι­στι­κές και αθλη­τι­κές δράσεις που στη­ρί­ζουμε απο­τε­λούν θεσμούς που προ­βάλ­λουν τα νησιά μας και ενι­σχύ­ουν τη συνοχή του νησιω­τι­κού χώρου. Το σημα­ντι­κό­τερο όμως καθήκον μας είναι να δια­σφα­λί­ζουμε ότι η αρχή της νησιω­τι­κό­τη­τας λαμ­βά­νε­ται ουσια­στικά υπόψη σε κάθε κυβερ­νη­τική πολι­τική, σε κάθε νομο­θε­τική πρω­το­βου­λία και σε κάθε ανα­πτυ­ξιακό σχε­δια­σμό. Η νησιω­τι­κό­τητα δεν πρέπει να απο­τε­λεί απλή αναφορά, αλλά ουσια­στικό κρι­τή­ριο σχε­δια­σμού πολι­τι­κών.

Από τη θέση του δημάρ­χου κ. Μάγγο, περά­σατε στη θέση του γενικού γραμ­μα­τέα. Ποιο είναι το σημα­ντι­κό­τερο μάθημα που πήρατε από την αυτο­διοί­κηση και θα σας καθο­δη­γή­σει στα νέα σας καθή­κο­ντα;

Η αυτο­διοί­κηση με δίδαξε ότι πίσω από κάθε απόφαση υπάρ­χουν άνθρω­ποι και πραγ­μα­τι­κές ανάγκες. Ως δήμαρ­χος ενός μικρού νησιού έμαθα να λει­τουργώ με αμε­σό­τητα, να αναζητώ λύσεις και να κρίνω κάθε πολι­τική από το απο­τέ­λε­σμα που έχει στην καθη­με­ρι­νό­τητα των πολιτών.

Έμαθα επίσης ότι οι καθυ­στε­ρή­σεις και η γρα­φειο­κρα­τία έχουν πολύ μεγα­λύ­τερο κόστος στα μικρά νησιά. Αυτό είναι ένα μάθημα που με συνο­δεύει και στη νέα μου θέση. Θέλω η Γενική Γραμ­μα­τεία να βρί­σκε­ται δίπλα στους νησιώ­τες και στους δήμους, ως ένας ουσια­στι­κός σύμ­μα­χος στην επίλυση προ­βλη­μά­των.

Η εμπει­ρία της αυτο­διοί­κη­σης μου έδωσε τη δυνα­τό­τητα να γνωρίζω από πρώτο χέρι τις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες των τοπικών κοι­νω­νιών και να αντι­λαμ­βά­νο­μαι πού υπάρ­χουν δυσκο­λίες αλλά και πού υπάρ­χουν ευκαι­ρίες για παρεμ­βά­σεις.

Γενικέ, έχετε διεκ­δι­κή­σει ως δήμαρ­χος το μετα­φο­ρικό ισο­δύ­ναμο. Πώς μπορεί να ενι­σχυ­θεί ώστε να λει­τουρ­γή­σει πιο απο­τε­λε­σμα­τικά;

Το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο απο­τε­λεί μία από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες πολι­τι­κές στή­ρι­ξης της νησιω­τι­κής Ελλάδας, καθώς συμ­βάλ­λει ουσια­στικά στη μείωση των ανι­σο­τή­των που δημιουρ­γεί η γεω­γρα­φική απο­μό­νωση των νησιών.

Σήμερα, βασικός μας στόχος είναι να επι­τα­χύ­νουμε τις δια­δι­κα­σίες κατα­βο­λής των ενι­σχύ­σεων και για τα τρία σκέλη του μέτρου, δηλαδή για τους πολίτες, τις επι­χει­ρή­σεις και το αντι­στάθ­μι­σμα του αυξη­μέ­νου κόστους καυ­σί­μων στα νησιά. Προ­τε­ραιό­τητά μας είναι να απο­δο­θούν το συντο­μό­τερο δυνατό τα ποσά που εκκρε­μούν στους δικαιού­χους, ώστε το μέτρο να λει­τουρ­γεί με συνέ­πεια και αξιο­πι­στία.

Στόχος μας είναι μέσα στο επόμενο διά­στημα να ολο­κλη­ρω­θούν οι εκκρε­μό­τη­τες που αφορούν δικαιού­χους μέχρι και το 2025, έτσι ώστε να απο­κα­τα­στα­θεί η κανο­νι­κό­τητα στη λει­τουρ­γία του μέτρου και να παρα­μεί­νει ως τρέ­χουσα υπο­χρέ­ωση μόνο η κατα­βολή των ενι­σχύ­σεων του 2026.

Με αυτόν τον τρόπο το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο θα απο­κτή­σει τη συνέ­πεια, την αξιο­πι­στία και την προ­βλε­ψι­μό­τητα που απαι­τούν οι νησιώ­τες και οι επι­χει­ρή­σεις των νησιών μας.

Παράλ­ληλα, εργα­ζό­μα­στε για τη συνεχή βελ­τί­ωση των ψηφια­κών δια­δι­κα­σιών και τη μείωση της γρα­φειο­κρα­τίας, ώστε το μέτρο να λει­τουρ­γεί με μεγα­λύ­τερη ταχύ­τητα, δια­φά­νεια και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα.

Πολλοί μικροί δήμοι δεν δια­θέ­τουν μηχα­νι­κούς και τεχνι­κές υπη­ρε­σίες, με απο­τέ­λε­σμα να καθυ­στε­ρούν έργα και χρη­μα­το­δο­τή­σεις. Το γνω­ρί­ζετε άριστα. Τι μπορεί να γίνει;

Το γνωρίζω πολύ καλά γιατί το έζησα. Η έλλειψη τεχνι­κού προ­σω­πι­κού απο­τε­λεί ένα από τα σημα­ντι­κό­τερα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι μικροί νησιω­τι­κοί δήμοι.

Δεν αρκεί να υπάρ­χουν δια­θέ­σιμα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία. Χρειά­ζο­νται άνθρω­ποι που θα προ­ε­τοι­μά­σουν μελέτες, θα ωρι­μά­σουν έργα και θα παρα­κο­λου­θή­σουν την υλο­ποί­ησή τους. Για τον λόγο αυτό απαι­τεί­ται καλύ­τερη τεχνική υπο­στή­ριξη και ενί­σχυση των δυνα­το­τή­των των μικρών δήμων.

Ωστόσο, πρέπει να ανα­γνω­ρί­σουμε ότι και οι ίδιοι οι Δήμοι έχουν σημα­ντικό ρόλο και ευθύνη στην ανα­ζή­τηση λύσεων. Υπάρ­χουν δυνα­τό­τη­τες συνερ­γα­σίας με φορείς της γενικής κυβέρ­νη­σης, όπως οι Περι­φέ­ρειες, άλλοι Δήμοι, αλλά και ανα­πτυ­ξια­κοί οργα­νι­σμοί, ώστε να μπορούν να υπο­στη­ρί­ζο­νται τεχνικά, να ωρι­μά­ζουν μελέτες και να δημο­πρα­τούν έργα. Η αξιο­ποί­ηση αυτών των συνερ­γα­σιών μπορεί να απο­τε­λέ­σει σημα­ντικό εργα­λείο για τους μικρούς νησιω­τι­κούς δήμους, μέχρι να αντι­με­τω­πι­στούν οι μόνιμες ανάγκες στε­λέ­χω­σής τους.

Πώς θα επι­τα­χυν­θούν οι δια­δι­κα­σίες ωρί­μαν­σης και υλο­ποί­η­σης έργων στα μικρά νησιά;

Απαι­τεί­ται καλύ­τε­ρος συντο­νι­σμός, απλού­στευση δια­δι­κα­σιών και μεγα­λύ­τερη αξιο­ποί­ηση της τεχνο­λο­γίας. Πολλές φορές ένα έργο καθυ­στε­ρεί όχι λόγω έλλει­ψης χρη­μα­το­δό­τη­σης, αλλά λόγω διοι­κη­τι­κών εμπο­δίων και καθυ­στε­ρή­σεων στην ωρί­μανσή του.

Χρειά­ζε­ται στε­νό­τερη συνερ­γα­σία μεταξύ υπουρ­γείων, περι­φε­ρειών, δήμων και υπη­ρε­σιών, ώστε τα προ­βλή­ματα να αντι­με­τω­πί­ζο­νται έγκαιρα.

Για τα μικρά νησιά ο χρόνος έχει ιδιαί­τερη αξία. Κάθε καθυ­στέ­ρηση επη­ρε­ά­ζει άμεσα την ποιό­τητα ζωής των κατοί­κων και την ανα­πτυ­ξιακή προ­ο­πτική του τόπου.

Πώς μπορεί να επι­τευ­χθεί ανά­πτυξη χωρίς να αλλοιω­θεί ο χαρα­κτή­ρας των μικρών νησιών;

Η απά­ντηση για μένα είναι ξεκά­θαρη, γιατί είναι κάτι που έχω εφαρ­μό­σει στην πράξη και γνωρίζω πολύ καλά. Κάθε νησί πρέπει να απο­κτή­σει τη δική του ταυ­τό­τητα, τη δική του προ­σω­πι­κό­τητα, αυτό που σήμερα θα λέγαμε το δικό του brand name.

Δεν χρειά­ζε­ται τα νησιά να αντι­γρά­φουν το ένα το άλλο. Αντι­θέ­τως, αυτό που κου­ρά­ζει τον επι­σκέ­πτη είναι να συναντά παντού τα ίδια χαρα­κτη­ρι­στικά, τις ίδιες εικόνες και το ίδιο μοντέλο ανά­πτυ­ξης. Η πραγ­μα­τική αξία βρί­σκε­ται στη δια­φο­ρε­τι­κό­τητα και στη μονα­δι­κό­τητα κάθε τόπου.

Γι’ αυτό κάθε νησί οφείλει να ανα­δεί­ξει τα δικά του συγκρι­τικά πλε­ο­νε­κτή­ματα, το δικό του τοπό­σημο, τη δική του ιστορία, τον πολι­τι­σμό του, τις παρα­δό­σεις του, τα τοπικά προ­ϊ­ό­ντα και τα ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά που το κάνουν να ξεχω­ρί­ζει. Η ταυ­τό­τητα ενός τόπου πρέπει να είναι άρρηκτα συν­δε­δε­μένη με αυτό που πραγ­μα­τικά είναι και όχι με αυτό που προ­σπα­θεί να αντι­γρά­ψει.

Αυτός είναι ο ασφα­λέ­στε­ρος δρόμος για μια βιώσιμη ανα­πτυ­ξιακή πορεία. Τα μικρά νησιά, λόγω του μεγέ­θους και των περιο­ρι­σμέ­νων υπο­δο­μών τους, δεν μπορούν και δεν πρέπει να ακο­λου­θή­σουν τον δρόμο της μαζι­κό­τη­τας. Η επιλογή τους πρέπει να είναι η ποιό­τητα και όχι η ποσό­τητα.

Πιστεύω ότι το μέλλον των μικρών νησιών βρί­σκε­ται σε ένα μοντέλο ανά­πτυ­ξης που σέβεται το περι­βάλ­λον, προ­στα­τεύει την αυθε­ντι­κό­τητα του τόπου και ανα­δει­κνύει τη μονα­δι­κό­τητα κάθε νησιω­τι­κής κοι­νω­νίας. Έτσι δημιουρ­γού­νται καλύ­τε­ρες προ­ο­πτι­κές για τους κατοί­κους, ισχυ­ρό­τερη τοπική οικο­νο­μία και μια του­ρι­στική ανά­πτυξη με διάρ­κεια και ουσία.

Αν οι εκλογές γίνουν την άνοιξη του 2027, ποιο θα θέλατε να είναι το απο­τέ­λε­σμα, καθώς η θητεία σας μέχρι τότε θα είναι μικρό­τερη του έτους;

Καταρ­χάς, θα ήθελα να ξεκα­θα­ρίσω ότι η διάρ­κεια της δικής μου παρου­σίας στη θέση του γενικού γραμ­μα­τέα είναι προ­φα­νώς μικρό­τε­ρης σημα­σίας μπροστά στην πορεία της χώρας. Το πραγ­μα­τικό δια­κύ­βευμα των εκλογών είναι η κατεύ­θυνση που θα ακο­λου­θή­σει η Ελλάδα τα επόμενα χρόνια.

Ως άνθρω­πος που έχω επι­λε­γεί για αυτή τη θέση από τον πρω­θυ­πουργό Κυριάκο Μητσο­τάκη και τον υπουργό Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής, δεν θα μπο­ρούσα να επιθυμώ δια­φο­ρε­τικό απο­τέ­λε­σμα από τη συνέ­χιση της δια­κυ­βέρ­νη­σης της Νέας Δημο­κρα­τίας με μια αυτο­δύ­ναμη κυβέρ­νηση.

Πιστεύω ότι η χώρα χρειά­ζε­ται πολι­τική στα­θε­ρό­τητα, συνέ­χιση της οικο­νο­μι­κής πορείας που έχει χαρα­χθεί τα τελευ­ταία χρόνια, περαι­τέρω ενί­σχυση του κοι­νω­νι­κού κράτους, αλλά και συνέ­χιση μιας στα­θε­ρής και απο­φα­σι­στι­κής εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής και πολι­τι­κής άμυνας.

Η Ελλάδα έχει κάνει σημα­ντικά βήματα προόδου και θεωρώ ότι η στα­θε­ρό­τητα είναι βασική προ­ϋ­πό­θεση για να συνε­χι­στούν οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις, οι επεν­δύ­σεις και οι πολι­τι­κές που ενι­σχύ­ουν την ανά­πτυξη και την κοι­νω­νική συνοχή.

Από εκεί και πέρα, οι πολίτες είναι αυτοί που απο­φα­σί­ζουν και η δημο­κρα­τική δια­δι­κα­σία είναι πάντα σεβαστή. Όμως, έχοντας ζήσει και στο παρελ­θόν περιό­δους πολι­τι­κής και οικο­νο­μι­κής αβε­βαιό­τη­τας, θεωρώ ότι η χώρα δεν πρέπει να επι­στρέ­ψει σε κατα­στά­σεις που δημιουρ­γούν ανα­σφά­λεια και ανα­κό­πτουν την ανα­πτυ­ξιακή της πορεία.