Μισθοί στο «φως»: Πώς το νέο νομοσχέδιο απαγορεύει στους εργοδότες να «κρύβουν» τις αμοιβές

Ανατρεπτικές αλλαγές στην αγορά εργασίας φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας. Υποχρεωτικό μισθολογικό εύρος στις αγγελίες, τέλος στις ερωτήσεις για προηγούμενους μισθούς και βαρέα για το ΕΣΥ.

Ριζικές αλλαγές που φέρνουν απόλυτη διαφάνεια στις αμοιβές και στοχεύουν στην εξάλειψη του μισθολογικού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών ανακοίνωσε η Υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως. Το νέο νομοσχέδιο, το οποίο ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970, αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι προσλήψεις στην Ελλάδα, αλλά και τον έλεγχο που έχουν οι εργαζόμενοι πάνω στις αμοιβές τους.

Η κεντρική φιλοσοφία του νόμου, όπως δήλωσε η κ. Κεραμέως, είναι να διασφαλιστεί ότι η αμοιβή θα επηρεάζεται αποκλειστικά από την αξία της εργασίας και όχι από το φύλο του εργαζομένου. Για να επιτευχθεί αυτό, εισάγονται πρωτοφανείς υποχρεώσεις για τους εργοδότες, τόσο πριν όσο και μετά την πρόσληψη.

Η κ. Κεραμέως δήλωσε: «Με το νέο νομοσχέδιο, πραγματοποιούμε ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα προς μια αγορά εργασίας με περισσότερη διαφάνεια, ίσες ευκαιρίες και ουσιαστική προστασία των εργαζομένων. Στόχος είναι να διασφαλιστεί στην πράξη ότι η αμοιβή ενός εργαζομένου δεν θα επηρεάζεται από το φύλο του, αλλά αποκλειστικά από την εργασία που προσφέρει και την αξία του».

Τι αλλάζει στις συνεντεύξεις και τις αγγελίες εργασίας

Η μεγαλύτερη ανατροπή έρχεται στη διαδικασία επιλογής προσωπικού. Από τη στιγμή που ο νόμος θα τεθεί σε ισχύ, οι εργοδότες θα είναι υποχρεωμένοι να ενημερώνουν εκ των προτέρων τους υποψήφιους για τον αρχικό μισθό ή το μισθολογικό εύρος της θέσης.

Το πιο σημαντικό; Απαγορεύεται ρητά στους εργοδότες να ρωτούν τους υποψήφιους για τις αποδοχές που είχαν στις προηγούμενες δουλειές τους. Με αυτόν τον τρόπο σπάει ο κύκλος των χαμηλών αμοιβών που συχνά ακολουθεί έναν εργαζόμενο στην καριέρα του, ενώ οι διαδικασίες επιλογής γίνονται πλέον αυστηρά ουδέτερες ως προς το φύλο.

Το νέο πλαίσιο συνδέεται και με την προσπάθεια για ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, προβλέπει:

– ότι, όταν εφαρμόζεται Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, θεωρείται καταρχήν ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες μισθολογικές διακρίσεις και

– ότι οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας μπορούν να χρησιμοποιούνται ως βάση για τη δημιουργία μισθολογικών δομών στις επιχειρήσεις.

Ο εργοδότης εξακολουθεί να υποχρεούται να προσαρμόζει τις κατηγορίες θέσεων, ώστε να αποτυπώνεται ορθά η αξία της εργασίας στον οργανισμό.

Η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί πλήρως το δικαίωμα ελέγχου και επιβολής προστίμων, όπου διαπιστώνονται παραβάσεις.

Με τη συγκεκριμένη πρόβλεψη, διατηρείται η προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων, ενώ, παράλληλα, απλοποιούνται οι διαδικασίες για επιχειρήσεις που εφαρμόζουν Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας και ενισχύεται το κίνητρο για την υπογραφή περισσότερων Συλλογικών Συμβάσεων.

Επιπλέον, θεσμοθετείται το Ψηφιακό Μητρώο Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, όπου όλες οι ρυθμίσεις θα κατατίθενται ηλεκτρονικά, προσφέροντας στους πολίτες άμεση και εύκολη πρόσβαση στο περιεχόμενό τους.

Διαφανείς μισθοί και πρόστιμα για το χάσμα άνω του 5%

Η διαφάνεια συνεχίζεται και εντός των επιχειρήσεων. Οι εργαζόμενοι θα έχουν πλέον το δικαίωμα να ζητούν και να λαμβάνουν στοιχεία για τον μέσο μισθό ανδρών και γυναικών που κάνουν την ίδια δουλειά στον ίδιο οργανισμό. Παράλληλα, θεσπίζεται υποχρεωτικός εσωτερικός έλεγχος μισθολογικού χάσματος (gender pay gap), ο οποίος θα διενεργείται κάθε χρόνο για τις μεγάλες επιχειρήσεις (άνω των 250 εργαζομένων) και ανά τριετία για τις μικρότερες.

Σε περίπτωση που ο έλεγχος δείξει μισθολογική διαφορά ίση ή μεγαλύτερη του 5% ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες χωρίς αντικειμενική, σοβαρή δικαιολόγηση, ο εργοδότης θα υποχρεούται να προχωρήσει άμεσα σε διορθωτικές παρεμβάσεις και αναμόρφωση του μισθολογίου, ενώ η Επιθεώρηση Εργασίας θα διατηρεί το δικαίωμα επιβολής τσουχτερών προστίμων.

Ανατροπές στο ΕΣΥ: Στα βαρέα νοσηλευτές και διασώστες

Πέρα από τα θέματα ισότητας, η κ. Κεραμέως ενσωμάτωσε στο νομοσχέδιο 65 προτάσεις των κοινωνικών εταίρων, φέρνοντας μια είδηση-σταθμό για τον χώρο της Υγείας. Συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ (νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί και διασώστες-βοηθοί ασθενοφόρων) εντάσσονται επιτέλους στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.

Η ρύθμιση αυτή δίνει τη δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης (εκ των οποίων τα 12 στις συγκεκριμένες ειδικότητες), ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα εξαγοράς προηγούμενου χρόνου απασχόλησης.

Τέλος, το νομοσχέδιο φέρνει διευκολύνσεις στην καθημερινότητα, καθώς θεσπίζεται η δυνατότητα απομακρυσμένης συμμετοχής στην επίλυση εργατικών διαφορών μέσω της Επιθεώρησης Εργασίας, αλλά και η αναγνώριση του χρόνου μαθητείας στις ΕΠΑ.Σ. της ΔΥΠΑ ως πραγματικής προϋπηρεσίας για την απόκτηση επαγγελματικής άδειας.