Τα νέα μέτρα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ως “ανάχωμα” απέναντι στην επέλαση της ακρίβειας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σίγουρα θα δώσουν μία σημαντική “ανάσα” σε ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας, αναφέρει σε συνέντευξή του, προς τη “δ”, ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, κ. Γιάννης Χατζηθεοδοσίου.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η επέκταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης, η αύξηση της οικονομικής στήριξης σε χαμηλοσυνταξιούχους και άλλους ευάλωτους συμπολίτες μας, η έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά, η περαιτέρω στήριξη του αγροτικού κόσμου μέσω της επιδότησης στην αγορά λιπασμάτων, η αύξηση του αριθμού των ενοικιαστών που θα ωφεληθούν με την επιστροφή ενός ενοικίου, θα προσφέρουν πολύτιμη ανακούφιση στην προσπάθεια των νοικοκυριών να αντέξουν στις πληθωριστικές πιέσεις.
Παράλληλα, θα συμβάλουν και στην κίνηση της αγοράς, η οποία είναι υποτονική εξαιτίας της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών.
Ωστόσο, χτύπησε “καμπανάκι” για ενδεχόμενες συνέπειες στον τουρισμό που παραμένει ισχυρός οικονομικός βραχίονας της Ελλάδας (με σημείο αιχμής της τουριστικές περιοχές) λέγοντας πως εάν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί και μετά τον Μάιο, θα βρεθούμε ενώπιον πολύ δυσάρεστων καταστάσεων.
• Κύριε Χατζηθεοδοσίου, να ξεκινήσουμε από τα μέτρα που ανακοίνωσε πρόσφατα ο πρωθυπουργός, κ. Κυριάκος Μητσοτάκης και να σας ζητήσω ένα πρώτο σχόλιο.
Κοιτάξτε, κάθε μέτρο που ανακοινώνεται και που βοηθάει ένα κομμάτι της κοινωνίας, είναι προς την θετική κατεύθυνση. Τα νέα μέτρα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, ως ένα “ανάχωμα” απέναντι στην επέλαση της ακρίβειας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σίγουρα θα δώσουν μία σημαντική “ανάσα” σε ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Η επέκταση της επιδότησης στο diesel κίνησης, η αύξηση της οικονομικής στήριξης σε χαμηλοσυνταξιούχους και άλλους ευάλωτους συμπολίτες μας, η έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά, η περαιτέρω στήριξη του αγροτικού κόσμου μέσω της επιδότησης στην αγορά λιπασμάτων, η αύξηση του αριθμού των ενοικιαστών που θα ωφεληθούν με την επιστροφή ενός ενοικίου, θα προσφέρουν πολύτιμη ανακούφιση στην προσπάθεια των νοικοκυριών να αντέξουν στις πληθωριστικές πιέσεις. Παράλληλα θα συμβάλουν και στην κίνηση της αγοράς, η οποία είναι υποτονική εξαιτίας της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών. Κρίνουμε επίσης θετικά το γεγονός ότι δίνεται η δυνατότητα να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό και χρέη από 5.000 μέχρι 10.000 ευρώ. Όσο για το μέτρο σχετικά με τη ρύθμιση οφειλών, θα μπορούσε να υπάρξει μία νέα ρύθμιση 120 δόσεων που πραγματικά θα έδινε μία ουσιαστική βοήθεια στην προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος του ιδιωτικού χρέους και μάλιστα χωρίς κάποιο δημοσιονομικό κόστος. Ωστόσο, εμείς επιμένουμε πως η σημερινή δύσκολη κατάσταση θα μπορούσε να βελτιωθεί κατά πολύ αν η κυβέρνηση προχωρούσε -έστω και για περιορισμένο χρονικό διάστημα- στη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα και του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά, κυρίως σε τρόφιμα. Πρόκειται για μέτρα που έχουν υιοθετηθεί και από άλλα κράτη, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος που βρίσκομαι σήμερα. Αυτό που βλέπω λοιπόν είναι ότι αυτή η μείωση του ΦΠΑ έχει «περάσει» στην αγορά και έχει στηρίξει τον καταναλωτή αλλά και τη μικρομεσαία επιχείρηση. Προτείνω λοιπόν στην κυβέρνηση και στο οικονομικό επιτελείο να ξαναδούν αυτό το θέμα και να προχωρήσουν στη μείωση των έμμεσων φόρων, τουλάχιστον για όσο χρονικό διάστημα διαρκέσει η κρίση στη Μέση Ανατολή. Μπορεί να φέρει αποτελέσματα και να δούμε επιτέλους μία συγκράτηση των τιμών.
• Πάντως, έχει πολύ σημασία αυτό που μας λέτε, γιατί η Κύπρος, η οποία είναι πολύ κοντά στη χώρα μας μπορεί να αποτελέσει ένα μέτρο σύγκρισης γι’ αυτή την κατάσταση, και μάλιστα είναι και αυτή που επηρεάζεται πάρα πολύ από τον πόλεμο. Από ό,τι μαθαίνουμε, ο τουρισμός της Κύπρου επηρεάζεται πάρα πολύ από τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή.
Κοιτάξτε, υπάρχει και η άποψη ότι καλά τα λέμε αυτά, αλλά δεν υπάρχουν λεφτά. Μα, η ίδια η κυβέρνηση ανακοίνωσε το υπερπλεόνασμα 2,5 δισ. ευρώ από το οποίο προέβη και στην παροχή των μέτρων που ανακοινώθηκαν. Άρα, υπάρχει ο αναγκαίος δημοσιονομικός χώρος. Είναι θέμα πολιτικής βούλησης. Αυτό που λέγεται ότι η κυβέρνηση πάει τα μέτρα προς τα πίσω (προς τον Σεπτέμβριο που θα διεξαχθεί η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης) θα πρέπει να μετρήσει τις αντοχές γι’ αυτό. Σύμφωνα με την επίσης έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδας, η στέγαση στη χώρα μας, αποτελεί το 93% του βασικού μισθού. Αυτό πρέπει να το λάβουμε υπόψη μας σοβαρά, διότι όσο η ελληνική οικογένεια δεν έχει χρήματα, αυτό έχει τρομερά άσχημα αποτελέσματα και στην οικονομία. Να αναφέρω ότι το Πάσχα, είχαμε τον χειρότερο τζίρο των τελευταίων ετών. Όσοι πήραν χρήματα, τα ξόδεψαν στα βασικά αγαθά, στα ενοίκια, στο ρεύμα κ.λπ. οπότε δεν έμειναν χρήματα για δώρα τις ημέρες των εορτών. Και όλα αυτά, πρέπει να τα λάβουμε υπόψη, καθώς η μία κρίση φέρνει την άλλη.
Σε ό,τι αφορά στον τουρισμό, είναι κάτι που επηρεάζει άμεσα την ελληνική οικονομία διότι αποτελεί το 25% του ΑΕΠ. Προς το παρόν, η πίεση που δεχόμαστε είναι μικρή.
Εάν όμως, ο πόλεμος παραταθεί και πέραν του Μαΐου τα αποτελέσματα θα είναι πολλαπλά. Δεν θα επηρεαστεί μόνον ο τουρισμός, θα επηρεαστούν οι τιμές στα αεροπορικά εισιτήρια αφού οι εταιρείες θα προχωρήσουν σε αυξήσεις. Ήδη, για πρώτη φορά, ακόμα και στα κλειστά εισιτήρια δεν είναι εγγυημένη η τιμή. Και είναι λογικό αυτό που λέμε, διότι όταν τα καύσιμα στα αεροπλάνα αυξηθήκαν κατά 120%… Συνεπώς, θα έρθουμε αντιμέτωποι με τέτοιου είδους ζητήματα που είναι πολύ σοβαρά. Μοιραία θα αυξηθεί το τουριστικό πακέτο αλλά και η κατά κεφαλήν κατανάλωση του Ευρωπαίου που έρχεται στην Ελλάδα -σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
• Για να επανέλθουμε στα μέτρα που ανακοινώθηκαν, από την ακρίβεια και την οικονομική ύφεση πιέζονται και οι επιχειρήσεις –κυρίως οι μικρομεσαίες και πολύ μικρές. Από την άλλη, ο πρωθυπουργός λέει ότι έχει υπερπλεόνασμα, θα σας δώσω κάτι τώρα και κάτι τον Σεπτέμβριο.
Κοιτάξτε, αυτό που πρέπει να ρωτήσουμε είναι κατά πόσο η κοινωνία, αντέχει μέχρι να έρθει η ώρα μετά από πέντε μήνες για νέες παροχές. Όσο για τις επιχειρήσεις, τα τελευταία χρόνια η αύξηση του τζίρου (γιατί υπάρχει αύξηση) και το ΑΕΠ μεγαλώνει. Όμως, η αύξηση του ΑΕΠ οφείλεται στις πωλήσεις των πολυεθνικών, ολιγοπωλίων (που κατήγγειλε η ΤτΕ) από τις πλατφόρμες κ.λπ. ενώ, από την άλλη, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ο τζίρος πέφτει. Αυτό λοιπόν σημαίνει άνιση ανάπτυξη. Π.χ. εάν μια μικρή περιοχή έχει 1000 – 2000 μικρές επιχειρήσεις και 5 μεγάλες, φανταστείτε τι θα γίνει εάν λείψουν αυτές οι μικρές. Τι αντίκτυπο θα έχει για την κοινωνία και την τοπική οικονομία. Άρα, η ανάπτυξη όταν δεν είναι οριζόντια, όταν δηλαδή δεν μπορεί να φτάσει παντού, τότε αποτελεί θέμα. Οι μικρές επιχειρήσεις, είναι τραυματισμένες από την περίοδο των μνημονίων, της πανδημίας, του ενεργειακού κ.λπ.
Να σημειώσουμε ότι το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ πηγαίνει σε πολύ μικρό αριθμό επιχειρήσεων. Οι υπόλοιποι μικρομεσαίοι, δεν παίρνουν τίποτα. Άρα, ο αγώνας παραμένει άνισος ενώ, να υπενθυμίσω ότι οι επιχειρήσεις είναι αποκλεισμένες από το τραπεζικό σύστημα.
• Υπάρχει ανησυχία στην αγορά με αυτή την παράταση του πολέμου. Είναι ξεκάθαρο.
Υπάρχει πάρα πολύ μεγάλη ανησυχία στην αγορά με αυτή την παράταση του πολέμου. Μπορεί να υπάρχει τώρα εκεχειρία, αλλά να ξεκαθαρίσουμε κάτι, επειδή το ακούω πολύ συχνά: ο αποκλεισμός στα στενά του Ορμούζ, σημαίνει ότι δεν φεύγει το πετρέλαιο από εκεί που είναι το 30% της παγκόσμιας κατανάλωσης. Συνεπώς, μπορεί να υπάρχει εκεχειρία αλλά ούτε τα αεροπλάνα θα πετάνε, ούτε τα καράβια θα ταξιδέψουν. Δηλαδή δεν θα έχουμε πετρέλαιο, μειώνονται οι ποσότητες, ανεβαίνουν οι τιμές ή θα υπάρχει έλλειψη.
Άρα η συνέχιση του πολέμου και του αποκλεισμού των στενών του Ορμούζ, έχει επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και, βεβαίως, έχει και σε εμάς.
