Τι ζητούσε ο Δήμος Ρόδου από την ΕΤΑΔ πριν τινάξει ο ίδιος τη συμφωνία στον αέρα

Το 20%, η Τσα­μπικα, το Χει­ρο­τε­χνικο Κεντρο και οι Πηγες Καλ­λι­θεας • Απο­κά­λυψη της «δημο­κρα­τι­κής» για το παρα­σκή­νιο των αιγια­λών

Η δημόσια σύγκρουση του δημάρ­χου Ρόδου κ. Αλέ­ξαν­δρου Κολιάδη με την Εται­ρεία Ακι­νή­των Δημο­σίου για τους αιγια­λούς του νησιού έχει παρου­σια­στεί από τη δημο­τική αρχή ως ζήτημα αρχής, ως μάχη για τον κοι­νό­χρη­στο χαρα­κτήρα του αιγια­λού και για τον σεβασμό του Συντάγ­μα­τος.

Τα στοι­χεία, ωστόσο, που έχει στη διάθεσή της η «δημο­κρα­τική» και τα οποία επι­βε­βαιώ­νο­νται πλέον και σε θεσμικό επίπεδο, καθώς η υπόθεση απο­τέ­λεσε αντι­κεί­μενο κοι­νο­βου­λευ­τι­κού ελέγχου με ερώτηση που κατα­τέ­θηκε στη Βουλή στις αρχές Ιουνίου και απα­ντή­θηκε αρμο­δίως, συν­θέ­τουν μια ριζικά δια­φο­ρε­τική εικόνα. Πίσω από τη ρητο­ρική περί «αντι­συ­νταγ­μα­τι­κού οξύ­μω­ρου» κρύ­βε­ται μια κανο­νική δια­πραγ­μά­τευση, στην οποία ο Δήμος Ρόδου συμ­με­τείχε ενεργά, δια­τύ­πωνε αιτή­ματα, διεύ­ρυνε μάλιστα την ατζέντα με ζητή­ματα που δεν αφο­ρού­σαν καν στις παρα­λίες, απο­δε­χό­ταν εγγρά­φως τους βασι­κούς όρους και, την τελευ­ταία στιγμή, υπα­να­χω­ρούσε με αιτιο­λο­γίες που εμφα­νί­στη­καν για πρώτη φορά στο έγγραφο της ρήξης.

Οι δια­βου­λεύ­σεις που άνοιξαν από τα τέλη του 2025

Η ΕΤΑΔ προ­χώ­ρησε ήδη από τα τέλη του 2025 σε σειρά ενερ­γειών και δια­βου­λεύ­σεων με τον Δήμο Ρόδου για τη σύναψη νέας Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύμ­βα­σης σχετικά με την εκμε­τάλ­λευση των παρα­λιών αρμο­διό­τη­τάς της στο νησί, μετά τη λήξη της προη­γού­με­νης συμ­φω­νίας που κάλυπτε την περίοδο 2023 έως 2025. Οι επαφές δεν είχαν τυπικό ή διεκ­πε­ραιω­τικό χαρα­κτήρα. Οι δύο πλευρές συζη­τού­σαν επί της ουσίας το πλαίσιο της επό­με­νης τριε­τίας, με τη δημο­τική αρχή να συμ­με­τέ­χει κανο­νικά στις συνεν­νο­ή­σεις, οι οποίες διε­ξά­γο­νταν και μέσω ηλε­κτρο­νι­κής αλλη­λο­γρα­φίας. Όπως προ­κύ­πτει, στις 11 Μαρτίου 2026 η εται­ρεία απευ­θύν­θηκε εγγρά­φως στον Δήμο ζητώ­ντας την τοπο­θέ­τησή του επί του πλαι­σίου της νέας συνερ­γα­σίας. Η απά­ντηση περι­ήλθε στην ΕΤΑΔ στις 23 Μαρτίου 2026, φέρει την υπο­γραφή του ίδιου του δημάρ­χου και δεν άφηνε κανένα περι­θώ­ριο παρερ­μη­νείας ως προς τις προ­θέ­σεις της δημο­τι­κής πλευράς. Ο Δήμος Ρόδου δήλωνε ρητά ότι προ­τί­θε­ται να συνερ­γα­στεί με την ΕΤΑΔ για τα ακίνητα δια­χεί­ρι­σής της, θέτο­ντας συγκε­κρι­μέ­νους όρους.

Οι 4 όροι που έθεσε ο ίδιος ο Δήμος

Το περιε­χό­μενο της έγγρα­φης αυτής τοπο­θέ­τη­σης, όπως το ανα­συν­θέ­τει η «δημο­κρα­τική», έχει ιδιαί­τερη βαρύ­τητα, διότι απο­δει­κνύει ότι η δημο­τική αρχή δεν απο­δε­χό­ταν απλώς παθη­τικά ένα προ­τει­νό­μενο πλαίσιο αλλά δια­μόρ­φωνε η ίδια την αρχι­τε­κτο­νική της συμ­φω­νίας.

Πρώτος και βασι­κό­τε­ρος όρος ήταν το οικο­νο­μικό αντάλ­λαγμα. Ο Δήμος ζητούσε να του περιέρ­χε­ται ποσοστό 20% επί των εσόδων που θα προ­έ­κυ­πταν τόσο από τις μισθώ­σεις τμη­μά­των των παρα­λιών έπειτα από δημο­πρα­σία όσο και από τις μισθώ­σεις που συνά­πτο­νται απευ­θείας με όμορες επι­χει­ρή­σεις. Πρό­κει­ται για πρό­βλεψη που δεν υπήρχε στην προ­γραμ­μα­τική σύμβαση της περιό­δου 2023 έως 2025 και η οποία θα εξα­σφά­λιζε για πρώτη φορά άμεσα αντα­πο­δο­τικά οφέλη στα δημο­τικά ταμεία από την εκμε­τάλ­λευση των συγκε­κρι­μέ­νων παρα­λιών.

Δεύ­τε­ρος όρος ήταν η παρα­χώ­ρηση τμή­μα­τος της παρα­λίας Τσα­μπί­κας, εκτά­σεως ικανής να εξυ­πη­ρε­τεί τις ανάγκες του ντόπιου πλη­θυ­σμού, ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται η ελεύ­θερη πρό­σβαση και χρήση από τους πολίτες του Δήμου Ρόδου.

Τρίτος όρος ήταν να διε­νερ­γη­θούν και να ολο­κλη­ρω­θούν οι δια­γω­νι­στι­κές δια­δι­κα­σίες για τα τμήματα του αιγια­λού από τον ίδιο τον Δήμο Ρόδου, ο οποίος δηλαδή ζητούσε να κρα­τή­σει στα δικά του χέρια το κρίσιμο εργα­λείο των δημο­πρα­σιών.

Τέταρ­τος όρος ήταν η δαπάνη της ναυα­γο­σω­στι­κής κάλυψης των συγκε­κρι­μέ­νων παρα­λιών να επι­βα­ρύ­νει την ΕΤΑΔ και όχι τον Δήμο.

Η ατζέντα που διευ­ρύν­θηκε: Χει­ρο­τε­χνικό Κέντρο και Πηγές Καλ­λι­θέας

Το πλέον απο­κα­λυ­πτικό στοι­χείο της έγγρα­φης τοπο­θέ­τη­σης του Δήμου είναι ότι η δημο­τική αρχή δεν περιο­ρί­στηκε στο ζήτημα των παρα­λιών. Αξιο­ποιώ­ντας το άνοιγμα της δια­πραγ­μά­τευ­σης, ζήτησε από την ΕΤΑΔ επι­πλέον ανταλ­λάγ­ματα που αφο­ρού­σαν άλλα ακίνητα του χαρ­το­φυ­λα­κίου της στη Ρόδο. Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με τις ίδιες πλη­ρο­φο­ρίες, ο Δήμος αιτή­θηκε να του παρα­χω­ρη­θεί άνευ ανταλ­λάγ­μα­τος το κτήριο του Χει­ρο­τε­χνι­κού Κέντρου Ρόδου για χρονικό διά­στημα 10 ετών. Παράλ­ληλα, χαρα­κτή­ριζε ιδιαί­τερα σημα­ντικό για την εύρυθμη λει­τουρ­γία του να ολο­κλη­ρω­θεί από το Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο της εται­ρείας η δια­δι­κα­σία έκδοσης της προ­βλε­πό­με­νης από τον νόμο από­φα­σης για τη μετα­γραφή του ακι­νή­του των Ιαμα­τι­κών Πηγών Καλ­λι­θέας.

Η εικόνα, δηλαδή, που προ­κύ­πτει από την επι­κοι­νω­νία του Μαρτίου δεν είναι εικόνα ενός Δήμου που αμφι­σβη­τεί επί της αρχής το δικαί­ωμα της ΕΤΑΔ να δια­χει­ρί­ζε­ται τους αιγια­λούς, πολλώ δε μάλλον εικόνα ενός Δήμου που θεωρεί το καθε­στώς αντι­συ­νταγ­μα­τικό. Είναι εικόνα ενός Δήμου που ανα­γνω­ρί­ζει έμπρα­κτα τη δια­χει­ρι­στική αρμο­διό­τητα της εται­ρείας, δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται στη βάση της και επι­διώ­κει να μεγι­στο­ποι­ή­σει τα οφέλη του από αυτήν, οικο­νο­μικά και περιου­σιακά. Με βάση αυτή την έγγραφη αποδοχή των βασικών όρων, το Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο της ΕΤΑΔ ενέ­κρινε στη συνέ­χεια το σχετικό σχέδιο συμ­φω­νίας για την επόμενη τριετή περίοδο. Η συμ­φω­νία, με άλλα λόγια, είχε περάσει κάθε ουσια­στικό στάδιο και απέμενε μόνο η υπο­γραφή της.

Το έγγραφο της 23ης Απρι­λίου: η υπα­να­χώ­ρηση και τα νέα επι­χει­ρή­ματα

Η ανα­τροπή ήρθε στις 23 Απρι­λίου 2026, ακριβώς ένα μήνα μετά. Με έγγραφο που υπο­γρά­φει και πάλι ο ίδιος ο δήμαρ­χος, ο Δήμος Ρόδου γνω­στο­ποί­ησε στην ΕΤΑΔ ότι θεωρεί τη συνερ­γα­σία «ανέ­φι­κτη», του­λά­χι­στον με τα μέχρι τότε δεδο­μένα, εκφρά­ζο­ντας την ελπίδα σε μια πιο παρα­γω­γική συνερ­γα­σία στο μέλλον. Το ενδια­φέ­ρον, όμως, δεν βρί­σκε­ται μόνο στην κατά­ληξη αλλά και στην αιτιο­λό­γηση, η οποία, όπως προ­κύ­πτει, στη­ρί­χθηκε σε 3 άξονες, εκ των οποίων ουδείς είχε τεθεί στο τραπέζι κατά το προη­γού­μενο διά­στημα των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων.

Ο πρώτος άξονας αφο­ρούσε ένα δια­δι­κα­στικό ζήτημα γύρω από το πρω­τό­κολλο παρα­λα­βής των κοι­νό­χρη­στων αιγια­λών. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, η ΕΤΑΔ είχε ζητήσει από τον Δήμο, με έγγραφό της στις 21 Απρι­λίου 2026, να συμπλη­ρώ­σει το πρω­τό­κολλο παρα­λα­βής που ο ίδιος της είχε απο­στεί­λει στις 11 Φεβρουα­ρίου 2026, ώστε να απο­τυ­πώ­νε­ται η ύπαρξη ή μη ελατ­τω­μά­των, αυθαι­ρε­σιών ή νομικών εκκρε­μο­τή­των στους παρα­δι­δό­με­νους αιγια­λούς. Ο Δήμος χαρα­κτή­ρισε την απαί­τηση αυτή «άτοπη» και δήλωσε αδυ­να­μία να αντα­πο­κρι­θεί, προ­βάλ­λο­ντας αφενός ότι είχε παρέλ­θει ιδιαί­τερα μεγάλο χρονικό διά­στημα από την περιέ­λευση του πρω­το­κόλ­λου στην εται­ρεία και αφε­τέ­ρου ότι η δική του παρα­λαβή των αιγια­λών, κατά την έναρξη της προ­γραμ­μα­τι­κής σύμ­βα­σης του Μαΐου 2023, είχε γίνει χωρίς να προη­γη­θεί έλεγχος από τις δύο πλευρές και χωρίς να συντα­χθεί οποιο­δή­ποτε πρω­τό­κολλο παρά­δο­σης και παρα­λα­βής που να περι­γρά­φει την κατά­σταση των αιγια­λών που παρέ­λαβε.

Ο δεύ­τε­ρος άξονας αφο­ρούσε στις τιμές. Ο Δήμος δήλωσε ότι, παρά τις προ­σπά­θειες που κατέ­βαλε και την καλή πίστη που επέ­δειξε, αδυ­να­τούσε να επι­βε­βαιώ­σει τη μεθο­δο­λο­γία υπο­λο­γι­σμού των τιμών παρα­χώ­ρη­σης του δικαιώ­μα­τος απλής χρήσης, τις οποίες χαρα­κτή­ρισε «εκτός πραγ­μα­τι­κό­τη­τας». Πρό­κει­ται για την αιχμή που στην επίσημη ενη­μέ­ρωση προς τη Βουλή απο­τυ­πώ­θηκε ως δια­φω­νία ως προς το οικο­νο­μικό αντάλ­λαγμα και λοιπές επι­φυ­λά­ξεις. Το παρά­δοξο εδώ είναι προ­φα­νές. Η ίδια δημο­τική αρχή που ένα μήνα νωρί­τερα όχι μόνο δεν αμφι­σβη­τούσε το οικο­νο­μικό πλαίσιο αλλά ζητούσε και εξα­σφά­λιζε ποσοστό 20% επί των εσόδων που θα προ­έ­κυ­πταν από αυτές ακριβώς τις τιμές, εμφα­νί­στηκε ξαφνικά να αδυ­να­τεί να κατα­νο­ή­σει τον τρόπο υπο­λο­γι­σμού τους.

Ο τρίτος άξονας ήταν η γενική δια­πί­στωση ότι οι προς παρα­χώ­ρηση χώροι δεν συνά­δουν, κατά την κρίση του Δήμου, με τους περιο­ρι­σμούς που θεσπί­ζει ο ν. 5092/2024. Και αυτή η αιτίαση, όπως σημειώ­νουν πηγές με γνώση των δια­δι­κα­σιών, δεν είχε απο­τε­λέ­σει αντι­κεί­μενο δια­πραγ­μά­τευ­σης ή έστω προ­βλη­μα­τι­σμού σε κανένα προη­γού­μενο στάδιο των συνεν­νο­ή­σεων, παρότι οι επί­μα­χοι χώροι ήταν απο­λύ­τως γνωστοί στη δημο­τική αρχή, η οποία άλλωστε τους δια­χει­ρι­ζό­ταν η ίδια επί μία τριετία στο πλαίσιο της προη­γού­με­νης προ­γραμ­μα­τι­κής σύμ­βα­σης.

Το ερώτημα του ενός μήνα

Τα ανωτέρω γεννούν ένα ερώτημα που η δημο­τική αρχή δεν έχει μέχρι σήμερα απα­ντή­σει δημο­σίως. Τι μεσο­λά­βησε ανάμεσα στις 23 Μαρτίου και τις 23 Απρι­λίου 2026, ώστε ο Δήμος που δια­πραγ­μα­τευό­ταν ποσοστά, παρα­χω­ρή­σεις κτηρίων και μετα­γρα­φές ακι­νή­των να κατα­λή­ξει στο συμπέ­ρα­σμα ότι η συνερ­γα­σία είναι ανέ­φι­κτη; Πηγές με γνώση των δια­δι­κα­σιών σημειώ­νουν ότι, εάν η εται­ρεία γνώριζε εξαρχής ότι ο Δήμος δεν επι­θυ­μούσε πραγ­μα­τικά τη συμ­φω­νία, θα είχε εκκι­νή­σει τις δια­γω­νι­στι­κές δια­δι­κα­σίες πολύ νωρί­τερα, χωρίς να εξα­ντλή­σει κάθε περι­θώ­ριο συνεν­νό­η­σης με την τοπική αυτο­διοί­κηση σε βάρος του δια­θέ­σι­μου χρόνου πριν από την του­ρι­στική περίοδο. Αντ’ αυτού, η υπα­να­χώ­ρηση της 23ης Απρι­λίου βρήκε την ΕΤΑΔ σε από­σταση ανα­πνοής από τη σεζόν, υπο­χρε­ω­μένη να τρέξει σε ασφυ­κτικά χρονικά περι­θώ­ρια δια­δι­κα­σίες που υπό ομαλές συν­θή­κες θα είχαν ολο­κλη­ρω­θεί μήνες νωρί­τερα.

Η επόμενη μέρα: 93 δια­γω­νι­σμοί σε χρόνο ρεκόρ

Μετά τη γνω­στο­ποί­ηση της από­φα­σης του Δήμου, η ΕΤΑΔ προ­χώ­ρησε άμεσα στον σχε­δια­σμό και την προ­κή­ρυξη 93 ανοι­κτών δια­γω­νι­σμών για την εκμί­σθωση τμη­μά­των των Του­ρι­στι­κών Δημο­σίων Κτη­μά­των στις περιο­χές Κανάρη, Ακτής Μιαούλη, Ενυ­δρείου, Ιαλυσ­σού, Ιξιάς και Τσα­μπί­κας, με αντι­κεί­μενο την παρα­χώ­ρηση του δικαιώ­μα­τος απλής χρήσης αιγια­λού σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Οι δια­γω­νι­σμοί αναρ­τή­θη­καν στις 11 Μαΐου 2026 σε ειδική ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα που δια­μορ­φώ­θηκε τάχιστα για τον σκοπό αυτό, ενώ στις 29 Μαΐου 2026 ολο­κλη­ρώ­θηκε η δια­δι­κα­σία υπο­βο­λής προ­σφο­ρών, με σφρα­γι­σμέ­νες προ­σφο­ρές να κατα­τί­θε­νται για 59 από τις 93 δια­θέ­σι­μες θέσεις.

Παράλ­ληλα ενερ­γο­ποι­ή­θηκε η ηλε­κτρο­νική δια­δι­κα­σία υπο­βο­λής αιτή­σεων απευ­θείας μίσθω­σης αιγια­λών και παλαιών αιγια­λών από όμορες επι­χει­ρή­σεις, κατ’ εφαρ­μογή του ν. 5092/2024, η οποία οδήγησε στην υποβολή 43 αιτή­σεων για παρα­θα­λάσ­σιες εκτά­σεις που δια­χει­ρί­ζε­ται η ΕΤΑΔ στη Ρόδο. Στους ενδια­φε­ρό­με­νους κοι­νο­ποι­ή­θη­καν οι βασικοί όροι των παρα­χω­ρή­σεων και, όπου ολο­κλη­ρώ­θη­καν οι προ­βλε­πό­με­νοι έλεγχοι, απε­στά­λη­σαν σχέδια συμ­βά­σεων προς υπο­γραφή, με απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση σε κάθε περί­πτωση την έγκριση της Εφο­ρείας Αρχαιο­τή­των. Στόχος της εται­ρείας ήταν η ολο­κλή­ρωση όλων των δια­δι­κα­σιών εντός του Ιουνίου 2026, ώστε οι επι­χει­ρή­σεις να ανα­πτύ­ξουν νόμιμα και χωρίς περαι­τέρω καθυ­στε­ρή­σεις τη δρα­στη­ριό­τητά τους κατά τη διάρ­κεια της του­ρι­στι­κής περιό­δου.