Το μήνυμα ειρήνης του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου για το Πάσχα: «Το κακό δεν έχει τον τελευταίο λόγο στην ιστορία»

Μή­νυ­μα ει­ρή­νης, κα­ταλ­λα­γής και υπέρ­βα­σης της βίας απευ­θύ­νει για το φε­τι­νό Πάσχα ο Οι­κου­με­νι­κός Πα­τριάρ­χης Βαρ­θο­λο­μαί­ος, σε μια πε­ρί­ο­δο που ση­μα­δεύ­ε­ται από πο­λέ­μους και διε­θνείς εντά­σεις.

Όπως επι­ση­μαί­νει, «το κακό δεν έχει τον τε­λευ­ταίο λόγο στην ιστο­ρία», ανα­δει­κνύ­ο­ντας τη βα­θύ­τε­ρη ση­μα­σία της Ανά­στα­σης ως νίκης της ζωής απέ­να­ντι στον θά­να­το. Την ίδια στιγ­μή, υπο­γραμ­μί­ζει ότι «το “Χρι­στός Ανέ­στη” είναι άρ­νη­ση της βίας και του φόβου και πρό­σκλη­ση σε έναν ει­ρη­νι­κό τρόπο ζωής», κα­λώ­ντας τους πι­στούς να στα­θούν απέ­να­ντι στο μίσος και την αδι­κία. Πα­ράλ­λη­λα, ανα­φέ­ρε­ται στον σε­βα­σμό της αν­θρώ­πι­νης αξίας και στην ανά­γκη αλ­λη­λεγ­γύ­ης, το­νί­ζο­ντας ότι η πίστη εκ­φρά­ζε­ται μέσα από την αγάπη προς τον συ­νάν­θρω­πο και τη στή­ρι­ξη όσων δο­κι­μά­ζο­νται.

Ακο­λου­θεί ολό­κλη­ρο το μή­νυ­μα του Οι­κου­με­νι­κού Πα­τριάρ­χη, κ. Βαρ­θο­λο­μαί­ου για το φε­τι­νό Πάσχα

Τι­μιώ­τα­τοι αδελ­φοί Ιε­ράρ­χαι και ευ­λο­γη­μέ­να τέκνα εν Κυρίω,

Φθά­σα­ντες εν νη­στεία, προ­σευ­χή και κα­τα­νύ­ξει την λα­μπρο­φό­ρον και πα­νέ­ορ­τον ημέ­ραν του Αγίου Πάσχα, υμνού­μεν και δο­ξά­ζο­μεν την κο­σμο­σω­τή­ριον Έγερ­σιν του Κυ­ρί­ου και Θεού και Σω­τή­ρος ημών Ιησού Χρι­στού, η οποία ση­μα­το­δο­τεί την πε­ρι­φα­νή νίκην της ζωής επί του θα­νά­του, και­νο­ποιεί την κτί­σιν πάσαν και δια­νοί­γει εις τον άν­θρω­πον την οδόν της θε­ώ­σε­ως κατά χάριν. Η Εκ­κλη­σία του Χρι­στού δια­σώ­ζει την πα­σχά­λιον εμπει­ρί­αν εις την λει­τουρ­γι­κήν ζωήν, εις τους άθλους των Αγίων και των Μαρ­τύ­ρων της πί­στε­ως, εις την εσχα­το­λο­γι­κήν ορμήν του μο­να­χι­σμού, εις την εξαγ­γε­λί­αν του Ευαγ­γε­λί­ου «έως εσχά­του της γης», εις την θε­ο­λο­γί­αν και την δο­ξο­λο­γι­κήν τέ­χνην, εις την καλήν μαρ­τυ­ρί­αν των πι­στών εν τω κόσμω, εις τον πο­λι­τι­σμόν της αγά­πης και της αλ­λη­λεγ­γύ­ης, εις την αμε­τα­κί­νη­τον βε­βαιό­τη­τα ότι το κακόν δεν έχει τον τε­λευ­ταί­ον λόγον εν τη ιστο­ρία.

Η Ανά­στα­σις του Κυ­ρί­ου βιού­ται ως χρι­στο­δώ­ρη­τος ελευ­θε­ρία, η οποία εμπνέ­ει, τρο­φο­δο­τεί και ενι­σχύ­ει τας δη­μιουρ­γι­κάς δυ­νά­μεις του αν­θρώ­που, τον αγώνα τον καλόν δι  «όσα εστίν αληθή, όσα σεμνά, όσα δί­καια, όσα αγνά, όσα προ­σφι­λή, όσα εύ­φη­μα»[1], υπεν­θυ­μί­ζου­σα εις πά­ντας ημάς ότι η πο­ρεία προς την Ανά­στα­σιν είναι αδιαρ­ρή­κτως συν­δε­δε­μέ­νη με τον Σταυ­ρόν. Η σταυ­ρο­α­να­στά­σι­μος ευ­φρο­σύ­νη έσωζε τον λαόν του Θεού από ταυ­τί­σεις με το πνεύ­μα του κό­σμου τού­του, και εν ταυτώ τον προ­ε­φύ­λατ­τεν από την άγο­νον κλει­στό­τη­τα και μίαν πνευ­μα­τι­κό­τη­τα άνευ δυ­να­μι­σμού και ελ­πι­δο­φό­ρου πνοής. Η ζωή των πι­στών, εν Χρι­στώ σταυ­ρω­θέ­ντι και ανα­στά­ντι δι  ἡμᾶς τους αν­θρώ­πους, ακυ­ρώ­νει και σή­με­ρον όλα τα ανοί­κεια αφη­γή­μα­τα περί του χρι­στια­νι­κού ήθους ως «ηθι­κής των αδυ­νά­των», της δήθεν εκ­προ­σω­που­μέ­νης υπό της τα­πει­νο­φρο­σύ­νης, της συγ­χω­ρη­τι­κό­τη­τος, της θυ­σια­στι­κής αγά­πης, του ασκη­τι­σμού, του Κυ­ρια­κού «εγώ δε λέγω υμίν μη αντι­στή­ναι τω πο­νη­ρώ»[1] και άλλων αρχών και στά­σε­ων, αι οποί­αι ανή­κουν εις τον πυ­ρή­να της ταυ­τό­τη­τός μας. Ουδέν ανα­λη­θέ­στε­ρον αυτής της προ­σεγ­γί­σε­ως του ήθους της Χρι­στια­νο­σύ­νης, της «ου ζη­τού­σης τα εαυ­τής» θυ­σια­στι­κής αγά­πης, της συ­νυ­φα­σμέ­νης με γεν­ναιό­τη­τα, θάρ­ρος και υπαρ­κτι­κήν αυ­θε­ντι­κό­τη­τα. Το Πάσχα είναι  ύμνος εις αυτήν την ελευ­θε­ρί­αν, την «δι  ἀγά­πης ενερ­γου­μέ­νην» πί­στιν, η οποία δεν είναι ιδι­κόν μας κα­τόρ­θω­μα, αλλά χάρις και άνω­θεν δωρεά και βιού­ται εις τα άγια μυ­στή­ρια της Εκ­κλη­σί­ας και εις το «μυ­στή­ριον» της δια­κο­νί­ας του πλη­σί­ον. Όντως, «η εις Θεόν αγάπη, του εις άν­θρω­πον μί­σους πα­ντε­λώς ουκ ανέ­χε­ται».

Η Εκ­κλη­σία του Χρι­στού, το «άλας της γης», το «φως του κό­σμου», η πόλις, «η επάνω όρους κει­μέ­νη», ο λύ­χνος, ο «επί την λυ­χνί­αν», δίδει εμπρά­κτως εν τω κόσμω ενώ­πιον των ση­μεί­ων των και­ρών την μαρ­τυ­ρί­αν περί της ελ­θού­σης χά­ρι­τος και «της εν ημίν ελ­πί­δος». Ο λόγος του Σταυ­ρού και της Ανα­στά­σε­ως ηχεί σή­με­ρον ως Ευαγ­γέ­λιον ει­ρή­νης, κα­ταλ­λα­γής και δι­καιο­σύ­νης. Ο πό­λε­μος, το μίσος και η αδι­κία αντι­στρα­τεύ­ο­νται τας θε­με­λιώ­δεις χρι­στια­νι­κάς αρχάς, δια την πραγ­μά­τω­σιν και εδραί­ω­σιν των οποί­ων προ­σεύ­χε­ται και ερ­γά­ζε­ται καθ  ἡμέ­ραν ο λαός του Θεού. Εν τω φωτί της Ανα­στά­σε­ως, δε­ό­με­θα του Κυ­ρί­ου υπέρ των θυ­μά­των της πο­λε­μι­κής βίας, των ορ­φα­νών, των θρη­νου­σών τα τέκνα των μη­τέ­ρων, υπέρ πά­ντων όσων φέ­ρουν εις το σώμα και την ψυχήν των τα ενερ­γή­μα­τα της αν­θρω­πί­νης σκλη­ρό­τη­τος και αναλ­γη­σί­ας. Το «Χρι­στός Ανέ­στη» είναι άρ­νη­σις και κα­τα­δί­κη της βίας και του φόβου και πρό­σκλη­σις εις βίον ει­ρη­νι­κόν. Ο πό­λε­μος πα­ρά­γει οδυρ­μόν και θά­να­τον· η Ανά­στα­σις νικά τον θά­να­τον και χα­ρί­ζε­ται αφθαρ­σί­αν.

Ενώ­πιον των κα­θη­με­ρι­νών ει­κό­νων της βαρ­βα­ρό­τη­τος του πο­λέ­μου, η Εκ­κλη­σία δια­κη­ρύσ­σει γε­γο­νυία τη φωνή την ιε­ρό­τη­τα του αν­θρω­πί­νου προ­σώ­που του κάθε συ­γκε­κρι­μέ­νου αν­θρώ­που όπου γης, και το χρέος του απο­λύ­του σε­βα­σμού της, και καλεί όπως «γνω­ρί­σω­μεν ημών το αξί­ω­μα, τι­μή­σω­μεν το αρ­χέ­τυ­πον, γνώ­μεν του μυ­στη­ρί­ου την δύ­να­μιν και υπέρ τίνος Χρι­στός απέ­θα­νε». Η Ανά­στα­σις του Κυ­ρί­ου είναι απο­κα­τά­στα­σις του αν­θρώ­που εις την προ­αιώ­νιον κλί­σιν του. Ως «απαρ­χή άλλης βιο­τής αιω­νί­ου» θε­ρα­πεύ­ει τας αλ­λο­τριω­τι­κάς σχέ­σεις και εγκα­θι­δρύ­ει την ει­ρή­νην «την υπε­ρέ­χου­σαν πάντα νουν», η οποία εμπε­ρι­κλεί­ει την εγκό­σμιον κα­ταλ­λα­γήν και ει­ρή­νευ­σιν.

Θε­ο­κι­νή­τως η Αγία και Με­γά­λη Σύ­νο­δος της Ορ­θο­δό­ξου Εκ­κλη­σί­ας, την συ­μπλή­ρω­σιν δε­κα­ε­τί­ας από της συ­γκλή­σε­ως της οποί­ας τι­μώ­μεν εφέ­τος, υπε­γράμ­μι­σε το κα­θή­κον της Εκ­κλη­σί­ας «να επι­κρο­τή παν ο,τι εξυ­πη­ρε­τεί πράγ­μα­τι την ει­ρή­νην (Ρωμ. ιδ’, 9) και ανοί­γει την οδόν προς την δι­καιο­σύ­νην, την αδελ­φο­σύ­νην, την αληθή ελευ­θε­ρί­αν και την αμοι­βαί­αν αγά­πην με­τα­ξύ όλων των τέ­κνων του ενός ου­ρα­νί­ου Πα­τρός, ως και με­τα­ξύ όλων των λαών των απο­τε­λού­ντων την ενιαί­αν αν­θρω­πί­νην οι­κο­γέ­νειαν».

Το Άγιον Πάσχα είναι ολό­κλη­ρος ο πνευ­μα­τι­κός πο­λι­τι­σμός μας, ο πυρήν της ευ­σε­βεί­ας μας. Η Ανά­στα­σις του Κυ­ρί­ου είναι και η ιδική μας Ανά­στα­σις εν τω νυν αιώνι, προ­τύ­πω­σις δε και πρό­γευ­σις της «κοι­νής των αν­θρώ­πων ανα­στά­σε­ως» και της ανα­και­νί­σε­ως ολο­κλή­ρου της δη­μιουρ­γί­ας. Κα­τηυ­γα­σμέ­νοι υπό του υπερ­λά­μπρου φωτός του προ­σώ­που του Ανα­στά­ντος Χρι­στού και δο­ξά­ζο­ντες εν ψαλ­μοίς και ύμνοις και ωδαίς πνευ­μα­τι­καίς το υπε­ρά­γιον όνομα Αυτού, του Άρ­χο­ντος της ει­ρή­νης, του όντος μεθ  ημών «πάσας τας ημέ­ρας έως της συ­ντε­λεί­ας του αιώ­νος», ευ­χό­με­θα «Καλήν Ανά­στα­σιν», πλήρη θείων δω­ρη­μά­των ολό­κλη­ρον την πα­σχά­λιον πε­ρί­ο­δον και πάσας τας ημέ­ρας της ζωής υμών, ανα­φω­νού­ντες το κο­σμο­χαρ­μό­συ­νον «Χρι­στός Ανέ­στη! Αλη­θώς Ανέ­στη ο Κύ­ριος!».

Φα­νά­ριον, Ἅγιον Πάσχα ,βκς´

† Ὁ Κων­στα­ντι­νου­πό­λε­ως ΒΑΡ­ΘΟ­ΛΟ­ΜΑΙΟΣ

διά­πυ­ρος πρός Χρι­στόν Ἀνα­στά­ντα

εὐχέ­της πά­ντων ὑμῶν.