Τι ζητούσε ο Δήμος Ρόδου από την ΕΤΑΔ πριν τινάξει ο ίδιος τη συμφωνία στον αέρα

Το 20%, η Τσαμπικα, το Χειροτεχνικο Κεντρο και οι Πηγες Καλλιθεας • Αποκάλυψη της «δημοκρατικής» για το παρασκήνιο των αιγιαλών

Η δημόσια σύγκρουση του δημάρχου Ρόδου κ. Αλέξανδρου Κολιάδη με την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου για τους αιγιαλούς του νησιού έχει παρουσιαστεί από τη δημοτική αρχή ως ζήτημα αρχής, ως μάχη για τον κοινόχρηστο χαρακτήρα του αιγιαλού και για τον σεβασμό του Συντάγματος.
Τα στοιχεία, ωστόσο, που έχει στη διάθεσή της η «δημοκρατική» και τα οποία επιβεβαιώνονται πλέον και σε θεσμικό επίπεδο, καθώς η υπόθεση αποτέλεσε αντικείμενο κοινοβουλευτικού ελέγχου με ερώτηση που κατατέθηκε στη Βουλή στις αρχές Ιουνίου και απαντήθηκε αρμοδίως, συνθέτουν μια ριζικά διαφορετική εικόνα. Πίσω από τη ρητορική περί «αντισυνταγματικού οξύμωρου» κρύβεται μια κανονική διαπραγμάτευση, στην οποία ο Δήμος Ρόδου συμμετείχε ενεργά, διατύπωνε αιτήματα, διεύρυνε μάλιστα την ατζέντα με ζητήματα που δεν αφορούσαν καν στις παραλίες, αποδεχόταν εγγράφως τους βασικούς όρους και, την τελευταία στιγμή, υπαναχωρούσε με αιτιολογίες που εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στο έγγραφο της ρήξης.
Οι διαβουλεύσεις που άνοιξαν από τα τέλη του 2025
Η ΕΤΑΔ προχώρησε ήδη από τα τέλη του 2025 σε σειρά ενεργειών και διαβουλεύσεων με τον Δήμο Ρόδου για τη σύναψη νέας Προγραμματικής Σύμβασης σχετικά με την εκμετάλλευση των παραλιών αρμοδιότητάς της στο νησί, μετά τη λήξη της προηγούμενης συμφωνίας που κάλυπτε την περίοδο 2023 έως 2025. Οι επαφές δεν είχαν τυπικό ή διεκπεραιωτικό χαρακτήρα. Οι δύο πλευρές συζητούσαν επί της ουσίας το πλαίσιο της επόμενης τριετίας, με τη δημοτική αρχή να συμμετέχει κανονικά στις συνεννοήσεις, οι οποίες διεξάγονταν και μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας. Όπως προκύπτει, στις 11 Μαρτίου 2026 η εταιρεία απευθύνθηκε εγγράφως στον Δήμο ζητώντας την τοποθέτησή του επί του πλαισίου της νέας συνεργασίας. Η απάντηση περιήλθε στην ΕΤΑΔ στις 23 Μαρτίου 2026, φέρει την υπογραφή του ίδιου του δημάρχου και δεν άφηνε κανένα περιθώριο παρερμηνείας ως προς τις προθέσεις της δημοτικής πλευράς. Ο Δήμος Ρόδου δήλωνε ρητά ότι προτίθεται να συνεργαστεί με την ΕΤΑΔ για τα ακίνητα διαχείρισής της, θέτοντας συγκεκριμένους όρους.
Οι 4 όροι που έθεσε ο ίδιος ο Δήμος
Το περιεχόμενο της έγγραφης αυτής τοποθέτησης, όπως το ανασυνθέτει η «δημοκρατική», έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, διότι αποδεικνύει ότι η δημοτική αρχή δεν αποδεχόταν απλώς παθητικά ένα προτεινόμενο πλαίσιο αλλά διαμόρφωνε η ίδια την αρχιτεκτονική της συμφωνίας.
Πρώτος και βασικότερος όρος ήταν το οικονομικό αντάλλαγμα. Ο Δήμος ζητούσε να του περιέρχεται ποσοστό 20% επί των εσόδων που θα προέκυπταν τόσο από τις μισθώσεις τμημάτων των παραλιών έπειτα από δημοπρασία όσο και από τις μισθώσεις που συνάπτονται απευθείας με όμορες επιχειρήσεις. Πρόκειται για πρόβλεψη που δεν υπήρχε στην προγραμματική σύμβαση της περιόδου 2023 έως 2025 και η οποία θα εξασφάλιζε για πρώτη φορά άμεσα ανταποδοτικά οφέλη στα δημοτικά ταμεία από την εκμετάλλευση των συγκεκριμένων παραλιών.
Δεύτερος όρος ήταν η παραχώρηση τμήματος της παραλίας Τσαμπίκας, εκτάσεως ικανής να εξυπηρετεί τις ανάγκες του ντόπιου πληθυσμού, ώστε να διασφαλίζεται η ελεύθερη πρόσβαση και χρήση από τους πολίτες του Δήμου Ρόδου.
Τρίτος όρος ήταν να διενεργηθούν και να ολοκληρωθούν οι διαγωνιστικές διαδικασίες για τα τμήματα του αιγιαλού από τον ίδιο τον Δήμο Ρόδου, ο οποίος δηλαδή ζητούσε να κρατήσει στα δικά του χέρια το κρίσιμο εργαλείο των δημοπρασιών.
Τέταρτος όρος ήταν η δαπάνη της ναυαγοσωστικής κάλυψης των συγκεκριμένων παραλιών να επιβαρύνει την ΕΤΑΔ και όχι τον Δήμο.
Η ατζέντα που διευρύνθηκε: Χειροτεχνικό Κέντρο και Πηγές Καλλιθέας
Το πλέον αποκαλυπτικό στοιχείο της έγγραφης τοποθέτησης του Δήμου είναι ότι η δημοτική αρχή δεν περιορίστηκε στο ζήτημα των παραλιών. Αξιοποιώντας το άνοιγμα της διαπραγμάτευσης, ζήτησε από την ΕΤΑΔ επιπλέον ανταλλάγματα που αφορούσαν άλλα ακίνητα του χαρτοφυλακίου της στη Ρόδο. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Δήμος αιτήθηκε να του παραχωρηθεί άνευ ανταλλάγματος το κτήριο του Χειροτεχνικού Κέντρου Ρόδου για χρονικό διάστημα 10 ετών. Παράλληλα, χαρακτήριζε ιδιαίτερα σημαντικό για την εύρυθμη λειτουργία του να ολοκληρωθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας η διαδικασία έκδοσης της προβλεπόμενης από τον νόμο απόφασης για τη μεταγραφή του ακινήτου των Ιαματικών Πηγών Καλλιθέας.
Η εικόνα, δηλαδή, που προκύπτει από την επικοινωνία του Μαρτίου δεν είναι εικόνα ενός Δήμου που αμφισβητεί επί της αρχής το δικαίωμα της ΕΤΑΔ να διαχειρίζεται τους αιγιαλούς, πολλώ δε μάλλον εικόνα ενός Δήμου που θεωρεί το καθεστώς αντισυνταγματικό. Είναι εικόνα ενός Δήμου που αναγνωρίζει έμπρακτα τη διαχειριστική αρμοδιότητα της εταιρείας, διαπραγματεύεται στη βάση της και επιδιώκει να μεγιστοποιήσει τα οφέλη του από αυτήν, οικονομικά και περιουσιακά. Με βάση αυτή την έγγραφη αποδοχή των βασικών όρων, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΤΑΔ ενέκρινε στη συνέχεια το σχετικό σχέδιο συμφωνίας για την επόμενη τριετή περίοδο. Η συμφωνία, με άλλα λόγια, είχε περάσει κάθε ουσιαστικό στάδιο και απέμενε μόνο η υπογραφή της.
Το έγγραφο της 23ης Απριλίου: η υπαναχώρηση και τα νέα επιχειρήματα
Η ανατροπή ήρθε στις 23 Απριλίου 2026, ακριβώς ένα μήνα μετά. Με έγγραφο που υπογράφει και πάλι ο ίδιος ο δήμαρχος, ο Δήμος Ρόδου γνωστοποίησε στην ΕΤΑΔ ότι θεωρεί τη συνεργασία «ανέφικτη», τουλάχιστον με τα μέχρι τότε δεδομένα, εκφράζοντας την ελπίδα σε μια πιο παραγωγική συνεργασία στο μέλλον. Το ενδιαφέρον, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στην κατάληξη αλλά και στην αιτιολόγηση, η οποία, όπως προκύπτει, στηρίχθηκε σε 3 άξονες, εκ των οποίων ουδείς είχε τεθεί στο τραπέζι κατά το προηγούμενο διάστημα των διαπραγματεύσεων.
Ο πρώτος άξονας αφορούσε ένα διαδικαστικό ζήτημα γύρω από το πρωτόκολλο παραλαβής των κοινόχρηστων αιγιαλών. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΕΤΑΔ είχε ζητήσει από τον Δήμο, με έγγραφό της στις 21 Απριλίου 2026, να συμπληρώσει το πρωτόκολλο παραλαβής που ο ίδιος της είχε αποστείλει στις 11 Φεβρουαρίου 2026, ώστε να αποτυπώνεται η ύπαρξη ή μη ελαττωμάτων, αυθαιρεσιών ή νομικών εκκρεμοτήτων στους παραδιδόμενους αιγιαλούς. Ο Δήμος χαρακτήρισε την απαίτηση αυτή «άτοπη» και δήλωσε αδυναμία να ανταποκριθεί, προβάλλοντας αφενός ότι είχε παρέλθει ιδιαίτερα μεγάλο χρονικό διάστημα από την περιέλευση του πρωτοκόλλου στην εταιρεία και αφετέρου ότι η δική του παραλαβή των αιγιαλών, κατά την έναρξη της προγραμματικής σύμβασης του Μαΐου 2023, είχε γίνει χωρίς να προηγηθεί έλεγχος από τις δύο πλευρές και χωρίς να συνταχθεί οποιοδήποτε πρωτόκολλο παράδοσης και παραλαβής που να περιγράφει την κατάσταση των αιγιαλών που παρέλαβε.
Ο δεύτερος άξονας αφορούσε στις τιμές. Ο Δήμος δήλωσε ότι, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε και την καλή πίστη που επέδειξε, αδυνατούσε να επιβεβαιώσει τη μεθοδολογία υπολογισμού των τιμών παραχώρησης του δικαιώματος απλής χρήσης, τις οποίες χαρακτήρισε «εκτός πραγματικότητας». Πρόκειται για την αιχμή που στην επίσημη ενημέρωση προς τη Βουλή αποτυπώθηκε ως διαφωνία ως προς το οικονομικό αντάλλαγμα και λοιπές επιφυλάξεις. Το παράδοξο εδώ είναι προφανές. Η ίδια δημοτική αρχή που ένα μήνα νωρίτερα όχι μόνο δεν αμφισβητούσε το οικονομικό πλαίσιο αλλά ζητούσε και εξασφάλιζε ποσοστό 20% επί των εσόδων που θα προέκυπταν από αυτές ακριβώς τις τιμές, εμφανίστηκε ξαφνικά να αδυνατεί να κατανοήσει τον τρόπο υπολογισμού τους.
Ο τρίτος άξονας ήταν η γενική διαπίστωση ότι οι προς παραχώρηση χώροι δεν συνάδουν, κατά την κρίση του Δήμου, με τους περιορισμούς που θεσπίζει ο ν. 5092/2024. Και αυτή η αιτίαση, όπως σημειώνουν πηγές με γνώση των διαδικασιών, δεν είχε αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης ή έστω προβληματισμού σε κανένα προηγούμενο στάδιο των συνεννοήσεων, παρότι οι επίμαχοι χώροι ήταν απολύτως γνωστοί στη δημοτική αρχή, η οποία άλλωστε τους διαχειριζόταν η ίδια επί μία τριετία στο πλαίσιο της προηγούμενης προγραμματικής σύμβασης.
Το ερώτημα του ενός μήνα
Τα ανωτέρω γεννούν ένα ερώτημα που η δημοτική αρχή δεν έχει μέχρι σήμερα απαντήσει δημοσίως. Τι μεσολάβησε ανάμεσα στις 23 Μαρτίου και τις 23 Απριλίου 2026, ώστε ο Δήμος που διαπραγματευόταν ποσοστά, παραχωρήσεις κτηρίων και μεταγραφές ακινήτων να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η συνεργασία είναι ανέφικτη; Πηγές με γνώση των διαδικασιών σημειώνουν ότι, εάν η εταιρεία γνώριζε εξαρχής ότι ο Δήμος δεν επιθυμούσε πραγματικά τη συμφωνία, θα είχε εκκινήσει τις διαγωνιστικές διαδικασίες πολύ νωρίτερα, χωρίς να εξαντλήσει κάθε περιθώριο συνεννόησης με την τοπική αυτοδιοίκηση σε βάρος του διαθέσιμου χρόνου πριν από την τουριστική περίοδο. Αντ’ αυτού, η υπαναχώρηση της 23ης Απριλίου βρήκε την ΕΤΑΔ σε απόσταση αναπνοής από τη σεζόν, υποχρεωμένη να τρέξει σε ασφυκτικά χρονικά περιθώρια διαδικασίες που υπό ομαλές συνθήκες θα είχαν ολοκληρωθεί μήνες νωρίτερα.
Η επόμενη μέρα: 93 διαγωνισμοί σε χρόνο ρεκόρ
Μετά τη γνωστοποίηση της απόφασης του Δήμου, η ΕΤΑΔ προχώρησε άμεσα στον σχεδιασμό και την προκήρυξη 93 ανοικτών διαγωνισμών για την εκμίσθωση τμημάτων των Τουριστικών Δημοσίων Κτημάτων στις περιοχές Κανάρη, Ακτής Μιαούλη, Ενυδρείου, Ιαλυσσού, Ιξιάς και Τσαμπίκας, με αντικείμενο την παραχώρηση του δικαιώματος απλής χρήσης αιγιαλού σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Οι διαγωνισμοί αναρτήθηκαν στις 11 Μαΐου 2026 σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα που διαμορφώθηκε τάχιστα για τον σκοπό αυτό, ενώ στις 29 Μαΐου 2026 ολοκληρώθηκε η διαδικασία υποβολής προσφορών, με σφραγισμένες προσφορές να κατατίθενται για 59 από τις 93 διαθέσιμες θέσεις.
Παράλληλα ενεργοποιήθηκε η ηλεκτρονική διαδικασία υποβολής αιτήσεων απευθείας μίσθωσης αιγιαλών και παλαιών αιγιαλών από όμορες επιχειρήσεις, κατ’ εφαρμογή του ν. 5092/2024, η οποία οδήγησε στην υποβολή 43 αιτήσεων για παραθαλάσσιες εκτάσεις που διαχειρίζεται η ΕΤΑΔ στη Ρόδο. Στους ενδιαφερόμενους κοινοποιήθηκαν οι βασικοί όροι των παραχωρήσεων και, όπου ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι, απεστάλησαν σχέδια συμβάσεων προς υπογραφή, με απαραίτητη προϋπόθεση σε κάθε περίπτωση την έγκριση της Εφορείας Αρχαιοτήτων. Στόχος της εταιρείας ήταν η ολοκλήρωση όλων των διαδικασιών εντός του Ιουνίου 2026, ώστε οι επιχειρήσεις να αναπτύξουν νόμιμα και χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις τη δραστηριότητά τους κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.