Οι προτάσεις του υπουργείου Παιδείας για τα Δημοτικά Σχολεία Σε διαβούλευση έως τις 15 Ιανουαρίου 2015

«Ανοι­χτά σχο­λεία» τα οποία θα δί­νουν στους εκ­παι­δευ­τι­κούς την δυ­να­τό­τη­τα να δια­μορ­φώ­νουν σε ένα πο­σο­στό την δι­δα­κτι­κή ύλη, λι­γό­τε­ρη πλη­ρο­φο­ρία και «με­λέ­τη» στο σχο­λείο, τσά­ντες που θα μέ­νουν στην τάξη και απο­γεύ­μα­τα ξε­κού­ρα­σης, είναι οι βα­σι­κοί άξο­νες της πρό­τα­σης του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας για τις αλ­λα­γές στο δη­μο­τι­κό, που πα­ρου­σιά­στη­καν σή­με­ρα σε συ­νε­δρί­α­ση του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας.

Η πρό­τα­ση του υπουρ­γεί­ου θα τεθεί σε δια­βού­λευ­ση ως τις 15 Ια­νουα­ρί­ου, ώστε τα απο­τε­λέ­σμα­τα της να κα­τα­τε­θούν στην συ­νέ­χεια στην Βουλή με την μορφή νο­μο­σχε­δί­ου για ψή­φι­ση.

«Η ει­κό­να ενός μι­κρού παι­διού που φεύ­γει για το σχο­λείο και γυ­ρί­ζει από αυτό, με μια βαριά τσά­ντα και έχει άλλη τόση δου­λειά να κάνει στο σπίτι, πρέ­πει να πε­ρά­σει στο πα­ρελ­θόν» ανέ­φε­ρε στην ομι­λία του ο κ. Α. Λο­βέρ­δος. «Η επι­βά­ρυν­ση των μα­θη­τών με πολλά μα­θή­μα­τα, και η με­τα­φο­ρά της δου­λειάς και των ερ­γα­σιών των μα­θη­τών του Δη­μο­τι­κού στο σπίτι θα κο­πούν» ξε­κα­θά­ρι­σε ο υπουρ­γός Παι­δεί­ας.

Στην συ­νε­δρί­α­ση του ΕΣΥΠ συμ­με­τεί­χαν εκ­πρό­σω­ποι τω εκ­παι­δευ­τι­κών Ομο­σπον­διών και των κομ­μά­των, ενώ γιατί για τρίτη φορά στις τρεις συ­νε­δριά­σεις του Συμ­βου­λί­ου ο εκ­πρό­σω­πος του κόμ­μα­τος της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης (που σή­με­ρα ήταν ο εκ­παι­δευ­τι­κός κ. Π. Χα­ρα­μής), ήρθε για να ανα­κοι­νώ­σει ότι …θα φύγει.

Από την πλευ­ρά του, ο υπουρ­γός Παι­δεί­ας κα­τήγ­γει­λε ότι συ­νερ­γά­τες του πρό­τει­ναν οι μα­θη­τές να προ­ε­τοι­μά­ζο­νται στο σχο­λείο, ώστε να έχουν το από­γευ­μα τον απα­ραί­τη­το χρόνο για να ξε­κου­ρα­στούν, αλλά η πρό­τα­ση αυτή συ­νά­ντη­σε με­γά­λες αντι­δρά­σεις από ορι­σμέ­να πρώην στε­λέ­χη του υπουρ­γεί­ου τα οποία έχουν σχέση με με­γά­λα ευ­ρω­παϊ­κά προ­γράμ­μα­τα.

Στην ομι­λία του, ο πρό­ε­δρος του Ιν­στι­τού­του Εκ­παι­δευ­τι­κής Πο­λι­τι­κής κ. Σωτ. Γκλα­βάς, είπε ότι το ελ­λη­νι­κό σχο­λείο υστε­ρεί σε δε­ξιό­τη­τες και ικα­νό­τη­τες με βάση τους διε­θνείς δεί­κτες, αλλά πα­ρα­μέ­νει ένα καλό σχο­λείο. Ωστό­σο, όπως τό­νι­σε ο κ. Γκλα­βάς το μά­θη­μα με τον τρόπο που γί­νε­ται δεν κε­ντρί­ζει το εν­δια­φέ­ρον των μα­θη­τών και δεν εντάσ­σο­νται επαρ­κώς στην εκ­παι­δευ­τι­κή δια­δι­κα­σία οι νέες τε­χνο­λο­γί­ες. Επί­σης τό­νι­σε ότι το σύ­στη­μα μά­θη­σης στη­ρί­ζε­ται ακόμη και σή­με­ρα στην απο­στή­θι­ση ενώ «έχει πε­θά­νει» η δια ζώσης επι­μόρ­φω­ση του εκ­παι­δευ­τι­κού.

Συ­γκε­κρι­μέ­να η πρό­τα­ση του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας που πα­ρου­σιά­στη­κε και θα τεθεί σε δια­βού­λευ­ση αφορά:

– Την κα­θιέ­ρω­ση σύγ­χρο­νων με­θό­δων βιω­μα­τι­κής μά­θη­σης και δια­δρα­στι­κής δι­δα­σκα­λί­ας, που προ­τρέ­πουν σε ενερ­γη­τι­κή συμ­με­το­χή (δια­θε­μα­τι­κή προ­σέγ­γι­ση δι­δα­κτι­κών αντι­κει­μέ­νων, ερευ­νη­τι­κή δράση, δι­δα­σκα­λία σε ομά­δες).

– Τον εξορ­θο­λο­γι­σμό των ανα­λυ­τι­κών προ­γραμ­μά­των σπου­δών.

– Την εμπέ­δω­ση των δι­δα­κτι­κών αντι­κει­μέ­νων στο σχο­λείο και το συ­σχε­τι­σμό τους με την κοι­νω­νι­κή ζωή.

– Την ανα­βάθ­μι­ση του ρόλου και του έργου των εκ­παι­δευ­τι­κών.

– Την καλ­λιέρ­γεια και την κα­τά­κτη­ση της ελ­λη­νι­κής γλώσ­σας, αλλά και τη δη­μιουρ­γία των προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων της εθνι­κής κα­τάρ­τι­σης.

– Την ανά­πτυ­ξη της δη­μιουρ­γι­κής σκέ­ψης, της κρι­τι­κής ικα­νό­τη­τας, της επε­ξερ­γα­σί­ας βιω­μά­των, συ­ναι­σθη­μά­των και αξιών και την αξιο­ποί­η­σή τους στη δια­χεί­ρι­ση προ­βλη­μά­των και την εξεύ­ρε­ση λύ­σε­ων.

– Τη δε­ξιό­τη­τα στις δια­δι­κα­σί­ες επι­κοι­νω­νί­ας, κοι­νω­νι­κής αλ­λη­λε­πί­δρα­σης, δια­χεί­ρι­σης της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας και των προ­βλη­μά­των σε έναν διαρ­κώς εναλ­λασ­σό­με­νο κόσμο.

– Την πι­στο­ποί­η­ση στην ξένη γλώσ­σα και στη χρήση Ηλε­κτρο­νι­κού Υπο­λο­γι­στή με την ολο­κλή­ρω­ση των προ­γραμ­μά­των σπου­δών στο Γυ­μνά­σιο.

– Την ενί­σχυ­ση της λει­τουρ­γι­κής και διοι­κη­τι­κής αυ­το­τέ­λειας των σχο­λι­κών μο­νά­δων.

– Την έμ­φα­ση στο σχο­λι­κό αθλη­τι­σμό και τη φυ­σι­κή αγωγή.

– Τη στα­δια­κή γε­νί­κευ­ση του θε­σμού των Ολο­ή­με­ρων Δη­μο­τι­κών Σχο­λεί­ων με Ενιαίο Ανα­μορ­φω­μέ­νο Εκ­παι­δευ­τι­κό Πρό­γραμ­μα (ΕΑΕΠ), δη­μιουρ­γώ­ντας σχο­λεία ανοι­χτά στην και­νο­το­μία και την αυ­τε­νέρ­γεια.

– Τη δη­μιουρ­γία των προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων της κα­τα­νό­η­σης του φαι­νο­μέ­νου της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης.

Έτσι προ­τεί­νε­ται τους επό­με­νους μήνες για τα νη­πια­γω­γεία και τα δη­μο­τι­κά της χώρας να γίνει:

– Αξιο­λό­γη­ση των πρό­σφα­των Νέων Ανα­λυ­τι­κών Προ­γραμ­μά­των Σπου­δών κατά την εφαρ­μο­γή τους στην εκ­παι­δευ­τι­κή πράξη και ανα­μόρ­φω­σή τους με βάση τα πο­ρί­σμα­τα της αξιο­λο­γι­κής δια­δι­κα­σί­ας. Η αξιο­λό­γη­ση με τη συμ­με­το­χή επι­στη­μό­νων, σχο­λι­κών συμ­βού­λων και εκ­παι­δευ­τι­κών θα οδη­γή­σει σε νέα ανα­λυ­τι­κά προ­γράμ­μα­τα σπου­δών και νέα σχο­λι­κά εγ­χει­ρί­δια. –

– Εξορ­θο­λο­γι­σμός και ανα­διά­τα­ξη της δι­δα­κτέ­ας ύλης και του πε­ριε­χο­μέ­νου σπου­δών. Η επι­κέ­ντρω­ση της ύλης πρέ­πει να γίνει σε συ­γκε­κρι­μέ­να κε­φά­λαια με κρι­τή­ριο τη σπου­δαιό­τη­τά τους και με σε­βα­σμό στην ηλι­κία και στις εκ­παι­δευ­τι­κές ανά­γκες του παι­διού, να βοη­θή­σει στην εμ­βά­θυν­ση στη γνώση μειώ­νο­ντας ταυ­τό­χρο­να την ύλη και να επι­τρέ­πει την εμπέ­δω­ση στο δια­τι­θέ­με­νο δι­δα­κτι­κό χρόνο. Η ανα­διά­τα­ξη της ύλης ορί­ζε­ται από την ανά­γκη με­τα­φο­ράς δύ­σκο­λων δι­δα­κτι­κών αντι­κει­μέ­νων από μι­κρό­τε­ρες σε με­γα­λύ­τε­ρες τά­ξεις

– Εμπέ­δω­ση και εμ­βά­θυν­ση της ύλης στο σχο­λείο. Να δια­σφα­λι­στεί ο ανα­γκαί­ος δι­δα­κτι­κός χρό­νος για την εμπέ­δω­ση της ύλης στο σχο­λείο στα μα­θή­μα­τα της γλώσ­σας, των μα­θη­μα­τι­κών, της φυ­σι­κής, της γε­ω­γρα­φί­ας και της ιστο­ρί­ας. Οι ερ­γα­σί­ες που ανα­τί­θε­νται στους μα­θη­τές πρέ­πει να πε­ριο­ρι­στούν στο ελά­χι­στο και μόνο στα βα­σι­κά μα­θή­μα­τα. Στό­χος να ολο­κλη­ρώ­νο­νται στο σχο­λείο όλες οι μα­θη­σια­κές δια­δι­κα­σί­ες, ώστε να απαλ­λάσ­σο­νται οι μα­θη­τές και οι γο­νείς από την «κατ’ οίκον» δι­δα­σκα­λία. –

– Δυ­να­τό­τη­τα με­ρι­κής δια­μόρ­φω­σης των προ­γραμ­μά­των από τη σχο­λι­κή μο­νά­δα, με βάση τις ανά­γκες, τις δυ­να­τό­τη­τες, τις ιδιαί­τε­ρες συν­θή­κες του κάθε σχο­λεί­ου (Ει­δι­κής Αγω­γής, Νη­σιω­τι­κά, Ορει­νά). Τις ώρες που είναι ανα­γκαί­ες, το εύρος ή τη δυ­σκο­λία των προ­γραμ­μά­των σπου­δών, θα τις κα­θο­ρί­ζει η κάθε σχο­λι­κή μο­νά­δα σε συ­νερ­γα­σία με το σχο­λι­κό σύμ­βου­λο, με βάση τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες που έχει, όπως η σύν­θε­ση του μα­θη­τι­κού πλη­θυ­σμού (Ρομά, παι­διά με­τα­να­στών, παι­διά από οι­κο­γέ­νειες ανέρ­γων ή με χα­μη­λά ει­σο­δή­μα­τα). Προ­γράμ­μα­τα ανοι­κτά και ευ­έ­λι­κτα στις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της κοι­νω­νί­ας θα επι­τρέ­πουν σε εκ­παι­δευ­τι­κούς και μα­θη­τές να εξει­δι­κεύ­ουν τη δια­δι­κα­σία μά­θη­σης και θα γε­φυ­ρώ­νουν τον ακα­δη­μαϊ­κό λόγο των σχο­λι­κών εγ­χει­ρι­δί­ων με την εμπει­ρι­κή – βιω­μα­τι­κή γνώση των μα­θη­τών.

– Αξιο­ποί­η­ση της Ευ­έ­λι­κτης Ζώνης – Βιω­μα­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των. Η ζώνη αυτή πρέ­πει να εμπλου­τι­στεί πέρα από την υπο­χρε­ω­τι­κή δι­δα­σκα­λία γνω­στι­κών αντι­κει­μέ­νων και να γίνει ζώνη δη­μιουρ­γί­ας, και­νο­το­μί­ας, υπο­στή­ρι­ξης της κοι­νω­νι­κό – συ­ναι­σθη­μα­τι­κής ανά­πτυ­ξης των μα­θη­τών, με εν­δει­κτι­κά θέ­μα­τα: δρά­σεις προ­σω­πι­κής/δια­προ­σω­πι­κής ανά­πτυ­ξης, πο­λι­τι­στι­κών και αθλη­τι­κών δη­μιουρ­γι­κών δρα­στη­ριο­τή­των, πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών πα­ρεμ­βά­σε­ων για την αει­φο­ρία, δια­πο­λι­τι­σμι­κής επι­κοι­νω­νί­ας, σύν­δε­σης του σχο­λεί­ου με την οι­κο­γέ­νεια και την το­πι­κή κοι­νω­νία, ανά­δει­ξης της το­πι­κής ιστο­ρί­ας – πο­λι­τι­σμού – οι­κο­νο­μί­ας, προ­ώ­θη­σης των αν­θρω­πί­νων δι­καιω­μά­των, ενά­ντια στο ρα­τσι­σμό, το χου­λι­γκα­νι­σμό και τη βία, την πα­χυ­σαρ­κία, το σχο­λι­κό εκ­φο­βι­σμό (σύν­δε­ση δη­λα­δή με τις δρά­σεις του κοι­νω­νι­κού σχο­λεί­ου).

– Επέ­κτα­ση του Νέου Σχο­λεί­ου με τη γε­νί­κευ­ση του προ­τύ­που των ολο­ή­με­ρων με Ενιαίο Ανα­μορ­φω­μέ­νο Εκ­παι­δευ­τι­κό Πρό­γραμ­μα (ΕΑΕΠ) και τη δη­μιουρ­γία ενός σχο­λεί­ου όχι μόνο γνώ­σε­ων, αλλά και δε­ξιο­τή­των.

– Αλ­λα­γή στο πρό­τυ­πο διοί­κη­σης τόσο της σχο­λι­κής μο­νά­δας όσο και γε­νι­κό­τε­ρα σε επί­πε­δο Πε­ρι­φέ­ρειας και Διεύ­θυν­σης. Ενί­σχυ­ση της αυ­το­νο­μί­ας, του σχε­δια­σμού σε όλα τα επί­πε­δα, του προ­γραμ­μα­τι­σμού, της αξιο­λό­γη­σης του εκ­παι­δευ­τι­κού έργου και της λο­γο­δο­σί­ας. Ισχυ­ρο­ποί­η­ση των Πε­ρι­φε­ρεια­κών Διευ­θύν­σε­ων με απο­κέ­ντρω­ση, «κα­θε­το­ποί­η­ση», και αντι­στοί­χι­ση υπη­ρε­σιών με κέ­ντρο δια­χεί­ρι­σης προ­σω­πι­κού την Πε­ρι­φέ­ρεια Εκ­παί­δευ­σης.

– Επι­μόρ­φω­ση Διευ­θυ­ντών Σχο­λι­κών Μο­νά­δων και Εκ­παι­δευ­τι­κών στις πρα­κτι­κές που συ­νο­δεύ­ουν τα νέα προ­γράμ­μα­τα σπου­δών. Σή­με­ρα απαι­τεί­ται ένα σύ­στη­μα επι­μόρ­φω­σης που να αντι­με­τω­πί­ζει τον εκ­παι­δευ­τι­κό ως φορέα και συν­δια­μορ­φω­τή της όποιας αλ­λα­γής, με διαρ­κή υπο­στή­ρι­ξη στο έργο του και στην αλ­λα­γή των αντι­λή­ψε­ων σχε­τι­κά με την εκ­παι­δευ­τι­κή πρα­κτι­κή. Η επι­μόρ­φω­ση πρέ­πει να είναι:

Εν­δο­σχο­λι­κή, ώστε να πραγ­μα­το­ποιεί­ται σε πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες και να λαμ­βά­νει υπόψη της τα ιδιαί­τε­ρα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά κάθε σχο­λι­κής κοι­νό­τη­τας με αξιο­ποί­η­ση προ­γραμ­μά­των ΕΣΠΑ.

Δια­σχο­λι­κή, με τη συ­νερ­γα­σία σχο­λεί­ων.

Πε­ριο­δι­κή (μι­κρής, με­σαί­ας και με­γα­λύ­τε­ρης διάρ­κειας) από φο­ρείς της εκ­παί­δευ­σης. –

– Αξιο­ποί­η­ση ευ­ρω­παϊ­κών προ­γραμ­μά­των για τον πε­ριο­ρι­σμό της Σχο­λι­κής Διαρ­ρο­ής (Early School Leaving) στην οποία δίνει έμ­φα­ση η Ε. Ε. Αφορά πρώ­τι­στα το Νη­πια­γω­γείο και το Δη­μο­τι­κό Σχο­λείο, γιατί εκεί τί­θε­νται οι βά­σεις έντα­ξης στη σχο­λι­κή εκ­παί­δευ­ση. Βα­σί­ζε­ται σε δύο άξο­νες:

α. Άμεση πα­ρέμ­βα­ση με υπο­στη­ρι­κτι­κές πο­λι­τι­κές στις ευ­πα­θείς ομά­δες

β. Με­τα­σχη­μα­τι­σμός προ­γραμ­μά­των σύμ­φω­να με τις ανά­γκες – δε­ξιό­τη­τες των παι­διών, ώστε να μην απο­θαρ­ρύ­νο­νται από τις δυ­σκο­λί­ες σκλη­ρών προ­γραμ­μά­των σπου­δών και εγκα­τα­λεί­πουν το σχο­λείο.

– Πρω­τα­γω­νι­στι­κός ρόλος πρέ­πει να δοθεί στον μα­χό­με­νο εκ­παι­δευ­τι­κό με ελευ­θε­ρία για και­νο­τό­μες δρά­σεις και αυ­τε­νέρ­γεια. Ο εκ­παι­δευ­τι­κός πρέ­πει να ανα­λά­βει την ευ­θύ­νη της εκ­παι­δευ­τι­κής δια­δι­κα­σί­ας, σε­βό­με­νος ένα πλαί­σιο αρχών που ορί­ζουν τα νο­μο­θε­τι­κά κεί­με­να, με ευαι­σθη­σία απέ­να­ντι στα κοι­νω­νι­κά και πο­λι­τι­σμι­κά αι­τή­μα­τα, όσο και στις ιδιαί­τε­ρες ανά­γκες και τα εν­δια­φέ­ρο­ντα της μα­θη­τι­κής ομά­δας στην οποία απευ­θύ­νε­ται ο εκ­παι­δευ­τι­κός, με άλλα λόγια, πρέ­πει να ορί­ζει το τι (πε­ριε­χό­με­νο) και το πώς (τη μέ­θο­δο) της εκ­παι­δευ­τι­κής πρά­ξης.

– Έμ­φα­ση στην αλ­λα­γή νο­ο­τρο­πί­ας στην αξιο­λό­γη­ση των μα­θη­τών. Η επί­δο­ση των μα­θη­τών πρέ­πει να εκτι­μά­ται με βάση τα κρι­τή­ρια που προ­κύ­πτουν από τους σκο­πούς της εκ­παί­δευ­σης και όχι από τη σύ­γκρι­ση με τους συμ­μα­θη­τές τους. Δεν αξιο­λο­γεί­ται μόνο η επί­δο­ση αλλά και η πρό­ο­δος σε σχέση με πρό­τε­ρες επι­δό­σεις, δη­λα­δή η εξέ­λι­ξη του ίδιου του παι­διού, η οποία και τε­λι­κά να βαθ­μο­λο­γεί­ται. Να λαμ­βά­νε­ται υπόψη ο ατο­μι­κός τρό­πος μά­θη­σης, το στά­διο της γλωσ­σι­κής ανά­πτυ­ξης, οι ευ­και­ρί­ες που του πα­ρέ­χο­νται από το οι­κο­γε­νεια­κό του πε­ρι­βάλ­λον.

– Μεί­ω­ση της γρα­φειο­κρα­τί­ας που δυ­σχε­ραί­νει το έργο των εκ­παι­δευ­τι­κών.

– Ανοι­χτό σχο­λείο στην κοι­νω­νία. Το σχο­λείο να είναι ση­μείο συ­νά­ντη­σης όλων των εμπλε­κο­μέ­νων στη δια­δι­κα­σία μά­θη­σης και ο χώρος όπου μπο­ρεί να αξιο­ποι­η­θούν με στα­θε­ρή και δο­μη­μέ­νη συ­νερ­γα­σία οι κοι­νω­νι­κοί εταί­ροι, οι φο­ρείς της το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης, οι γο­νείς και οι σύλ­λο­γοι γο­νέ­ων και κη­δε­μό­νων. –

– Εναρ­μό­νι­ση της νο­μο­θε­σί­ας με τη σύγ­χρο­νη εκ­παι­δευ­τι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

– Κα­θιέ­ρω­ση κα­νο­νι­σμού λει­τουρ­γί­ας σχο­λι­κών μο­νά­δων Πρω­το­βάθ­μιας Εκ­παί­δευ­σης με τη συμ­με­το­χή των μα­θη­τών. Συμ­με­τέ­χο­ντας τα παι­διά στην εσω­τε­ρι­κή ορ­γά­νω­ση της σχο­λι­κής ζωής εφαρ­μό­ζουν στην πράξη το μά­θη­μα της Κοι­νω­νι­κής Αγω­γής. Το σχο­λείο που είναι μι­κρο­γρα­φία της κοι­νω­νί­ας, οφεί­λει να εκ­παι­δεύ­ει και να δια­παι­δα­γω­γεί σύμ­φω­να με τα πρό­τυ­πα και τις ανά­γκες της δη­μο­κρα­τι­κής κοι­νω­νί­ας: προ­ϋ­πο­θέ­τει κα­νό­νες, όρια, κα­τα­νο­μή ρόλων και ευ­θυ­νών, ιε­ραρ­χι­κή διάρ­θρω­ση της ομά­δας. Η ενερ­γο­ποί­η­ση όλων των δυ­νά­με­ων της ελ­λη­νι­κής κοι­νω­νί­ας για την ανα­βάθ­μι­ση του ελ­λη­νι­κού εκ­παι­δευ­τι­κού συ­στή­μα­τος είναι ο μόνος δρό­μος για την ανα­γέν­νη­ση της ελ­λη­νι­κής κοι­νω­νί­ας. Το προ­σκλη­τή­ριο είναι προς όλους για να προ­ε­τοι­μά­σου­με όλοι μαζί, με πνεύ­μα συ­ναί­νε­σης και σύν­θε­ση από­ψε­ων, το μέλ­λον της πα­τρί­δας μας και των παι­διών μας.

Το ΒΗΜΑ