Ο Μητσοτάκης «κλειδώνει» την κυβέρνηση των εκλογών

• Μίνι ανασχηματισμός και νέος γραμματέας ο Κυρανάκης • Οι στοχευμένες αλλαγές που δρομολογεί το Μέγαρο Μαξίμου συνοδεύονται από αναζωπύρωση των σεναρίων για πρόωρες κάλπες, ενώ στην αντιπολίτευση ο ΣΥΡΙΖΑ διχάζεται και ο Αντώνης Σαμαράς αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέου κόμματος

Η αντίστροφη μέτρηση για τις κυβερνητικές αλλαγές που ετοιμάζει ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη ξεκινήσει, και το βασικό μήνυμα που εκπέμπεται από το περιβάλλον του πρωθυπουργού είναι ένα: δεν ανοίγει κύκλος μεγάλων ανατροπών. Οι κινήσεις περιγράφονται ως περιορισμένες και στοχευμένες, χωρίς τον χαρακτήρα ευρύτερου ανασχηματισμού, και κατά πάσα πιθανότητα θα είναι οι τελευταίες πριν η χώρα μπει σε καθαρά προεκλογική τροχιά. Με βάση τον σημερινό σχεδιασμό, η κυβέρνηση που θα προκύψει από αυτές τις παρεμβάσεις θα είναι και το σχήμα με το οποίο ο κ. Μητσοτάκης θα οδηγήσει τη χώρα στις κάλπες.

Η αφορμή και το πρώτο κενό
Η αφετηρία των αλλαγών βρίσκεται στη μετακίνηση του αναπληρωτή υπουργού Μεταφορών Κωνσταντίνου Κυρανάκη από την κυβέρνηση προς το κόμμα. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Κυρανάκης αποτελεί την πρόταση του πρωθυπουργού για τη θέση του γραμματέα της Πολιτικής Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας, με την εκλογή του να αναμένεται την προσεχή Τετάρτη, οπότε και θα συνεδριάσει για πρώτη φορά το όργανο με την νέα του σύνθεση, όπως προέκυψε από το πρόσφατο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας. Ο ίδιος αποδέχθηκε την πρόταση και προχώρησε στην επίσημη ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του, ευχαριστώντας τον πρωθυπουργό για την εμπιστοσύνη που έδειξε στο πρόσωπό του.
Η εξέλιξη αυτή αφήνει κενή τη θέση του στο υπουργείο Μεταφορών, χωρίς ωστόσο να συνδέεται με συνολική αναδόμηση της κυβέρνησης. Η διαδοχή του στο συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο θα δρομολογηθεί μετά την εκλογή του νέου γραμματέα, ενώ παραμένει ανοιχτό αν η θέση θα καλυφθεί από αναπληρωτή υπουργό ή υφυπουργό.
Η θέση που άφησε η απώλεια Ταγαρά
Δεύτερο κενό που πρέπει να καλυφθεί άμεσα είναι αυτό του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά την απώλεια του Νίκου Ταγαρά, ο οποίος έφυγε από τη ζωή πριν από μερικές ημέρες έπειτα από άνιση μάχη με τον καρκίνο. Για τη θέση αυτή, σύμφωνα με πληροφορίες, ακούγεται το όνομα του βουλευτή Ιωαννίνων Γιώργου Αμυρά, ενώ στο τραπέζι βρίσκονται και βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας που διαθέτουν την επαγγελματική ιδιότητα του μηχανικού.
Η επιστροφή Χατζηβασιλείου στο υπουργείο Εξωτερικών
Στο νέο σχήμα θεωρείται σχεδόν βέβαιη η επιστροφή του Τάσου Χατζηβασιλείου στην κυβέρνηση. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο βουλευτής Σερρών αναμένεται να αναλάβει χαρτοφυλάκιο υφυπουργού Εξωτερικών, με αρμοδιότητα τα ευρωπαϊκά θέματα και την προετοιμασία της ελληνικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο δεύτερο εξάμηνο του 2027. Πρόκειται για ένα χαρτοφυλάκιο αυξημένης θεσμικής σημασίας, που απαιτεί πολιτικό συντονισμό και κοινοβουλευτική εμπειρία.
Ο κ. Χατζηβασιλείου, ένας από τους διαχρονικά στενότερους συνεργάτες του πρωθυπουργού, είχε βρεθεί εκτός κυβέρνησης μετά την αναφορά του ονόματός του στο πλαίσιο της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ. Από τη στιγμή που, όπως αναφέρεται, διαπιστώθηκε και τυπικά η αθωότητά του, άνοιξε εκ νέου ο δρόμος για την επανένταξή του στο κυβερνητικό σχήμα.

Δύο ή τρεις ακόμη παρεμβάσεις
Πέρα από τις παραπάνω τοποθετήσεις, στο τραπέζι παραμένουν 2 ή 3 αλλαγές σε επίπεδο υφυπουργών. Σε αντίθεση με προηγούμενες περιπτώσεις, αυτή τη φορά δεν αναμένεται να αξιοποιηθούν εξωκοινοβουλευτικοί, αλλά οι αντικαταστάτες θα προέλθουν από την κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας. Η επιλογή αυτή ερμηνεύεται ως πρόθεση αξιοποίησης στελεχών της Κοινοβουλευτικής Ομάδας σε ένα περιβάλλον που κινείται πλέον προς την εκλογική αναμέτρηση, με ταυτόχρονη διατήρηση των εσωτερικών ισορροπιών χωρίς μετακινήσεις που θα προκαλούσαν κραδασμούς. Παράλληλα, κατά πληροφορίες, βρίσκονται υπό εξέταση και σενάρια για παρεμβάσεις στη δομή του Μεγάρου Μαξίμου, ενώ δεν αποκλείεται οι αλλαγές να αποκτήσουν μεγαλύτερο εύρος εφόσον επιλεγεί εν ενεργεία κυβερνητικό στέλεχος για τη θέση των Μεταφορών, κάτι που θα μετέφερε αλυσιδωτά την ανακατανομή και σε άλλο υπουργείο.
Οι σχετικές ανακοινώσεις τοποθετούνται προς το τέλος της ερχόμενης εβδομάδας, με τις πληροφορίες να συγκλίνουν στην Πέμπτη ή την Παρασκευή.
Γιατί ο πρωθυπουργός επένδυσε στον Κυρανάκη
Η επιλογή του κ. Κυρανάκη για τη γραμματεία της Πολιτικής Επιτροπής δεν αντιμετωπίζεται από το Μέγαρο Μαξίμου ως τυπική εσωκομματική αλλαγή σκυτάλης, αλλά ως κίνηση με καθαρό πολιτικό και ιδεολογικό αποτύπωμα. Συνεργάτες του πρωθυπουργού κάνουν λόγο για στοχευμένη ενίσχυση, πολιτική, οργανωτική και επικοινωνιακή, στον δρόμο προς τις εθνικές εκλογές.
Πρόσωπα με γνώση των εσωκομματικών ισορροπιών εκτιμούν ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο η διαχείριση του κομματικού μηχανισμού, αλλά η αναζωογόνηση της βάσης και η επανενεργοποίηση πολιτών που παραμένουν συναισθηματικά κοντά στο κόμμα, έχουν όμως απομακρυνθεί από την ενεργή συμμετοχή. Σε αυτό το πλαίσιο, ο 39χρονος πολιτικός θεωρείται ότι διαθέτει το πλεονέκτημα να απευθύνεται τόσο σε κομματικό ακροατήριο όσο και σε νεότερα κοινά που τα παραδοσιακά κόμματα δυσκολεύονται να προσεγγίσουν.
Πρόκειται για στέλεχος που προέρχεται από τα σπλάχνα της παράταξης, με διαδρομή που ξεκινά από τη ΔΑΠ-ΝΔΦΚ και την ΟΝΝΕΔ και φτάνει έως τη Νεολαία του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, της οποίας εξελέγη πρόεδρος 2 φορές. Στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης συνδέθηκε με την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου έπειτα από 30 χρόνια καθυστερήσεων, καθώς και με την επιτάχυνση της ψηφιοποίησης διαδικασιών και τη μείωση της γραφειοκρατίας. Στη συνέχεια, ως αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, ανέλαβε έναν από τους πιο πιεστικούς φακέλους εν μέσω των κινητοποιήσεων για τα Τέμπη, με κεντρικό ζητούμενο την αναβάθμιση της ασφάλειας του σιδηροδρόμου, όπου, όπως αναφέρεται, προστέθηκαν 5 επιπλέον δικλείδες ασφαλείας, παραδόθηκαν έργα υποδομής και υλοποιήθηκε η συμφωνία για την προμήθεια νέων συρμών.
Σημασία αποδίδεται και στην προσωπική σχέση του κ. Κυρανάκη με τον πρωθυπουργό, η οποία ανάγεται στην ομάδα του τότε υποψηφίου για την προεδρία της Νέας Δημοκρατίας κατά την περίοδο 2015-2016. Ως γραμματέας, αναμένεται να δώσει με προσωπικό ζήλο τη μάχη για την αυτοδυναμία και την επανεκλογή του πρωθυπουργού, με το μήνυμα προς όλα τα στελέχη να είναι ότι πρέπει να ιδρώσουν τη φανέλα.

Εκλογική ετοιμότητα και το σενάριο του φθινοπωρινού αιφνιδιασμού
Επισήμως, το Μέγαρο Μαξίμου τοποθετεί τις εθνικές εκλογές στην άνοιξη του 2027. Δεν αποτελεί ωστόσο μυστικό ότι έχει εξεταστεί και το ενδεχόμενο εκλογικού αιφνιδιασμού το φθινόπωρο, αφού πρώτα ανακοινωθεί η δέσμη μέτρων της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Στο πλαίσιο αυτό, η Νέα Δημοκρατία έχει ήδη μπει σε εκλογική ετοιμότητα από το συνέδριο, με τον πρωθυπουργό σε ρόλο πρωταγωνιστή, με καθημερινές παρεμβάσεις και περιοδείες στην περιφέρεια. Ο νέος γραμματέας, ο οποίος έχει αποδείξει ότι λειτουργεί αποτελεσματικά υπό υψηλή πίεση, εκτιμάται ότι θα τρέξει την προετοιμασία με έμφαση στην κατάρτιση των ψηφοδελτίων, ώστε το κόμμα να είναι οργανωτικά έτοιμο όποτε αποφασίσει ο πρωθυπουργός να προσφύγει στις κάλπες.
Με βάση τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, στο κυβερνών κόμμα υπολογίζουν ότι υπολείπονται 7 με 8 ποσοστιαίες μονάδες από ένα ποσοστό που θα εξασφάλιζε νίκη με αυτοδυναμία. Στο διάστημα των 8 με 10 μηνών που μεσολαβούν, η εκτίμηση είναι ότι η απόσταση μπορεί να καλυφθεί, με κυριότερο εργαλείο το κυβερνητικό έργο και κυρίως το μέτωπο της οικονομίας. Στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο, τα μέτρα που εξετάζονται θα εστιάζουν στη στήριξη των επιχειρήσεων, πρωτίστως των μικρομεσαίων, ενώ υπολογίζεται ότι υπάρχει διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος ύψους 1 δισ. ευρώ για το 2027, με ενδεχόμενο να αποδειχθεί μεγαλύτερος. Παράλληλα, η κυβέρνηση προχωρά και σε επιμέρους παρεμβάσεις, όπως η αύξηση του ακατάσχετου ποσού των τραπεζικών λογαριασμών από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ, που ανακοίνωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης.
Στο επίκεντρο της κυβερνητικής στρατηγικής βρίσκεται και η ανάγκη να μπουν αναχώματα σε διαρροές προς τα δεξιά και να πειστούν απογοητευμένοι ψηφοφόροι να μην στραφούν στην αποχή. Για τον σκοπό αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται μεγαλύτερη αξιοποίηση προσώπων που μπορούν να μιλήσουν σε ένα παραδοσιακό κοινό του κόμματος, μεταξύ των οποίων αναφέρεται και ο Μάκης Βορίδης, για τον οποίο υπάρχουν σενάρια να αναλάβει την προεδρία της επιτροπής για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.

Ο Μαρινάκης απαντά στον Σαμαρά
Το προεκλογικό αυτό σκηνικό συμπληρώνεται από τη δημόσια αντιπαράθεση με τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά. Σχολιάζοντας τη δήλωσή του για τους πολιτικούς της μαρκίζας, με την οποία ο κ. Σαμαράς ταύτισε τον Αλέξη Τσίπρα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης υποστήριξε ότι μια τέτοια ταύτιση στερείται λογικής, σημειώνοντας ότι ο ίδιος ο κ. Σαμαράς υπέστη σε πολιτικό και προσωπικό επίπεδο τη λογική της στοχοποίησης, με αναφορά στην υπόθεση Novartis. Ερωτηθείς για τον χαρακτηρισμό του κ. Σαμαρά ως ακροδεξιού από τον Χάρη Θεοχάρη, ο κ. Μαρινάκης απάντησε ότι καλό είναι να αποφεύγονται οι χαρακτηρισμοί, ειδικά όταν αφορούν πρώην πρωθυπουργό. Για τη στάση του Κώστα Καραμανλή, τον περιέγραψε ως βαθύτατα παραταξιακό πολιτικό, υπογραμμίζοντας ότι δεν έφυγε ποτέ από τη Νέα Δημοκρατία.
Ο Σαμαράς προαναγγέλλει κινήσεις χωρίς να ανοίγει τα χαρτιά του
Από την πλευρά του, ο Αντώνης Σαμαράς, μιλώντας στο Ηράκλειο, έκανε ακόμη ένα βήμα προς τη συγκρότηση νέου πολιτικού φορέα, χωρίς ωστόσο να προχωρήσει σε επίσημη εξαγγελία. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, έχει πάρει τις αποφάσεις του και θα τις ανακοινώσει όταν και όπως πρέπει. Στην ομιλία του άσκησε εκ νέου σφοδρή κριτική στον πρωθυπουργό και εξαπέλυσε αιχμές κατά του Αλέξη Τσίπρα, υποστηρίζοντας ότι μοιάζουν σαν δύο σταγόνες νερό και ότι ενδιαφέρονται για την πολιτική μαρκίζα και όχι για την ουσία.
Ο κ. Σαμαράς διατείνεται ότι η μεγάλη κεντροδεξιά παράταξη έχει μείνει ανεκπροσώπητη, καθώς, όπως είπε, η ψυχή της χάθηκε στο όνομα της εξουσίας και ενός ιδεολογικά ακαθόριστου κέντρου. Αναφερόμενος στις δημοσκοπήσεις, τοποθέτησε τη Νέα Δημοκρατία στο 25% ως προς την πρόθεση ψήφου και αμφισβήτησε τις προσδοκίες αυτοδυναμίας, οι οποίες, όπως σημείωσε, απαιτούν ποσοστά άνω του 37%. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρώην πρωθυπουργός διαθέτει οργανωμένο πυρήνα στελεχών στις περιφέρειες, ενώ το πότε θα ανοίξει τα χαρτιά του φαίνεται να εξαρτάται από τη συνολική εξέλιξη του πολιτικού σκηνικού.
Το αντιπολιτευτικό τοπίο και το ρήγμα στον ΣΥΡΙΖΑ
Στην αντιπολίτευση, το πιο κρίσιμο μέτωπο ανοίγει στον ΣΥΡΙΖΑ. Στην Πολιτική Γραμματεία ο πρόεδρος του κόμματος Σωκράτης Φάμελλος εισηγήθηκε τη μη ανταγωνιστική στάση απέναντι στην νέα πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα, την οποία περιέγραψε ως θετική εξέλιξη για την ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου. Η εισήγηση πέρασε με μεγάλη πλειοψηφία, παρά τις έντονες διαφοροποιήσεις κορυφαίων στελεχών, με τον Παύλο Πολάκη να προειδοποιεί ότι η τακτική της διαρκούς αναμονής οδηγεί νομοτελειακά στη διάλυση και τον Νίκο Παππά να καταλογίζει στην ηγεσία κακή λειτουργία και υποχώρηση του κόμματος σε ιστορικά χαμηλά δημοσκοπικά ποσοστά. Το ερώτημα που πλανάται είναι αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα διατηρήσει αυτόνομη πορεία ή θα κινηθεί προς την ένταξή του σε ευρύτερο σχήμα.
Η εσωτερική αυτή αναταραχή εξελίσσεται σε ένα τοπίο που μεταβάλλεται ραγδαία. Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, η νέα κίνηση του Αλέξη Τσίπρα εμφανίζεται στη δεύτερη θέση, ενώ το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη διεκδικεί την τρίτη θέση μαζί με το εγχείρημα της Μαρίας Καρυστιανού. Στο Μέγαρο Μαξίμου τονίζουν ότι η στρατηγική τους δεν μεταβάλλεται από τις εξελίξεις αυτές, υπενθυμίζοντας ότι ο χρόνος μέχρι τις εκλογές παραμένει πολιτικά μεγάλος και ότι αντίπαλος για την κυβέρνηση είναι τα προβλήματα των πολιτών, με έμφαση στην αντιμετώπιση της ακρίβειας.