Η καρδιά της ροδιακής ομογένειας χτυπά στον Μονόλιθο

Στον Μονόλιθο θα πραγματοποιηθεί στις 28 Ιουλίου το Ετήσιο Προσυνέδριο του Παρροδιακού Συλλόγου Αμερικής «Απόλλων», με αφορμή τη συμπλήρωση 110 χρόνων από την ίδρυσή του, το 1916. Το πρόγραμμα της ημέρας εκτείνεται σε επτά ώρες, από την εγγραφή των συνέδρων στις 9 το πρωί έως τη λήξη των εργασιών στις 4 το απόγευμα, και συνδυάζει θεσμικά θέματα του Συλλόγου με επιστημονικές ομιλίες, εθελοντικές δράσεις και προτάσεις για το μέλλον της συνεργασίας ανάμεσα στη Ρόδο και την ομογένεια της Αμερικής.
Μετά τους χαιρετισμούς των επισήμων και την έκθεση των μελών της Κεντρικής Επιτροπής, η ημέρα ανοίγει με αναφορά στο ιστορικό αρχείο του «Απόλλων» στη Ρόδο και συνεχίζει με την παρουσίαση της δωρεάς αγάλματος του Δωριέα του Ρόδιου, ιδρυτή της πόλης το 408 π.Χ., από τον αντιδήμαρχο Πολιτισμού του Δήμου Ρόδου, Ευστάθιο Μανουσάκη. Ακολουθεί η παρουσίαση της κατασκήνωσης στα Κολύμπια, που λειτουργεί ως χώρος διαμονής νέων απόδημων στη Ρόδο, από τον αντιδήμαρχο Αποδήμων Θωμά Σωτρίλλη. Η ένταξη αυτών των δύο θεμάτων στο ίδιο μισάωρο δείχνει τη διπλή κατεύθυνση των εργασιών του Συλλόγου: από τη μια η ανάδειξη της ιστορικής μνήμης, και από την άλλη η πρακτική υποδοχή των νέων γενεών απόδημων στο νησί.
Το επόμενο τμήμα του προσυνεδρίου στρέφεται στην επιστήμη. Ο Στυλιανός Κούτρης παρουσιάζει την προοπτική ένταξης του Μονολίθου ως Διεθνούς Κοινότητας Σκοτεινού Ουρανού, μια πρωτοβουλία που συνδέεται άμεσα με τη γεωγραφία της περιοχής, γνωστής για τη μειωμένη φωτορρύπανση. Ο καθηγητής Ξενοφών Μουσάς μιλά για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων και τα υπερπόντια ταξίδια από τη Θούλη έως την Κίνα, θέμα που συνδέει την αρχαία ροδιακή αστρονομική παράδοση με τα δίκτυα ναυσιπλοΐας της αρχαιότητας. Ο καθηγητής Αντώνιος Πινότσης παρουσιάζει προτάσεις για την ανάδειξη του επιστημονικού έργου των θετικών επιστημόνων που έδρασαν στην αρχαία Ρόδο, ενώ η δρ. Φιόρη Μεταλληνού αναφέρεται στο έργο του Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Η συγκέντρωση τεσσάρων ομιλιών με αστρονομικό και επιστημονικό περιεχόμενο μέσα σε λιγότερο από δύο ώρες δεν είναι τυχαία επιλογή προγράμματος. Αποτυπώνει την προσπάθεια του Συλλόγου να συνδέσει τη σύγχρονη ταυτότητα της Ρόδου, μέσω της υποψηφιότητας για διεθνή αναγνώριση σκοτεινού ουρανού, με το αρχαίο επιστημονικό της παρελθόν.
Το μεσημέρι δίνεται χώρος σε δύο εθελοντικές δράσεις, τη φροντίδα αδέσποτων ζώων με τη δρ. Δικαία Λουκία Αγάπη και τη δεντροφύτευση με τον Νεκτάριο Καλογήρου, πριν από ένα διάλειμμα τριάντα λεπτών κατά το οποίο ανακηρύσσεται ο καθηγητής Ιωάννης Γιώρτσος «Rhodian of the Year 2026».
Το απόγευμα περιλαμβάνει ενημέρωση για το 97ο Ετήσιο Συνέδριο του «Απόλλων» στη Βαλτιμόρη τον Οκτώβριο, για το επιστημονικό συνέδριο και τα εγκαίνια ελληνικού θεάτρου και σπαρτιατικού μουσείου στο Κέντρο Ελληνικών Σπουδών «Παιδεία» του Κονέκτικατ τον Σεπτέμβριο, καθώς και για το τετραετές πρόγραμμα αρχαιολογίας και πολιτισμού στα αγγλικά που προσφέρει το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Η ημέρα κλείνει με την προοπτική ένταξης του Μονολίθου στον Διεθνή Οργανισμό Σκοτεινού Ουρανού, όπως παρουσιάζει η Ελένη Χατζηχρήστου, και με την καταγραφή προτάσεων και ψηφισμάτων ενόψει του προσυνεδρίου του 2027.
Στο δεύτερο σκέλος του υλικού που κατέθεσε ο Σύλλογος καταγράφονται έξι συγκεκριμένες προτάσεις για το μέλλον της συνεργασίας με τη Ρόδο. Η πρώτη αφορά στην οργάνωση εκπαιδευτικών και πολιτιστικών ταξιδιών τον Ιούλιο του 2027 στη Ρόδο, στα Δωδεκάνησα και άλλα σημεία της Ελλάδας, για μαθητές άνω των 12 ετών και για ενήλικους γονείς ροδιακής καταγωγής. Η δεύτερη αφορά πρόγραμμα πρακτικής άσκησης σε τοπικές επιχειρήσεις για Ρόδιους φοιτητές του εξωτερικού, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, την Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου και το πρόγραμμα «Παιδεία», με παράλληλη παρακολούθηση μαθημάτων ελληνικής γλώσσας, ιστορίας και πολιτισμού. Η τρίτη πρόταση προβλέπει τη χορήγηση υποτροφιών από τον «Απόλλων» σε όσους εγγραφούν στο μάθημα «MGRK 3293 The Greek Diaspora» του ακαδημαϊκού προγράμματος «Παιδεία» στη Ρόδο τον Ιούλιο του 2027.
Η τέταρτη πρόταση συνδέει τον Σύλλογο με κοινοτικά συμβούλια και πολιτιστικούς συλλόγους του Ασκληπιού, της Σορωνής, των Μαριτσών, του Γεννάδι και του Κοσκινού, για την κατασκευή προτομών προς τιμήν πέντε αποδήμων πρωτοπόρων: του Παναγιώτη Νύχη, του Κωνσταντίνου Μπονιάτη, της Ευαγγελίας Καντάκη, του Εμμανουήλ Αθανασιάδη και του Τριαντάφυλλου Λουτσίου. Η πέμπτη αφορά την οικονομική ενίσχυση, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ, προγράμματος διδασκαλίας της εβραϊκής γλώσσας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου στη Ρόδο, μια αναφορά που συνδέεται άμεσα με την εβραϊκή ιστορία του νησιού. Η έκτη προτείνει επίσκεψη του «Απόλλων» σε ροδιακούς συλλόγους της Αυστραλίας, με στόχο τη σύναψη στενότερων σχέσεων συνεργασίας ανάμεσα στις δύο απόδημες κοινότητες.
Το σύνολο των προτάσεων δείχνει ότι ο εορτασμός των 110 χρόνων δεν περιορίζεται σε συμβολικές αναφορές στο παρελθόν. Ο Σύλλογος επιχειρεί να μετατρέψει την επέτειο σε αφετηρία συγκεκριμένων δεσμεύσεων, με χρονοδιαγράμματα, ονόματα φορέων και ποσοτικά όρια ηλικίας ή σπουδών. Η σύνδεση της αστρονομικής ταυτότητας του Μονολίθου με το επιστημονικό παρελθόν της αρχαίας Ρόδου, και η ταυτόχρονη επένδυση σε νέους απόδημους μέσω υποτροφιών και πρακτικής άσκησης, συνθέτουν μια στρατηγική που δοκιμάζεται πλέον στην πράξη, από το πόσες από τις έξι προτάσεις θα βρουν αντίκρισμα ως το προσυνέδριο του 2027.