Εχουμε επάρκεια καυσίμων για δύο μήνες

Προ­βλη­μα­τι­σμός επι­κρα­τεί στην αγορά σχετικά με το κατά πόσον η χώρα θα μπο­ρέ­σει να δια­τη­ρή­σει επαρκή εφο­δια­σμό σε καύσιμα, εφόσον η κρίση στον Περσικό Κόλπο συνε­χι­στεί, καθώς οι δια­τα­ρα­χές που ήδη έχει προ­κα­λέ­σει στην παγκό­σμια αλυσίδα εφο­δια­σμού αρχί­ζουν να ασκούν πιέσεις στα μέχρι τώρα «μαξι­λά­ρια ασφα­λείας», όπως τα υψηλά απο­θέ­ματα και η πλε­ο­νά­ζουσα παρα­γωγή των ελλη­νι­κών διυ­λι­στη­ρίων.

«Είμαστε πλήρως δια­σφα­λι­σμέ­νοι για ένα δίμηνο. Εάν δεν απο­κα­τα­στα­θεί η ναυ­σι­πλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, η κατά­σταση θα δυσκο­λέ­ψει στη συνέ­χεια», δηλώνει στην «Κ» υψη­λό­βαθμο στέ­λε­χος του κλάδου διύ­λι­σης. Η Ελλάδα δια­θέ­τει τέσσερα διυ­λι­στή­ρια, σε Ασπρό­πυργο, Ελευ­σίνα, Θεσ­σα­λο­νίκη της HELLENiQ ENERGY και Αγ. Θεο­δώ­ρους της Μotor Oil, με συνο­λική παρα­γωγή βασικών προ­ϊ­ό­ντων πετρε­λαίου (βεν­ζι­νών, ντίζελ κίνησης, θέρ­μαν­σης, αερο­πο­ρι­κών και ναυ­τι­λια­κών καυ­σί­μων) που υπερ­κα­λύ­πτει την εγχώρια ζήτηση. Περισ­σό­τερο από το 50% της παρα­γω­γής εξά­γε­ται, ενώ τα απο­θέ­ματα ασφα­λείας υπερ­βαί­νουν το υπο­χρε­ω­τικό όριο των 90 ημερών.

Κομι­σιόν: «Δεν υπάρ­χουν ελλεί­ψεις καυ­σί­μων στην Ε.Ε. αυτή τη στιγμή»

Παρ’ όλα αυτά, μια παρα­τε­τα­μένη κρίση στη Μέση Ανατολή ανα­μέ­νε­ται να επι­δει­νώ­σει την ήδη περιο­ρι­σμένη προ­σφορά πετρε­λαίου διεθνώς, καθι­στώ­ντας δυσκο­λό­τερη και ακρι­βό­τερη την προ­μή­θεια αργού για τα διυ­λι­στή­ρια της χώρας.

Νέοι προ­μη­θευ­τές

Αυτή είναι η μεγάλη πρό­κληση που καλού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν τα ελλη­νικά διυ­λι­στή­ρια, τα οποία έχουν ήδη ανα­γκα­στεί να αντι­κα­τα­στή­σουν προ­μή­θειες από τον Περσικό Κόλπο με φορτία από εναλ­λα­κτι­κές πηγές που δια­σφα­λί­ζουν την παρα­γωγή τους σε πλήρη δυνα­μι­κό­τητα μέχρι και τον Μάιο.

Η Motor Oil, η οποία πριν από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή προ­μη­θευό­ταν το 74% του συνο­λι­κού της μείγ­μα­τος αργού από το Ιράκ, έχει προ­χω­ρή­σει στην πλήρη αντι­κα­τά­στασή του εξα­σφα­λί­ζο­ντας τη συνεχή λει­τουρ­γία του διυ­λι­στη­ρίου σε πλήρη δυνα­μι­κό­τητα μέχρι και τον Μάιο και συνε­χί­ζει να αναζητά φορτία για τους επό­με­νους μήνες. Το διυ­λι­στή­ριο της Κορίν­θου επε­ξερ­γά­ζε­ται περισ­σό­τερο αργό από τη Λιβύη, τη Βόρεια Θάλασσα και την Αίγυπτο, ενώ εντός του Απρι­λίου παρέ­λαβε και το πρώτο φορτίο αμε­ρι­κα­νι­κού αργού τύπου WTI. Προ­μη­θεύ­ε­ται επίσης φορτία από περιο­χές όπως το Σόχο και το Κιρκούκ, που φθάνουν στη Μεσό­γειο μέσω αγωγών. Τα διυ­λι­στή­ρια της HELLENiQ ENERGY κάλυ­πταν πριν από την πολε­μική σύρραξη στη Μέση Ανατολή το 20%-25% των αναγκών τους σε πρώτες ύλες από φορτία που διέρ­χο­νταν από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία έχουν επίσης αντι­κα­τα­στή­σει από άλλες πηγές προ­μή­θειας και επαρ­κούν για διά­στημα δύο μηνών.

Η Ελλάδα δια­θέ­τει τέσσερα διυ­λι­στή­ρια σε Ασπρό­πυργο, Ελευ­σίνα, Θεσ­σα­λο­νίκη της HELLENiQ ENERGY και Αγ. Θεο­δώ­ρους της Μotor Oil (φωτο­γρα­φία), με συνο­λική παρα­γωγή προ­ϊ­ό­ντων πετρε­λαίου (βεν­ζι­νών, ντίζελ κίνησης, θέρ­μαν­σης, αερο­πο­ρι­κών και ναυ­τι­λια­κών καυ­σί­μων) που υπερ­κα­λύ­πτει την εγχώρια ζήτηση. [Shutterstock]

Η δια­φο­ρο­ποί­ηση των πηγών εφο­δια­σμού και κυρίως η ευε­λι­ξία που δια­θέ­τουν τα διυ­λι­στή­ρια της χώρας στη δυνα­τό­τητα παρα­γω­γής προ­ϊ­ό­ντων, με τα νέα μείγ­ματα αργού που έχουν αντι­κα­τα­στή­σει το αργό από τον Περσικό, λει­τουρ­γούν προς το παρόν ως δικλί­δες ασφα­λείας. Ομως η κατά­σταση στη διεθνή αγορά έχει επι­δει­νω­θεί, με τον Διεθνή Οργα­νι­σμό Ενέρ­γειας να προ­βαί­νει σε δρα­μα­τι­κές προ­βλέ­ψεις. Ενδε­χο­μέ­νως να χρεια­στούν έως και δύο χρόνια για να απο­κα­τα­στα­θεί ένα σημα­ντικό μερίδιο της παρα­γω­γής πετρε­λαίου και φυσικού αερίου που χάθηκε στον πόλεμο του Ιράν, σύμφωνα με τον επι­κε­φα­λής του Οργα­νι­σμού, Φατίχ Μπιρόλ. Πετρε­λαιο­πη­γές, διυ­λι­στή­ρια και αγωγοί έχουν υποστεί ζημιές σε όλο τον Περσικό Κόλπο, προ­κα­λώ­ντας έλλειμμα έως και 12 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Οι συνο­λι­κές απώ­λειες από εξα­γω­γές, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των προ­ϊ­ό­ντων διύ­λι­σης, είναι ακόμη υψη­λό­τε­ρες. Τα διυ­λι­στή­ρια στην Ευρώπη και στην Ασία αντα­γω­νί­ζο­νται για περιο­ρι­σμέ­νες ποσό­τη­τες και, σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις, μειώ­νουν τις προ­σφο­ρές τους, καθώς αρχί­ζουν να εμφα­νί­ζο­νται ελλεί­ψεις.

«Είμαστε πλήρως δια­σφα­λι­σμέ­νοι για ένα δίμηνο. Εάν όμως δεν ανοί­ξουν τα Στενά του Ορμούζ, η κατά­σταση θα δυσκο­λέ­ψει».

Την Ελλάδα ανη­συ­χεί ιδιαί­τερα η εύθραυ­στη κατά­σταση που δια­μορ­φώ­νε­ται στην Ευρώπη, η οποία είναι ελλειμ­μα­τική σε ντίζελ και αερο­πο­ρικά καύσιμα, κυρίως μετά την προει­δο­ποί­ηση του ΙΕΑ ότι θα μπο­ρούσε να αρχίσει να αντι­με­τω­πί­ζει ελλεί­ψεις αερο­πο­ρι­κών καυ­σί­μων μέχρι τον Ιούνιο, εάν δεν καλυ­φθεί επαρκώς η απώλεια προ­μη­θειών από τη Μέση Ανατολή. Η Ευρώπη έχει τη μεγα­λύ­τερη εξάρ­τηση από τα αερο­πο­ρικά καύσιμα της Μέσης Ανα­το­λής, με την περιοχή να προ­μη­θεύει σχεδόν 375.000 βαρέλια ημε­ρη­σίως ή το 75% των καθαρών εισα­γω­γών αερο­πο­ρι­κών καυ­σί­μων της, σύμ-φωνα με την έκθεση του ΙΕΑ.

Ανη­συ­χία για το καλο­καίρι

Αν και η Ελλάδα δια­θέ­τει πλε­ό­να­σμα σε αυτά τα καύσιμα, τα ελλείμ­ματα της Ευρώπης προ­κα­λούν ανη­συ­χίες που συν­δέ­ο­νται με τη δια­σπορά του κιν­δύ­νου ασφά­λειας εφο­δια­σμού. «Η λογική λέει ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να απο­τε­λέ­σει την εξαί­ρεση εφόσον είναι ενταγ­μένη στην ευρύ­τερη ενερ­γειακή αγορά που είναι ελλειμ­μα­τική και δοκι­μά­ζε­ται», τονίζει στην «Κ» στέ­λε­χος του κλάδου, επι­ση­μαί­νο­ντας ιδιαί­τερα την κατα­κό­ρυφη ζήτηση σε αερο­πο­ρικά καύσιμα που παρα­τη­ρεί­ται στη χώρα μας τους θερι­νούς μήνες. Η αγορά δεν βλέπει πάντως προ­βλή­ματα επάρ­κειας αερο­πο­ρι­κού καυ­σί­μου μέσα στο καλο­καίρι για τη χώρα μας. «Το πρό­βλημα εάν η κρίση παρα­τα­θεί θα το δούμε μετά τον Σεπτέμ­βριο – Οκτώ­βριο», τονί­ζουν αρμόδια στελέχη.

Τα ελλη­νικά διυ­λι­στή­ρια έχουν εξα­σφα­λί­σει τον εφο­δια­σμό τους ώστε να παρά­γουν σε πλήρη δυνα­μι­κό­τητα μέχρι τις αρχές Ιουνίου.

«Δεν βλέ­πουμε άμεσο πρό­βλημα σε επίπεδο δια­θε­σι­μό­τη­τας, είμαστε πλε­ο­να­σμα­τική ως χώρα και στο ντίζελ και στα αερο­πο­ρικά καύσιμα, και στο μεγα­λύ­τερο ποσοστό εξά­γουμε. Αυτό μας δίνει μια δικλίδα ασφα­λείας σε θέματα δια­θε­σι­μό­τη­τας», δηλώνει στην «Κ» ο υφυ­πουρ­γός Ενέρ­γειας, Νίκος Τσάφος. Επί του παρό­ντος οι κυβερ­νη­τι­κές ανη­συ­χίες εστιά­ζο­νται στο πρό­βλημα των τιμών και στις επι­πτώ­σεις τους στην οικο­νο­μία, σε νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις, στο φόντο και των εκτι­μή­σεων του ΔΝΤ για πιθανή ύφεση της παγκό­σμιας οικο­νο­μίας εάν ο πόλεμος με το Ιράν συνε­χι­στεί. Οι τιμές του πετρε­λαίου δια­τη­ρού­νται κάτω από τα 100 δολάρια εν μέσω ελπίδων για κατά­παυση του πυρός, αλλά οι αγορές παρα­μέ­νουν εξαι­ρε­τικά αστα­θείς, με τους ανα­λυ­τές να προ­βλέ­πουν είτε ένα σημα­ντικό ράλι εάν οι δια­τα­ρα­χές συνε­χι­στούν, είτε πτώση σε περί­πτωση απο­κα­τά­στα­σης των ροών στα Στενά του Ορμούζ.

Τιμές και μέτρα στή­ρι­ξης

Το αρμόδιο κυβερ­νη­τικό επι­τε­λείο τηρεί προς το παρόν στάση ανα­μο­νής παρα­κο­λου­θώ­ντας καθη­με­ρινά την πορεία των τιμών στη διεθνή και στην εγχώρια αγορά και αξιο­λο­γώ­ντας τον αντί­κτυπο των μέτρων που έχει ήδη λάβει (το fuel pass για τη βενζίνη, την επι­δό­τηση στο ντίζελ και το πλαφόν στα μεικτά περι­θώ­ρια κέρδους σε όλη την αλυσίδα εμπο­ρίας καυ­σί­μων). Οι ανη­συ­χίες επι­κε­ντρώ­νο­νται κυρίως στις τιμές του ντίζελ κίνησης λόγω της μετα­κύ­λι­σης των αυξή­σεων σε προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σίες, με το αρμόδιο επι­τε­λείο να εξε­τά­ζει από τώρα την παρά­ταση της επι­δό­τη­σης των 20 λεπτών/λίτρο στην αντλία και πέραν του Μαΐου, εάν δεν συνε­χι­στεί η απο­κλι­μά­κωση της τελευ­ταίας εβδο­μά­δας. Οι τιμές του ντίζελ κίνησης υπο­χώ­ρη­σαν με ρυθμό τρι­πλά­σιο από αυτόν της βεν­ζί­νης και δια­μορ­φώ­θη­καν την Πέμπτη στο 1,999 ευρώ/λίτρο. Η τιμή της βεν­ζί­νης δια­μορ­φώ­θηκε αντί­στοιχα στα 2,039 ευρώ/λίτρο.

Παρά τις υψηλές τιμές, η ζήτηση το δίμηνο Μαρτίου – Απρι­λίου είναι αυξη­μένη κατά 4,5% στο ντίζελ κίνησης και κατά 3,5% στη βενζίνη. Αντί­θετα, τις ημέρες του Πάσχα η ζήτηση για βεν­ζί­νες παρου­σιά­ζει μείωση από 5% έως και 10% (ανάλογα με την εται­ρεία εμπο­ρίας) σε σχέση με το περυ­σινό Πάσχα. Μια πρώτη ερμη­νεία που δίνει η αγορά είναι ότι πολλοί κατα­να­λω­τές φού­λα­ραν το ρεζερ­βουάρ νωρί­τερα, φοβού­με­νοι νέες αυξή­σεις. Μια δεύτερη πιο αισιό­δοξη για τα δεδο­μένα ερμη­νεία είναι πιθανή αυτο­συ­γκρά­τηση από τους κατα­να­λω­τές, καθώς δια­πι­στώ­νουν ότι η κρίση έχει διάρ­κεια.

Πρό­σθετα μέτρα για τη συγκρά­τηση των τιμών ενέρ­γειας δεν εξε­τά­ζο­νται επί του παρό­ντος, με τις αρμό­διες εθνικές αρχές να βρί­σκο­νται εν αναμονή της εργα­λειο­θή­κης που θα παρου­σιά­σει στις 22 του μηνός η Κομι­σιόν. Η προ­σπά­θεια μιας συντο­νι­σμέ­νης αντί­δρα­σης σε ευρω­παϊκό επίπεδο από την Κομι­σιόν έρχεται ενώ ήδη 22 από τις 27 χώρες της Ε.Ε. έχουν θεσπί­σει 120 δια­φο­ρε­τικά μέτρα για την αντι­με­τώ­πιση των αυξή­σεων στις τιμές ενέρ­γειας, με σωρευ­τικό κόστος άνω των 10 δισ. δολα­ρίων.

Πηγή: kathimerini.gr