Αλέξης Μητρόπουλος: «Ολόκληρο το σύστημα μισθών στη χώρα μας επηρεάζεται άμεσα ή έμμεσα από το ύψος του κατώτατου μισθού»

Κύριε Μητρό­πουλε, με την αύξηση του κατώ­τα­του μισθού, ποιες αλλαγές και αυξή­σεις δρο­μο­λο­γού­νται σε μισθούς, δώρα, επι­δό­ματα κ.λπ.;

Ολό­κληρο το σύστημα μισθών στη χώρα μας επη­ρε­ά­ζε­ται άμεσα ή έμμεσα από το ύψος του κατώ­τα­του μισθού. Σύμφωνα με πρό­σφατη έρευνα της Τρά­πε­ζας Ελλάδος, κάθε μονάδα αύξησης του κατώ­τα­του μισθού αυξάνει κατά μισή μονάδα το μέσο ιδιω­τικό μισθό μέσω της διά­χυ­σής του («spill over effect»).

Ο κατώ­τα­τος μισθός όμως είναι και ο «άτλα­ντας» 25 και πλέον κοι­νω­νι­κών, εργα­σια­κών, προ­νοια­κών και κλα­δι­κών επι­δο­μά­των και κυρίως του επι­δό­μα­τος ανερ­γίας, τα οποία αυξά­νο­νται από 1-4-2026 λόγω της αύξησης του κατώ­τα­του μισθού. Ειδι­κό­τερα αυξά­νο­νται: Ο εισα­γω­γι­κός μισθός των δημο­σίων υπαλ­λή­λων και όλα τα μισθο­λο­γικά κλι­μά­κια, τα Δώρα στους ιδιω­τι­κούς υπαλ­λή­λους, οι τριε­τίες, το επίδομα 9μηνης επι­δο­τού­με­νης μητρό­τη­τας, η απο­ζη­μί­ωση από­λυ­σης, το επίδομα ανερ­γίας, καθώς και άλλα 20 επιδόματα-παροχές, όπως προ­α­να­φέ­ραμε.

Θα ήθελα να ανα­φερ­θείτε στην απόφαση για τις συντά­ξεις χηρείας και τους οφει­λέ­τες του ΕΦΚΑ.

Το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο Αθήνας εξέδωσε πρό­σφατα την υπ’αριθ. Α156/2026 απόφασή του, με την οποία δέχεται το αίτημα χήρας για απονομή σύντα­ξης λόγω θανάτου του συζύγου της, με τον οποίο δεν είχε συμπλη­ρώ­σει την απα­ραί­τητη -κατά τις δια­τά­ξεις του άρθρου 12 του ν. 4387/2016, όπως τρο­πο­ποι­ή­θηκε με το άρθρο 19 παρ. 3 ν. 4611/2019- τριετή έγγαμη συμ­βί­ωση.

Ως προς τους οφει­λέ­τες του ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ, είναι σημα­ντική η 419/2025 απόφαση του Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, η οποία απάλ­λαξε συντα­ξιούχο από την υπο­χρέ­ωση επι­στρο­φής ποσού 110.358 ευρώ που είχε εισπρά­ξει από τον ΕΦΚΑ χωρίς να τα δικαιού­ται. Έτσι δημιουρ­γεί­ται πλέον Νομο­λο­γία τόσο για χιλιά­δες σημε­ρι­νούς οφει­λέ­τες στον ΕΦΚΑ, όσο και για όποιους θεω­ρή­σει στο μέλλον ως οφει­λέ­τες ο ΕΦΚΑ, επειδή εισέ­πρατ­ταν σύνταξη ή υψη­λό­τερη σύνταξη από αυτήν που ανα­κα­λύ­πτει μετα­γε­νέ­στερα ότι θα έπρεπε να τους κατα­βά­λει.

Ο λόγος κυρίως για τις πάνω από 60.000 συντά­ξεις χηρείας τού ιδιω­τι­κού τομέα αφού τους τελευ­ταί­ους μήνες ο ΕΦΚΑ έχει ξεκι­νή­σει την ανα­ζή­τηση της επι­στρο­φής σ’αυτόν (και μάλιστα ανα­δρο­μικά) των ποσών σύντα­ξης που κατέ­βαλε λόγω μη περι­κο­πής τους, για την οποία ο ίδιος είναι υπεύ­θυ­νος ενώ, εντελώς καλό­πι­στα, οι χήρες έχουν λάβει. Έτσι η απόφαση-«σταθμός» προ­στα­τεύει και τις συντά­ξεις χηρείας που απει­λού­νται από την κυβέρ­νηση με περι­κο­πές και ανα­ζή­τηση ποσών ως δήθεν αχρε­ω­στή­τως εισπρα­χθέ­ντων!

Δια­βά­σαμε ότι οι συντα­ξιού­χοι που δεν άσκησαν αγωγή, μένουν ορι­στικά χωρίς ανα­δρο­μικά. Πώς έχει η υπόθεση;

Δυστυ­χώς 1,5 εκατ. συντα­ξιού­χοι ή οι κλη­ρο­νό­μοι τους που δεν άσκησαν αγωγές για τα ανα­δρο­μικά των Δώρων, δεν θα λάβουν τα ποσά που θα λάβουν οι συνά­δελ­φοί τους που άσκησαν εντός της χρο­νι­κής προ­θε­σμίας (έως 30-7-2020) αγωγές.

Ακέραιη την ευθύνη γι’αυτό έχει η κυβέρ­νηση και συγκε­κρι­μένα κυβερ­νη­τικά στελέχη που σε διά­φο­ρους τόνους δια­βε­βαί­ω­ναν και παρα­πλη­ρο­φο­ρού­σαν τους συντα­ξιού­χους ότι δεν χρειά­ζε­ται να ασκή­σουν αγωγή επειδή το απο­τέ­λε­σμα της πιλο­τι­κής δίκης ενώπιον του ΣτΕ θα αφορά και θα εφαρ­μο­στεί σε όλους, είτε άσκησαν είτε δεν άσκησαν αγωγή. Αυτό όμως δεν συνέβη!

Ως ΕΝΥΠΕΚΚ έχουμε ζητήσει πολ­λά­κις από την κυβέρ­νηση να χορη­γή­σει τα ανα­δρο­μικά του 11μήνου σε όλους ανε­ξαι­ρέ­τως τους συντα­ξιού­χους ανε­ξάρ­τητα αν άσκησαν ή δεν άσκησαν αγωγές. Η κυβέρ­νηση όμως κωφεύει!

Οι νέες συντά­ξεις του ιδιω­τι­κού τομέα εμφα­νί­ζο­νται μειω­μέ­νες. Τι πραγ­μα­τικά συμ­βαί­νει;

Έχουμε πολ­λά­κις ανα­φέ­ρει ότι το Εργα­σιακό και το Συντα­ξιο­δο­τικό Σύστημα είναι αλλη­λο­ε­ξαρ­τώ­μενα. Το «πάγωμα» των αυξή­σεων στους μισθούς κατά τη διάρ­κεια των Μνη­μο­νίων, η κατάρ­γηση αρκετών επι­δο­μά­των, το «πάγωμα» των τριε­τιών την περίοδο 2012-2023, η μη χορή­γηση ακόμη και σήμερα των οικο­γε­νεια­κών επι­δο­μά­των στους εργα­ζό­με­νους του ιδιω­τι­κού τομέα μετά το 2012, καθώς και η επιλογή χαμηλών εισφο­ρών από τους ελεύ­θε­ρους επαγγελματίες-αγρότες, όχι μόνο οδή­γη­σαν στην κατάρ­ρευση των μισθών τού ιδιω­τι­κού τομέα, αλλά επη­ρέ­α­σαν (όπως ήταν επα­κό­λουθο) και το ύψος των νέων συντά­ξεων, κυρίως αυτών που χορη­γή­θη­καν μετά το 2022.

Σύμφωνα με τα τελευ­ταία επίσημα στοι­χεία του Υπουρ­γείου Εργα­σίας (Πλη­ρο­φο­ριακό Σύστημα «ΗΛΙΟΣ» της ΗΔΙΚΑ ΑΕ) από τη «Μηνιαία απει­κό­νιση των συντα­ξιο­δο­τι­κών παροχών» για τον Ιανουά­ριο 2025, ο μέσος όρος δαπάνης σύντα­ξης για τους συντα­ξιού­χους που προ­έρ­χο­νται από τον ιδιω­τικό τομέα ανήλθε σε 789,88 €, ενώ για τους συντα­ξιού­χους του Δημο­σίου ο μέσος όρος δαπάνης ανήλθε σε 1.468,44 € (διαφορά 678,56 € ή 46,2%).

Η διαφορά αυτή στις συντά­ξεις Ιδιω­τι­κού και Δημό­σιου Τομέα κατά 678,56 € ή 46,2% είναι ιδιαί­τερα υψηλός, απα­ρά­δε­κτος και αντί­θε­τος στην αρχή τής ισό­τη­τας και της ίσης μετα­χεί­ρι­σης αφού πρό­κει­ται για ομοει­δείς κατη­γο­ρίες πολιτών (άπαντες συντα­ξιού­χοι).

Όμως η διευ­ρυ­νό­μενη «συντα­ξιο­δο­τική φτώχεια» («pension poverty») είναι κυρίως συνέ­πεια της γενι­κευ­μέ­νης εφαρ­μο­γής τής αντι­κοι­νω­νι­κής «ρήτρας Τσίπρα» σε όλους τους σημε­ρι­νούς και μελ­λο­ντι­κούς συντα­ξιού­χους, δηλαδή ο υπο­λο­γι­σμός τής σύντα­ξης με βάση τον μέσο όρο των μηνιαίων απο­δο­χών ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ του εργα­σια­κού βίου και όχι του τελευ­ταίου έτους ή της τελευ­ταίας πεντα­ε­τίας, όπως ίσχυε, που μείωσε δρα­στικά τις συντά­ξεις μετά τον Μάιο 2016.

Είναι επίσης συνέ­πεια των μνη­μο­νια­κών περι­κο­πών που δυστυ­χώς δια­τη­ρού­νται ακόμη, πολύ περισ­σό­τερο που η απα­γό­ρευση τής αύξησης των συντά­ξεων («πάγωμα» αυξή­σεων) μέχρι τον Δεκέμ­βριο του 2022 (σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν. 4475/2017 της κυβέρ­νη­σης Τσίπρα), δια­τη­ρή­θηκε σε ισχύ και από την παρούσα κυβέρ­νηση με τον νόμο Βρούτση 4670/2020 (άρθρο 25 παρ. 4).

Μιλήστε μας για τα δώρα των δημο­σίων υπαλ­λή­λων και των ενστό­λων. Έκλεισε το θέμα ορι­στικά;

Δυστυ­χώς η Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ έβαλε «ταφό­πλακα» στα Δώρα δημο­σίων υπαλλήλων-ενστόλων. Η κυβέρ­νηση είχε αντι­δρά­σει σθεναρά κατά τη συζή­τηση της υπό­θε­σης στις 5-6-2024 για την επα­να­χο­ρή­γηση των Δώρων. Η απόφαση του ΣτΕ (η έκδοση της οποίας διέρ­ρευσε σε εφη­με­ρίδα) δέχθηκε δυστυ­χώς όλες τις θέσεις της κυβέρ­νη­σης για τη μη χορή­γηση του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο για δημο­σιο­νο­μι­κούς λόγους, επα­να­λαμ­βά­νο­ντας τις απα­ρά­δε­κτες απο­φά­σεις 1890/2019 και 1436/2020 που, με Πρόεδρο την κυρία Σακελ­λα­ρο­πού­λου, είχαν ανα­τρέ­ψει τις θετικές (υπέρ των δημο­σίων υπαλ­λή­λων) απο­φά­σεις και είχαν απο­φαν­θεί υπέρ της μη χορή­γη­σης των Δώρων. Ανα­μέ­νε­ται η δημο­σί­ευση της από­φα­σης προ­κει­μέ­νου να την μελε­τή­σουμε και να οδη­γη­θούμε σε ασφαλή συμπε­ρά­σματα.